Chương 76: Đảo của người chờ

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Đến sáng thứ tám, đám tối họ nhìn từ hai hôm trước có một vệt đỏ chạy ngang chân. Đậu tưởng đất, Dư bảo có thể là đá, cả hai cùng đợi thêm ánh mới thấy những cột gỗ chống dưới một chiếc thuyền đã kéo lên bờ. Mạn thuyền được dựng làm mái, rong khô phủ lỗ đinh, bên dưới treo ba cái chảo. Đó là hình Quỳ đã vẽ, nhưng ngoài ba cái chảo còn có một người đang đuổi dê bằng chiếc dép. Tiếng ông chửi vọng ra nước khiến Đậu cười trước khi dám tin mình sắp được đặt chân lên đất.

Họ không tới thẳng mái. Một dải sóng đục vòng trước cửa vũng, chỗ trên bản vẽ có nét Quỳ ghi chờ nước. Nhiên giữ ngoài, Đậu thả sợi dây có hòn chì xuống thử, dây bị đẩy nghiêng ngay dưới mặt. Người trên bờ thấy họ, bỏ dê chạy tới, giơ dép chỉ về mũi đá bên trái. Cô nhìn từ chỗ mình rồi nhờ Viên nhìn từ đầu bên kia thuyền; cả hai cùng nhận được chiếc cọc trắng nằm thấp phía sau đá, không lấy động tác người lạ làm đủ đường đi.

Họ vòng gần nửa buổi mới vào được. Đậu nhảy xuống nước tới gối, định đẩy mũi thì giẫm phải hòn đá trơn, ngồi phịch, nước bắn tới tận Viên. Người cầm dép đứng trên bậc không cười, ném xuống một sợi dây, chờ cậu bám vững rồi mới bảo ai cũng phải ngồi chào đảo lần đầu. Đậu lau mặt, đáp mình chào hơi sâu. Dư bật cười, cái cười sau nhiều đêm chỉ nghe ván kêu làm vai ông nhẹ đi một quãng.

Người ấy tên Nghè, sửa buồm và nhận buộc thuyền ở vũng. Phí chỗ đỗ có cả một lượt xem dây buộc khi nước đổi, không gồm canh đồ trong khoang. Nhiên hỏi chỗ lấy nước trước chỗ ngủ. Nghè chỉ mái bồn sau giàn lá, bảo nước mưa còn nhưng mới có thuyền đông người ghé, muốn đủ bốn túi phải đợi đêm nay cho bồn trên chảy xuống. Có nước ở giếng phía bắc, vị chát, người quen uống được, khách nên thử ít. Không có lời hứa tất cả đã sẵn chỉ vì họ vượt qua biển khó.

Nhiên uống thử nửa bát ở bồn, vị nhạt gần như khiến cô chóng mặt. Mấy ngày chỉ uống dè từng ngụm trên thuyền làm lưỡi cô đợi muối cả trong nước ngọt. Đậu cũng uống, mắt nhắm lại, rồi hỏi có được mua thêm để rửa tóc không. Nghè nhìn mái tóc bết của cậu, cân nhắc như người phải định giá một con dê, cuối cùng bảo chậu rửa dùng nước giếng. Cậu đem chậu đi ngay, không mặc cả quyền được sạch bằng câu chuyện mình vừa trải qua.

Mái ngủ là một kho dây đã chuyển hàng sang bên, bốn chiếu xếp sát vách. Dư nằm xuống sàn, hai tay dang ra, nói một cái nhà đứng yên quả có nhiều chỗ đáng học. Viên thử nằm theo, rồi vẫn chống khuỷu tay như giữ mình khỏi lăn. Nhiên đứng ở cửa thấy cả ba nằm với vẻ quá nghiêm, bật cười đến phải vịn cột. Cô ngồi xuống chiếu của mình, chân không còn cảm giác sàn phồng lên nhưng người vẫn tự nghiêng theo một đợt sóng không có trong kho.

Chiều, họ đem chiếc đèn vỡ tới người bán đồ dưới mái thuyền. Bà Lạc lật mảnh kính đã bọc, nhận còn giữ được khung, trong hòm bà có tấm kính cũ hơi xanh cắt vừa nếu mài bớt góc. Bà không biết làm vân giữ tiếng, cũng chẳng có thứ ánh nào nhìn qua mây là thấy bến. Bà biết ngăn gió khỏi một ngọn bấc, công ấy đã đủ để Nhiên đặt tiền xuống. Đậu chọn thêm bấc, Viên đỡ chiếc khung còn dầu để bà khỏi phải nghiêng làm đổ.

Bà nhận làm ngày mai, hôm nay phải phơi hết đậu trong sân trước khi mưa. Dư nhìn đống mẹt, hỏi đổi công bê một lượt được bớt bao nhiêu, bà tính rõ phần tiền rồi đưa ông chiếc đòn. Không ai giao ông việc chữa cả mái vì ông là thợ. Ông cùng Viên chuyển từng mẹt vào giàn cao, hai người phải xoay ngang ở ngõ hẹp, hạt rơi một nhúm dưới chân làm con dê tìm được đường trở lại. Tiếng Nghè chửi từ bờ vang lên, bà Lạc không ngẩng đầu, chỉ ném cho ông một sợi dây buộc cổng.

Trong sân có người phụ nữ đang ngồi nối những mảnh vải đỏ, may thành một cánh buồm nhỏ chẳng thuộc chiếc thuyền nào họ thấy. Bà tên Nại, đã ở đảo nhiều mùa, chờ em gái báo mình muốn đi quãng nào tiếp. Em bà từng rời bến cùng người làm nhạc, có hai thư đến rồi lâu chưa có thư thứ ba. Bà không nhận người chèo đò nào hứa sẽ tìm em giữa biển, cũng không nhận lời rằng nếu hết chờ mới là đã sống được. Buồm bà may cho chiếc xuồng tự đi vòng đảo, những miếng đỏ là vải đổi từ khách qua.

Nại rủ Đậu xuống xem xuồng. Nó ngắn đến mức cậu vừa ngồi đã phải co chân, thế mà bà chèo vòng một tảng đá rất nhanh, áo quệt mặt nước vẫn cười. Cậu đứng trên bờ xem, nhận ra mình đã nghĩ người chờ hẳn cứ nhìn về một hướng. Khi bà về, cậu hỏi có ngày bà tự đi tìm không. Bà nói có thể, còn mai định đi hái quả phía đông vì mẻ đang chín, nếu cậu định ngủ hết ngày thì thật phí. Cậu nhận giúp bà kéo xuồng, không xin một câu kết cho đời chờ của bà.

Nghè lại chờ một chuyện khác. Ông chờ mình thôi thích sửa buồm ở đảo này mới đi. Đã có người tưởng câu ấy là cách giấu một nỗi buồn, hỏi ông đang chờ ai, hỏi mãi tới mức ông phải bịa một người để họ chịu ra về. Kể tới đây ông cười, rồi nhận có hôm vẫn nhớ vợ. Bà đã đi một bờ khác từ lâu, ông chưa muốn cùng đường lúc ấy. Nhớ vợ không khiến mọi cái chảo, mọi chiếc buồm đang vá chỉ còn là đồ che một cuộc đời bỏ dở.

Tối họ ăn ở sân bà Lạc. Cá khô được ngâm rồi nấu với quả chua, Đậu múc quá nhanh bị xương mắc đầu lưỡi, Nhiên đẩy đĩa trống tới cho cậu nhả. Viên thấy một ông già gõ bát gọi người đang ngủ dậy ăn, tiếng ấy giống đúng ba nhịp quầy cũ trong thành. Anh nhìn một lát rồi quay về chén của mình. Ông già đang gọi một người thật ở sau bếp, người ấy ló đầu chửi đã nghe rồi, cuộc cãi có câu mới không cần anh đọc thêm tên cho tròn.

Sau bữa, một chiếc thuyền bụng rộng vào vũng, buồm nâu có vệt vá tròn. Người xuống trước ôm bó thư tránh hơi bếp, đưa bà Lạc hai phong bì và một gói hạt, rồi quay ra tính tiền dây với Nghè. Anh tên Nậu, đi vòng từ bến ngoài qua đảo này, tới đảo thứ hai rồi trở lại đường bờ. Thuận gió mất chừng mười ngày một vòng, lần trước bị giữ gần hai tuần ở vũng phía nam. Anh nói ngày đã đi thực, không bán một hạn nhận tin chắc chắn hơn gió.

Nhiên hỏi cách gửi về Cửa Nghiêng. Nậu nhận tới bến ngoài, có thuyền hàng Cừ vẫn giao, nhưng phí của anh chỉ tới chỗ giao đó; phần tiếp phải kèm tiền và địa chỉ bà Lữ. Cô viết thư ngắn báo cả bốn còn đủ, chiếc đèn thường vỡ đã có người sửa, nước và đồ ăn cần mua thêm nên sẽ nghỉ ở đảo. Cô không kể thay giấc ngủ của Viên, cũng không chép tên riêng người đang chờ em gái như một điều kỳ lạ mang về cho bạn đọc.

Viên giúp cô ghi mặt ngoài cho khỏi nhòe, hỏi nếu Phương trả lời thì nhận đâu. Nậu có chỗ để thư chưa gặp người ở mái nhận thuyền đảo thứ hai, không đi tìm khách khắp biển. Người muốn nhận phải tự tới hỏi, thư quá hai vòng sẽ mang về bến ngoài. Nhiên nhận chỗ ấy, ghi đúng lời lên thư; nếu đổi đường trước khi tới, cô có thể không đọc được hồi âm. Một địa chỉ hữu hạn khiến khoảng cách giữa họ rõ hơn cả những đêm muốn nghe tiếng quen trên sóng.

Cô viết thêm một dòng cho Phương: đừng cần có tin quan trọng mới gửi, kể bữa ở bến cũng được. Viết xong lại định gạch vì sợ người nhận phải lo một việc nữa, cô giữ nguyên rồi thêm lúc chị tiện. Nậu nhận thư niêm, tiền giao kèm để trong túi riêng, hẹn sáng ngày thứ mười rời vũng. Hai hôm tới vẫn đủ để cô đổi ý về phần chưa gửi. Anh lên thuyền ăn muộn, không ngồi đợi họ đem hết nỗi nhớ đổi thành hành lý của mình.

Đêm ấy mưa thật đổ trên mái kho. Đậu tỉnh, chạy ra đặt thêm chậu dưới một khe dột, Nghè từ sân thấy bảo để nguyên cái chậu thủng, nước sẽ chảy qua xuống bồn dưới. Cậu đứng nhìn đáy chậu có lỗ đã nối ống tre, xấu hổ cười, giúp ông giữ ống khỏi trượt. Nhiên nghe tiếng cậu ngoài hiên, lần đầu sau nhiều ngày không cần ngồi dậy xem mũi thuyền đang hướng đâu. Cô ngủ tiếp, tiếng mưa không dựng gian bếp của cha, chỉ làm góc chiếu phía chân lạnh hơn.

Sáng thứ chín, họ cùng múc nước khi bồn trên đầy. Phải gánh từ sân vào vũng qua mấy bậc, Đậu ban đầu định xách cả hai túi lớn, đi ba bước mới chịu đặt bớt. Dư nhận một đầu đòn, Viên giữ miệng túi không cho quệt đá. Nhiên đi chuyến sau với đồ ăn khô, đếm đủ phần cho chặng tới đảo hai và thêm những ngày chậm. Họ đã mất bánh một lần, lần này gói thành các phần nhỏ, một túi ướt không làm cả thuyền mất bữa.

Bà Lạc thử đèn trước khi trao. Kính xanh khiến tay ai đưa tới cũng thành màu lá úa, Đậu giơ mặt ra đòi xem có đẹp hơn không. Bà bảo đèn này không có tài ấy, vặn bấc thấp cho cậu nhìn chỗ khói bám. Nhiên nhận cả lời phải lau muội, trả tiền còn lại sau phần công hai người đã làm. Ngọn sáng nhỏ đứng yên sau kính, không soi ra đường xa, đủ cho một bàn tay buộc nút khi trời tối. Cô đem nó về thuyền, treo ở chỗ khó vướng áo hơn.

Chiều, Đậu theo Nại hái quả, Viên ở lại thử viết tên những đồ cần chia mà không biến việc ngủ đủ thành một mục phải báo. Dư xin bà Lạc ít đất ở vách sau, bà chỉ chỗ đã đào cũ, dặn đừng khoét dưới chân bồn. Ông lấy một nhúm bỏ riêng, không đổ vào lọ mẫu mang từ bãi nam. Nhiên ngồi nhìn khoảng nước ngoài vũng, có thể nghỉ thêm tới mai mà không thấy một người nào trong thành đang đứng đếm hộ số ngày cô phải trở lại.

Đậu về với áo móc rách một lỗ, giỏ quả không đầy như đã hứa. Nại đã cho họ ăn dọc đường, phần còn lại chua đến cả Dư cũng nhăn mặt. Cậu cãi quả ngọt nằm tận đầu cành, phải tốn một miếng áo mới biết. Nhiên ăn thêm một quả, đưa áo cho cậu tự vá, miệng vẫn cười vì chua. Tối ấy họ có chỗ đứng, nước ngọt, một cái đèn dùng được và nhiều chuyện nhỏ không mang lời giải cho biển. Mỗi thứ đã đủ chiếm một phần ngày họ thật sự sống trên đảo.