Chương 37: Bữa chiều lặp lần thứ bảy
Quyển III — Thành Không Có Đêm
Lê Nghị mở cửa với một cái muôi trong tay. Thấy Thạch Dư, ông đứng sững rồi bật cười, hỏi móc đã gửi tới chưa. Dư đáp đã trả tiền gửi từ lâu mà vẫn chưa thấy người cần móc ra nhận, nếu còn để nữa ông sẽ tính thêm cả công nhắc. Nghị kéo cả nhóm vào, cái muôi chỉ hết người này tới người kia, tới lúc Tịnh nhắc có nước nhỏ xuống giày mới nhớ đặt lên bát.
Không phải một bóng người đàn ông được dựng đúng như trên giấy. Ông biết Dư làm gốm, nhớ món đã nợ, biết cãi ông thợ đã gửi chậm chứ không phải mình lấy trễ. Ba chuông nhỏ treo cạnh cửa có chiếc cuối dài hơn, tua cũ được nối một đoạn dây khác màu. Nhiên nhìn chúng mà không đem âm bình thứ sáu ra hỏi ngay. Sau bao bến, người đang tìm cuối cùng có mặt, bận bịu và nói nhanh hơn cô đã tưởng.
Nghị cảm ơn người dẫn đường của Viên, nhờ báo mình đã nhận khách. Anh ấy rời, để nhóm biết từ nhà ra phố đầu có một góc rẽ cần nhìn cây dâu thấp. Đậu quay lại nhìn, Nghị cười bảo ai mới tới cũng sợ lạc, vài hôm sẽ quen. Một người đàn ông trẻ hơn từ trong bước ra, tay dính sơn xanh, bảo anh mình ở lâu vẫn nhầm ngõ sau khi đi lấy nước. Nghị trừng mắt, người kia cười chào khách.
Anh tên Khang, em trai Nghị. Nhiên nghe tên, nhìn người em đang lau sơn lên giẻ, ngỡ mình vẫn chờ một câu khác xác nhận anh chỉ là phần nhớ. Khang hỏi họ từ bờ nào tới, nghe Ngã Thưa thì hỏi Mận còn giữ mái được không, mùa nước trước ở đó người trượt nhiều. Câu hỏi có những việc mới hơn buổi đoàn tới, có sự lo cho người thật ngoài thành. Nghị nhìn em, nói mình đã tìm được cậu ấy, giọng vừa tự hào vừa như đợi ai xác nhận không thể lại mất.
Tịnh nhận bát nước Khang đưa, hỏi hai anh em tới đây lâu chưa. Khang nói mình tới trước, nhờ người tuyến báo tới các bến, cuối cùng thư tìm được anh ở Ngã Thưa. Anh đã ở sau khi chết nhiều năm, không trở lại một đời sống cũ nào ngoài cõi này. Nghị tới được, nhận ra em bằng chuyện một cái áo đã đem cho người khác gần đây, không phải câu hỏi trong buổi cả hai còn bé. Có những cuộc gặp thật giữa những lời hứa quá rộng, Nhiên ngồi nghe tới đó mới thấy mình đã chờ để phản bác nhanh đến đâu.
Trong gian ăn, một người đàn bà đang xới cơm. Bà ngước lên, nhắc Nghị gọi em vào, thức ăn nguội sẽ khó nuốt. Khang đặt bát xuống, mắt không nhìn phía bà. Nghị nhận muôi rất tự nhiên, chờ tay bà hạ rồi mới lấy thêm phần khách. Lúc ấy Nhiên mới thấy hơi cơm không đổi hình, một cánh lá trên đĩa vẫn nghiêng đúng góc dù muôi đi qua hai lần.
Người ấy là phần ký ức về mẹ hai anh em. Nghị nói trước khi ai cần hỏi, bảo trong nhà còn những người thật, không có ý giấu khách chuyện bà đã mất từ rất lâu. Buổi chiều ông được giúp giữ lại là lần cả nhà ăn trước lúc Khang đi học nghề. Ông đã kể, đã chọn món bàn và nhịp chuông, có đèn cũ được nhận để giữ phần hình; người trong nhà nhìn mặt rõ hơn khách. Ông không nói bà có thể trả lời mình chuyện ngày mai.
Khang ngồi xuống đầu bàn, chỉ chén gia vị cho Tịnh, bảo cái này thật, còn đĩa cạnh mẹ chỉ nhìn được thôi. Anh gắp thêm rau từ nồi mới nấu ở bếp bên, món hơi đắng. Dư nhăn mặt, chưa kịp nhận xét đã thấy Khang cười, bảo rau mình mua, lỗi mình làm, cứ chê. Nghị nói em lần nào cũng chọn rau non, nấu được món gì cũng như cho bò ăn. Anh đáp mẹ không cần ăn rau này, anh không thích thì thôi gắp.
Lời mẹ nhắc em vào nổi lại. Khang đang ngồi ngay đó, cái muôi vẫn được đưa tới khoảng trống trước chỗ anh. Nghị cầm bát lên làm đúng động tác đã biết, mắt chờ một hình dung mà khách không nhìn rõ. Đậu đếm bằng ngón tay dưới bàn, tới lần thứ ba thì hạ tay, tiếp tục đếm thầm mỗi khi tiếng nổi lại. Cậu hỏi Khang sơn xanh làm gì. Anh kể đóng một cái hộp đựng dây đàn, có người nhận mình ở bến ngoài phía đông, hẹn cùng đi tìm thợ đàn xa hơn.
Nghị đặt bát mạnh, cơm thật đổ một ít ra bàn. Ông nói mới gặp có mấy hôm đã tính đi, nghe như em chờ anh tới để mình khỏi lo rồi lại bỏ. Khang đáp đã ở cùng hơn tháng, không phải mấy hôm. Căn nhà im trong một khoảng, chỉ tiếng muôi của mẹ tiếp tục. Nhiên nhìn Tịnh. Bàn tay người đưa tin đang giữ bát, ngón cái chạm mép như đếm một điều không nằm trong ánh chiều.
Sau ăn, Khang dẫn Đậu ra hiên xem chiếc hộp. Dây đàn bên trong mới có một bộ, còn chỗ trống anh muốn tự làm các thứ khác, không dùng hộp đẹp sẵn trong quãng ký ức ai cho. Rực cúi xem chốt nắp, hỏi sao không làm kín hẳn. Anh đáp dây còn phải khô, nếu bị giữ hơi trong ấy tới bến kia sẽ mốc. Ông gật, thấy một chỗ mình định sửa theo thói quen mà người làm đã có lý do giữ. Đậu đứng cạnh cười, xin mở thử, vừa nhấc đã dính sơn. Khang giật giẻ đưa rồi cười theo, bảo khách nào tới cũng phải được đóng một dấu xanh mới đúng nhà này.
Nghị ở gian ngoài với Nhiên và Dư. Cô nói về phần Bến Mưa giữ, một dòng tên ông còn chưa đối chiếu được người hiện tại. Ông nghe, hỏi có phải ba tiếng chuông không. Cô đáp có một âm giống, chưa mở để khẳng định. Ông nhìn bộ chuông cửa, tự gõ một lượt, đuôi cuối ngân lâu.
Ông nói từng giao một phần về em khi nghĩ sẽ không còn gặp nữa, nhưng hôm nay chưa muốn nhận lại. Dư ngồi yên, không tự chen vì trường hợp giống mình. Nhiên hỏi có muốn biết tờ ghi phạm vi trước không. Ông xin để một buổi riêng, có Khang nếu em muốn nghe. Cô nhận lời, ghi tên chỗ nhà, chưa gắn bình thứ sáu vào ông như thể câu hỏi đã hoàn tất. Hòm còn ở ngoài, chuyện nhận cần một người có thể ngồi đủ yên để nghe mình chọn.
Từ hiên, Khang nói mình đã hẹn sáng kia ra bến đông. Nghị quay phắt, bỏ dở chuyện đèn, hỏi ai nhận cho em đi khi anh đang còn khách. Người em ngừng tay. Anh đáp không phải xin ai nhận, chỉ nói để anh biết chỗ mình. Nghị nhìn Nhiên như chờ cô giúp bảo người trẻ hơn ngồi lại, ít nhất qua buổi tiếp của người giữ thành. Cô thấy phần mình rất dễ muốn được ông tin vì vừa tìm tới, lại sợ Khang bỏ thì chuyến hỏi đèn dang dở.
— Anh ấy đang nói ngày đi — cô đáp sau một lát. — Tôi nghe được ngày, còn chưa nghe ông hỏi em muốn làm gì ở đó.
Nghị nhìn cô, sự vui lúc mở cửa rút đi. Ông nói người ta vừa tới không biết những năm đợi em, nếu chỉ nghe ai muốn gì hôm nay thì năm cũ lấy chỗ nào nằm. Cô không đáp ngay. Câu ấy làm cô nhớ đường bếp cha, nhớ những lần mình bỏ một giờ nghỉ vì khách còn chờ để khỏi thấy mười chín năm nghề thành vô ích. Dư tự rót nước, chờ cuộc im không bị một câu thay người khác quyết cắt ngang.
Đến lần mẹ xới cơm thứ bảy kể từ lúc khách tới, Đậu hỏi có thể ra ngoài sân không. Nghị nhìn lên, như giật mình vì cả nhóm còn ở trong. Ông bảo được, mọi người muốn ra lúc nào cũng được. Khang đứng dậy cùng cậu, mang hộp đàn dưới tay. Mẹ lại nhắc gọi em ăn. Nghị theo phản xạ gọi Khang, giọng thấp hơn lúc cãi nhưng gấp, bảo cơm đã có, còn đi đâu.
Người em đứng giữa cửa. Anh không bị một bàn tay vô hình kéo, vẫn có thể bước, nhưng vai cứ khép lại như chờ một tiếng giận. Anh quay vào đặt hộp xuống. Đậu nhìn anh, hỏi không đi xem chỗ bậc lúc nãy nữa sao. Khang cười, đáp để lát. Nhiên thấy rõ nụ cười ấy không tới mắt. Một lối mở vẫn có thể chứa thứ khiến người ở cửa không bước qua được, và cô chưa biết phải nói sao để không biến nỗi sợ của người anh thành một điều bị cả nhà chỉ trỏ.
Rực đứng dậy ra hiên, gọi Khang giúp nhìn chỗ dây túi mình bị vướng. Khang đi theo, lần này có một việc thường đủ làm Nghị chưa kịp gọi lại. Tịnh ở cạnh cửa trò chuyện với người anh về mái Bến Mưa, không giấu mình đang cho hai người ngoài một khoảng. Nhiên nghe ông kể tay em hồi bé hay lạnh, lúc đi học nghề chỉ có một áo ấm. Ông vẫn đang nói về một cậu nhỏ, còn người ngoài hiên mang đôi tay lớn dính sơn xanh.
Khang gỡ nút túi cho Rực, không nhận lời phải đi ngay cùng khách. Anh nói sẽ ra bến đông xem còn chỗ học không, rồi nói lại với anh mình. Rực đáp mình cũng vừa nghe tiếng con một đêm không ra nổi, không có câu nào dễ bảo người khác thôi đợi. Nhưng nếu Khang cần người cùng đi tới bậc để chân khỏi tự quay, sáng mai ông ở mái ngoài. Người em nhìn ông, nhận nơi gặp, không cầm một lời hứa được giải cứu khỏi nhà.
Nhóm rời lúc trong sân vẫn cùng màu chiều. Nghị tiễn, không vui như đầu buổi nhưng vẫn đưa gói rau mới cho Dư. Ông nói rau chưa nấu còn sửa được vị, đừng đem bữa vừa rồi về làm câu chuyện ở đây tất cả đều dở. Dư nhận, bảo nếu muốn người ta nhớ rau ngon thì lần sau tự nấu. Ông bật cười miễn cưỡng, rồi quay nhắc em bớt sơn dây vào áo. Khang từ hiên đáp mình nghe rồi, giọng bình thường hơn khi đứng trong cửa.
Qua cây dâu thấp, Nhiên nhìn lại. Ba chuông treo thẳng, một sợi mới, hai sợi cũ. Họ đã gặp được một chủ cần tìm, chưa mang về câu trả lời nhận đèn. Họ cũng gặp đúng người em thật, điều đã kéo Nghị từ Ngã Thưa tới đây; không thể gọi tất cả là mồi giả cho dễ quyết phải phá. Cô giữ tờ hẹn trong sổ, nhận ra lời mời gặp Lục Uyển ngày mai không còn chỉ là việc hỏi người giữ một thành sáng.
Tịnh đi bên, bỗng hỏi mẹ đã nhắc mấy lượt. Đậu nói bảy lúc mình còn đếm, sau đó thôi. Cô nhìn sổ ngày trong tay, nói ở nhà ấy rất dễ tưởng mới ngồi một bữa ngắn. Khi ra bến ngoài, nắng đã gần tắt, người giữ thư đang buộc túi cho lượt ngày mai. Cô chạy tới báo phần mình trước khi nó được mang đi, quay lại thở hổn hển. Nhiên nhận túi rau từ Dư, cùng ông xuống rửa bên bậc.
Đậu rửa tay, thấy sơn xanh Khang chạm để lại trên một ngón mình. Cậu chưa vội cạo, tới lúc ăn vẫn nhìn nó dưới đèn. Nhiên hỏi đang nghĩ gì. Cậu đáp sáng mai muốn biết người làm đàn còn ở bến đông không. Cô gật, hẹn mình đi tiếp buổi đã nhận, cậu có thể cùng Rực đi hỏi. Ngoài thành có một đêm cần ngủ, và lần đầu sau sáu tuần cô không cần cả nhóm sáng mai phải đi cùng một lối để thấy chuyến mình đang làm còn nguyên.
Chương 38: Người giữ đêm
Quyển III — Thành Không Có Đêm