Chương 80: Đêm không có bờ

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Đêm thứ hai mươi tư không tối ngay. Mặt nước còn một màu xám xanh rất lâu sau khi nắng tắt, khiến Dư nghĩ mình có thể phơi mảnh áo thêm một lúc. Ông đang dùng tay miết đất trong lọ mẫu, thứ đất bãi nam đã mang theo từ trước khi ra biển, thử xem hơi mặn lọt qua lớp vải làm mặt đổi không. Nhúm xin ở đảo đầu gói riêng, màu nhạt hơn, ông đặt cạnh nhau dưới kính đèn xanh rồi phải đem ra ngoài ánh cuối mới nhìn đúng. Đậu hỏi có phải ông sắp lấy cả biển về nung một cái bát.

Ông nói nếu nung cả biển thì cậu đừng nhận rửa. Cậu cười, cầm mái về đuôi, Viên đang ngủ nửa người trong khoang. Nhiên nhận đầu buổi tối cùng Dư, nhìn lại phần đá họ qua buổi chiều, một bãi thấp gãy ở giữa như răng sứt. Họ chưa tới đảo thứ hai, gió hai hôm nay đổi thất thường, bản Quỳ còn chỗ phải đi chậm để nhận từ ngoài. Dư buộc lại lọ, định cất vào túi treo khi một cơn giật ngắn làm tấm áo phơi bay khỏi dây.

Nhiên giữ được áo bằng đầu mái, Dư kéo vào, cả hai cùng nhìn buồm. Mép đang chùng bỗng căng rồi đổ sang, gió không đi theo hướng mặt nước trước đó. Cô gọi Đậu thu bớt, Viên đã mở mắt vì cần va cột. Họ kịp thu phần cao trước cơn thứ hai, nhưng góc buồm quật vào vòng sắt mòn, rách một đoạn bằng bàn tay. Vải bật lạch phạch không chịu nằm, tiếng mảnh áo ướt dưới chân lập tức biến nhỏ trước thứ đang quất trên đầu.

Đậu ôm dây thả dần, Viên quỳ giữ phần buồm đã xuống, Dư chuyển nồi khỏi chỗ nước tạt. Mưa chưa tới, chỉ gió và nước bắn trắng, họ vẫn nhìn thấy tay nhau. Nhiên muốn giữ bãi răng sứt bên trái để đừng trôi vào đá, nhưng khi quay lại bãi không còn đứng ở chỗ cô vừa nhận. Cô nhìn kỹ, một bờ dài hiện dưới nền xám, có cả bậc kéo thuyền khô. Cái khô ấy quá rõ giữa thứ nước đập lạnh lên gối, cô nhận nó đến từ bến cũ trong mình.

Cô nói bờ mình thấy không dùng được, quay mắt về ngọn đèn dầu đang chao. Dư đáp ông nghe lò réo nhưng biết lửa không nằm trong gió lạnh thế này. Hai người nói những điều rất ngắn, không đủ trấn an cả đêm, đủ để Đậu khỏi đưa mũi về hình cô vô thức đang nhìn. Cậu giữ hướng sóng cho mũi đỡ bị quật ngang, vừa thả dây vừa gọi Viên bỏ tay ra khỏi vòng mắc. Anh chậm một nhịp, ngón bị kẹp đau, rút ra được trước khi vòng siết hết, tự đổi sang phần vải không có sắt.

Mưa tới bằng một tấm nghiêng, đèn sau kính còn cháy nhưng ánh thấp dính dưới khoang. Họ dập bấc cất cho khỏi đổ dầu khi thuyền lắc, đợi mắt quen với phần sáng còn lại của trời, không mở bình thứ chín. Viên đã đặt hộp nhỏ xuống ngăn cao buộc vách từ trước, giờ không ai bỏ tay khỏi việc sống để kiểm một món còn nằm đúng chỗ. Dư lấy bát tát nước, một lượt ném nhầm vào chân Đậu, cậu chửi rồi xin ông tát về phía trống. Chẳng ai có hơi để giận câu ấy lâu.

Bên phải có ba điểm vàng hiện thấp. Đậu quay đầu, nghĩ có thuyền khác hoặc bếp trên bờ, hét hỏi Nhiên thấy không. Cô thấy những đốm sáng, không thấy người, không nhận một bến nào. Viên ngẩng lên trong mưa, anh nhìn riêng một điểm, thấy nó lên xuống cùng ngọn sóng rồi qua phía sau điểm khác. Đậu vẫn muốn tới gần vì ở ngoài này chỉ có nước, anh giữ cánh tay cậu một thoáng, chỉ đúng sự đổi chỗ. Bờ không xếp lại đèn với nhau sau mỗi đợt sóng như vậy.

Họ không biết là gỗ có ánh, vải sáng hay thứ gì nữa, chẳng cần biết hết để thôi gọi đó là bờ. Nhiên nhận ra cậu đang run vì lạnh, nhận đổi cán trong quãng ngắn, Đậu vẫn giữ dây. Dư giữ phần vải cản, thả ra một ít khi họ đã thu buồm, biết nó chỉ làm chậm trôi chứ không cắm được vào đêm sâu. Vệt vàng đi ngang mạn xa, một cái tròn lăn dưới nước, không có tiếng người đáp. Nếu đã chèo theo, họ có thể chỉ đuổi một vật trôi tới lúc hết tay.

Sóng thứ lớn nhất tới trong lúc Dư đang đổi bát. Mũi nhấc lên, đồ giữa khoang dồn về hông, cuộn dây phụ bật khỏi nêm. Viên chặn nồi, Nhiên mất nửa nhịp giữ mái rồi giật lại được, chiếc mái còn lại Đậu vừa đặt xuống trượt qua mạn. Cậu vươn tay, chỉ chạm được đầu cán trơn. Dư đang sát bên, một tay chụp vào đoạn dây quanh cổ lọ đất vừa bung khỏi chỗ treo, tay kia vươn ra. Ông nhận được cán mái trước khi nó dạt quá tầm, nhưng góc người khiến ông không kéo vào nổi.

Lọ mẫu treo dưới nắm tay trái kéo một cuộn vải theo, đầu vải mắc nơi chân ông đang chống. Ông gọi Đậu đỡ cán, cậu quay lại đúng lúc thuyền nghiêng về phía nước. Dư không đợi cậu tìm chân đứng xong, mở tay ném cả lọ ra ngoài mép để đám vải trôi khỏi chân, dùng hai tay kéo mái áp vào mạn. Lọ va cạnh mạn, một tiếng vỡ ngắn lẫn trong nước, đất mặn ông đã mang qua nhiều bến tản dưới đêm. Đậu giữ được khuỷu ông, Viên kéo vai áo, cả ba ngã ngồi vào khoang với mái nằm ngang gối.

Dư giận đến không nói được, không phải giận họ. Ông nhìn chỗ tay trống, thứ đất mình muốn đưa tới đảo để hỏi đã không còn. Đậu xin lỗi làm trượt mái, ông quát giữ mái xong hẵng nói, rồi đẩy cán vào tay cậu. Nhiên không bảo lọ có thể mua lại, cũng không bảo nhờ bỏ nó mọi người mới thấy ông quý họ ra sao. Cô nhờ ông nhận tát nước lại, việc đang cần không đợi một người vừa mất đồ biến mất mát thành câu khiến ai cũng nhẹ.

Mưa qua đoạn dày nhất, sóng vẫn cao. Họ không thấy răng sứt, cũng chẳng còn ba đốm vàng, chỉ còn nhau trong một chiếc thuyền đã bớt buồm và có hai mái. Nhiên gọi tên từng người để biết đang ngồi đâu, lời gần đủ tới, không kéo một đường sáng về nơi mình không nhận được. Đậu trả lời trước, Dư cộc một tiếng, Viên đáp tên mình đầy đủ rồi cúi giữ cái bát bị xô. Bốn tiếng còn đó, không đồng nghĩa đã có bờ, nhưng ngón tay đang chạm phải một vai cũng biết đúng người.

Viên nghe âm con lẫn trong tiếng gió sau câu trả lời của mình. Anh nhắm mắt, muốn có một bàn tay cha đặt lên đầu như hồi rất nhỏ, rồi phải mở ngay vì chân nồi đang trượt. Anh giữ nó vào góc có nêm, tay khác bám mép ván, tiếng cũ vẫn chạy phía sau. Có một thoáng anh giận cha vì không tới, giận đến nóng mặt, rồi nhận mình vừa đòi người đã đi một điều chưa hề hứa. Cha không biết đêm này, không có một chén nào mang tiếng hiện tại của anh qua các bờ.

Anh nhìn Dư đang tát, nhích tới nhận bát cho ông nghỉ một lượt. Ông đưa ngay, không hỏi anh vừa nghe gì. Nước bắn vào mặt lạnh buốt, mỗi lần tát quá cao lại hắt về, anh phải tìm lại động tác giữa sóng. Cha trong trí không bảo đúng hay sai, người trước mặt chỉ ra chỗ trống để anh đổ. Anh làm theo, chậm hơn Dư nhưng nước đã xuống, cánh tay mỏi thuộc đúng đêm mình đang có mặt.

Qua nửa đêm, gió dịu trong một quãng ngắn. Họ xoay được mũi ra khỏi hướng sóng quật hông, thả dải cản vừa đủ rồi thay nhau tát. Không ai ngủ cho tới khi nước trong khoang chỉ còn một lớp thấp, sau đó hai người nằm trước, hai người giữ. Nhiên ngồi cạnh Dư, nghe ông thở rất dài rồi hỏi chân có đau không. Ông nói chỉ cấn, duỗi ra thử, đầu gối nhúc nhích được. Cái ông muốn nhận lại đang ở dưới nước, cô không chạm vào đó bằng một lời chắc sẽ có thứ tốt hơn.

Gần sáng ông nói lúc buông đã biết lọ nào, không phải vô tình ném rồi mới tiếc. Nhúm đất lấy ở đảo còn nguyên trong túi khác, nhưng lọ này có màu mình chờ đủ mấy lần mưa ở bãi nam mới lấy được. Cô nghe, nhận đó không phải cùng một thứ. Ông bảo cậu Đậu sáng đừng lén xin ai lấy mẫu khác giả đưa, nếu nó định làm vậy thì nhờ cô ngăn. Cô gật, nói sẽ để chính ông kể với cậu. Ông nhìn cô một thoáng rồi gật lại, chưa muốn nói nhiều nhưng không cần người khác nói giùm đời mình.

Sáng thứ hai mươi lăm họ thấy răng sứt ở rất xa phía sau, thấp hơn chỗ đêm trước tưởng là bờ. Nó còn đứng, không phải họ trở lại đúng nước cũ; thuyền đã trôi một quãng dài. Đậu vẽ hướng trên mặt ván ướt bằng ngón, nhờ cả ba nhìn trước khi chèo thêm. Viên buộc mái bằng một sợi ngắn vừa đủ rút dùng, không cột chết tới mức lúc cần đổi lại mắc tay. Nhiên kiểm ngăn cao, hộp thứ chín khô, niêm nguyên, đèn dầu cũng còn, chẳng có món ấy phát ánh ra thưởng cho họ.

Đậu ngồi trước Dư lúc chia bữa. Cậu nhận mình đặt mái chưa chèn, không tìm một phần lỗi trong việc ông lấy đất ra để chia bớt. Ông nghe, bảo lần sau chèn, lần này mình đã tự buông lọ, tiếc thì vẫn tiếc. Cậu muốn nói sẽ phụ ông tìm đất khi tới đảo, dừng lại hỏi có việc gì ông muốn nhờ bây giờ không. Ông đưa cái bát sứt cạnh sau đêm, xin gói riêng kẻo ai uống cắt miệng. Cậu nhận, đem vải sạch, không hứa biến phần đã chìm thành món nợ cậu phải trả đến cùng.

Buồm rách phải vá khi vải đã bớt ướt. Viên giữ mép, Nhiên luồn kim, Dư cắt miếng lót từ phần vải mình còn dư, Đậu chống mái để họ khỏi trôi gần đá. Cô khâu không đẹp, đường xiên nhau, Viên ngồi gần chỉ lỗ rồi bị cô bảo tự làm nếu còn muốn chê. Anh nhận thật, khâu ba mũi cong hơn cô, cả hai đổi lại trong im lặng có tiếng Đậu cười. Miếng vá căng lên khi thử thấp, chịu được gió nhẹ, họ không thử đòi nó gánh lại đêm vừa qua.

Trưa, họ ngủ luân phiên thêm một lượt, cả ngày tiến ít. Dư thức nhìn mảnh vải chỗ lọ từng treo, tự tháo dây cổ lọ còn vướng, cuốn vào phần dùng được. Ông vẫn muốn hỏi đất mặn ở đảo, nhưng câu hỏi nay phải nhận mình không đem được đúng mẫu để người ta so. Nói lại màu bằng miệng không làm đất hiện nguyên trong tay người nghe. Ông ngồi viết những điều mình đã nhìn trước khi quên, riêng tờ ấy không biến thành giấy bảo ai phải hiểu như đã tự cầm.

Tối xuống, Nhiên bật lại đèn dầu. Ánh qua kính xanh rọi vào miếng vá, một đường kim vụng đứng trên nền vải xám, đủ để thấy bát nào có cạnh sứt đã được gói. Đậu đặt hai mái vào nêm trước khi ngồi, Viên kéo nồi xa dây. Dư nhận phần ăn nóng, miệng vẫn ít nói, nhưng lúc cậu hỏi có nhạt quá không ông đáp nhạt, nồi không vì qua gió mà khỏi cần muối. Cậu đưa gói tới cho ông tự lấy. Thuyền chưa có bờ, cũng chưa mất hết những cách người ta ở cùng nhau trong một đêm.