Chương 2: Mực trắng trong sổ

Mực trắng không che tên. Nó che cột ghi điều khách đã chọn đánh đổi.

Kiều Phương đưa trang sổ ra gần đèn. Những nét đen phía dưới hiện lờ mờ: một bữa ăn, tiếng hát trong sân, lần có người gọi mình về. Ở cột kế bên, đèn được chuyển khỏi kho bến vào một nơi ghi bằng dấu cầu.

— Dự trữ cho cầu mới — chị nói. — Tôi nhận sổ như thế từ nha quản. Tưởng mực trắng để giữ chuyện riêng của khách.

— Tại sao cần biết họ đã cho thứ gì?

Kiều Phương đặt ngón tay vào một hàng có chữ “đồng ý”. Chữ nhỏ đến mức dễ lẫn với chấm đếm. Nếu không ghi rõ người khách đã tự chọn, một người giữ đĩa có thể lấy bất kỳ phần ký ức nào vừa được kể.

Nhiên nhớ ông khách và con cá. Cô đã nghe đủ để thu một đèn, chỉ cần không úp đĩa. Cách ấy quá dễ đối với người ngồi sau bàn, quá khó nhận ra với người đứng trước.

Đậu xin xem những trang gần đây. Cậu tìm thấy một dòng đã có đèn nhưng cột đồng ý bỏ trống. Rồi một dòng nữa. Cậu ngồi thẳng lên, nét mặt trẻ hơn hẳn vẻ người giữ bến cậu vẫn cố mang.

— Em có hỏi họ nhớ điều gì nhất — cậu nói. — Em tưởng chỉ cần họ kể.

Không ai nói cậu chỉ làm theo lệnh nên không phải nghĩ nữa. Kiều Phương ghi các dòng ấy riêng, bảo cậu nhớ lại từng lượt thu. Đậu kể chậm, có lúc dừng hẳn. Nhiên đi lấy nước rồi ở lại, để cậu không phải một mình nhìn vào những chỗ đã làm.

Bên cạnh sổ đèn còn có sổ tiền các phường ở cõi sống góp theo kỳ, để bến sửa thuyền và trả công người làm. Kiều Phương chỉ những khoản đã bị chuyển sang việc dựng cầu. Ký ức giúp thắp đèn; nó không trả được tiền gỗ hay bữa ăn cho những người còn sống ở bến. Khoản góp kỳ tới vẫn có ngày nhận rõ trong sổ, nhưng tiền kỳ này phải được trả về đúng việc trước.

Buổi sáng, họ mang sổ tới nha quản.

Hàn Trạch đang đứng trước mô hình cây cầu. Các trụ bằng đá trắng, mặt cầu chưa chạm tới bờ xa. Dưới mô hình đặt những bình đèn xếp kín, mỗi đốm sáng có một tiếng rất nhỏ. Đứng gần, Nhiên nghe như có hàng trăm người đang nói trong mơ.

Hàn Trạch bảo cầu sẽ đưa khách sang không cần chờ đò, không ai phải mỏi vai, không ai nằm lại dưới mái mưa. Một khi cầu xong, bàn thu cũng bỏ.

— Những người bị lấy ký ức chưa đồng ý thì sao? — Nhiên hỏi.

Ông nhìn cột sổ, đặt tay lên mép bàn.

— Có sai sót, ta sẽ trả sau.

— Nếu cầu dùng hết rồi?

Hàn Trạch không trả lời ngay. Ông chỉ bản vẽ: cầu cần rất nhiều đèn, nhưng chỉ cần một lần. Những người chịu mất một phần nhỏ sẽ giúp mọi người về sau không phải mất gì nữa.

Nhiên từng dùng câu ấy với chính mình mỗi khi thấy ai ngồi quá lâu ở mái chờ. Cô không thích nhận ra nó trong miệng người khác.

Kiều Phương yêu cầu tạm dừng dùng các bình không có sự đồng ý. Chị là người giữ sổ, dấu của chị phải xác nhận lượng đèn chuyển. Hàn Trạch nhắc rằng chị cũng đã đóng những dấu trước đây.

Chị đáp rất nhỏ:

— Vì thế tôi cần kiểm lại.

Họ ra về mà chưa có bình đèn nào được mở. Nhưng Kiều Phương giữ lại dấu, không để nó trên bàn nha quản nữa.

Tối ấy, Nhiên treo tấm bảng mới ở đầu bến: “Có thể đi bằng chuyến chèo tay. Không bắt buộc đổi ký ức.” Đậu viết chữ chậm hơn mọi lần. Đến chữ cuối, cậu dừng, hỏi cô có đủ sức chèo không.

Cô nhìn bàn tay còn dán vải.

— Một mình thì không. Mai ta gọi người biết chèo.

Cô để nguyên câu ấy, không sửa thành lời hứa mình sẽ làm hết. Phía ngoài, mưa chạm mặt sông, từng vòng nhỏ mở ra mà không cần chiếc đèn nào giữ sáng.