Chương 47: Mười ngọn đèn, hai lời đáp

Quyển III — Thành Không Có Đêm

Nghị mang bộ chuông tới bến ngoài, đặt trên bàn rồi mới nói mình muốn nhận. Nhiên đang vá mép túi, ngẩng lên, không kéo hòm ra ngay. Ông nhìn tay cô, bảo cứ làm xong đường chỉ, mình đã nghĩ mấy ngày, không mất thêm một buổi vì phải đợi kim qua vải. Khang đứng sau, áo cổ vẫn có sơn, hôm nay chỉ mang một mảnh dây đàn trong túi chứ không ôm cả hộp như sợ ai lấy lại.

Ông đã gặp em ngoài bến tối trước. Khang kể mình chơi sai tới mức người dạy bảo tai ai nghe cũng mệt, muốn học tiếp vì lần đầu chịu thua một tiếng mà không giận. Nghị nhìn đôi tay em làm lại sợi dây, nghe một người không còn là cậu nhỏ mình cầm áo đuổi theo. Ông vẫn sợ mất, nhưng sợ không còn đủ làm câu trả lời cho mọi điều em muốn kể hôm nay.

Nhiên mời hai người xuống bậc ít người qua, đặt ghế gần đường mình đã đi tới lạch và bến, để chính ông chọn chỗ đứng về. Đậu cùng Dư mở hòm lấy bình thứ sáu, những bình khác giữ kín, đặt lại vải cho khỏi chạm. Nghị tự nói tên Lê Nghị, nghe phần ba nhịp đã rò qua vỏ, nhận ra cái đuôi lâu của chiếc cuối nhà mình. Ông không xin nghe thử cả ký ức rồi mới quyết, biết lần nhận là để phần đã tách trở lại trải nghiệm mình.

Ông hỏi có cần Khang đứng cạnh không. Nhiên đáp ông chọn, không phải làm một việc về em thì em bắt buộc nhìn. Khang nói sẽ ở bậc trên, nếu cần cứ gọi tên mình, không cần gọi đứa nhỏ. Nghị nhìn anh, cười một chút rất khó, rồi đưa tay giữ bình theo chỗ Nhiên chỉ. Cô hỏi lần cuối muốn nhận đúng phần này chưa, ông đáp rồi. Cô cất giọng gọi tên ông, giữ quãng từ chỗ ghế họ vừa đi xuống tới bậc đang có chân người, không kéo xa hơn. Một đốm rời miệng bình, lưỡng lự ở góc gió, cô hạ giọng sửa hướng theo đúng chỗ Nghị đang đứng. Ngón ông không buông khi nó tới gần.

---

Mưa trong phần nhớ lạnh hơn mọi cơn ông đã kể lại. Nó tràn qua cổ áo, nhỏ từ tua chuông xuống mũi dép, hạt cuối cứ treo trên sợi đứt như không chịu rơi. Nghị đứng dưới một mái kho ở bến cõi sống, nhìn đường người qua chỉ còn gót chân. Ai cũng bảo cậu học việc đã rời buổi sáng, có người chỉ hướng đèo, người chỉ ngược xuống chợ, không ai biết chắc.

Ông gõ ba nhịp cho em nhận, tiếng cuối dài như một người muốn nán. Ông từng đợi Khang nhận nhịp ấy để chạy khỏi một đám đông lúc nhỏ, cứ gõ là em sẽ biết chỗ mình. Hôm ấy không có bàn tay nào kéo áo sau lưng. Ông gõ lại, khó chịu với người cõng hàng đi ngang che tiếng, rồi khó chịu với chính đứa em đang không ở đó để nghe.

Câu cuối trở lại như một vật ông đã chôn vì không chịu nhìn mặt: đi đâu cũng phải quay về với anh. Ông đã nói giữa mưa, không trước mặt Khang, không biết em rời nghề vì muốn gì hay đang gặp ai. Trong câu vừa có sợ em đói, sợ không tìm được chỗ ngủ, vừa có nỗi giận vì một người được mình nuôi lớn đã đi mà không để mình biết trước. Hai thứ nằm chung một giọng, không ai tới tách hộ cái nào đáng thương hơn.

Mái kho tối, một người bán nước hỏi có uống không. Ông lắc, bụng réo rất rõ trong khi tay lạnh không cầm nổi chuông. Người kia đặt bát xuống, không thu tiền trước, bảo ăn đi rồi muốn gõ tiếp cũng cần tay đỡ run. Ông đã ngồi xuống bậc, nhận bát, nước nóng chạm môi mới biết mình đang khóc. Không có Khang xuất hiện để buổi mưa được khép theo cách đã chờ.

Phần nhớ chỉ tới đó. Không có đường em thật đã đi, không có cảnh lúc em mất, không có điều gì xảy ra ngoài những gì đôi mắt ông hôm ấy thấy. Nhưng cái bát nóng, ngón tay tê và nỗi giận đã sống qua trở lại cùng nhau, không còn là một dòng giấy biết mình từng đi tìm. Nghị mở mắt, bậc ngoài thành khô, bình trong tay đã thôi sáng.

---

Nhiên giữ ghế khi vai ông đổ về trước, không kéo ông đứng dậy để chứng tỏ đã nhận được. Cổ cô mỏi sau lượt gọi gần, cô uống rồi ngồi đợi, đường vừa nhớ từ ghế tới bậc vẫn ở trước mắt. Nghị gập ngón tay nhiều lần như còn nước mưa trong kẽ. Một lát sau ông gọi Khang, đúng tên, rất nhỏ. Người em xuống một bậc, không hỏi đã thấy mình ở đâu.

Ông kể câu đã nói trong mưa, rồi bảo không muốn câu ấy thành điều em phải làm vì anh đã nuôi. Khang nhìn bộ chuông, đáp vẫn có thể quay về thăm, nhưng muốn được kể chỗ mình tới trước khi bị hỏi bao giờ về. Nghị gật, tới lần thứ hai đã muốn hỏi em dự định đi xa đến đâu, tự ngừng rồi cười buồn. Một ký ức trở lại không biến ông thành người không còn thói quen.

Đậu mang bình rỗng lên hong phần khăn bên ngoài, không lắc xem còn một đốm nào sót để phải trả bằng được. Nghị giữ lại bộ chuông, không ném nó xuống nước như thể muốn thương em thì mọi tiếng cũ đều phải mất. Ông muốn dùng ba nhịp khi có người thật đang đợi ở bến, không gõ vào nhà mỗi lần thấy Khang chưa tới. Khang xin thử chiếc cuối, tiếng hơi khô, hai anh em cùng nhìn chỗ dây cần nối.

Dư tới mang tin Trầm hôm nay ở chỗ gửi ngoài, gói móc vẫn có người giữ. Nghị nói sẽ đi lấy, trả phần đã nhờ, rồi viết Mận rằng móc sắt ở Ngã Thưa có thể dùng cho mái chung, túi rỗng nếu không ai cần thì gửi về theo hàng lúc tiện. Ông không muốn cả xóm cứ giữ một góc vì mình im. Dư nhắc phần phí mình đã ứng, ông cười, hỏi có phải vì thế thợ gốm mới chịu tới tìm. Ông đáp vì thế thì đã đuổi tới sớm hơn nhiều rồi.

---

Miên tới vào chiều, đi cùng Châu, mang một bàn cờ nhỏ thiếu hai quân. Bà thấy bộ chuông trên bàn, hỏi có phải hôm nay mở đèn luôn thành buổi chợ không. Nhiên mời ngồi, Châu tự nhận mình chỉ nói ở mái có người Bến Mưa, không hứa ai tới cũng được trả ngay. Miên cười, bảo đã nghe đủ kiểu hứa ở đời, mình còn biết hỏi trước khi đem cả quá khứ tới kê bàn cho người khác.

Bà từng dùng tên Mạn, nay gọi Miên, chọn từ một câu mẹ hay nói mình ngủ quá sâu. Phần ghi ở bình thứ tư khớp ngày bà qua Bến Mưa và một buổi nhảy hội lúc trẻ. Bà nhớ đã vui, biết chiếc áo hôm ấy màu gì vì những lần còn mặc sau đó; còn chính điệu chân và người đứng cạnh trong buổi được tách thì thiếu. Bà đã tự đưa, không cáo ai lấy sai, hôm nay muốn biết phần ấy còn có chỗ được giữ như mình đã nhờ không.

Nhiên lấy bình thứ tư, chỉ dòng niêm chưa mở, đọc phạm vi ngắn bà đã nhận ở bến. Miên nghe xong nói chưa muốn nhận trở lại, nhưng muốn mang bình kín theo mình. Bà đang ở một nhà thật có chỗ cất, có thể hỏi đường trở lại mái nếu sau này muốn. Không cần người chèo giữ mãi chỉ vì chưa sẵn nhận, cũng không muốn đêm hội cũ được mở giữa buổi cờ hôm nay cho mọi người đoán mình từng nhảy với ai.

Cô nhận lời, đưa vải để bà chọn gói sao cho vừa giỏ. Có phần cần biết để đỡ vỡ, cô nói ngắn, không đem những quãng chưa ai đã thử ra hứa đèn sẽ tự tìm chủ bất kỳ khi nào mở. Miên hỏi nếu bà chuyển nhà, báo tới đâu được. Nhiên ghi Bến Mưa và mái ngoài đang ở, nói sau khi rời sẽ gửi nơi nhận kế cho Châu. Bà cất tờ, đặt bình kín vào giỏ bằng hai tay, ngồi lại xin nước như việc quan trọng đã xong đủ cho hôm nay.

---

Miên bày cờ, lấy hai hòn sỏi bù chỗ thiếu, kéo Đậu ngồi đối diện. Cậu bảo không biết chơi loại này, bà chỉ đi hai lượt đã nhíu mày vì cậu không đi theo chỗ mình nghĩ. Châu ngồi cạnh cười, nói thế mới thấy bà chưa học được cách chịu người khác nghĩ. Dư xem một lúc, tự nhận thua trước khi bị kéo vào, Rực không tránh được, ngồi xuống nghe bà giảng lại đầu ván.

Nghị từ chỗ Trầm về, gói móc cuối cùng ở trong tay, ghé đặt tiền trả Dư đúng như đã nói. Ông nhìn bàn cờ, bảo em mình hồi bé thường giấu một quân để cãi không có đường thua, Miên đáp vậy đừng dạy cậu trước mặt thế, bà đang muốn thắng tử tế. Cả mái cười. Trong giỏ bà, đèn còn kín, ngoài ghế Nghị chỉ có chiếc bình đã rỗng. Hai lời đáp khác nhau cùng nằm trong một buổi chiều, không ai bị đưa ra làm cách chọn đẹp hơn cho người còn lại.

Chơi tới ván thứ ba, Miên than chân tê vì ngồi thắng mãi. Đậu kêu mình chưa được đi xong lượt, bà cười, đứng dậy nhờ Nghị gõ một nhịp thường, đừng nhịp gọi ai. Ông gõ thử, bà nhấc chân hai bước rồi quay, áo quét cạnh ghế làm Rực vội kéo bát. Bà bảo phần đêm hội đã giao đâu có lấy hết những năm mình học nhảy. Có hôm nhớ chân trái trước, có hôm lại bước phải, chưa cần biết ngày ấy ai đứng cạnh để vui nổi một buổi ở đây.

Châu đứng lên theo, chân cứng vì ngồi tập chữ từ sáng, đi được một lượt đã vấp tà mình. Bà đổ tại chuông cuối ngân dài, Nghị cười, thử ngừng sớm thì Miên lại chê đang tới chỗ quay. Hai người cãi nhịp, cả mái nghe mới biết nhảy một cuộc hôm nay cũng có đủ điều không giống quãng đẹp được giữ trước. Hạ nhích khỏi chỗ đứng xem, thử một bước, tay áo vừa lược không che mất bàn tay nữa. Đậu đứng cạnh, chân đưa sai hướng làm cô phải tự quay thêm nửa vòng, cả hai cười tới mức Nghị thôi gõ để họ đứng lại.

Nhiên bị Châu kéo vào một lượt, vừa bước đã thấy tay mình muốn tìm cán mái. Cô đặt nó ngang theo lời Miên, đỡ được nhịp đầu mà trượt nhịp sau. Dư ngồi cạnh bình thường mới nung, nhắc không được ngã vào chỗ đó, ngã ra bậc thì ông còn nhặt lên được. Cô cười, tự rời chỗ đặt chiếc bình, nhận ra cả ngày mình đã đứng rất nhiều chỉ để đưa người khác đi đúng hướng. Một lần không biết đặt chân ở đâu, có người bên cạnh cười và chỉ lại, khiến bờ ngoài rộng hơn phần ghế của những người chờ tuyến.

Tối, Nhiên kiểm hòm với Đậu. Bình thứ tư đã giao người chủ, bình thứ sáu trở lại rỗng, còn tám phần ký ức chưa được nhận trong chín vỏ đang giữ. Cô gấp vải để bình rỗng không chạm các món còn sáng, không chép tất cả thành mười việc chưa xong như trước. Có người đã cần lấy lại, có người mang nguyên phần chưa muốn mở về nhà mình. Sự nhẹ đi của hòm không có cùng một nghĩa, nhưng hôm ấy vai cô thật sự bớt một chỗ mình đã nhận giữ quá lâu.

Khang giúp anh thu chuông trước khi về bến đông, hỏi mai có ăn ở nhà không. Nghị đáp có thể, để mai nhắn, không dọn bát rồi bật mẹ từ trước khiến em phải tới cho khỏi phụ. Người em gật, nắm gói đồ của mình, rẽ về phía đã nhận học. Nhiên đứng dưới đèn mái nhìn hai người đi hai hướng không xa, nghe ba nhịp chỉ vang một lần khi túi chuông chạm đầu gối. Ngày mai lối ra vẫn phải tìm, còn tối nay họ có thể ngồi ăn mà không cần hỏi thêm một chiếc bình nào nữa.