Chương 51: Lời hẹn của người đọc tên
Quyển III — Thành Không Có Đêm
Thuyền được coi là mất trở lại với hai mảnh vá trên mái, một cái ghế thiếu và người chèo đang chửi vì bến chưa ai chịu nhận dây. Nhiên tới trước, bắt đầu dây ném rồi nhờ người giữ mái cột, không giật cả mũi vào bậc. Người trên thuyền nhìn lên hỏi sao đông thế, mình đang cần nước uống chứ không mở quán kể chuyện. Một người đàn bà đứng giữa đám bật khóc, ông thấy, tiếng chửi tắt ngay.
Đã bốn tuần từ lượt đầu ra bến nhỏ. Lạch vẫn có người đi, ít lượt vì phải có nhà nhận dẫn qua chỗ riêng, bến chính chưa mở lại cho khách. Tịnh đã gửi tin từ Cỏ Lau, nói mình đang nối quãng về cha, không nhận lời quay tới thành nghe chuyện mới. Hạ đi xa hơn một bến, nhờ báo Thuần mình chưa thấy tuyết, áo đã cần thả thêm một nếp. Nhiên nhận được những tin ấy, còn lời về thuyền Uyển chờ mãi tới hôm nay mới có người thật bước xuống.
Người chèo tên gì, cô nghe giữa đám không rõ. Ông nói mình đưa thuyền nhầm một nhánh, phải lên bờ đổi ván và đợi nước xuống. Một khách tới đảo có người quen, chọn ở lại đó, nhờ mang túi đồ trả người giữ. Ông đã nhận gửi tin theo một người chưa quen tuyến, nghĩ rồi sẽ tới nên không quay sớm. Tới lúc thấy gia đình người khách đang đứng đợi, ông lục mãi tờ nhận nhàu trong áo, không còn muốn nói đi đâu mình tự biết là đủ.
Uyển chạy tới, tay áo mắc bụi lá. Cô thấy người xuống đủ hình người, không phải chỉ có một mái chèo trôi, đứng yên rất lâu rồi nhờ mang ghế. Những người bị giữ ở bến cũng tới, có người hỏi vậy ngày mai được đi chưa. Cô đáp trước mắt để họ uống nước, chuyện tuyến nói sau. Nhiên giúp vác phần ván ướt, thấy mắt người giữ thành đỏ, niềm nhẹ của cô ấy thật tới mức không ai cần mỉa để chứng minh mình đã đúng.
Thuyền lên bãi, hai mảnh vá còn mùi gỗ sống. Đậu với Dư kê dưới lườn, người chèo chỉ chỗ không được nhấc vì thanh ngang đã rạn. Hựu đem cơm tới, vừa đi vừa trách ông làm cả bến chờ tin như chờ một người chết thêm lần nữa. Ông cúi đầu, nhận rồi, không dùng việc mình còn ngồi được để bảo mọi người lo vô ích. Bữa ăn diễn ra dưới bóng mái chưa khô, cơm thật nguội chứ không bắt đầu lại từ đầu.
Viên tới nhận túi người khách chọn ở đảo. Anh hỏi có thư chính người ấy không, người chèo đưa, nét chữ được gia đình nhận ngay. Người ở lại không viết vì ghét nhà, chỉ nói mình đã có chỗ muốn thử, xin đừng giữ giường như cũ nếu người khác cần. Một người chị đọc, vừa khóc vừa giận, không bị bắt hết giận rồi mới được biết em vẫn có đời mình. Viên ngồi nghe đủ, không lấy tờ thư làm một lời gọi buộc người ở đảo quay lại cho chị yên.
Người chị mở túi em gửi lại, thấy chiếc áo mình đã gấp khi nó rời, dưới áo có một viên đá trắng tròn được gói riêng. Trong thư thêm rằng ở đảo có những hòn như thế, muốn gửi một món từ chỗ hiện tại thay vì chỉ xin chị đừng lo. Cô cầm, bật giận vì ai cần đá trong lúc đã chờ bao nhiêu đêm. Một lát sau vẫn lấy khăn lau chỗ bụi, đặt sát bát, không ném đi để chứng tỏ nỗi giận có thật. Viên hỏi có muốn viết trả theo người chèo khi ông đi lượt được báo trước không. Cô nói muốn, nhưng cần ngồi đủ một buổi để đừng viết nguyên câu vừa bật ra lúc đầu.
Người chèo nghe, tự kéo ghế sang nhờ ngồi cùng ăn. Ông cũng có một người ở bờ đứng đợi, tới giờ mới dám đưa tay chạm vai bà. Bà gạt một lần vì áo còn ướt, lần sau để yên, hỏi đêm thuyền mắc chỗ ấy ông có ngủ được không. Ông kể mình ngủ trên hai ván ghép, lưng đau, một người ngáy cứ đổ chân lên cả đám. Bà bật cười ngay trong nước mắt, rồi mắng còn cười được sao không tìm cách báo sớm. Ông nhận, không dùng đoạn vui làm chứng người đợi đã lo nhiều quá. Nhiên rót thêm nước, thấy một chuyến trở về có cả bát cơm, câu trách, vật nhỏ gửi từ đảo và những bàn tay chưa biết nên ôm hay đẩy. Nó không thể chỉ còn là một tin thuyền đã tới để người giữ bến kết luận thay cả đám người.
Nhiên nhìn Viên gấp giúp tờ thư của người chị, nhớ hôm ở sân mình đã nhờ đừng rời, anh đã ở. Một phần người ta có thể giữ được hôm nay chưa làm phần mai hết khó. Cô đưa anh lời Bình mới nhận qua tuyến Cỏ Lau. Ông viết ghế đã đứng vững, người cùng sân vẫn giúp những đêm tự bước ra, xin thôi gọi tên nhỏ ngay cả nếu nơi giữ nghĩ mình đang cần đường về. Tên Bình được ký cuối, chữ chậm, có một chỗ mực đứt vì người viết nhấc tay.
Viên đọc, đứng dậy mang tới mái trống cạnh bến. Anh nói lời ấy qua phần mình nhận giữ, sẽ thôi dùng từ hôm nay. Không đọc Cuội cho người chung quanh nghe, không gọi thử xem chủ ở xa có còn đáp. Anh đưa mảnh tên vào phần không dùng, giữ lại thư người gửi, rồi lấy nước rửa tay, cử động rửa lâu như một thói quen không biết đặt ở đâu khi không đọc tiếp được nữa.
— Cả người nào đã nói rõ với tôi muốn thôi, tôi sẽ không gọi lại — anh nói với Nhiên. — Không chờ họ phải chứng minh đang ở một chỗ tốt hơn.
Cô nhận, hỏi phần ấy có tới được những mái anh đã chuyển tên không. Anh đáp sẽ nói từng nơi mình đã nhờ, có nơi phải tới trực tiếp. Chưa thể nhận tất cả sân làm theo, nhưng cũng không thể dùng người khác chưa thôi để mình cứ gọi. Anh nói rồi ngồi xuống, như một người đã bước khỏi bậc có tay bám mà vẫn chưa thấy hết đất dưới chân.
Uyển gọi anh vào nhà đón sau khi người trên thuyền được nghỉ. Nhiên tới cùng vì đã được mời nghe chuyện mở tuyến, Đậu ở ngoài giữ phần ghế và chờ, không nhận mang một cái tên lạ vào để lén biết. Người giữ thành đã lau bụi, mắt vẫn mệt. Cô nói mừng vì thuyền trở lại, nhưng một lần có tin không làm các nhánh khác thôi có chỗ chưa ai đã đi hết.
Viên đặt những quãng bến gần lên bàn. Anh không nói sông nào cũng đã an toàn, chỉ đề nghị nhận lại tuyến có người chèo đang thực sự đi cả hai chiều. Uyển hỏi nếu lượt sau không tới thì ai sẽ chịu nghe người nhà đứng bậc. Anh đáp người nhận chuyến phải nói rõ phần mình biết, có sai phải tìm người, còn không ai có thể chịu bằng cách cấm hết lựa chọn trước khi nó xảy ra.
Cô nhìn anh, nhận ra câu ấy không còn chỉ là điều khách Bến Mưa hỏi. Cô nhắc lúc anh mới tới cửa cha mỗi đêm đều run, đã nhờ giữ tiếng để đủ sức nhận sáng. Anh sẽ để những người giống mình bước ra rồi gọi họ trưởng thành chỉ vì họ giận một buổi sao. Viên cúi mặt, bàn tay tìm chùm chìa trong áo đã có lại từ những chiều sau. Hôm không mang được một lượt chưa làm các đêm còn lại không cần.
Nhiên muốn nói anh vừa hứa, nhưng giữ câu ấy vì sẽ thành thêm một người dùng lời cũ ép anh phải bước cho mình khỏi thất vọng. Cô nói người đang xin ra không phải Viên đêm mới tới, còn anh có thể nhận mình cần tiếng cha mà vẫn nghe ý họ. Uyển quay sang, nói chị đã được đưa ra ngay cả lúc còn chưa chịu nổi, có phải vì những người quanh còn chịu giữ phần khó ấy cho chị không.
Nhiên đáp có, và họ đã giữ để cô tới chỗ mình nói muốn, không giữ ở chỗ họ cho là cần. Viên nhìn hai người, chưa đứng lên rời căn nhà như một lần chia tay dứt. Tiếng “con” từ sân sau tới rất mỏng, có thể chỉ người khác gọi con mình, vẫn khiến vai anh tự co. Anh nói mình chưa thể ngừng phần tiếng riêng, cũng chưa biết sẽ bỏ được việc lúc nào; những người đã gửi lời muốn thôi không phải chờ mình giỏi hơn mới được thôi.
Uyển không cho anh nói thay các người đọc ở sân sâu. Cô nhận những lời rút đã tới phải được đưa tới nơi giữ, chưa nhận lối lạch thành đường khách chính thức. Viên muốn xin thêm, nhìn chìa rồi im, câu cuối chưa bước qua được. Nhiên đứng dậy nhận phần đã rõ, nói sẽ tiếp tục hỏi từng nhà cho người muốn qua, không đưa ai xuyên mái chưa được mời.
Ra sân, anh đi chậm hơn cô. Đến cửa thấp, anh dừng, chìa trong tay không phải để khóa đường của người khác, vẫn đủ làm chân mình không hướng ra phố. Cô hỏi có muốn cùng tới mái ăn không. Anh nói hôm nay chưa, phải ngồi một lát. Cô nhận, không biến chữ chưa thành điều đáng trách vì buổi sáng anh vừa làm được một lời lớn. Người đọc tên đã trả lại vài cái tên, chưa trả hết vai mình giữ.
Ở bến, Đậu nghe kể phần nhận, nhăn mặt vì tưởng người hứa đã có thể đi cùng ra hết. Dư ném chiếc khăn vào tay cậu, nhờ lau bùn mạn, nói cậu hôm nay biết giữ thuyền hơn tháng trước cũng đâu có nghĩa biết mọi kênh. Cậu nhận khăn, nghĩ một lúc rồi gật. Nhiên nghe, muốn trêu ông nói như người dạy chèo chuyên, ông đáp mình không cần biết chèo để biết người đang nhận quá sức sắp làm hỏng một cái gì.
Người chèo thuyền trở lại ra bậc giúp họ, tự kể quãng lạc trên bãi cát ướt. Có chỗ ông biết mình đã làm sai, có chỗ tới giờ vẫn không rõ vì đêm ấy nhìn sóng tưởng nhánh rộng hơn. Nhiên nghe, không biến đường ông vừa thoát thành lời hứa mình cũng dẫn được. Tin về một thuyền trở lại có cả những điều nên học, không chỉ một câu để đập lên bàn bảo Uyển đã lo sai.
Gần tối, người giữ bến tháo tấm vải trước một chỗ lên thuyền hàng cũ, nhận mai hỏi lại việc nhận khách. Chưa phải tất cả tuyến mở, chưa phải ai cũng hết bị lời gọi giữ trong nhà, nhưng chân người đứng đợi đã có một khoảng không bị vải chắn ngang. Hựu đứng cạnh vác nồi, bảo nếu mai lại treo thì cứ tới gọi mình làm chứng hôm nay họ đã nói gì, đừng chỉ đứng ở ngoài đoán cả thành đồng ý.
Nhiên cùng Đậu đem lời Bình trả về theo người chuyển, chỉ nói phần Viên đã thôi và sẽ đi báo những nơi mình nhờ. Cô muốn ông được ngủ hết một đêm, không chép mong ấy thành sự đã xảy ra. Người chuyển nhận, cột túi, hỏi tờ này đi cùng thư bến hay riêng tuyến. Cô chọn đúng phần nơi nhận, không nhờ một món đi qua đường không thuộc nó vì quá muốn nhanh.
Đêm, Viên tới mái muộn, không mang theo lời mới. Anh đứng ở bậc uống bát nước Rực đưa rồi xin về, nói đã tới một nhà báo ngừng tên, mai còn nhà khác. Nhiên gật, nghe phía thành vẫn sáng, biết anh có thể lại vào cửa cha tối ấy. Một lời hẹn không làm đời người đọc tên hết rối; nó có một nơi để bắt đầu giữ, và sáng mai những người được gọi sai không còn phải nhận nguyên nỗi sợ của anh như phần đường mình buộc đi.
Chương 52: Ngõ có thể đi ra
Quyển III — Thành Không Có Đêm