Chương 10: Lời nhắn không tìm được người

Quyển I — Bến Mưa

Đậu viết tên Liễu lên một mảnh nháp rồi xóa, nhìn phong bì chưa mở mà Tịnh vừa trả lại. Cậu đã tưởng một tuần đợi sẽ kết thúc bằng một câu trả lời về chiếc hộp. Thứ trở lại chỉ là vết hồ dán còn nguyên và một góc giấy cong vì đường ẩm.

— Đúng ngôi nhà chứ? — cậu hỏi.

— Cửa thấp, có hai chùm chỉ ngoài hiên. Đúng nhà.

— Bà ấy không nhận ra tên mình?

Tịnh kéo ghế ngồi. Cô đã đi cả buổi, nhưng câu ấy khiến cô chưa rót nước. Cô nói bà mở cửa, nghe tên Liễu rồi bảo không có ai nhận thư tên ấy. Tịnh chỉ chiếc hộp bà gửi, bà nhận ra đúng hộp, vẫn không nhận phong bì. Người đưa tin ban đầu tưởng bà vừa mất thêm ký ức, suýt quay tới nhà bên tìm người giúp. Bà phải giữ tay cô lại, nói rõ mình biết cô là ai và nhớ đã nhờ mang hộp.

Nhiên ngồi xuống cạnh bàn, không để Đậu tiếp tục đoán. Cô hỏi Tịnh bà muốn được gọi là gì. Cô đưa tin lắc đầu, bảo đã tự ái rồi, nghĩ bà làm khó sau khi mình đi cả đường. Tới lúc nguôi, cô đã ở ngoài ngõ và bà đóng cửa nghỉ. Sáng sau phải về tuyến, cô chưa quay lại.

— Tôi biết nên hỏi — Tịnh nói. — Biết mà lúc ấy vẫn bỏ qua.

Đậu nhìn xuống mảnh nháp vừa xóa, lấy tay lau phần chì còn dính. Phương không ở phòng; chị đang ra dãy nhà người sống nhận kỳ tiền góp. Nếu đợi chị về, họ sẽ dễ có một câu khuyên và một việc cần làm. Nhiên nhìn hai người trước mặt, nhận ra mình đang định để sự có mặt của Phương thay cho việc tự trả lời. Cô đặt phong bì cạnh hộp, hỏi Tịnh có thể dẫn họ tới xin nói lại không.

Tịnh nhìn lịch ca rồi nhìn giày, đáp được buổi mai, nếu không bắt mình đi cả về ngay tối nay. Nhiên bảo sẽ đi trong thời gian đã tính, quá giờ thì họ tìm chỗ nghỉ có người sống, không cố chèo khi mệt. Đậu xin đi. Lần này cô hỏi cậu muốn tới để đưa được thư hay để xem người ta muốn nhận cái gì. Cậu cau mày vì nghe giống câu kiểm tra, rồi chậm rãi nói cả hai, nhưng sẽ cố không lấy việc thứ nhất ép việc thứ hai.

---

Sáng hôm sau họ tới bờ xa bằng chuyến thường, buộc đò vào cọc do người trông bến chỉ. Nhiên kiểm dây hai lần, mãi mới chịu đi theo Tịnh. Không có khách đợi cô ở đầu lối. Phần đường chưa biết bắt đầu bằng một vệt đất thấp, mùi cỏ mảnh bị giẫm và tiếng nước sau lưng mỗi bước nhỏ đi.

Tịnh đi trước, ở chỗ có hai tảng đá cô không rẽ mà đứng chờ Nhiên nhìn lại. Từ hướng vừa đi, hòn đá cao che gần hết mũi cọc. Cô bảo muốn quay về phải nhớ mép cọc còn lộ phía nào, đừng chỉ nhớ “hai tảng đá”. Đậu lấy sổ, Tịnh cho cậu vẽ rồi đợi gấp lại mới đi tiếp. Nhiên đứng bên, thấy khó chịu vì điều cha đã dạy mình nay do một người khác nhắc. Cô nuốt câu “tôi biết”, nhìn lại thật kỹ rồi nói cảm ơn.

Xóm Cỏ Lau không có hàng rào nối liền. Các mái thấp rải quanh một nền đất cao, giữa những nhà có lối đi đủ cho hai người tránh nhau. Một người đang đập tấm thảm ngoài sân, bụi bay lên trong ánh sáng nhạt. Đậu nhìn người ấy lâu quá, bị Tịnh khẽ chạm khuỷu. Cậu quay đi, xấu hổ. Nhiên cũng đã muốn hỏi những người đã chết có cần quét bụi không. Thấy đôi tay đang làm việc để chỗ ở dễ chịu hơn, cô thôi nghĩ câu hỏi ấy cần được hỏi ngay.

Một bà cụ ngồi bán sợi bên rổ đồ gốm gọi Tịnh. Cô đưa tin chào rồi mua một đoạn dây buộc túi, hỏi đường bằng cách mô tả cửa thấp. Bà cụ chỉ nhà bên dưới, bảo người ở đó đang khâu vá thì gọi to một chút. Bà không dùng tên Liễu, chỉ nói “chị Hạnh”. Tịnh đứng im, tay cầm đoạn dây vừa mua. Nhiên thấy ánh mắt cô đổi, không nói giúp điều cả ba đã hiểu thêm.

Họ đến trước hiên. Hai chùm chỉ treo cao khỏi tầm áo, dưới cửa đặt một chiếc giày đang vá mũi. Nhiên gõ vào cột, nói có người mang hộp từ Bến Mưa về. Bên trong tiếng kéo sợi dừng lại. Một người đàn bà tóc búi thấp mở cửa, thấy Tịnh thì đưa tay giữ cánh cửa ở nguyên khoảng, không mở rộng thêm.

— Tôi tới xin lỗi chuyện hôm trước — Tịnh nói. — Tôi đã nghĩ bà không nhớ, thay vì hỏi bà muốn được gọi thế nào.

Người đàn bà nhìn đôi giày đã thay dây của cô, rồi nhìn chiếc hộp trong tay Nhiên. Bà bảo cứ ngồi trên ghế ngoài hiên; trong nhà đang căng một tấm áo, bước vào dễ làm rơi kim. Nhiên đặt hộp lên chiếc đôn cạnh cửa, không đặt phong bì ngay trên nắp để bắt bà phải nhìn tên.

---

Bà nói tên mình bây giờ là Hạnh. Liễu là tên người chồng đã gọi trong nhiều năm, những người ghi sổ ở bến cũng ghi theo cách ấy. Sau khi sang bờ, có người hỏi tên, bà đáp theo thói quen. Chỉ tới lúc tìm lại được việc khâu vá và muốn ở một mình trong căn nhà này, bà mới nhận ra nghe gọi “Liễu” là lại quay đầu chờ một người bước vào sau lưng.

— Tôi không muốn ai bắt mình chờ mãi trong tiếng ấy — bà nói. — Tôi vẫn nhớ người gọi. Chỉ muốn được trả lời bằng tên mình nhận hôm nay.

Đậu ngồi bên đầu ghế, hỏi có cần sửa tên trong những trang cũ không. Bà bảo trang cũ là việc đã xảy ra, đừng thay để bảo rằng bà chưa từng đáp. Còn thư gửi bây giờ, bà muốn đọc tên Hạnh trên đó. Cậu gật, kéo phong bì tới trước nhưng chưa đưa bút. Nhiên hỏi họ có thể đặt tên ấy vào phần người nhận và giữ hai tên khai ở giấy bên trong để bà xem riêng không.

Bà lấy bút từ chiếc ống cạnh kim, tự viết Hạnh trên giấy mới. Nét mực xuống đậm ở chữ đầu vì bút đã lâu không dùng. Tịnh cầm phong bì, định dán tờ mới đè tên Liễu, bà đưa tay xin để mình làm. Nhiên thấy chiếc áo trong nhà rung nhẹ khi bà quay vào lấy hồ. Không có phép nào mở ra từ tên vừa viết; chỉ có một người biết thư đang được đưa cho mình.

Khi bà đọc, ba người ngồi nhìn ra sân. Đậu cố không quay đầu mỗi lần giấy sột soạt. Tịnh tháo nút túi vừa buộc quá chặt, làm lại cho rộng hơn. Nhiên nhìn cành lau phía mép đất, nghĩ về những lần cô gọi đúng tiếng trên sổ rồi tưởng đã gọi đúng người. Điều từng giúp đò cập bến có thể không đủ để bước tới cửa một căn nhà.

Hạnh gấp giấy, trả lại phần có hai tên khai. Bà nhận ra một tên là mình từng dùng trước lúc lấy chồng, nhưng không muốn vì thế cả bình liên quan phải mang tới ngay. Bà hỏi trong sổ có ghi tiếng chén gõ ba lần không. Nhiên lắc đầu, chưa thấy mô tả ấy. Phương đã cho họ mang bản chép phạm vi được phép, trên đó chỉ có “tiếng người gọi ở ngoài cửa”. Bà cười rất nhạt, bảo người gọi xưa thường gõ chén thay gõ cửa vì hai tay bận.

Đậu định ghi, dừng đầu bút giữa không. Bà thấy, bảo có thể ghi ba tiếng chén, không cần ghi người gọi nói gì sau đó. Cậu viết đúng phần ấy, đưa bà đọc trước khi gấp. Nhiên không nhờ kể thêm để có cách tìm cho nhanh. Ánh nắng đã chuyển ra khỏi bậc, bà phải kéo ghế theo để mắt đủ sáng xem giấy. Mỗi việc cần thời gian riêng, không gộp được chỉ vì khách tới xa.

Một ngọn chỉ mắc vào nút tay áo Đậu khi cậu nhích ghế. Cậu cúi gỡ, kéo nhầm đầu khiến mảnh áo đang căng trong nhà trượt xuống. Hạnh chặn kịp, nhìn cậu đứng cứng đờ rồi bật cười. Bà bảo đừng đem bộ mặt như vừa làm chìm thuyền tới nhìn một sợi chỉ. Nhiên giúp giữ góc vải, Tịnh luồn lại đầu đúng. Họ mất thêm một lát, lần này không nói chuyện chiếc hộp. Hạnh chê đường vá ở khuỷu áo Nhiên chỉ được cái chắc; cô nhận, bảo chính mình vá. Bà đưa một cây kim mũi nhỏ, cho cô xem cách kéo vừa tay trên mảnh vải thừa. Nhiên thử hai đường, không đẹp hơn mấy nhưng đỡ nhăn. Khi trả kim, cô đã nhớ người trước mặt còn muốn sống với một công việc bình thường, không chỉ là người đang đợi bến tìm hộ một phần quá khứ.

---

Chiếc hộp vẫn ở đôn. Hạnh mở nắp, dùng ngón tay vuốt lòng vải rồi bảo mấy hôm nay bà ngờ nó từng đựng một quả cân nhỏ bằng gỗ. Lúc so đường chỉ, tay bà cứ tìm tới chỗ tròn này, nhưng đó chưa thành một điều bà nhớ rõ. Bà không biết có thật từng có quả cân hay đã nghe ai nhắc ở chợ. Nhiên nói dấu hộp chưa đủ xác nhận bình, lời phỏng đoán sẽ được để riêng. Cô hỏi bà muốn nhận lại ký ức hay trước hết muốn biết bến còn giữ thứ gì.

— Biết trước — bà đáp. — Đừng mang hết tới rồi bảo tôi nên nhận vì các người đã chở xa.

Đậu nhìn xuống bàn tay. Cậu nhớ người từ chối bình ở bờ xa, nhớ cả ý nghĩ công mình đã bỏ. Bà không biết chuyện ấy để nhắc riêng cậu. Chính vì thế lời bà làm cậu nghe rõ hơn. Cậu hỏi có thể báo rằng họ đã giao thư dưới tên bà nhận, còn việc tìm đèn vẫn chưa có câu trả lời không. Bà bảo đúng vậy. Không cần giấy ký đã xong, thư đã tới thì bà sẽ giữ.

Tịnh nhận lại hộp vì bà muốn nó tiếp tục nằm ở chỗ các bình một kỳ nữa, đợi có câu trả lời trước khi trả về nhà. Cô đưa tin nhắc ngày, lần này gọi Hạnh ngay từ đầu. Bà nghe, đáp bằng một tiếng “ừ” tự nhiên đến mức Nhiên cảm thấy những lần đứng trước bàn thu phải hỏi có đồng ý không không thể thay cho việc tiếp tục nghe sau câu hỏi ấy.

Ra khỏi hiên, Đậu định xin lỗi vì đã hỏi có phải bà quên. Cậu chưa hỏi bà trực tiếp, chỉ nói ở phòng sổ, nhưng muốn bỏ điều khó chịu trong mình lại trước cửa. Nhiên chạm khuỷu, bảo để người trong nhà nghỉ. Cậu đi được một quãng mới hiểu lời xin lỗi ấy sẽ buộc bà nghe thêm chuyện của cậu khi bà đã cho họ đủ một buổi. Cậu viết vào trang học việc sau đó, không mang trang ấy quay lại xin bà xác nhận.

Trên lối về, Tịnh dẫn sai sang mép nhà có mái mới. Cô dừng ngay, nhận ra bụi lau bị dời nên góc nhìn đã khác. Ba người quay về chỗ đất cao, nhìn hai tảng đá từ hướng ngược. Đậu mở hình vẽ, một nét còn thiếu vì khi tới cậu chỉ nhìn cọc. Nhiên nhận phần mình đã đứng đủ lâu mà cũng không nhớ mái phía sau, cùng hai người tìm lại đường bằng những dấu thật còn ở đó.

Họ ra bến muộn hơn dự tính một chút, còn đủ sáng. Đậu buộc hộp vào chỗ không chạm bình, dùng nút có thể mở bằng một tay. Nhiên gọi người trông bến xác nhận cọc đã trả, rồi nhận mái. Lần này cậu không hỏi thư đã đưa được có xem là hoàn thành không. Cậu tự nói sẽ kể Phương phần gì đã tới và phần gì còn phải hỏi. Chiếc hộp giữa khoang vẫn trống, nhưng trên tờ treo ngoài đã có một cái tên do chính người gửi viết.