Chương 82: Một ngọn đèn được giữ nguyên

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Sáng thứ hai mươi chín, mùi lá ướt tới trước hình bờ. Nhiên đang kéo mái, ngửi được thứ xanh ngai ngái không giống cơm cũ hay mùi bếp trong trí. Đậu cũng ngửi thấy, Dư ngẩng đầu bảo có thể cây vừa dầm mưa, cả ba nhìn cùng dải lục thấp từ hôm trước. Tới gần mới thấy hai hàng cọc, ngoài cọc rong treo trên dây, trong có vũng nhỏ và những mái cao tránh nước. Đảo thứ hai của Quỳ có cây nghiêng hai chạc ở miệng vũng, một chạc đã gãy còn vết trắng, phần mới ấy chưa nằm trên bản vẽ cũ.

Người nhận thuyền là Vọng, đàn ông tóc buộc bằng dây đỏ đã bạc màu. Ông ra tận cọc ngoài bằng xuồng, chỉ họ theo mình vào chỗ cột có chân vững, hỏi thuyền có hỏng gì cần tránh khi kéo không. Đậu báo buồm vá, đáy chưa thấy rỉ, mép mạn có chỗ cọ. Ông không chạm ngay chiếc buồm để chê, nhận giữ dây phía trước cho cậu tự cập. Lần này cậu đứng tới cuối, chỉ ngồi khi đã lên bậc, Nghè không ở đây để tính một lần chào đảo khác.

Vọng biết bà Thiều. Bà ở sau vườn cây có lá mặt trắng, đang làm hoa giấy cho mái chung, không cần gửi người đi gọi xuống vũng. Nhiên hỏi nơi giữ thư Nậu, ông chỉ hộp gỗ trong mái nhận, thư của họ chưa có. Nậu đã ghé từ vòng trước, còn vòng này chưa tới, nếu nhận được sẽ để ở đó đúng hai lượt anh quay. Cô nhắc cả bốn đang ở đảo, có thể đi quanh quãng gần rồi trở lại, không xin ông biết họ đang ở đâu khi thư đến.

Họ đem túi ngủ lên mái thuê cạnh vũng, trả chỗ khô trước, rồi Nhiên mới lấy hộp nhỏ. Đậu xin cùng đi vì đã giữ nó qua nhiều đêm, Dư muốn hỏi đất nên nhận đường vườn với họ, Viên ở lại nghỉ mắt và xem buồm khi nắng lên. Hòm lớn ở Cửa Nghiêng vẫn ngoài quãng này, cô không mang theo những bình khác để nhân tiện hỏi mọi người. Chiếc hộp trên tay nhẹ hơn mấy lần bưng nước, thứ trong nó khiến cô bước qua bậc cao chậm hơn vì không muốn ngã một lần vô ích ngay trước cửa người nhận.

Thiều đang ngồi giữa một đống giấy màu, kéo đặt trên đùi, nghe tiếng tới thì xin đợi mình cắt xong cánh cuối. Bà không già như Nhiên tưởng khi đọc thư Quỳ chuyển, tóc còn lẫn rất nhiều sợi đen, móng ngón cái nhuộm xanh vì hồ màu. Một bông hoa to hơn mặt Đậu nằm trên chiếu, cánh bên này vàng, bên kia đỏ, cậu cúi nhìn rồi hỏi nó giống loài gì. Bà đáp loài mình cắt lệch, định làm cúc nhưng hết giấy vàng, cậu chạm một cánh được cho xem, cười vì nó vẫn đẹp.

Nhiên giới thiệu, nói đã nhận thư qua Quỳ và mang bình có thể đúng phần bà tìm. Thiều không mở hộp, đi lấy gói giấy của mình từ hộc bàn. Bà đã giữ tờ tự ghi trước khi nộp trải nghiệm, chỗ nào nghe người khác kể sau bà gạch bằng mực khác để đừng lẫn. Cái bà bỏ là một buổi chiều ngồi cắt giấy cùng người chị ở sân cũ, không phải tất cả những lần dùng kéo. Bà vẫn biết cắt hoa, vẫn nhớ chị trong nhiều ngày khác, phần chiều ấy chỉ còn điều chính mình đã ghi trước khi cho.

Tờ ấy có hình đáy bình người nhận khi đó cho bà đánh dấu: một nét xiên ở men thấp, dây buộc hai màu và vết chân con dấu bến. Nhiên mở hộp, nâng bình qua lớp vải, không tháo niêm. Những dấu nhìn được đều còn, số thứ chín là số nhóm cô đặt khi tách đồ chưa tìm được chủ, không phải tên bà phải nhận. Bà so hình bằng mắt, đưa cho Đậu giữ giấy ở phía sáng, xin xoay bình để thấy chỗ men xiên. Cậu giữ, không đọc thành tiếng phần riêng của buổi chiều trên mặt sau.

Bà xác nhận đúng vật mình giao, rồi ngồi yên khá lâu. Nhiên đặt bình vào vòng vải trên bàn, nghe tiếng kéo khép mở rất mỏng tự lọt qua thành, âm họ đã từng đối chiếu với thư. Thiều nhìn nó, nói mình nhận ra tiếng kéo thường chứ không vì nghe mà có lại bàn tay chị trong chiều đã bỏ. Nhiên đáp đúng, muốn nhận trải nghiệm là một việc riêng, còn vật đã tìm về chủ. Bà gật, đặt tờ của mình xuống, không để âm quen làm bằng chứng rằng mất mát hẳn đã tự lành.

Thiều hỏi nếu giữ nguyên niêm có cần báo lại ai không. Cô nói sẽ báo đã giao đúng người theo dấu; việc bà chưa mở không có nghĩa bến sẽ thường xuyên hỏi lại tới khi bà đổi ý. Có thể sau này chính bà muốn hỏi cách nhận, cô để nơi liên lạc trong phần giấy tách riêng. Thiều bảo hôm nay muốn giữ vật trước, chưa muốn chiều ấy trở lại. Chị bà đã đi nơi khác từ lâu, bà đang có những điều nhớ đủ làm mình buồn, không cần thêm một buổi chỉ vì cuối cùng có người chèo vượt biển đem tới.

Bà đưa tay giữ bình, cái ôm không giống ôm người. Một món đồ từng rời khỏi quyền bà nay nằm lại trên bàn, chưa phải buổi chiều, chưa phải người chị, vẫn đáng để bà chọn chỗ đặt. Bà lấy chiếc hộp gỗ nhỏ của mình, thử lớp lót, thấy chật nên xin giữ hộp Nhiên đem. Cô nhận, chỉ xin lại mảnh vải phủ bên ngoài dùng chung trên thuyền. Đậu gỡ đúng mảnh ấy rồi buộc phần còn lại như bà muốn, hai bàn tay họ rời chiếc hộp, chuyến biển không còn giữ một đèn ký ức nào.

Sau đó Thiều hỏi đã ăn chưa, cả hai đáp chưa mà Dư đứng ngoài vườn nhận có ăn bánh nên bị bà bắt rửa tay trước khi vào. Bà luộc một nồi củ, phần đầu còn sượng, chín tới đâu vớt tới đó. Đậu được giao ngồi quạt hồ giấy, cứ quạt mạnh làm cánh hoa bay, phải lấy một hòn chặn. Nhiên ngồi bên mép bàn ăn, không thấy mình vừa hoàn tất một việc lớn đủ để được cho biết mọi bí mật của đảo. Chỉ người chủ có một cái hộp cần chỗ khô, khách đói có củ nóng để cầm.

Dư hỏi đất mặn khi đã ngồi được một lúc. Ông nói lọ mẫu của bãi nam đã mất trong gió, đem tờ mình tả màu ra nhưng nói trước không ai có thể so đúng khi thiếu đất thật. Thiều không rành nung, biết người làm chậu ở bờ sau, chiều có thể dẫn ông tới nếu ông nhận chờ bà treo xong hoa. Ông gật, xin giúp mang giỏ. Bà chỉ đúng giỏ giấy khô, dặn đừng lấy cái dưới có hồ chưa đậy, ông nhấc rất khéo rồi vẫn để một cánh hoa dính vào tay áo, phải đứng yên cho Đậu gỡ.

Mái chung ở gần vũng nước ngọt có dàn ngang thấp. Cả đảo đang treo hoa để mừng chiếc cầu bộ qua rãnh cuối cùng làm xong, một việc họ đã góp công nhiều đợt. Không có cuộc thi cho người mới tới, cũng không cần Nhiên dùng giọng gọi làm hoa sáng. Người cao đứng buộc, người thấp đưa giỏ, có hai người cãi màu đỏ đặt gần nhau trông quá tối. Thiều bảo hết giấy sáng rồi, muốn khác thì tự cắt lá, vậy là một người đi hái thật. Đậu nhận giữ thang, nhìn hoa xoay trong gió yên mà vẫn nhớ tay mình vừa kéo buồm trong đêm.

Chiều Dư đi bờ sau cùng bà, Nhiên và Đậu về vũng. Viên đã ngủ xong, miếng vá hong đủ, đang ngồi sửa lại nút rễ trên bản vẽ lỗ đá. Cậu báo bình đã giao, anh hỏi bà có muốn nhận lại buổi chiều không, nghe không thì gật, không thêm tiếc hộ người giữ. Nhiên đem mảnh vải ngoài còn khô gấp xuống đồ chung. Chỗ ngăn cao từ nay trống, cô định dùng để nước uống nhỏ cho người trực dễ lấy, phần trước dành một vật quý có thể trở lại làm chỗ dùng trong ngày thường.

Cuối chiều, cô trở lại mái nhận hỏi Vọng về vòng quanh phía ngoài đảo. Ông chỉ nơi mình từng đưa người tới, một bãi cạn và đoạn đá có nước xoáy; xa hơn chưa đi thì để trắng. Quỳ cũng từng dừng ở đảo này, nên qua đó họ sẽ thôi có bản đi trước của bà. Cô mua một ít dây và phần lót vá buồm dày hơn, không hỏi có một món khiến quãng chưa biết trở nên an toàn như quãng trong vũng. Viên tới sau, cầm thêm giấy, lần này tự chọn giấy chịu ẩm hơn dù không trắng đẹp.

Tối họ ăn ở mái chung vừa treo hoa. Thiều không đem hộp tới để kể cho mọi người một bài về việc giữ kín. Bà mang củ, Dư đem phần bánh vừa đổi ở bờ sau, Đậu ngồi vào chỗ ai vừa nhường rồi phát hiện chân ghế thấp hơn bên kia, phải kê lại trước khi bát nóng đổ. Người nhận hoa đỏ tới chỉ vào lá mới hái, khoe màu đã sáng hơn, bà bảo nhớ xem sáng mai còn tươi không. Bữa có tiếng cãi còn tiếp được, không cần mỗi lời là lời cuối của một buổi đời đã mất.

Có người ngồi đầu mái hát, ban đầu chỉ một câu trong lúc xếp bát, người bên cạnh nối theo bằng câu sai khiến hai bên cùng ngừng. Họ cãi khổ ấy kể về con chim hay cái giếng, hóa ra học ở hai làng khác nhau. Thiều vỗ đùi đòi hát cả hai, bát cứ để một lúc, vậy là con chim được hát trước, cái giếng hát sau. Đậu nghe tới khổ thứ ba đã thuộc điệp khúc, chen vào rõ to rồi ngượng vì mọi người đang ngừng để lấy hơi. Tiếng cười chạy từ đầu mái xuống tận bậc.

Nhiên cũng hát, rất nhỏ, cô không biết bài ấy nhưng bắt được chỗ lên xuống khi cả đám lặp lại. Giọng thường của cô hòa với những tiếng khàn, tiếng cao, có một người toàn vào chậm sau mọi người nửa câu. Thiều không nhận vai dẫn, cứ để bài đi xiêu qua từng giọng. Dư ngồi xa nhịp tay trên gối, Viên hát nhầm một chữ rồi tự sửa, chẳng có quầy nào cần anh đọc đúng để giữ ai ở lại. Khi hết, người đầu mái vẫn phải đứng lên rửa chồng bát. Đậu nhận một chậu, Nhiên đem khăn, bài hát ở lại trong buổi tối chứ không ai thu nó để bắt ngày mai diễn lại.

Sau bữa, Thiều gọi Nhiên vào trong lấy mảnh giấy xác nhận giao vật để cô đem về bến. Bà đã tự viết phần cần báo, không chép cả đoạn kể chị làm gì chiều ấy. Cô cất riêng khỏi bản đường biển, nhờ bà giữ tờ hướng dẫn nếu sau muốn nhận trải nghiệm. Thiều bảo sẽ giữ, nhưng đừng vì bà chưa mở mà chuyến sau đem lời mới đến thuyết phục. Cô nhận, chào ra sân nơi Đậu đang ngủ gật giữa hai con diều giấy lớn, hôm nay cậu đã hết sức trước khi hết chuyện muốn xem.

Đêm ấy Nhiên xuống thuyền kiểm dây cùng Viên. Anh nhìn ngăn cao trống, hỏi cô có thấy nhẹ không. Cô nói nhẹ một món đồ, còn việc mình đi tìm chưa hết, bảy bình đầy và vỏ rỗng thứ sáu vẫn ở Cửa Nghiêng. Anh gật, hai người cùng kéo dây tránh cạnh đá. Không cần đem những người chưa tìm được chủ ra làm điều khiến một người vừa nhận vật phải mang nợ. Trên bờ, ánh trong nhà Thiều tắt muộn, cô không biết bà đã đặt hộp ở đâu, cũng không phải biết mới có thể nằm ngủ.