Chương 89: Hai tháng ở đảo nhỏ

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Tuần đầu Nhiên ghét tiếng mọi người ghé sát mới hỏi mình đã nghe chưa. Cô biết họ sợ làm cô đau, biết căn phòng nhà Thiều có thể ồn khi người ngoài vườn kéo xe qua, vẫn có lúc giận đến muốn xua cả ghế lẫn người khỏi cửa. Một sáng Đậu đưa bát tới rồi hỏi muốn ăn loại nào, cô đã nói từ trước mà cậu mải nhìn cổ cô nên nghe thiếu. Cô gõ thìa mạnh vào bàn, âm khàn bật ra một câu đủ gắt. Cậu giật mình, đặt cả khay xuống, nhận mình vừa chẳng chịu nghe, rồi kéo ghế ngồi đúng phía mắt cô nhìn được.

Sau cơn giận, cô mệt đến phải nhắm mắt. Cậu dọn bát hết, không đợi cô xin lỗi xong mới đi làm việc. Viên khỏi cơn lạnh nhanh hơn, vẫn ho vài ngày rồi đỡ, đến giúp Vọng ghi hàng để đổi một phần tiền chỗ ngủ. Dư ở bờ sau nhận nặn chậu theo công, buổi trưa ghé ăn vẫn có đất dính tận tay áo. Mỗi người hỏi cô trước khi nhận thêm việc dài, báo ngày về chứ không xin cô làm chủ cả lịch. Cô nghe và gật, căn nhà bớt bóng người canh bên giường, cô cũng bắt đầu ngủ được ban ngày.

Nậu nhận lá thư đề ngày thứ bốn mươi bốn ở lượt ghé kế tiếp, thêm mấy dòng báo nơi ở và khoản thuê thuyền cần kéo dài. Lúc anh đi, Nhiên ngồi trên bậc, áo cổ rộng tránh cọ vào chỗ đau, nhìn túi thư trước ngực anh. Anh hỏi có thêm lời nào không, cô lắc, rồi nhờ đưa Thiều một gói giấy mua ở bến ngoài trong vòng sau, tiền đã để kèm. Một việc nhỏ còn đặt trước được khiến cô thôi chỉ nhìn những ngày nghỉ thành một đám trắng. Thiều nghe nhờ, vào nhà tìm đúng loại giấy muốn, cuối cùng hai người cãi màu vàng hay màu kem bằng những câu rất gần.

Đến ngày thứ mười hai sau cơn gió, cô ăn bữa đầu hết một bát cơm mà cổ không buốt từng lần nuốt. Đậu về sớm thấy bát trống reo lên, Dư từ bàn bên bảo đừng làm người ta phải ăn thêm để xứng tiếng reo. Cô cười, âm vỡ nhưng không đau như trước. Mọi người cười cùng, bữa ấy tự dưng có món quả chua ngâm Thiều giấu trong hũ. Nhiên ăn một miếng bé, nước mắt chảy vì chua, cậu tưởng đau lại hỏi, bị cô chỉ vào hũ đẩy sang cho cậu tự thử mới hiểu.

Giọng nói gần dần có thể đi hết câu. Cô kể được chuyện mua bánh cần búa, chê được món canh Dư nấu quá mặn, nhắc Viên đừng ngồi dưới chỗ giấy đang nhỏ hồ. Nhưng mỗi lần muốn nâng giọng theo lối dẫn đường, hơi tới chỗ cũ lại tản. Cô thử trong sân lúc chỉ còn một mình, gọi tên Đậu với đường từ cửa tới bậc đã cùng đi, ánh không hiện. Cô biết cậu đang ở bến không thể nhận lời từ xa như thế, hôm sau đợi cậu về rồi thử khi cậu nhận, kết quả vẫn là một âm khàn đứng lại giữa hai người.

“Cô nghỉ thêm đã,” cậu nói.

“Tôi đang nghỉ.” Cô trả lời gắt hơn điều cậu vừa nói, rồi nhìn vẻ mặt cậu mà ngồi xuống. Cậu cũng ngồi, tách hết mấy sợi dây đang cuốn để tay có việc. Cô ghét ý mình cứ phải đợi một ngày khác mới được biết hôm nay đã mất thứ gì, nhưng cũng muốn cậu hứa ngày khác ấy sẽ đến. Cậu nhìn sợi cuối, nói mình chưa biết. Lần đầu từ khi lên đảo, cô khóc trước mặt cậu mà cậu chỉ ngồi đó, để cả nắm dây xuống, chờ tới khi cô chìa tay mới nắm.

Một người chèo già trên đảo được Thiều mời tới, từng gọi đường ở những bờ sương trước khi về vũng sống. Bà nghe Nhiên kể âm đứt trong gió, nghe thử một lời thường rồi xin thôi đừng kéo lại để chứng minh. Có người chỉ mệt, nghỉ qua thì gọi tiếp; có người đã đứt phần giọng ấy, bà đã cùng đi đò với một người như vậy nhiều mùa. Bà chẳng đem thứ đèn lạ hoặc bài tập nào hứa nối lại, chỉ cùng cô nhìn phần đường ngắn trước cửa, sau đó tới nhận nồi Thiều đang gọi giúp.

Nhiên ra bờ một mình hôm ấy, mang tấm vẽ cây và cái bàn, ngồi tới lúc chiều nghiêng. Cô đã nghĩ cái bàn trước lúc giọng mất, nhưng giờ sợ ai cũng nghe nó như cách tự an ủi sau khi thua. Cô xé một góc giấy thừa rồi dừng trước nét bếp Viên sửa, gấp lại, kẹp bằng dép. Gió lạnh dần, có một thuyền qua cửa vũng, người đứng mũi gọi khách ngồi vững, giọng bình thường mà làm cô quay lại thèm đến đau. Cô đứng lên đi về trước khi ai tới tìm, buổi tối xin giữ một phần bếp để được ở cạnh lửa.

Từ tuần thứ ba, Đậu nhận các chuyến ngắn cùng Vọng ở quanh đảo. Cậu xin học quãng ông thực biết, chia ca có công, không gọi đó là việc thay Nhiên. Ngày cậu nhận tiền đầu, cô nghe cậu cãi Hoài một lượt chỗ trả dây phải tính đủ lần mượn, giọng đã có vẻ người tự chịu công mình. Cô vừa vui vừa buồn, nhận được cả hai trong một bữa. Cậu đem phần mua quả về đặt chung, chừa một phần trong túi riêng để trả thuê bậc của chính mình khi tới Cửa Nghiêng, mục đích có từ trước cơn gió vẫn còn nguyên.

Viên nhận viết hộ cho mấy người trên đảo. Có người kể chuyện riêng rồi muốn anh thêm câu con chắc vẫn đợi mình, anh đặt bút xuống hỏi có biết thật không. Người ấy nghĩ lâu rồi xóa câu, chỉ nhờ viết mình đang nhớ. Buổi tối anh về kể phần công, không đọc đời khách cho cả bàn nghe, Dư hỏi có bị chê viết xấu chưa, anh nhận có người chê chữ ngay ngắn quá giống thu tiền. Anh đang tập cho chữ ở cuối thư bớt nghiêm, Đậu đòi xem, coi xong bảo hình như chỉ méo đi, hai người cãi tới khi Thiều bắt lau bàn.

Tuần thứ tư, thư Quỳ theo Nậu tới trước thư Phương. Bà đã nhận tin thuyền và người, đồng ý kéo thêm hạn theo khoản giữ đò cùng công kiểm lại, nhắc đừng hối người bệnh ra biển để bớt tiền. Thuyền còn cần cho công việc của bà sau mùa, nếu họ ở quá lâu phải bàn người đưa về riêng. Cả bốn ngồi tính quỹ, phần công mới Dư, Viên, Đậu góp theo chỗ mình dùng; Nhiên trả phần mình ở cùng khoản cất thuyền đã nhận, không lấy bình ai ở bến thành tiền. Họ có thể ở thêm một tháng rồi tính đường về, bữa tối hôm đó ít món hơn nhưng đủ nóng.

Nhiên nhận viết bảng món cho Thiều vì bà vẫn đổi hoa lấy bữa ở mái chung, rồi phát hiện mình chữ không đẹp bằng Phương. Cô vẽ một cái củ cạnh món luộc, người đầu tiên nhìn tưởng cá, gọi canh cá, cô phải ra xin lỗi bằng giọng khàn. Người ấy ghé nghe, bật cười, lần sau tới gọi canh củ có vảy, cái tên theo cả tuần làm Thiều mắng cô đã bày chuyện. Cô đem bảng vào sửa, vẽ lá bên trên, lần này Đậu nhận ra ngay mà vẫn cố đòi canh cá vì biết sẽ được cô lườm.

Thư Phương tới ở đầu tuần thứ năm. Chị biết người đã về đảo đủ bốn, hỏi hôm nào Nhiên ăn được thì viết mình món ăn thích nhất, để về khỏi phải nghe hỏi ăn gì rồi đáp gì cũng được. Bến mưa nhiều, Ngát gửi qua chị phần giấy thiếu chữ nhờ cô xem lúc khỏe, không gấp. Chuyện Mai chị đang nhận cùng Tố, có một người đồng ý gặp khi mùa hàng bớt, chị sẽ báo sau, còn cá ngoài chợ vẫn đắt, chị đã đổi sang đậu. Chị vẽ một con cá rất dài ở cuối, bên cạnh là cái bát chỉ có ba hạt, chú thích nồi em muốn chắc đủ chỗ cho con này.

Nhiên đọc, cười tới cổ khô rồi khóc, tự đi lấy nước. Chị chưa nghe được giọng khàn của cô mà đã hỏi đến bữa ngày về, cô cầm bút đáp muốn ăn cá nhỏ thôi, con to chị vẽ còn dài hơn thuyền thuê. Cô viết mình sợ về bến người ta chỉ nhìn cổ rồi đi tìm người khác, vừa viết đã muốn xóa, cuối cùng để yên. Đoạn sau kể món canh củ có vảy, hai chuyện nằm cạnh nhau đủ thật để gửi. Cô niêm khi mực khô, đặt vào giỏ Nậu vòng tới, hôm ấy nhận thêm một phần giấy làm hoa cùng Thiều.

Tới cuối tuần thứ sáu, cô đi bộ hết một vòng gần vũng mà không phải về nằm ngay. Viên đi cùng, lúc về cả hai ghé xưởng xem đò, Hoài đã thay thanh bật chốt và gia cố phần cũ theo công đã báo. Nhiên đặt tay lên mạn, muốn đi thử một lượt, Viên nhận cùng nếu Đậu đang rảnh, rồi tự đi hỏi cậu chứ không hẹn thay. Chiều họ ra nước gần bằng mái, cô nhận một quãng, tay vẫn đủ sức, lưng mỏi bình thường như người nghỉ lâu. Đậu ngồi giữa thử xem tờ cây cô vẽ có giống khi nhìn từ ngoài không.

Lúc về tới chỗ cọc, cô gọi tên cậu bằng tiếng gần. Cậu quay lại ngay, cô thấy cổ mình rung ở giọng mới, khàn nhưng là câu mình muốn nói. Cô thôi thử kéo ánh nữa, đặt mái vào tay Viên để nhận dây. Giọng dẫn đường đã mất trong cơn gió ấy, từ đó về sau không một lần gọi xa nào trở lại như cũ. Buổi chiều ở vũng, điều cô làm được là nói cho người gần nghe và biết đứng đủ gần để nghe người khác, còn đường phía trước cần những bàn tay cùng những tiếng khác giữ.

Hôm sau, ngồi cắt giấy, cô thử hát theo Thiều một đoạn bài bữa mừng cầu. Câu cao ra thấp hơn, cô ngừng giữa, bà cứ hát tiếp phần của mình, tới điệp khúc cô lại chen vào. Đậu ngoài cửa nghe, cố lấy đúng chữ con chim thì Viên phía sau hát cái giếng, hai người lập tức cãi. Nhiên bật cười, chỉ cả hai cùng hát, tự nhận đoạn mình còn đi tới được. Hết bài cô nghỉ, uống nước rồi xếp cánh giấy, bên ngoài hai người vẫn chưa phân được ai nhớ đúng. Cô nhờ Thiều chép cả hai khổ để về cho Phương chọn, bà nói muốn có chữ đẹp phải trả thêm củ, cô hứa sẽ phụ luộc chứ không hứa mình viết hết chữ cho bà.

Hai tháng tròn sau ngày lên đảo, họ ăn bữa cuối ở mái chung. Nhiên tự đưa món củ ra bàn, người từng gọi nhầm canh cá đòi đủ lá mới nhận, cô chỉ vẽ cái lá bằng ngón lên miệng bát khiến cả bàn cười. Viên gói hai chiếc thuyền giấy đã ướt nhăn rồi hong lại, Dư xếp đĩa men nâu riêng, Đậu trả ca nhận chuyến cho Vọng bằng đúng buổi đã hẹn. Những việc kết lại thành một ngày có người được báo trước, người nhận tiền công, người tiếc khách đi, Thiều chỉ hỏi mai ai muốn mang theo củ nướng.

Đêm, Nhiên ngồi với Thiều ngoài cửa. Hộp bình kín vẫn thuộc nhà bà, cô không hỏi đến, chỉ nói sau này muốn trở lại ăn canh ở đảo nếu còn đi được. Bà đáp lần ấy nhớ đem giấy vàng cho đủ, rồi kéo ghế gần hơn vì gió làm tiếng khàn tan. Nhiên tự dời thêm nửa gang, kể về cái bàn định đóng ở bến, bà hỏi đủ chỗ cho hoa không. Cô nói có thể chừa một góc, lần này cái bàn có thêm một người xa tự nhận điều muốn đặt, cô nghe và nhớ để đem về hỏi cùng mọi người.