Chương 35: Thành sáng ở phía không trăng

Quyển II — Bờ Của Những Tên Gọi

Đêm thứ sáu sau khi rời bến dưới, họ thấy một dòng sông chảy trên cao. Nước đi qua khoảng đen giữa hai vách, sáng như một dải lụa được giũ, phía dưới không có cột. Đậu tưởng mắt mình đổi vì vừa ngủ dậy, nhắm lại rồi mở. Dải nước vẫn ở đó, một chiếc cầu nhỏ vắt ngang, có bóng người bước qua rất chậm. Xa hơn, mái nhà màu xanh chì hiện lên theo từng lớp, sáng từ phía bên trong.

Không có trăng. Bầu trời ngoài thuyền lấm tấm sao, một góc bị mây cắt, còn trên những mái xanh luôn có cùng một màu vàng nhạt như buổi chiều chưa tàn. Nhiên đã nghe thành sáng từ nhiều bờ. Tới lúc đứng dưới vùng sáng ấy, cô mới thấy lời kể đều thiếu tiếng nước trên cao đổ qua một bậc đá rồi trở về dòng, chẳng có ai cần xách nó lên mỗi lượt. Dư nhìn lâu, lẩm bẩm đất bờ này mà ngậm nước như thế thì nung sẽ tốn củi.

Tịnh bật cười, quay hỏi ông có thể nghĩ điều khác khi thấy cả một dòng sông treo không. Ông đáp đang nghĩ, vì nếu nó đổ xuống chỗ gửi đất mình thì phải tìm mái khác. Rực chống tay nhìn lên, lần này không đứng khỏi ghế. Ông bảo cầu trên cao có một người đang dừng buộc tóc, chắc cũng chẳng vội hơn mình. Người chèo tuyến cuối thổi còi gỗ, những người ở bậc ngoài đưa đèn thật ra đón.

Họ vừa đi hết sáu tuần kể từ ngày rời Bến Mưa. Có ngày bị giữ trong mưa, có ngày đi mãi không tới bậc, có những buổi nhận thư rồi lại chờ một chuyến mang lời trở về. Chiếc thuyền thuê đã được giao lại người nhận ở bến trước, từ đó họ lên tuyến cuối. Nhiên đã tính ngày lúc còn cách thành hai bến, muốn tới trước đêm, cuối cùng vẫn tới khi bờ ngoài tối. Cô nhìn số người cầm đèn, nhận ra chẳng có cái bảng nào ghi đến trễ thì hết được hỏi. Cô hạ mái từ quãng ngắn mình vừa nhận phụ, để người tuyến đặt đúng góc.

---

Bến ngoài có mái nghỉ và một cây lớn vươn qua tường thấp. Không cổng sắt, không lính cầm giáo. Hai con đường lên, một đường lát sạch dẫn tới nhà đón, một đường đất vòng theo hàng quán. Dư hỏi kho đất trước tiên. Người cầm đèn chỉ đường vòng, nói tối ngoài này chủ kho có thể đã ngủ, trong thành có quầy giao nhưng phải được người nhận gọi vào. Ông chọn sáng mai hỏi, khuân túi mẫu xuống như người quyết không để dòng sông trên cao kéo mình đi mua thứ đắt hơn.

Nhiên nhờ người giữ bến giới thiệu chỗ gửi hòm qua đêm, hỏi có người đọc tên Viên Khách không. Người ấy nhận ra tờ tuyến Mẫn ghi, dẫn tới mái có bàn thấp. Một người đàn ông mặc áo vải xám đang rửa ngòi bút. Tóc anh buộc gọn, một chỗ trắng sát mang tai, bàn tay dính mực ở ngón giữa. Anh nhìn hai hòm, không mở, hỏi có phải những người Mẫn báo mang phần cũ từ Bến Mưa tới.

Cô đáp phải, tự xưng Tạ Nhiên. Anh nhận tên, nói mình là Viên Khách, giữ việc nhận người ở cửa ngoài. Mẫn đã gửi thư Sương cùng chuyến trước, tờ ấy đang chờ được đối chiếu nơi giữ lời. Nhiên hỏi vì sao còn chờ. Anh chỉ cuốn có ba nơi nhận khác nhau, nói phải biết giọng được lưu ở đâu để ngừng đúng phần, tên Nương từng qua hơn một nhà. Cô nghe, không thấy ở đó lời bảo đảm đã xong, cũng chưa muốn ngồi tới sáng để tranh hết những phần anh có thể không biết.

Viên đưa một tờ nhận thư tới, có ngày chuyển vào trong. Nhiên chép số, nhờ báo người gửi rằng đã tới cửa. Anh hỏi nhóm có muốn vào ngay không. Cô nhìn bốn người bên cạnh, nói trước mắt cần chỗ nghỉ. Anh gật, như một câu đủ bình thường, rồi chỉ mái cho khách qua đêm. Trong ấy có người đang gọt quả, một người ngủ ngáy dưới khăn, cả đời sau khi qua sông vẫn còn những dáng không giống lời mời sum họp.

Đậu đi sau cùng, hai tay đỏ vì quai hòm. Viên hỏi cậu có phải người học việc của chủ Bến Mưa. Cậu gật, rồi khi anh định viết vào dòng nhận, cậu nói tên mình là Đậu. Anh đáp đã có ô để ghi sau. Cậu nhìn tờ giấy, không chịu ngồi xuống. Nhiên đứng cạnh, lần này đợi cậu nói thay vì vội giải thích giúp một câu cho mọi người cùng dễ chịu.

---

— Tôi vào bằng tên Đậu được không? — cậu hỏi.

Viên đặt bút. Anh nói ở đây người được gọi theo mối gắn bó thường tìm được chỗ đón dễ hơn, người học việc có thể cùng người dạy. Cậu đáp mình đang cùng cô Nhiên, nhưng nếu một ngày không còn học việc vẫn phải có chỗ ra bằng tên mình. Anh nhìn lên, ngạc nhiên trước câu hỏi về một ngày chưa tới. Bên bàn, người đang gọt quả dừng dao nghe, rồi tiếp tục gọt như không muốn cả mái biết mình đang quan tâm.

Viên gạch dòng, viết Đậu trước, phần cùng đi để sau. Anh nói chưa có ai ở đây muốn đổi tên cậu, chỉ đang nhận cho đúng nhóm. Cậu ngồi, nhận bát nước, thở ra mới biết mình đã giữ hơi. Nhiên nhìn anh, nói Đậu vừa muốn biết nếu tự đi ra thì có cần đợi mình không. Viên đáp người muốn ra báo cửa sẽ được hướng dẫn tới bến, đường trong có chỗ khác đường ngoài nên cần người dẫn quãng đầu.

Rực hỏi có ai quay về bờ dài từ đây chưa. Anh nói có, phần đã rời nhà đón không hiếm, phần sâu hơn ít hơn vì nhiều người chọn ở. Ông hỏi người chọn hôm qua hôm nay đổi được không. Viên nhìn ông lâu một chút, nhận tờ giao có tên Mộc. Anh đọc phần xin dừng tiếng rồi hỏi có muốn giữ âm để mang theo. Rực đáp muốn biết cách, chưa muốn có thêm một buổi chiều được chuẩn bị trước khi mình tới.

Viên gấp tờ lại, đưa ông giữ, hẹn sáng sẽ tới nơi đang nhận món ấy. Anh không giữ mẩu gỗ, không hỏi phải đưa tên con mới biết người cha đang cần gì. Nhiên thấy mình bớt căng một chút, rồi nghe từ trong sân sau có tiếng ai gọi “con”. Viên quay rất nhanh, bàn tay vừa thả bút đã chạm chùm chìa ở thắt lưng. Một người khác đi qua nhắc anh khách sau còn đợi, anh trở lại bàn, mặt như chưa có gì.

Tịnh điền phần nơi nhận thư, để tuyến Chỉ Vân trước chỗ tạm ở thành. Viên bảo có thể gửi trong này nhanh hơn nếu cô ở lâu. Cô nói chưa biết sẽ ở bao lâu, vẫn muốn người đưa tin tìm được lối cũ. Anh gật, chỉ chỗ giữ túi, không thay câu cô đã viết. Cô gấp lá thư cha trong áo lại một nếp nhỏ, đứng dậy hỏi ở mái có bếp cho người còn sống tự nấu không.

---

Bếp ngoài dùng củi, khói vào mắt như mọi bếp họ đã qua. Một bà đang nấu chè bảo trong thành có nhà luôn dọn bữa nóng, chẳng cần cả nhóm khệ nệ ở đây. Dư hỏi trong đó có để ai nấu dở một lần không. Bà nhìn ông, không rõ đang đùa, cuối cùng bật cười vì chiếc nồi trên bếp mình vừa sôi trào. Nhiên nhấc xuống cùng bà, tay suýt chạm quai nóng, phải bọc khăn. Phần chè dưới đáy đã khét.

Họ vẫn mua được một bát, lựa phần trên không ám khói. Rực ngồi ngoài mái, nhìn những đường trên cao. Một dòng nước chảy tới mép thành rồi quay vào, phần ngoài tối như có một ranh chỉ ánh không đi qua. Ông bảo nếu ở bên trong chắc dễ tưởng ngoài này chẳng còn gì. Đậu chỉ bát chè, đáp vẫn còn thứ quá ngọt làm răng ê. Ông đưa cậu bát mình nhờ ăn bớt, cậu bị lừa nhận rồi mới nhớ ông không cần ăn cho no.

Tịnh ngồi rửa chiếc nồi nhóm đã dùng. Cô nhìn về đường đất vòng theo quán, nói ngày mai cần hỏi tuyến thư tới cha trước buổi vào. Nhiên nhận sẽ đợi ở mái, cô tự đi hỏi, không phải giành thời gian bằng cách làm xong việc chung trước rồi mới xin. Dư chen rằng mình cũng hỏi kho, nếu cả hai mất buổi sáng thì Nhiên nên ngủ, đừng lẻn vào nhà đón để kịp xem trước rồi bảo chẳng có gì. Cô phì cười, thấy lời trêu nhắm trúng mình đến mức không cãi.

Sau bữa, cô ra bậc với Đậu. Cậu còn nhìn dòng sông treo, bảo từ góc này có thể thấy bóng cầu nằm trên mặt nước dưới chân dù cầu ở rất cao. Nhiên ngồi xuống, cùng nhìn cho tới khi nhận ra bóng ấy chậm hơn bước chân người trên một chút. Cô không thử dùng một tiếng gọi để xem dòng nước nghe ai. Đậu lấy miếng than vẽ hai góc lên ván, chỗ khác nhau làm cậu bực, cô đưa thêm nét để cậu nhớ ngày mai nhìn lại khi có nắng ngoài bờ.

Cậu hỏi lúc mình đứng ở bàn tên cô có thấy giận không. Nhiên đáp không giận, chỉ hơi giật mình vì đã quen nghe ai cũng nhận cậu theo tên bến mình. Cậu cười ngượng, nói vẫn muốn được học, không phải vừa thấy dòng nước trên cao đã định thôi chèo cùng. Cô lấy tay chùi một nét sai trên ván, bảo cậu có thể vừa học vừa có tên riêng, người ở bàn đâu cần bắt hai việc đứng ở hai phía. Đậu gật, bỗng chỉ một bậc nhỏ sát gốc cây bên ngoài mái, nói nếu mở bến ở một nơi giống thế sẽ phải kê thêm chỗ cho người đợi khỏi ngồi ướt. Cô nhìn bậc, nhớ lần cậu nói muốn tự chọn bến ở bữa trước chuyến đi. Tối nay điều ấy đã có một hình dáng để cùng nhìn, dù vẫn chưa là chỗ cậu quyết định sẽ ở.

---

Đêm ngoài mái có gió lạnh. Ánh thành lọt qua ngọn cây, một nửa chiếu của Nhiên sáng màu vàng, nửa kia xám dưới sao. Dư đã ngủ, túi đất trắng buộc ngay trên đầu, Rực trở mình nhưng không ra bậc như đêm trước. Tịnh khẽ nói mình sợ vào rồi không nhận ra đã ở quá ngày cần gửi thư. Nhiên kéo sổ đặt giữa hai người, để cô ghi ngày trên mặt ngoài, hẹn mỗi sáng cùng đánh thêm một nét.

Cô biết một cuốn sổ không giữ được tất cả. Người trong thành vẫn có thể quên ngay khi nhìn trang còn mở. Nhưng hôm nay Tịnh nói điều sợ, có người cạnh nghe, và ngày mai sẽ có một câu hỏi cần lặp bằng giọng người còn thức. Nhiên hỏi nếu cô cũng ngồi quá lâu trước một bữa cơm thì Tịnh có gọi không. Người đưa tin đáp sẽ gọi, không gọi bằng tên con của ai hết. Câu hơi sắc khiến cả hai im, rồi Nhiên gật, nhận đúng phần mình cần nghe.

Gần ngủ, cô thấy Viên đi ngang mái, trong tay một chiếc đèn nhỏ. Anh không gọi ai, chỉ kiểm đường bậc còn khô, cúi nhặt một chiếc giày của khách đã lăn khỏi chiếu. Khi quay vào sân sau, tiếng “con” lại nổi rất mỏng. Anh dừng ở cửa, đứng giữa đèn trên tay với vùng sáng không có đêm, rất lâu mới bước qua.

Nhiên khép mắt. Thành đã ở trước mặt, đẹp hơn lời hứa của người bán tuyến, và có những người cõi sông đang đi những việc rất thường trong ánh sáng ấy. Cô chưa biết ngôi nhà nào giữ đúng tên Nghị, tiếng Sương có ngừng không, hay có người từng sống cạnh cha ở một bờ cô chưa gặp. Bên kia tường, nước vẫn chảy trên cao. Bên này, Đậu kéo chiếu vào khỏi vạt gió, động tác sột soạt làm cô biết mình đang nằm ở đâu.