Chương 85: Điều không thể hỏi cha

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Hoài đưa thuyền rời vũng lúc mặt trời mới chạm phiến đá thấp. Yểm ngồi phía mũi, áo đã khô, thấy Viên ra nhận dây thì cúi đầu hơi sâu làm cô quát ngồi chắc rồi hãy cảm ơn. Anh ngồi lại, giơ tay, một nụ cười mắc giữa vẻ ngượng và nhẹ người. Thuyền buồm thấp đi về phía đảo thứ hai, chậm nhưng thẳng. Đậu nhìn tới khi họ vòng khỏi mặt đá có lỗ mẻ, mới cùng Dư kéo dây bên mình lên, hôm nay không còn sức nặng chiếc thuyền phía sau.

Đó là ngày thứ ba mươi sáu ngoài biển. Nhiên nấu bữa sáng, múc phần đầu thấy gạo dính đáy, bèn nhận bát ấy cho mình. Đậu thò thìa vào giành một miếng cháy, cô gạt ra, cậu bảo đòi lấy phần giòn chứ có thương người nấu đâu. Dư ở sau nghe liền đưa bát tới, nói có phần giòn sao không chia từ đầu. Cô cười, phải cạy cả đáy nồi ra chia, gói cá Hoài gửi hôm qua vừa đủ ăn kèm, một món sắp bị cô gọi là hỏng thành chuyện ba người tranh nhau.

Ăn xong, họ vòng thêm phía ngoài ba phiến đá. Viên nhận một dải lá trôi từ cùng một hướng, Nhiên giữ thuyền đi gần bên dòng tới khi thấy bãi cát dưới một mái rễ. Mỗi đợt nước rút lộ ra những chân cây như những ngón tay chống, nước lại lên ngang nửa, không chỗ nào đủ rộng để dựng một mái. Đậu muốn xuống xem, Dư cũng muốn nhìn đất, cô cho thuyền thử từ phía có nền cát sáng, đưa sào nhận trước rồi mới ghé, cả bốn thay nhau lên chân bờ.

Cát rất mịn, đi ba bước đã lún cổ chân. Viên tháo dép cầm, vừa đặt xuống để phủi chân thì một đợt nước kéo mất một chiếc. Anh chạy theo, Nhiên lấy đầu mái gạt về, chiếc dép nằm ngửa trông như con vật hết sức. Anh cầm nó lên, thở dài: “Mình đã đi qua đá, dây, mạn vỡ. Cuối cùng suýt thua chỗ có cát.” Đậu cười đến phải bám rễ, cậu cũng tháo dép, lần này buộc hai chiếc vào nhau đặt hẳn trên mạn. Dư nhận việc ngồi giữ đò, cho hai người rảnh chân đi trước.

Nhiên mang bát nước, túi bánh lên sau. Ở chỗ rễ cao, Đậu tìm thấy một cái hạt đang nảy mầm ngay trong vỏ. Rễ non chui qua khe, lá cuộn tròn màu đồng, cậu gọi cô tới vì tưởng một con gì đang trườn. Nhiên cúi xem, dùng ngón tay chạm phần cát bên cạnh, hạt đã bám chắc nên cô để nguyên. Đậu hỏi nó lớn lên có kéo vỏ theo không, cô bảo chưa biết, hỏi Dư thì ông đang cách quá xa. Cậu định gọi to rồi tự chạy về, đem theo câu hỏi về một cái cây bé hơn móng tay mình.

Một lát cậu trở lại với câu trả lời ông cũng không biết. “Ông bảo đợi nó lớn rồi hỏi,” cậu kể, mặt nhăn vì bị trêu. Nhiên cười, ngồi xuống nhìn phần lá đang mở rất chậm. “Vậy cứ hỏi nó.” Cậu ghé sát, hạ giọng thật: “Lúc lớn có còn đội mũ không?” Viên đang rửa dép nghe được, nói nếu cây có trả lời nhớ để mình hỏi có đôi nào hợp chân cát. Cậu ném một nhúm nước về phía anh, cả hai chạy vòng qua chân rễ, Nhiên phải giơ bát dọa mới thôi làm cô ướt cùng.

Họ bỏ cái hạt lại, nó chỉ hiện như một chấm đồng giữa rễ lớn. Cô vẫn muốn biết lá khi mở màu gì, tới lúc rời bãi sẽ nhìn thêm nếu nước cho, còn bây giờ đem bánh tới đầu rễ ngồi. Đậu đã quên câu hỏi để đuổi theo một vệt chân chim, cô nhắc đừng đi khỏi khoảng thấy thuyền rồi bước chậm qua bóng đan trên cát.

Bóng rễ trên cát chập thành mắt lưới, cô cúi nhìn một nút, ngẩng lên đã thấy sân nhà. Khoảng ấy vẫn hẹp như lần được nhận lại ở Bến Mưa, từ bếp bước ra tới chỗ cha ngồi vá lưới. Chiếc ghế chân thấp, gối ông có một mảng dây bạc, ngón tay xỏ qua lỗ rách. Mùi khói cơm đụng mùi bùn biển khiến cô đứng sững, tay còn giữ miệng bát, nước trong đó rung lên theo chính hơi mình.

Đậu ở gần thấy cô dừng, gọi nhỏ. Cô nói mình đang nhớ sân, cậu lùi một bước để cô nhìn được cả phần cây thật bên cạnh. Cha trong ký ức cúi làm đúng việc ấy, vai áo vá một miếng tối, sợi dây mắc móng tay được ông gỡ rồi kéo lại. Cô nhớ mình từng đứng ở cửa bếp nhìn ông, biết sau đó ông sẽ hỏi đã đói chưa. Một câu bao năm qua đem tới cho cô cả mùi cơm và nỗi đau. Hôm nay cô bỗng muốn hỏi trước khi câu ấy tới.

Nếu một người dẫn đò được ngồi giữa, người ấy còn về bến làm gì? Cô đã đi theo câu hỏi từ hôm ngồi với Thiều, thấy có chỗ cho mình rồi vẫn muốn người biết mình từ thuở nhỏ gật một lần. Cha từng bảo cô giữ cán cho thẳng, từng la khi cô bước lên ván ướt mà mắt còn nhìn người dưới. Hẳn ông sẽ có một lời vừa cộc vừa đúng, cô nghĩ, lời mình có thể đem theo để những lúc đứng lưng chừng biết nên bước bên nào. Cô đã mở miệng, rồi nghe câu thuộc về đúng buổi chiều cũ.

“Đói chưa?”

Ông chưa ngẩng lên hết. Phần sân trong cô dừng ngay ở đó, không có một người cha đã nghe hết chuyện ngoài biển để trả lời khác. Nhiên ngậm câu hỏi lại, nước trong bát tràn ra ngón tay. Cô muốn giận ông như Viên đã giận cha giữa đêm gió, nhưng chính nỗi muốn được trả lời là của mình hôm nay, người cúi trên lưới đã sống trọn buổi chiều ấy từ lâu. Cô ngồi xuống nền cát thật, cảm giác lạnh xuyên qua vải, bàn chân mình vẫn chạm một rễ cây đang ngập nước.

Đậu ngồi cách một quãng, chờ tới khi cô nhìn sang mới hỏi có cần quay thuyền không. Cô lắc đầu, đưa bát cho cậu giữ, bẻ một miếng bánh. Miệng khô, phải nhai rất lâu mới nuốt được, cái đói tới giữa nỗi nhớ hơi xấu hổ, rồi cô tự cười. Cha đã hỏi đúng việc thuộc buổi ấy. Còn cô đang đói trong buổi của mình, có người bên cạnh đưa nước lại, có chiếc thuyền chờ dưới rễ. Cô ăn nốt, xin ngồi thêm, cậu đứng dậy về giúp Dư giữ dây khi nước bắt đầu lên.

Viên từ đầu bãi trở lại, ngồi cùng cô. Anh thấy mắt đỏ, hỏi cô có muốn anh đi chỗ khác, cô đáp cứ ngồi nếu chân đã mỏi. Anh đặt dép lên gối, nhón ngón chân kéo một hạt cát khỏi kẽ, cả hai im một lúc mới cùng cười vì anh càng làm hạt càng chui sâu. Cô bảo rửa một lần đi, anh dùng một ít nước chỗ rễ, đứng lên thử thì đã hết cộm. “Một việc giải được,” anh nói, rồi ngồi xuống. Cô thích anh chỉ nói tới chân mình, để yên những việc khác còn nguyên.

Cô kể vừa định hỏi cha về ngày về bến. Viên nhìn phần nắng trước mặt, đáp mình hôm trước cũng muốn cha nói đã được rồi mới dừng. Anh có thể nói thêm nhiều điều đã nghĩ, nhưng chỉ nhặt một cọng lá khỏi vạt áo. Cô hỏi có ngày nào thôi muốn không. “Chắc sẽ có,” anh nói. “Hôm nay tôi vẫn muốn.” Câu thật làm cô thở được. Người đã nói một lời rõ ràng vẫn có thể ngồi ở đây với một ý chưa yên, cô không phải đợi mình khác hẳn mới được quay về.

Nhiên lấy tờ giấy vẽ cây từ túi khô ra, nhìn ba chấm trắng Đậu chê như hạt cơm. Cô lật mặt sau, thử vẽ một cái bàn dài, có vẻ ngoài bến nhưng cô chưa chọn đặt sát kho hay trong sân. Cô muốn có chỗ người chèo mới ngồi sửa mái, người chờ ăn được bữa, ai đi đêm về có nơi đặt bát. Phương viết thư ở đầu này hoặc mang việc về phòng, tùy hôm chị muốn. Cô đã nghĩ đến một buổi tối có mặt cả ba mà chẳng ai vừa kéo được người khác khỏi nước.

Viên nghiêng xem, hỏi cái đứng xiêu ở góc là cột hay người. Cô bảo bếp, anh xin lỗi cái bếp rồi góp một nét để nó đỡ giống người đang ngã. Cô không gạch tờ ấy vì vẽ xấu. Việc chưa có tiền gỗ, chưa hỏi người nào cùng nhận, chưa biết bến về đã đổi tới đâu; hôm nay cô chỉ nhận ra mình muốn sống một phần đời có hình như thế. Câu muốn ấy vừa đủ để cô đem về nói với người còn có thể trả lời, thay vì chờ một lời trong sân cũ cho phép.

Nước lên quanh rễ đầu bãi, Dư gọi họ về. Cô gấp giấy, đỡ Viên qua một chỗ cát lún, anh suýt kéo cả cô ngồi xuống vì dép lại mắc. Đậu đứng trên mạn cười: “Anh đi dép hay dép đi anh?” Viên giơ chiếc còn lại dọa ném, rồi tự buộc lên đùi để hai bàn tay rảnh. Nhiên bước cuối, thấy sân trong mình mờ theo lúc quay đầu về thuyền. Cha vẫn vá lưới trong phần cô nhớ, chẳng phải ông vừa rời đi thêm một lần vì con đã chọn việc khác.

Buổi chiều họ gặp dòng mạnh ngoài bãi, Đậu nhìn lâu rồi xin quay qua phần ba phiến đá, hôm nay dừng ở quãng này. Nhiên nhận mũi khi cậu nghỉ, tự thấy mình đang vui vì được kéo mái, cái vui quen thuộc vẫn còn dù vừa nghĩ đến một cái bàn và bếp. Dư kể đã thấy đất dưới rễ đầy cát, làm đồ lớn dễ nứt, ông chỉ lấy một nhúm rất nhỏ ngoài chân cây chứ không đào. Nhúm ấy gói riêng, không nhận nó là lọ bãi nam trở lại, ông đang muốn xem một món khác sẽ ra sao.

Chiều tối họ ăn ở phía khuất gió ngoài ba phiến đá. Nhiên đem chuyện cái bàn nói với Đậu và Dư, cậu lập tức xin chừa một đầu để vẽ thuyền, ông hỏi bàn rộng thế thì ai lau. Cô đáp người ăn, ông gật bảo nhớ nói câu ấy trước lúc đóng chứ đóng xong mọi người chỉ thấy cô tiện tay. Đậu bảo rồi cô cũng sẽ tiện tay thật, nên cậu muốn nhận rõ buổi mình ở bến. Cô ngẩng nhìn cậu, câu nói đã chừa cả những buổi cậu đi nơi khác, rồi cô lấy than chia thử mặt bàn thành mấy nét trên giấy.

“Nếu về rồi tôi lại thuê bậc tây,” Đậu nói, “cô có tới ăn không?”

“Có cơm cháy chia chứ?”

“Cơm cháy phải tính thêm.”

Dư gõ bát, đòi hai người bớt buôn khi ông còn đói. Viên cười, xin giữ tờ vì mặt sau giờ có giá hơn ba hạt cơm ở trước, cô tự cất vào túi áo trong. Gió qua vải vá kêu nhẹ, một đám mây thấp bò sát chân đá, đến lúc đổi ca họ lại phải nhìn nhau đủ rõ. Điều nghĩ được dưới rễ chưa thay thế việc đi tiếp bằng một kế hoạch đẹp, chỉ cho cô một chuyện thật muốn đem qua quãng nước này.

Đêm, cô trực với Dư, phần còn thức trong mình thỉnh thoảng nghe lại đói chưa. Ông nhận mái, đưa cô bát canh còn ấm trong nồi đã ủ, bảo uống hết kẻo sáng phải đổ. Cô uống, canh nhạt, vị cá Hoài gửi còn ở đầu lưỡi. Cô nghĩ tới Phương, muốn biết bến có mưa không, Mai trong những chuyện chị chưa muốn kể đã thôi bị ai gọi hộ hay chưa, muốn có cả câu chị trách mình đi lâu. Những câu ấy phải chờ người sống cùng ngày gửi tới, cô xoay bát trong tay rồi đứng dậy nhận lại mái khi tới lượt.