Chương 25: Người nghe ở vách đá

Quyển II — Bờ Của Những Tên Gọi

Tiếng trẻ hát vọng xuống lúc họ đi sát vách. Chỉ bốn câu, câu cuối hụt một tiếng rồi có tiếng cười. Nhiên ngẩng lên, thấy một người đàn ông ngồi ở bậc đá cao hơn mặt nước, hai đầu gối giữ một chiếc chén. Ông nhìn khoảng sáng trên vách, không nhìn thuyền vừa qua.

Thạch Dư ngồi giữa đồ, nghe một lượt rồi nói tiếng vọng ở đó có từ trước các chuyến ông qua. Nhiên hỏi người nghe có từng xuống không, ông đáp có, có lúc mua đồ ở bờ kế, không phải suốt ngày không cử động. Cô hạ mái chậm, định đi tiếp. Tịnh nhìn chân bậc, chỉ một dòng nước mảnh đang chảy vào khe sát chỗ ông để dép. Đó là mép nước phía nhánh đang lên, không giống lúc họ rời mái lò.

Đậu gọi báo, người đàn ông quay đầu, nói biết, mình còn nghe hết một lượt. Bốn câu hát vừa hết, chiếc chén im. Ông nghiêng lòng tay chạm cạnh, tiếng đầu trở lại. Cậu nhìn Nhiên, vẻ không hiểu vì sao một lượt biết rõ cuối vẫn có thể được bắt đầu mãi. Cô không nói mình biết. Cô chỉ đưa thuyền vào một khoảng có thể giữ, nhờ Tịnh nhìn đường xuống bậc nếu nước lên thêm.

Một người áo sẫm ngồi ở bậc trên, cổ tay có dải trắng hẹp. Anh ta nói người nghe tên Lưu, ở đây từ mấy buổi, đã được báo chỗ đá thấp. Giọng rất nhã, như đang giúp khách khỏi lo một việc không phải việc họ. Nhiên nghe tên, chưa thấy trong mười dòng mình giữ. Cô hỏi có đường khác lên bờ không. Anh ta chỉ phía sau vách, bảo có, phải đi vòng qua chỗ bóng lớn mới thấy.

Lưu nhìn xuống thuyền, thấy họ vẫn giữ mái, có vẻ bực vì sự lo cứ đứng trước mặt mình. Ông nói nghe tiếng con gái, không có ai gọi ông phải bước vào vách, không cần người lạ kéo mình rời chỉ vì cho là ở lâu quá. Nhiên gật, nói cô chỉ cần chắc nước không chặn đường xuống. Ông nhìn lại mép đá, lần này thấy đôi dép đã ướt mũi. Ông nhấc chúng lên, đưa mắt về phía sau như tìm lối người trên vừa chỉ.

---

Tịnh đặt chân lên bậc đầu, tay giữ sào Nhiên đưa để thử mặt đá. Người dải trắng đứng lên, nói anh tên Phác, nhận trông chỗ nghe cho khách. Anh giúp giữ đầu sào, bàn tay có vết chai thật, không phải bóng. Tịnh cảm ơn, tự chọn từng chỗ đặt rồi lên tới bậc Lưu. Đậu ở thuyền giữ đồ và nghe Nhiên đổi nhịp; Thạch Dư chèn hai hòm khỏi xê khi mũi cần đứng ngang dòng.

Phía sau có lối đi thật, nhưng một đoạn thấp đã bị nước lấp. Tịnh gọi xuống báo, đề nghị Lưu chuyển lên bậc cao trước, lát muốn nghe tiếp sẽ kê chén ở chỗ khô. Ông ôm chiếc chén, hỏi chuyển rồi tiếng có còn như ở đây không. Phác nói vách chỗ ấy ngân tốt nhất; lên cao có thể nghe mỏng, tới nhà đón ngoài bờ dài sẽ rõ hơn nhiều.

Nhiên nhìn anh ta. Anh không đe dọa, lời nào cũng có phần dễ tin. Nhưng tiếng hát bốn câu bây giờ được buộc vào hai chỗ ông Lưu có thể chọn, một chỗ đang ngập và một chỗ anh muốn mời. Cô hỏi chiếc chén có thuộc người nghe không. Phác đáp vật cho mượn, phần tiếng Lưu đem từ món cũ của mình tới. Anh đã nói đúng hạn mượn, không lấy gì của ông.

Lưu ngắt, bảo chuyện chén ông sẽ tính, không cần nói qua đầu. Nhiên nhận, hỏi trực tiếp nếu lên bậc cao có muốn giữ chén im một lát cho dễ bước không. Ông nhìn tiếng đang lặp, chưa đáp. Phác cười rất nhẹ, nói nếu muốn đi thì đừng lo phần đồ, người trông có thể giữ. Ông Lưu siết chén, rõ ràng không muốn giao lại ngay.

Đậu từ dưới nghe được, nhấc nửa người để đưa đầu dây. Mũi thuyền lệch, Nhiên hạ mái giữ, nói cậu ngồi lại. Một tiếng đá rạn từ bậc thấp làm Tịnh quay nhanh, Lưu cũng bước giật. Chén suýt rơi, cô đưa tay dưới khuỷu ông để đỡ món ông đang giữ, đồng thời nhắc chân trái đứng ở đá cao. Ông tự đổi chân, thở gấp, lần đầu không chạm để tiếng hát bắt đầu lại khi bốn câu vừa hết.

Khoảng im không dài. Nhiên nghe nước dưới lườn kéo mạnh hơn, nhìn đường cọc bên bờ thật còn thấy ở sau. Cô gọi Tịnh đưa ông lên trước, nếu cần xuống thuyền sẽ chờ ở góc ít quặt. Cô không gọi đường bằng những mốc chưa nhìn đủ; hai mái đang làm được việc giữ, không cần một tiếng mạnh để chứng tỏ mình khác người chèo thường. Thạch Dư giữ hòm, bảo cậu học việc đừng lo bình hơn người ở trên nhưng cũng đừng bỏ cả khoang để với.

---

Lưu lên được bậc cao, đặt chén trên một chỗ bằng. Tiếng ở đây mỏng thật, bốn câu vẫn rõ nếu ngồi gần. Ông cúi nghe một lần, ngẩng lên nhìn vách cũ, vừa tiếc vừa bực như bị đổi mất chỗ mình muốn ngồi. Tịnh không nói thế đã đủ rồi. Cô ngồi cách một quãng, để chân khỏi chặn lối ông còn dùng, chờ thuyền bên dưới được đưa tới chỗ buộc an toàn.

Phác mang tới một tấm thẻ, bảo nếu muốn chỗ nghe trong nhà có thể cùng tuyến tối. Lưu đọc, nói mình đã nhận lời ở đây tới chiều, chưa nhận gì sau đó. Anh cất thẻ, đáp dĩ nhiên, chỉ mời để ông biết có lựa chọn. Nhiên lên bờ sau khi Đậu đã giữ dây, nghe câu ấy, đứng lại trước khi kéo cuộc gặp thành một vụ mình phải thắng bằng lời. Sương xin thôi bị gọi, còn người này đang chọn nghe một tiếng biết là cũ. Hai việc không được gộp chỉ vì đều có chén và dải trắng.

Lưu nhận ra ánh mắt cô, hỏi có phải cô nghĩ mình ngốc không. Cô nói không, nhưng đã gặp người bị tiếng kéo đi lúc không muốn. Ông nghe, bảo mình biết con gái không ở trong chén. Cô bé từng hát trên đường ông đưa qua chợ, hát sai rồi cười, cái chén cũ giữ đúng phần âm ấy do ông xin ghi khi còn sống. Ông không đợi nó trả lời ông chuyện hôm nay. Có hôm chỉ muốn nghe một giọng trước khi xuống bờ sửa cái gì đó, rồi lại có hôm ngồi lâu quá.

Phác không chen. Anh đi xếp phần nền cho khách khác, cho hai người một quãng yên có vẻ rất chu đáo. Nhiên hỏi Lưu có muốn người nào biết mình đang ở đâu để nếu nước lên còn nhắc không. Ông nói có một người quen ở bờ kế, đã hẹn ông ăn cùng mà ông quên mất giờ. Tịnh nhận gửi lời nếu ông cho tên, không hứa bắt người ấy bỏ việc tới trông. Ông đọc, kéo chiếc dép còn ướt lên đặt bên cạnh.

Tiếng hát lại tới câu cuối, đứt ở một chữ rồi thành tiếng cười. Lưu khẽ hát nốt phần thiếu bằng giọng mình. Giọng ông thô, âm thấp hẳn, nghe như hai người chỉ vừa đi cạnh một lần chứ không cùng ở trong chén. Đậu nhìn lên. Ông giải thích bài con gái tự bịa, có con chim quên đôi cánh trong nồi, cha đi tìm khắp mà cô bé cứ bảo đang giấu ở ngay trước mặt. Câu nào cũng đổi mỗi lần hát, phần được giữ chỉ là một lần ấy.

— Ông nhớ các lần khác? — Nhiên hỏi.

— Có lần nhớ, có lần không. Tôi còn một bài nó ghét, cứ bảo cha hát sai mà tôi vẫn hát. Tiếng ấy đâu cần bắt nó giữ mãi thay mình.

Ông hát một câu khác, tự dừng giữa chừng vì nhận ra mình lại đổi chữ. Phác từ bậc trên nhìn xuống, định tới nói gì rồi quay sang người khách bên cạnh. Tịnh ngồi yên nghe giọng hiện tại, không đưa chén ghi âm ra giữ. Lưu vuốt cạnh món cũ, nụ cười còn nguyên nhưng mắt đã đỏ. Ông nói lát nữa sẽ đi ăn, không vì cả nhóm vừa nhắc mà vì đã nghe đủ cho buổi này. Nhiên gật, không ghi phút đó thành lời hứa mai ông cũng phải tự dừng được. Khi ông chạm vân làm bốn câu im, tiếng nước giữa vách hiện lại rất rõ, và ông ngồi trong khoảng im ấy một lúc trước khi xỏ dép.

— Tôi không cần bị đưa đi khỏi đây để thành người biết sống tiếp — ông nói.

Nhiên thấy câu ấy chạm đúng phần cô từng nghĩ về ông khi nhìn từ thuyền. Cô nhận mình chỉ nhìn thấy một người ngồi nghe và đã muốn biết vì sao chưa đứng. Ông nhìn cô một lúc, bớt gắt, chỉ chén kể cô bé hồi ấy cứ muốn hát tới chợ, nhưng bốn câu cuối cùng ông xin giữ lại là đoạn gần về nhà. Cô không hỏi tuổi, không xin nghe thêm một bài khác. Bốn câu của ông đã đủ, không cần làm kỷ niệm đẹp nhất để người lạ chấp nhận ông nghe.

---

Trước lúc nhóm đi, Phác tới hỏi họ có thư muốn chuyển không. Nhiên nhìn dải trắng, hỏi anh nhận tên ở nhà đón ngoài thành nào. Anh nói nhiều nơi gửi qua mình, không tiện kể người khác giao gì. Cô bảo có một yêu cầu từ người đã nhận lời gọi nhưng nay muốn thôi, cần tới đúng nơi đang giữ tên. Anh chìa tay, nói cứ để lại sẽ xem giúp.

Nhiên chưa đưa thư Sương. Cô hỏi anh có thể chỉ tuyến hoặc cho lời nhận rõ đang mang tới ai. Phác cười, bảo đường ở đây đổi, giữ tên người nhận còn khó hơn giữ một địa chỉ. Thạch Dư từ dưới lên lấy lại sào, nghe, nói nếu chỉ nhận chuyển một đoạn thì nói một đoạn, đừng làm như tấm thẻ có thể đi tới mọi cửa. Anh nhìn ông, nhận ra thợ gốm từng giao hàng, nụ cười đổi rất ít.

— Tới bờ dài thì hỏi người trông bảng trước cửa thấp — Phác nói sau cùng. — Tôi chỉ đưa lời qua đó. Chưa biết họ nhận hay không.

Nhiên cảm ơn phần cụ thể, không thêm rằng vì vậy anh đã chứng minh mình tốt. Cô sẽ đem thư tới bờ dài cùng những phần khác nhóm cần hỏi. Phác cất bàn tay còn trống, không chặn họ xuống. Khi cô quay, anh đã ngồi cạnh người khách mới, hỏi trong nhà có ai gọi bằng một tên khác. Giọng rất nhẹ, dễ khiến người nghe tưởng câu trả lời chỉ ở giữa hai người lúc này.

Trên thuyền, Đậu nói lẽ ra có thể chép tiếng con gái sang chén khác để ông Lưu khỏi phải thuê. Nhiên hỏi ông có nhờ không. Cậu lắc đầu, rồi nhận ra mình lại muốn giải việc cho người vừa gặp trước khi biết điều ấy có đúng phần họ muốn giữ. Thạch Dư nói phần vân ông không biết chép, món đã có không có nghĩa muốn sao là sao được. Tịnh ngồi xuống chỗ chân còn ướt, đọc lại tên người quen của Lưu để tới bờ sẽ nhắn.

Nước đẩy nhanh, chiếc thuyền vòng xa vách hơn lúc đến. Bốn câu hát loãng dần sau lưng, không biến thành tiếng gọi tên Nhiên. Cô giữ mái, nhìn bậc cao có đôi dép đặt khô và người đang cúi đầu nghe điều mình chọn. Họ đã giúp một người đổi khỏi chỗ có thể hụt chân, chưa giúp ông thôi nhớ, cũng không nhận làm việc ấy thay ông. Phía trước có một nhánh nước cần cùng nhìn, Đậu hạ mái theo tiếng cô, lần này giữ tay ở đúng phần việc đang có.