Chương 3: Đèn của người không kể

Đến trưa, chuyến chèo tay mới đưa được sáu người qua. Mái chờ đông gấp đôi hôm trước. Một người trách Nhiên bỏ cách nhanh để bày cách khó. Người khác hỏi có phải phải tỏ ra đau buồn mới được đi miễn phí không.

Nhiên đứng trên bậc, nói lại rằng ai cũng có thể chờ chuyến ấy. Người tự nguyện đổi ký ức vẫn được dùng đèn, nhưng phải biết rõ mình đang cho điều gì.

Đậu mở sổ ra trước mặt mỗi người. Cậu đọc phần ghi lại, đợi họ xác nhận, rồi mới để đĩa thu ngửa. Có người đổi ý giữa chừng. Cậu úp đĩa ngay, không thở dài.

Người phụ nữ cuối hàng không nói tiếng nào. Chị cầm một sợi dây xanh, buộc rồi tháo quanh ngón tay. Nhiên hỏi tên, chị nhìn mặt sông. Đậu đổi cách, đưa bút và giấy. Chị vẽ một hình mái nhà, phía trong có hai chấm nhỏ, rồi dừng.

Cậu vội mang tờ giấy ra xa đĩa thu.

— Chị không cần kể chuyện trong nhà — cậu nói. — Chỉ cần để chúng tôi biết khi nào chị muốn lên.

Chị đặt sợi dây lên tay cậu, rồi bước xuống bậc. Đậu đi cùng, giữ thuyền yên. Đến lúc chị ngồi được, chị đưa bàn tay ra, nhận sợi dây về. Cử chỉ ấy đủ để thay mọi lời xác nhận cậu vẫn cố nghe.

Chiều, Kiều Phương đem tới danh sách ba mươi bảy đèn chưa rõ đồng thuận. Chị đã đối chiếu tên người thu và các lượt thuyền, nhưng có những đèn ghi người khách đã qua bờ từ lâu. Muốn trả lại phải gọi đúng chủ, không thể đổ cả kho vào sông rồi hy vọng ký ức tự tìm về.

Nhiên nhớ cha từng buộc một sợi dây vào cổ tay cô khi dạy chèo. “Đừng gọi người bằng điều con muốn họ là,” ông bảo. “Hãy gọi bằng tên họ nhận.” Cô đã quên khuôn mặt ông khi nói câu ấy. Chỉ lời nhắc còn nguyên.

— Trong kho có đèn của người sống không? — cô hỏi.

Kiều Phương mở trang đầu. Những người giữ bến từng góp ký ức để thắp chuyến đầu tiên. Có tên cha Nhiên, tên người chèo cũ, và tên cô.

Cạnh tên Nhiên ghi “đường từ bếp ra sân”.

Cô không nhớ mình nộp lúc nào. Cô chỉ nhớ mười chín năm trước thiếu đèn, khách chờ rất đông, Hàn Trạch bảo ai trong bến góp chút gì sẽ đỡ một chuyến. Từ đó, mỗi khi nghĩ nhà cũ, cô thấy cửa bếp mở vào một khoảng trắng.

Đậu đề nghị lấy đèn của cô trước. Nhiên nhìn danh sách ba mươi bảy người, lắc đầu rồi lại dừng.

— Của tôi cũng phải được kiểm, như của họ. Tôi không muốn bỏ qua nó để chứng minh mình tốt hơn ai.

Kiều Phương ghi yêu cầu ấy vào sổ. Chị hỏi Nhiên có còn nhớ mình đã đồng ý đánh đổi cả con đường hay chỉ một buổi chiều ở bếp. Cô không trả lời được.

Đêm đó, một ông thợ đóng thuyền nghỉ việc ở bến cũ tới xin phụ chèo. Ông đọc tấm bảng, hỏi công trả bằng gì. Nhiên nói kho bến có phần thu dành cho sửa đò và trả người; cô sẽ yêu cầu tách nó khỏi tiền dựng cầu, nhưng chưa thể hứa đủ ngay.

Ông nhận chèo thử một chuyến rồi tính tiếp. Ông không phải một người tới để hy sinh; ông muốn biết bến có thể thành chỗ làm đàng hoàng không.

Nhiên giao mái chèo dự phòng. Khi con đò thứ hai rời bến, đĩa thu trên bàn vẫn úp. Đậu lấy khăn lau nước đọng trên thành đĩa, lần đầu tiên không thấy nó là món đồ quan trọng nhất ở đây.