Chương 67: Tên đầu tiên ở miệng người

Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại

Bà Nhuận không chịu ngừng ván cờ để kể chuyện đầu tiên. Bà còn một quân có thể ăn, người đối diện vừa đặt sai, nếu đứng dậy lúc này thế nào ông cũng bảo mình trông nhầm khi quay lại. Viên ngồi xuống bậc đợi, Nhiên mua nước, Phương nhìn hai người tranh nhau một ô gỗ bị mẻ góc. Tên bà đã đi qua thư nhiều tuần, trong đầu chị nó gần thành tên một người chỉ biết giữ con. Người trước mặt đang giận vì bị người ta lén đổi quân, có một buổi sáng rất khác.

Hai tháng từ ngày Đậu mở bến tạm, thư hỏi tới được bờ thấp rồi lời hẹn mới theo một chuyến quay về. Viên chỉ nhận dẫn quãng anh từng cùng người giữ mái cũ đi lấy hàng, qua bậc trơn phải hỏi người ở đó đã thay lối chưa. Luân tới cùng, tự trả đường, muốn nghe người vẫn bị mái quen dùng tên làm chứng giữ Trà. Không có tờ ghi nào tìm được người bằng một ý cần, họ đứng đợi ván cờ vì người nhận gặp không hứa dành cả ngày bỏ mọi việc cho câu hỏi mình mang tới.

Bờ thấp cách xa ánh thành, nước đập ngay dưới nền làm các cốc trên bàn rung. Phía sau quán là một mái nhỏ bỏ trống, chỉ còn móc treo gió và những vết đinh ngang cột. Bà Nhuận từng nghỉ ở đó những mùa đầu Uyển dựng nơi đón. Bây giờ bà thuê chỗ bên quán, phụ nhặt rau lấy phần ăn, học cờ bằng cách chịu thua rất ít mà cãi rất nhiều. Khi ăn được quân cuối bà mới đứng, gọi người bán giữ hộ bàn, còn chỉ quân cho đối thủ thấy lần này không được đổ tại miếng gỗ mẻ.

Bà nghe Viên nhắc lời mình từng gọi, nhìn anh, hỏi ai còn nói bà đã giữ Bảo ở mái. Anh kể người coi một gian trong thành lấy chuyện ấy để bảo Trà không được đổi ý khi từng tự chọn ở. Bà thở dài, không chửi ngay người vắng mặt. Bảo là con trai đã lớn của bà, hai mẹ con gặp lại sau chết, có những việc thật để kể. Bà nói hồi ấy mình cũng thương thật, cũng đã nghĩ ngồi đợi cùng một nơi là điều đương nhiên của một cuộc gặp khó tìm được.

Hôm Bảo muốn đi trước, nước ngoài bậc xám tới mức không thấy chân cọc. Bà vừa nghe chuyện một chuyến chỉ còn mái chèo dạt về, sợ con lại mất, gọi nó đứng lại ở bậc cả hai vừa qua. Bảo đứng, hỏi mẹ còn cần gì. Bà không tìm ra điều cần ngoài việc con vẫn đứng đó, bèn nói cứ ở đây một chút, mẹ sẽ hỏi đường trước. Hỏi được một quãng lại nghĩ còn quãng khác. Một chút dài tới nhiều mùa, bà chăm được bữa ăn con thích mà không hỏi bữa nó muốn ở nơi khác trông ra sao.

“Uyển nghe tôi gọi ở đây,” bà nói, chỉ bậc. “Trong mái thấp ấy, câu của tôi là câu đầu cô ấy xin chép lại. Chỗ khác ai gọi trước thì tôi không biết.”

Uyển khi đó còn tự xách đèn cho người mới, chưa có dãy nhà trên cao. Cô nhìn Bảo ở lại, nhìn bà bớt hoảng, tin lời gọi giữ người khỏi nước lạ. Về sau mỗi mái có một câu của người nhà, người ở xa nhờ chuyển, người giữ nhận thay, tên đã nói nhỏ thành tên được đọc cùng ánh đèn. Bà Nhuận biết một phần vì từng ở cạnh, không thấy mọi nguồn, không biết mỗi giọng trong thành nay tới từ đâu. Bà không đưa một chiếc chìa từng cất dưới bàn có thể mở tất cả nơi lời đã đi qua.

Nhiên hỏi lúc Bảo muốn đi nữa bà làm gì. Bà nhìn cô, nói mình khóc, nói đã phải tìm nhau cả hai đời, nói mẹ già không được ở gần con hay sao. Câu cuối vẫn khiến bà ngượng sau nhiều mùa kể lại. Bảo không hết thương, nó có hôm lại ở thêm, có hôm ngồi bên cửa cả ngày rồi đêm quay vào để bà khỏi phải gọi. Một buổi bà ngủ dậy thấy con đang chờ hỏi mình hôm nay có được đi không. Nó lớn từ lâu, giọng hỏi đã giống đứa bé xin rời mâm hơn giọng người bà đã gặp lại.

Một lần bà nấu món rau Bảo không thích ngày nhỏ, xới riêng phần khác cho nó như thể chưa từng xa. Nó ngồi ăn cả món đắng, bà cứ hỏi có phải ngại không dám chê mẹ. Tới lượt thứ ba nó đặt bát xuống, nói những năm mẹ còn sống sau mình, mẹ đã có việc mới, còn những năm mình ở bờ trước cũng không đứng nguyên chỗ cũ. Nó đã học thích vị đắng ấy cùng một người không phải mẹ. Bà nghe, buồn tới mức muốn dẹp cả mâm, về sau mới nhận ra người mình tìm lại được có nhiều điều mới hơn món mừng đoàn tụ bà nấu.

Phương nhìn bàn tay mình. Chị đã từng nghe câu Mai xin ghé, giữ bản đáp không gửi, có thể đem ra kể để bà bớt xấu hổ. Chị không lấy chuyện em làm một món đổi để người này nói sâu hơn. Chị chỉ hỏi bà đã trả lời Bảo ra sao. Bà nói ban đầu còn giận vì tưởng con đang làm mình có lỗi. Rồi nó đi ra bậc, không hỏi, ngồi chỗ có thể nhìn lại. Nó vẫn chịu quay về khi nghe gọi. Chính việc đó khiến bà phải thấy quyền của mình còn đang đặt lên cổ người muốn đi.

Lần thôi gọi không có ánh sáng khác bật lên. Bà ngồi trong mái, nghe con xếp đồ, từng tiếng đều khiến mình muốn chạy ra bảo thiếu một thứ. Bà không chạy. Tới bậc, Bảo quay lại, bà gọi tên một lần để chào rồi phải tự nói thêm không phải gọi về. Nó chờ bà nói hết, bước tiếp, không biến mất khỏi người đứng nhìn, chỉ nhỏ dần trên một chuyến thuyền đã nhận. Mùa sau bà nhận thư nó đã ở một bờ khác, học một việc mới, không gửi mỗi tuần cho mẹ được yên.

“Giờ anh ấy ở đâu?” Luân hỏi, giọng quá nhanh rồi tự ngừng.

Bà đáp không biết ngày hôm nay. Thư gần nhất đã qua nhiều lượt từ lúc viết, bà biết một quãng cũ, không dám kể nó như con đang đứng đó đợi. Bà còn muốn gặp, có thể đi một đoạn hỏi nếu một ngày thực muốn và đủ công. Hiện tại bà có chỗ ở, có ván cờ đang đợi chiều, không mỗi buổi đều biến thành việc ngồi đoán con đã quên mẹ chưa. Luân nhìn bậc dưới nước, nói Trà vẫn nhận bánh của mình, thế mà mình cứ cần chị ấy nhận thêm cả đường về nhà để tin chuyện nhận bánh là thật.

Bà Nhuận chê anh tham, rồi chê mình hồi trước cũng thế. Luân cười rất buồn, nhận câu chê không chống ngay bằng chuyện đã nhặt hạt lép cho vợ. Viên im từ lúc nói nguồn cũ, bàn tay sờ chỗ túi từng đeo chìa. Bà nhìn anh, bảo mỗi người phải nghe cho ra mình đang gọi điều gì, đừng vì ai từng gọi con mà nhận hộ quyền gọi người khác. Anh hỏi bà có thể nói câu ấy trực tiếp khi người giữ trong thành tới không. Bà bảo được, phải hẹn sau buổi trả công quán, bà không bỏ người đã nhận việc với mình.

Họ sang mái cũ theo lời bà chỉ. Gió chui qua lỗ đinh kêu rít, không còn một bóng con trai dưới đèn. Nhiên đứng ở chỗ bà vừa chỉ mẹ con mình đã qua bậc, thấy đường thật chỉ ngắn tới mấy cọc, sau đó phải nhờ người khác, không có ánh sáng nào bảo đảm cả bờ cuối. Uyển đã thấy một người mẹ nhẹ đi, chưa thấy hết cái giá người con trả trong những mùa nhẹ ấy. Nhiên cũng từng thấy Rực gần lên thuyền mà tin một câu mình gọi thêm sẽ tốt. Cô đứng yên, không đưa hai việc thành một phép so để tự nhẹ tội.

Bà Nhuận tới lấy một cái móc quán gửi ở mái bỏ trống, thấy Phương nhìn cột liền bảo đừng nghĩ cứ tháo cái mái đầu thì lời sau hết. Bà đã thôi, Uyển còn giữ nỗi sợ của mình, người coi gian còn giữ công mình từng trả, Luân từng giữ ý vợ phải vui như trước. Bà không có quyền gọi Bảo về làm chứng vì con mình đã đi được nên ai khác cũng sẽ an toàn. Câu ấy để trống một phần mọi người tới đây đều mong lấp: không có người đã đi đủ xa nào hứa mọi người thân rồi sẽ trở lại đúng lúc người đợi cần.

Trước khi về, Nhiên ngồi ăn phần rau bà nhặt, trả công bữa theo quán. Người cùng chơi cờ lại tới giục, bà bực vì mới được kể chuyện nặng đã phải nghe ông chọc mình còn thua ba ván từ tuần trước. Bà đi, nhận chiều mai có thể gửi hai dòng cho Uyển theo lượt Viên hẹn, không bắt cả nhóm ở chờ. Phương nhìn bà cầm quân gỗ giữa tay, thấy đời một người đã thôi gọi vẫn có thể chật đầy những điều muốn giữ, khác ở chỗ không lấy tên con làm sợi dây cho chúng đứng yên.

Trên thuyền về, Viên hỏi có phải họ cần một cách làm người giữ tự nghe được nỗi sợ mình trước khi đòi người khác ở lại không. Nhiên nói mình chưa biết cách nào khiến ai cũng chịu nghe, kể rõ lời mình nghe hôm nay thì làm được. Luân nhận sẽ gặp mái đang giữ Trà cùng họ, không mang chị ấy tới để phải nghe lại lần nữa nếu chị không muốn. Câu tự nhận ấy nhỏ hơn lời thề yêu, nhưng anh nói được mà không nhờ người vợ xác nhận ngay mình đã thay đổi thật chưa.

Ở Cửa Nghiêng, Đậu đang hết lượt, có một thư Dư gửi theo đồ đất. Ông đã nhận công ở bãi phía nam, nhắn sẽ ghé bến sau khi xong mẻ, có ngày dự chứ chưa bắt ai đợi. Ông nghe một người từng qua Biển Quên trở lại đang ở bến ngoài, mình muốn hỏi đất ở những đảo nhỏ có mặn tới mức nung đổi màu không. Nếu Nhiên cũng muốn hỏi đường, có thể cùng tới lúc người ấy nhận gặp. Không một dòng nào hứa qua biển sẽ cho cách khóa mọi tiếng gọi trong thành.

Nhiên đọc hai lượt, cất thư cạnh lịch những chuyến cậu nhận. Biển Quên là phần xa bà Nhuận chưa đi, Uyển sợ chưa thấy, có người thật vừa trở lại một quãng của nó. Muốn hỏi không đồng nghĩa đã có đường, càng không nghĩa Dư phải trở thành người dẫn chung vì mình đã xin lỗi. Cô viết trả sẽ nhận buổi gặp nếu được hẹn, không hỏi Cẩn, không nhờ ông mang thêm tin người chưa muốn nhận. Phương nhìn đầu bút cô dừng đúng chỗ rồi đi tiếp, không nói hộ một câu rằng thế là cả hai đã sửa xong.

Tối, thư bà Nhuận còn chưa tới, họ đã có thể hẹn mời Uyển xuống bờ ngoài bằng phần đường hiện biết. Phương viết lời mời, để tên mình cạnh Nhiên và Luân, không giấu người từng sai khỏi những người cùng muốn nói. Đậu ra khóa bến, hỏi buổi ấy có cần thuyền không, rồi ghi đúng giờ mình nhận được. Trên cao thành vẫn sáng, một nơi có người muốn ở cần được giữ nhà, có người muốn đi cần được mở lối. Tiếng đầu tiên đã có tên người nói, mà phần việc còn lại vẫn ở tay từng người đang tiếp tục gọi hôm nay.