Chương 56: Những chữ chị đã không viết

Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại

Phương đem thư ra bậc thấp khi Đậu chưa nhận chuyến đầu. Chị đã đọc lại trong nhà, biết cả chỗ mực nhạt nhưng vẫn mang tờ giấy theo như sợ kể bằng miệng sẽ tự sửa câu em từng viết. Nhiên ngồi bên kia thúng đựng áo, không chạm vào phong bì. Dư đi ngang hỏi có nhận thêm đồ phơi không, thấy chị đang mở giấy thì quay đi. Không ai cần giữ cả bến im, chỉ cần không đứng lại trên một chuyện chưa được mời nghe.

Mai nhỏ hơn Phương, từng làm ở sân nhuộm. Lúc còn sống, em muốn theo một nhóm thợ đi xa, khóc cả buổi trước ngày khởi hành rồi vẫn nhất định đi. Phương kể đến đó bỗng cười, nhớ em vừa khóc vừa cãi mình không được lấy chuyện khóc làm bằng chứng em chẳng biết muốn gì. Đêm ấy họ có một chén giữ âm mua từ người làm vân. Mai cho chị giữ một đoạn lời ở nhà, nói khi nhớ thì nghe, đừng đem cho người ngoài cười em nhát.

Chị không mang chén xuống chuyến tiễn. Em bước vào nhóm người gánh vải, đổi vai gánh một lần, quay lại vẫy nhưng không chạy về. Phương giữ âm qua những mùa thư chậm. Mai học được việc mới, cũng có lần viết bị người cùng chỗ làm bắt nạt, có lần chỉ kể nấu hỏng một nồi đậu. Những bức thư ấy không bằng một câu em đã nói trong đêm khóc về việc sợ mình không về kịp. Khi nghe chén, chị thấy em còn cần được đón, dễ hơn phải đọc em đã quen sống với những người chị chưa gặp.

Mai chết sau đó nhiều năm, ở một nơi Phương đã biết tên qua thư nhưng chưa từng tới. Tin tới cùng áo và những điều người còn lại thấy được, không nói hết được buổi cuối. Chị nhận tin, không có một chuyến đò nào đưa em về căn nhà người sống. Điều ấy chị biết từ trước khi làm sổ ở bến. Biết không giúp chị chịu nổi cái chén còn mở ra giọng em của một đêm xa hơn cả những năm em đã sống trưởng thành.

“Chị gửi chén đi,” Phương nói. “Gửi tới một mái nhận giữ lời người nhà ở cõi sông. Chị muốn em ghé thì nghe được tên mình, ở lại đó để chị có thể sang gặp.”

Nhiên nhìn nước dưới bậc, nơi bóng tay chị bị cắt đôi bởi một chiếc lá. Mai chỉ cho nghe ở nhà, không cho chuyển qua các quầy. Phương nói rõ điều ấy trước khi cô hỏi. Chị đã nghĩ em mất rồi thì giữ thêm một chỗ cho em chỉ là thương. Người nhận còn hỏi có những lời nào được dùng, chị kể cả dáng em khóc bên thau vải, bàn tay vò mép áo. Những điều được kể về sau có thể dựng thành gian nghe, vẫn chỉ từ phần chị đem tới, không một ai có quyền biết thêm đời em.

Một thư thật của Mai đã sang được tay chị sau khi em qua bờ. Người từng làm cùng Mai mang qua các lượt quen, biết chị ở Bến Mưa vì thư cũ em giữ. Mai viết mình đã nghe lời gọi, đã tới mái, không muốn ở đó. Em không viết mình hết thương chị. Em xin đừng gọi như đêm em sắp đi làm xa nữa, xin để mình đi quãng tiếp, nơi nào nghỉ sẽ tự nhờ báo nếu muốn. Dòng cuối chúc chị ăn đúng bữa, giọng bướng đến mức Phương biết ngay người viết dù chữ đã khác đôi nét.

Chị đưa Nhiên xem phần ấy, ngón tay giữ mép để gió không lật mặt khác. Bên dưới có một chỗ Mai sửa từ về thành ghé. Nhiên nhìn dấu gạch, thấy sự khác biệt nhỏ đủ khiến một đời bị đặt ở hai hướng. Cô trả giấy, chưa nói gì, để Phương phải đọc thành tiếng câu mình đã đi vòng qua. Chị đọc một lần, ngừng ở chữ ghé, rồi lấy hơi đọc nốt. Tiếng bánh xe hàng qua bến che mất một từ, chị tự đọc lại, không đổ cho người ngoài làm mình lỡ câu.

Mái giữ lời đã gửi tới một tờ hỏi có thôi gọi không. Lúc ấy Phương đang làm việc ghi chép, nét chữ quen khiến những dòng của người giữ mái trông giống bao nhiêu dòng cần chị xử lý. Chị chỉ viết nhận được tin em và còn muốn giữ nơi đợi. Phần Mai xin ngừng, chị không chép. Để trống có lợi cho mình hơn viết một lời ngược hẳn chữ em; chị đã tự nấp trong khoảng trống ấy. Tờ gửi đi không giả tay Mai, không đóng dấu bến lên ý riêng, nhưng nó đã khiến người nhận tiếp tục coi lời chị là đủ.

“Chị có thể viết em đã rút lời,” Nhiên nói.

“Có.”

Phương nhìn cô, không thêm mình khi ấy quá đau nên không thể. Có những ngày đau làm chị không ăn nổi, có ngày vẫn ghi đúng cả một xấp giấy cho người khác. Trong những ngày ghi được, chị đã chọn không ghi dòng em. Việc ấy không ngang với mọi thứ Hàn Trạch làm, cũng không mất đi vì chị có mặt trong những buổi trả đèn. Chị đã ký phần trách nhiệm về những dấu mình đóng, còn chuyện riêng thì cứ cất dưới ngăn bàn, chờ đến lúc có thể nói nó chỉ là nỗi buồn.

Nhiên nghe tim mình đập nhanh vì giận và vì biết người kể đang trông mình sẽ làm gì. Cô nhớ sân của Uyển, nhớ chính mình đã gọi Rực là cha của An, không lấy điều đó để bảo mọi người đều từng sai nên thôi. Cô nói Mai đã phải viết cho chị, câu ấy cần tới người đang gọi, không chỉ tới một người bạn hiểu chị. Phương gật, môi run rồi mím. Chị không hỏi cô còn tin mình không, chưa được dùng sự lo cho quan hệ hai người làm việc Mai cần lại đứng sau.

Một lúc sau Phương nói mình chưa lấy ký ức nào của Mai. Chữ chưa rơi ra quá nhanh, chị muốn rút lại khi Nhiên ngẩng lên. Cô không đáp bằng chuyện cầu. Cô hỏi nếu Mai còn ngồi trước mặt nói đừng gọi, chị có chấp nhận tự viết Mai vẫn muốn ở không. Phương lắc đầu. Gió lật góc thư, chị lấy tay chặn, nhìn chính bàn tay đang làm một việc đơn giản là giữ giấy khỏi bay. Giữ người đã nói muốn đi khác việc ấy ở đâu, chị đã biết mà vẫn chọn nói về món mình chưa lấy.

Nhiên đứng dậy, xin đi dọc bờ một chút. Phương nhìn theo, muốn gọi để hỏi cô có giận không, rồi nghe tiếng mình đã sẵn ở đầu môi. Chị ngồi lại, không dùng một câu hỏi cần được dỗ để bắt người đang nghe phải quay về ngay. Cô đi qua hai cây cọc, rửa tay rồi trở lại ngồi đúng chỗ. Chị nói khi nãy mình đang kiếm một phần nhẹ hơn để đứng vào. Nhiên gật, bảo mình nghe thấy. Không thêm một câu xóa giận, họ ngồi bên nhau với cái thúng ở giữa, đủ gần để tiếp tục chuyện còn nặng.

Đậu trở về lấy mái phụ, thấy hai người ngồi nên bước nhẹ. Phương gọi cậu, xin chút nước, rồi tự bảo mình lát nữa có thể đi lấy. Cậu vẫn mang bình tới vì đang ở gần, không cần câu chuyện nào làm công việc ấy khó hơn. Chị uống, nhận ra trời đã nắng trên bậc. Việc kể hết không khiến gói áo dưới chân nhẹ đi hay mái giữ lời tự biết. Nó chỉ làm chị không còn được kể với bản thân rằng mình tới đây để tìm một món đồ thất lạc.

Tới trưa, chị viết một tờ mới. Nhiên ngồi vá chỗ chỉ tuột ở gấu áo mình, nghe đầu bút dừng quá lâu. Chị đã viết nếu Mai còn muốn, rồi nhìn câu ấy một lúc và gạch. Em đã nói muốn gì trong thư chị giữ. Chị chép đúng lời rút, nhận phần mình không chuyển, hỏi nơi đầu đã gửi chén còn giữ được những quãng nào. Bản cũ ghi địa chỉ một mái cạnh chợ gọi hai lần, không nói nó là nơi duy nhất. Phương đọc lại, lần này không sửa ý em cho câu nghe đỡ đau hơn.

Chị muốn nhờ Nhiên xem hộ. Cô nhận, đọc phần Phương cho, chỉ một chỗ chị viết người nhận hiểu lầm. Phương nhìn đầu bút mình, thay bằng tôi đã không chuyển lời. Sửa xong, chị không gấp gửi ngay cho nhẹ lòng. Địa chỉ ấy là chặng họ sắp tới, thư theo hàng có thể tới trước rồi lạc qua quầy khác; chị muốn đem theo một bản và nhờ người đi trước chuyển một bản, để lúc gặp có thể nói bằng giọng của chính mình. Tiền giấy và công gửi lấy từ túi chị.

Dư về sớm, mang khoai người đàn bà ở bãi phơi nhờ chuyển. Ông thấy mắt Phương sưng, chỉ hỏi ăn được miếng nóng không. Chị nhận, vừa bóc vừa nghe ông kể một người ở chợ được gọi bà chủ ở quầy này, con dâu ở quầy kia, tới quầy thứ ba thì chính mình quên đã hẹn mua muối. Phương ngẩng lên. Người ta không mất sạch đời hiện tại vì một tiếng gọi, nhưng khi các lời cùng níu một hướng cũ, con đường ra khỏi chợ dài ra. Dư kể việc mình thấy, không biết người đàn bà ấy nghe thành giọng ai trong đầu.

Họ định hai ngày nữa đi, chỉ Nhiên, Phương và Dư. Đậu có lượt đã hẹn ở Cửa Nghiêng, muốn nhận nó rồi tập thêm tín hiệu với Cừ cho một nhóm khách khác. Phương không hỏi sao cậu không đi cùng để đủ người cũ. Chị đã tới nơi chẳng còn ai cần mình định hộ nhịp ngày, nên có một quãng phải tập không dùng việc chăm lo để chen vào. Khi Đậu hỏi ai giữ hòm, Nhiên nói các bình sẽ ở bến khô trong lượt đi chợ này, bà Lữ đã nhận, không đem tám trải nghiệm người khác làm ánh đường cho chuyện riêng của chị.

Chiều, Phương giặt chiếc áo Mai từng gửi về cùng hàng từ thời còn sống. Không phải áo buổi cuối, chỉ một áo cũ chị đã mặc nhiều mùa vì vừa vai. Một đường chỉ ở nách bật, nước luồn qua, chị bỗng nhớ em chê mình toàn lấy đồ tốt cất rồi mặc đồ rách đi làm. Chị cúi đầu cười giữa lúc nước mắt rơi. Nhiên ngồi bên giặt khăn, không đưa một câu em sẽ muốn chị vui để thay lời người không có mặt. Chị đang nhớ một câu em thật từng nói, đủ để tự quyết chiếc áo này cần vá.

Bà Lữ mang kim ra, lấy công bằng việc nhờ chị giữ mép vải tấm rèm. Hai người vừa vá vừa cãi cỡ mũi chỉ, Phương làm nhỏ quá, bà nhìn không ra. Nhiên phơi khăn xong ngồi ăn khoai nguội. Có lúc Phương tưởng mọi người sẽ dịu hẳn với mình sau buổi kể, nhưng bà Lữ vẫn giục giữ thẳng, Đậu vẫn hỏi chỗ cất dây. Những việc bình thường chưa tha cho chị thay Mai. Chúng chỉ cho chị một buổi chiều có thể làm đúng một điều nhỏ sau khi đã gọi tên điều mình cố giấu.

Tối, Phương lấy phong bì cũ ra lần nữa. Chị không cất dưới gối nữa, để cạnh giấy mới trong túi cần lấy dọc đường. Mai ở đâu bây giờ, cả hai đều chưa biết; địa chỉ cũ có thể chỉ còn tiếng khóc hữu hạn, có thể chén đã dời. Chị sẽ phải chịu một chuyến đi không hứa gặp em. Khi đèn ngoài bến được che gió, chị tự thổi ngọn nhỏ chỗ mình, nằm nghe nước. Lần đầu sau nhiều năm, điều chưa nói với Mai không được giữ yên bằng cách làm mình bận tới ngủ quên.