Chương 61: Thạch Dư quay lưng
Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại
Người hàng nói ông Bỉnh có thể rời Cồn Nâu trước mùa nước đổi. Qua mùa ấy, đoàn nung đất đi nhánh khác, chưa biết năm sau có gặp không. Ông nói trong lúc chẻ đôi củ khoai, không làm như đang giao cho Nhiên cơ hội cuối để tìm một người mất tích. Chính cô nghe thành cơ hội cuối. Phương đã mang nồi ra rửa, Dư đi trả đất thừa chủ sân, người dẫn quãng cạn đứng ngoài kiểm giày. Chỉ cần nói vài câu lúc này, cô nghĩ, vẫn có thể đi đúng sau bữa.
Nhiên hỏi nếu nhờ một lời tới Bỉnh có được không. Người hàng bảo được phần tên và nơi nhận, chuyện khác người ấy có biết hay chịu trả lời không thì mình không hứa. Cô nói tìm Thạch Cẩn, thợ gốm; người em là Thạch Dư đang cùng mình trên tuyến Giếng Cũ. Đầu tên ra rất nhẹ, không cần một ngọn đèn hay dấu bến. Người hàng lấy giấy, hỏi Dư muốn nhận tin ở đâu. Cô đã định đáp chỗ lò dưới bãi chợ ông vừa nói muốn làm một mẻ, tới đó mới nghe tiếng ông ngay sau lưng.
“Tôi đã nhờ cô điều gì tối qua?”
Nhiên quay lại. Ông cầm cái bát đất thừa đã trả, bên tay còn ướt, không bước thêm vào gần cô. Cô nói mình chỉ hỏi đường tìm người từng biết tay gốm, chưa hỏi ký ức ông không muốn nhận. Dư nhìn tờ giấy trên đầu gối người hàng. Ông không cần nghe về phần cô chưa làm. Ông đã nhờ đừng hỏi hộ tên Cẩn, cô đã đồng ý. Cô còn định đặt nơi mình sẽ nghỉ làm chỗ nhận một câu chuyện ông không biết có muốn nghe hay không.
Người hàng gấp giấy, hỏi vậy có chuyển nữa không. Nhiên nói không, xin lỗi ông vì đã nhờ khi chưa được người liên quan nhận. Dư chờ ông xé phần vừa viết, nhặt mẩu có tên mình cất đi. Câu hỏi đã được nói với một người ngoài, không phải xé giấy là trở về buổi trước khi nó xảy ra. Nhưng chặn nó khỏi chuyến tiếp vẫn là việc phải làm. Nhiên trả phần công người ấy đã dành chỗ ghi, không lấy cơn giận của Dư làm lý do bảo chưa gửi thì không tính.
Ông ra ngoài sân, Nhiên đi theo tới cột. Cô nói Bỉnh sắp đi, mình sợ ông về sau muốn hỏi sẽ không còn dịp. Dư dừng, nhìn cô một lúc lâu, nỗi giận không thành tiếng lớn khiến cô càng muốn nói đủ cho ông hiểu. Cô kể đã thấy ông giữ tờ Cẩn nhiều tháng, đã nghe ông hỏi dấu ở mấy nơi. Ông hỏi những lúc ấy có phải cô chưa từng nghe mình nói chưa muốn đi không. Cô đáp có nghe. Vậy phần sợ mất dịp là của ai, ông hỏi, mà đủ để thay lời ông vừa nói tối qua.
Nhiên không trả lời ngay. Dư ngồi xuống bậc, lấy khăn lau tay, một thói quen trước khi chạm đồ đã khô. Ông kể từ khi không muốn nhận buổi chiều ấy, đã có người gọi mình nhát, có người bảo sớm muộn cũng phải nhìn đủ mới sống tiếp. Cô không gọi ông như thế. Cô chỉ nhờ người tìm một cánh cửa rồi tin mở sẵn sẽ là quà. Nó làm ông khó từ chối hơn, vì người mang quà đứng cạnh với sự chăm lo mình từng tin. Ông không muốn mỗi lần hỏi đất lại phải đoán cô đã đi hỏi thêm ai về anh.
“Tôi không giấu cô một món cần được cứu,” ông nói. “Tôi đang sống một ngày cô đã ngồi ăn cùng.”
Phương ra cửa với nồi ráo, nghe câu ấy, không chen vào. Chị đặt nồi xuống cạnh túi, hỏi Dư có còn nhận đi quãng này không. Ông lắc đầu. Ông sẽ quay lại bãi chợ, tới lò đã hỏi thuê chỗ, làm mẻ nhỏ trong tám ngày đã dự định. Chặng ngược có thuyền người từng đưa họ tới, ông vừa hỏi còn nhận ghế. Không phải bỏ đi giữa nước lạ để bắt ai chạy theo, cũng không dùng sự cần người dẫn của nhóm làm điều buộc Nhiên phải xin đúng giọng.
Cô nói mình xin lỗi, đã làm ngược lời nhận, muốn nghe ông cần gì để sửa. Dư đáp trước mắt đừng gửi tên nữa, đừng theo để giải thích thêm trong hôm nay. Lò dưới bãi chợ không khó tìm, người giữ biết mình thuê tám ngày; nếu sau đó cô muốn nói một việc cụ thể thì có thể tới hỏi ông có ngồi nghe không. Ông không hứa sẽ về đoàn sau một lời. Nhiên nghe cả phần không hứa, hai bàn tay vô thức bám vạt áo rồi tự thả. Cô đã thấy Uyển dùng câu giữ người vì sợ, không thể lấy việc mình sợ ít hơn để làm lời giữ nhẹ đi.
Dư xếp lại túi. Cái nắp mua ở chợ thuộc tiền chung nấu ăn, ông để lại, chỉ lấy đồ làm gốm và phần áo riêng. Nhiên nhìn ông chọn từng món, lần đầu thấy rõ bao nhiêu việc nhỏ ông đã cùng làm không phải vì có nghĩa vụ đi hết. Cái nồi nghiêng hết kêu nhờ nắp ấy, những bữa khoai, một lần ông tới giữ hòm khi cô chạy theo Rực. Không món nào biến thành khoản cô đã trả để được quyết ông cần gặp anh vào lúc nào.
Đến lúc xuống đò, một quai túi tuột khỏi tay ông. Nhiên bước tới đỡ theo phản xạ, dừng lại khi ông đã nắm được. Ông không giật tay vì cô chạm, chỉ nhận một đầu túi để xếp xuống khoang. Phương đưa phần khoai ông chưa ăn, ông lấy, chào chị rồi chào Nhiên bằng tên. Cô đứng trên bậc, nghe mình đáp bình thường, chợt đau hơn một cuộc bỏ đi phải có tiếng cãi cuối. Ông quay nhìn đường nước phía trước, người chèo đẩy khỏi sân, không ngoái lại chờ cô có học được điều gì qua cảnh ấy.
Người dẫn bãi cạn hỏi còn hai người đi không. Ông đã chờ từ sau bữa, không muốn lỡ phần nền có thể bước. Phương nhận đi, quay sang Nhiên chờ cô tự đáp. Cô muốn nói mình cần quay lại ngay, muốn sửa chuyện trước khi mỗi mái thuyền của Dư đi xa hơn. Nhưng ông vừa nhờ hôm nay đừng theo. Cô nhận quãng đã hẹn, cầm nồi và túi nặng thêm một phần. Khi trả công dẫn cho hai người, Phương hỏi rõ phần người thứ ba chưa dùng có lấy lại được không, không tự trừ vì nhóm có chuyện.
Ra khỏi sân, nền bùn bám lên dép khiến chân bước nặng. Nhiên quen đi nước hơn đi bãi, vấp một rễ chìm phải nhờ người dẫn giữ khuỷu. Cô đứng lại xin ông đợi đủ, không lấy tâm trạng mình làm việc khiến cả hai người khác phải đoán khi nào cô sắp ngã. Phương nhận một túi, cãi cô đừng ôm hết vì đang áy náy. Lời ấy làm cô nổi nóng, nói túi vốn mình mang. Chị nhìn thẳng, bảo vậy đưa nồi đây, không cần tranh một cái nồi để tránh chuyện vừa xảy ra.
Họ đổi đồ, đi tiếp giữa đám lau cao quá vai. Người dẫn kể nước ngày xưa ở đây sâu, cây nằm xuống nhiều mùa tạo nền, dưới lớp rễ còn những hốc không đứng được. Ông kể phần mắt chân mình đã học, không hứa ai giữ đúng tên thì bùn cũng nhận. Nhiên nghe, nhìn một chiếc lá kẹt ngược chiều dưới lớp nước đục. Cô đã luôn nhắc Đậu đừng đem đường mình muốn đi đặt lên đường thật. Tới chuyện Dư, cô lại nghĩ muốn làm một việc tốt đủ để lối mình chọn khớp với điều ông cần.
Đến chỗ cây đổ, họ phải ngồi xuống chuyển túi trước rồi mới trèo. Phương mắc áo vào mấu, dừng để gỡ, mặt đã đỏ vì nóng. Nhiên định đưa tay kéo, chị nói chờ để mình rút vạt ra đúng góc. Cô chờ, chuyện rất nhỏ mà hôm nay khó làm hơn mọi câu nghĩ đúng. Gió luồn dưới khúc gỗ, mùi nước cũ chua, không có tiếng ai trong quá khứ nhắc cách ngồi. Hai người sang được bờ bên kia nhờ người dẫn chỉ chân, áo vẫn rách một vết bằng đầu ngón.
Buổi trưa họ tới một bến thấp gần đường vào Giếng Cũ. Người dẫn nhận đủ quãng rồi quay về trước nước đổi, chỉ ai ở đây biết phần tiếp. Nhiên hỏi có thuyền trở lại chợ sau hai ngày không. Người giữ bến nói có chuyến hàng, được nhận thêm một người nếu chủ hàng còn chỗ, cần tới hỏi vào buổi chiều. Phương nghe, bảo mình sẽ tìm người giữ mái và nói phần thư trước, cô muốn trở lại gặp Dư thì chọn lúc được nhận. Chị không cần cô đứng bên suốt mọi lời xin ngừng chỉ vì cô đã cùng lên đường.
Nhiên hỏi chị có muốn mình nghe trước khi vào không. Phương nói có, tối kể; còn sáng mai tự qua cổng được. Cô nhận, thấy vừa biết ơn vừa buồn vì không được giữ mình cần thiết để tránh nghĩ tới lỗi. Chị đang phải làm một việc khó, không phải một người đứng yên chờ cô sửa đủ chuyện khác rồi mới có thể sống tiếp. Họ trả tiền chỗ nghỉ, đem nồi vào bếp. Không có Dư để chê chỗ kê, Nhiên tự thử bàn, làm đổ một ít nước rồi lấy khăn lau chứ không gọi tên ông như một câu đùa đòi ông trở lại.
Chiều, ở bến hỏi ghế hàng, cô gặp một người cũng muốn nhờ tin đi Cồn Nâu. Tên bến được nói ngay trước mặt không khiến nó thành thứ cô có quyền tránh hoặc nhận thay. Cô đứng chờ người ấy hỏi xong, chỉ hỏi phần quay chợ của mình. Chủ hàng nhận chỗ sáng ngày kia, một lượt có công, không hứa cô sẽ gặp Dư sớm hơn tám ngày ông ở lò. Nhiên trả phần giữ ghế, nhận ra xin lỗi có cả một quãng phải chịu thời gian người khác còn cần.
Tối, Phương đọc bản sẽ nói ở mái, ngừng chỗ không dùng chữ hiểu lầm nữa. Nhiên nghe hết, rồi nói chuyện mình đã nhờ người hàng bằng đủ tên, đủ nơi nhận để Dư bị một câu chuyện tìm tới. Chị hỏi cô có định nhắc rằng sợ ông bỏ lỡ không. Cô đáp có, rồi tự gạch câu ấy khỏi tờ nháp mình đang viết. Nỗi sợ vẫn là thật, nhưng ông đã nghe nó rồi, không cần nghe nó lần nữa như giá phải trả để nhận một lời xin lỗi cụ thể.
Trước khi cất bút, cô viết mấy dòng gửi Đậu, không kể tên và chuyện riêng của Dư cho cậu. Cô nói mình đã nhận lời không làm một việc rồi vẫn làm, phải trở lại xin lỗi, chuyến về Cửa Nghiêng sẽ chậm. Dòng nhắc cậu cẩn thận đầu nước được viết theo thói quen, cô nhìn nó một lúc mới để nguyên. Cô vẫn có điều đã biết để dặn người học, không cần giả mình hết đáng tin về mọi chuyện, cũng không được giấu lỗi để lời dặn luôn đứng trên đầu người nhận. Phong bì sẽ theo tuyến chậm, không tới trước mọi điều Đậu phải tự chọn trong các ngày này.
Đêm, Nhiên nằm với cái túi bớt đồ gốm ở cạnh chân. Cô nhớ Dư nói mình đang sống một ngày đã ngồi ăn cùng, bỗng thấy những buổi ấy còn nguyên mà quan hệ không tự giữ nguyên. Mai ông sẽ làm đất, có thể cáu vì lò nóng hoặc vui với một miệng bình vừa tay, không chỉ ngồi đợi cô tới sửa. Cô xoay người, nghe Phương ngủ chưa đều bên kia vách. Trước khi nhắm mắt, cô tự đặt lại giờ chuyến về, một việc thuộc trách nhiệm mình, để việc Dư quay lưng được phép là một lựa chọn ông đã làm cho ngày của ông.
Chương 62: Chuyến đò mắc cạn
Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại