Chương 69: Một lời từ chối được nghe hết
Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại
Uyển tới buổi hẹn sau một tuần, không nhờ dọn bàn cho đông người. Tố nhận đưa tới bến rồi đi đổi hàng cho người cùng sân, hẹn gặp lại đúng giờ về. Uyển muốn đi dọc bờ với Nhiên, quãng đã hỏi người chèo có chỗ quay về nếu mưa. Nhiên nhận, để túi dưới mái bà Lữ, mang nước cùng chiếc khăn. Phương ở lại viết thư nhận công, Đậu có buổi nghỉ không phải giữ bến thay ai. Hai người đi qua đoạn cọc, nghe tiếng ghế dưới mái xa dần, không phải rời đời thường vào một gian chỉ còn đúng sai của hai phía.
Ở chỗ có bóng cỏ trên mặt nước, Uyển nói người trên chiếc thuyền đầu tiên chỉ để lại mái từng mượn áo của mình. Nhiên đã nghe chuyện mái dạt, định hỏi có chắc thuyền mất không, rồi tự giữ câu ấy lại. Hôm nay cô tới để nghe đủ điều Uyển còn đang sống với nó, không phải bắt câu trước chưa hết mà đã sẵn một khả năng nhẹ hơn. Cô ngồi trên phiến đá khô, đặt bình nước ở giữa, nhìn Uyển chọn chỗ đối diện.
Người ấy mới sang, chưa biết chỗ ngủ, áo ướt, Uyển lấy áo mình đưa. Ông ngồi qua đêm ở mái thấp, sáng hỏi đường tới bờ xa nghe người khác kể. Cô chỉ biết một phần, ông nhận thuyền tiếp của người nói đã đi, không nhờ cô giữ. Trước khi rời, ông hẹn nếu gặp ai nhận chở đồ ngược sẽ gửi áo, không phải lời thề sẽ về. Nhiều ngày sau chỉ mái chèo dạt vào chỗ gần, không thấy áo, không biết người, người nhận dẫn cũng chưa có tin.
“Tôi cứ nghĩ đáng lẽ phải hỏi nhiều hơn,” Uyển nói. “Ít nhất biết đủ tên, biết ông ấy muốn được gọi bằng gì, biết nếu đưa tay ra thì kéo về bên nào.”
Trong đêm mượn áo, ông đã ngồi tự hong một đôi dép bằng cách dựng nghiêng cạnh chén nước nóng. Uyển nhắc như thế chẳng khô nổi, ông vẫn kê, bảo chỉ cần đế bớt lạnh là được. Sáng ông mua một miếng bánh, ăn nửa, gói nửa còn lại cho quãng sau, không để lại những lời ai cũng có thể đem ghép thành điềm báo. Cô nhớ những điều nhỏ ấy tới mức nhiều lần trong mái mới đã vô thức mua thêm phần bánh đó, rồi đứng cầm không biết đưa cho ai. Người đã mất dấu có một buổi sáng từng tự chọn đồ cho chuyến đi, không chỉ là chỗ trống làm cô đau.
Những đêm sau cô nhìn từng người rời, nghe ai gọi thân nhân thì thấy dễ thở hơn. Có người quay lại thật, có người ở thêm vì tìm được bữa ấm, cô ghi cái quay lại như chứng cứ mình đã làm đúng. Còn người ngồi nhiều mùa không dám đi, cô tính vào số còn có chỗ. Cô không nói mình biết mọi người ngoài kia đã tan. Cô sợ tới mức cái không biết thành một khoảng phải lấp bằng những người mình giữ trong tầm nhìn, mỗi buổi đông thêm lại cho mình một đêm đỡ nghe tiếng mái dạt.
Nhiên nhìn bàn tay cô trên cỏ, thấy móng tay bị đất bám ở một góc, người vẫn tự thay chậu cho cây của mình. Cô muốn nói có những thuyền trễ đã về, người ở đảo đã viết thư, rồi nghe Uyển tiếp: chiếc thuyền ấy trở về không trả lời chiếc đầu. Cô gật, không giả bằng chứng một chuyến sẽ làm mọi chuyến khác khỏi đáng sợ. Nước trôi sau lưng họ, có điều đã mất dấu thật, không cần một câu chuyện xấu ẩn phía sau mới khiến người ta chịu nghe hết nỗi lo.
Uyển kể mình đôi lần tưởng nghe tiếng người mượn áo gọi vào ban đêm. Về sau hiểu đó là giọng mình điền vào tiếng nước, cô vẫn ra nhìn. Không có ghi âm của người ấy ở gian nào, không ai trả một ký ức cô chưa từng có về buổi ông tới bờ cuối. Cái áo đã mất không thành vật chỉ đường vì cô buộc lên nó một lời ước. Cô biết những điều đó đủ để làm người giữ mái thực tế trước khách, nhưng khi khách đi khuất, cô lại muốn có quyền hỏi thêm thay cho điều ngày đầu đã không hỏi.
Nhiên ngồi lâu mới nói mình hiểu tại sao cô muốn giữ. Uyển nhìn cô, ánh mắt chợt nhẹ, rồi lại căng khi nghe câu tiếp: hiểu không làm lời đừng gọi của người khác nhỏ hơn. Những người đã nhận ở một ngày còn có thể nhận đi ngày khác, họ không ký cho người giữ thành phần đời còn lại chỉ vì đã được giúp. Cô không nói bằng giọng mình chưa từng lầm. Cô đã có những lần nhờ người khác chịu một tên mình nghĩ sẽ tốt, khi người ấy không muốn, cũng đã phải đi xin lỗi mà không được đòi quan hệ trở lại ngay.
“Cô đã nhờ đừng gọi ở sân tôi,” Uyển nói, mắt xuống bình nước. “Tôi nghe rõ.”
Nhiên gật. Cô không hỏi một lời xin lỗi ngay, cần nghe điều Uyển định nói sau chữ rõ. Người giữ mái kể lúc ấy mình nghĩ nếu Nhiên ở lại thì bến ngoài sẽ thôi rối, những người mất thân nhân có người hiểu để dẫn vào một chỗ đỡ đau. Cô đã dùng chuyện cha Nhiên kể trong một buổi nhận nhìn để giữ cả vai người biết đưa về. Thấy Nhiên đứng không nổi, cô tưởng giữ được, còn phần Nhiên đang nhờ ra thì coi là phút mệt cần đợi qua.
Nhiên thấy ngực chặt lại, ngón tay bấu khăn. Cô nói mình muốn Uyển thôi dùng những chi tiết đã kể để gọi nữa, cả tên Tạ Nhiên gắn với gian bếp ấy, không chỉ cho cô ra hôm đó là xong. Uyển ngồi yên, hỏi nếu cô vẫn muốn nhìn cha một lần nữa thì sao. Nhiên đáp mình có thể tự chọn nhìn một phần hữu hạn khi muốn, nhưng hôm nay không nhận, sau này phải được hỏi lại. Chuyện cha cô không phải món thành được giữ để đổi lấy một người đưa khách.
Uyển nhận sẽ ngừng nguồn mình giữ bằng phần tên và gian ấy, sẽ báo người cùng làm không dùng nó tiếp. Cô chưa vì vậy nhận cách làm cho mọi gian, còn sợ người đã góp ánh sẽ thấy nhà mất. Nhiên nghe rõ giới hạn của câu nhận, không cảm ơn rồi bỏ qua phần còn lại. Cô nói từng lời ngừng cần được làm, nguồn khác còn đang giữ người thì vẫn phải nói tiếp. Uyển cau mặt, có lẽ đã mong việc nhận riêng ấy khiến mình được một buổi nhẹ hơn. Cô chịu ngồi lại, không gọi người chèo tới cắt quãng gặp.
Một tiếng động ở bậc sau làm cả hai quay. Người gánh hàng đặt rổ trứng lệch, dây đòn tuột, rổ nghiêng sát nước. Nhiên giữ được quai, Uyển đỡ đáy, người chủ vội kê đòn sang chỗ khô. Một quả đã nứt, nước lòng trắng rỉ ra, chủ rổ nhìn rồi thở dài, lấy vải bọc riêng. Uyển nhờ Nhiên giữ thêm đầu kia để mình chuyển đúng mép, không làm như cứ đưa tay giúp là được quyết chủ phải đem cả rổ về nhà mình cho an toàn.
Khi người ấy đi, Uyển nhìn quả trứng nứt còn dính trên khăn, nói chỉ đỡ muộn một chút là mất hết. Nhiên đáp hôm nay đỡ được, phần muộn vẫn có một quả vỡ, họ không thể bắt rổ sau nào cũng đứng trong tầm tay mình. Cô ngừng, chợt thấy mình lại đang dùng việc nhỏ để đưa ra một câu lớn quá nhanh. Cô nói thêm cái nứt làm mình tiếc, không cần phải lập tức rút được lời gì từ nó. Uyển nhìn cô, lần đầu trong buổi cười hơi vụng, bảo mình cũng chưa biết nói sao cho hết tiếc.
Họ đi nốt quãng tới cây cọc, không tranh nhau giải mọi điều bằng một ẩn dụ khác. Uyển hỏi Nhiên có bao giờ sợ một ngày mình không còn biết đưa ai về. Cô nghĩ tới những bình vẫn cần hỏi, những bờ phải nhận lời người khác, nói có. Trước ngày rời Bến Mưa cô đã làm ở đó mười chín năm, có lúc tưởng số năm tự cho mình câu trả lời, tới góc nhìn khác mới biết vẫn phải hỏi. Cô đang quen dần với việc có thể hữu ích mà không giữ được mọi người trong cùng một đường. Nói rồi cô nhìn bình nước, chưa biết lúc nào lời ấy sẽ lại khó làm với mình, không lấy buổi hôm nay làm lời chứng mình đã học xong.
Uyển hỏi có thật Nhiên định tới Biển Quên không. Cô đáp có một người đi về được một quãng, đang chờ hẹn gặp; mình muốn hỏi, chưa nhận cả biển như nhận đoạn gần Cửa Nghiêng. Dư có chuyện đất và việc mình muốn đi, chưa ai được xếp sẵn ông thành người dẫn. Đậu có bến tạm, sẽ chọn đi hay ở khi biết cần gì. Không thể đem một đoàn phải lên đường vì mình thấy cần làm bằng chứng cho người giữ thành yên lòng.
Uyển hỏi nếu tìm thấy đường qua xa hơn, có trở lại để cô biết không. Nhiên nói sẽ gửi tin phần thật biết theo tuyến có người nhận, không hứa một ngày chắc chắn. Cô không nhận chuyện những người khác phải đợi mình về mới được đi, cũng không muốn sự vắng mặt nếu gặp gió bị dùng làm lời chứng rằng mọi bờ ngoài đều không nên tới. Uyển nhìn nước, chưa đồng ý câu sau. Có một nỗi sợ chỉ cần người chưa về để thắng mọi điều họ đã nói trước đó, Nhiên cần nói rõ trước khi nhận một quãng còn chưa biết.
“Tôi có thể không yên,” Uyển nói.
“Có,” Nhiên đáp. “Nhưng người khác không phải ở lại để làm cô yên.”
Hai câu nằm giữa họ, không ai nói tiếp ngay. Uyển dường như muốn nhắc những năm mình chứa người mới, rồi tự khép miệng khi nhìn ra cái công ấy không thay câu trả lời hôm nay. Nhiên cũng muốn nói mình sẽ tìm được cách đủ tốt, vẫn thích đứng ở chỗ người khác có thể bớt sợ vì tin cô. Cô để lời hứa ấy ở trong, nhận ra giữ người còn có một cách là bắt bản thân thành người phải trở về cứu hết mọi điều. Biển trước mặt chưa cho cô quyền nhận nó thay ai.
Khi trở lại mái, giờ bến tạm đã đóng, Đậu đang ăn với Phương. Hai người chào, dọn thêm ghế vì Uyển muốn uống một bát nước trước khi về, không dựng lại cuộc gặp bốn phía. Phương đưa cô một gói rau khác Trà vừa nhờ gửi, buộc bằng dây chuối tươi. Uyển nhận, hỏi một điều rất cụ thể về nước cho món ấy, Phương chỉ phần mình biết, phần không rõ hỏi bà Lữ đang ở bếp.
Nhiên trả khăn bẩn cho chậu giặt, nghe giọng Uyển và bà chủ nói chuyện vị đắng. Một buổi được nghe hết không biến Uyển thành người chịu buông mọi lệnh, cũng không khiến câu từ chối của cô phải dịu thành lời nhận. Khi cô trở ra, người khách đã xuống bậc, tự gọi Tố chờ mình theo tên thật thay vì tiếng người đi cùng. Mái chèo rời bờ theo giờ đã hẹn. Nhiên ở lại uống phần nước của mình, chưa nhận đường biển, mà đã thôi một lời hứa có thể khiến mọi người bị giữ thêm trong lúc cô đi tìm nó.
Chương 70: Trên tấm bản đồ bị bỏ trống
Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại