Chương 30: Người bán buổi sum họp

Quyển II — Bờ Của Những Tên Gọi

Bờ dài đúng như tên, đi từ cọc đầu tới mái cuối cần qua ba khúc cong mà vẫn chưa hết nhà. Cửa thấp Phác nói nằm giữa một chỗ bán dây và một sân phơi tấm trải. Đậu nhận ra anh trước khi anh thấy họ. Dải trắng hôm ấy đã được giặt, một vệt sờn ở cổ tay trái lộ rõ khi anh giơ thẻ cho người khách đọc. Anh đang nói trong thành có cả một buổi chiều chờ, không chỉ một tiếng nghe ở vách.

Người đứng trước mặt anh là một ông tóc bạc, đeo túi vải cột hai lần. Ông hỏi con trai có nhận ra mình không. Phác bảo người được gọi sẽ thấy điều mình nhớ rõ nhất, những việc chưa xong có thể được nói ra. Nhiên dừng ở mép sân. Câu sau trượt qua câu trước nhẹ đến mức người nghe có thể đem chúng nhập làm một lời hứa. Cô đợi ông khách hạ tấm thẻ rồi mới hỏi ai sẽ nghe những điều ông nói.

Phác quay, nụ cười sáng lên như đã hẹn từ trước. Anh bảo người giữ nhà đón có thể giải thích rõ hơn, còn mình chỉ dẫn tuyến. Ông khách cau mày vì bị chen. Nhiên xin lỗi, nói vừa nghe một điều mình cũng đang cần hỏi. Ông đáp mình tên Rực, tới đây tìm buổi gặp đã đợi từ khi qua sông. Không muốn một người chèo đò lạ mặt đứng chặn ngay chỗ người khác đang nói có thể.

Nhiên lùi khỏi lối. Cô hỏi Phác phần phí anh nhận trả cho chỗ ngồi trên thuyền hay cho một cuộc gặp chắc có. Anh nói phí tuyến cùng một lần tới nhà, bên trong tùy điều người ta giữ. Rực nhìn thẻ, hỏi sao vừa rồi nghe như con trai đã chờ. Phác xoay nó lại, chỉ dòng chữ nhỏ. Anh bảo nhiều người đã được an lòng, chuyện tốt không vì kể chưa hết mà thành chuyện xấu. Bàn tay Rực ép mép giấy tới nhăn.

Thạch Dư đặt hòm xuống phần nền đã hỏi thuê, bảo ai đợi an lòng cũng nên được biết trước họ có thể phải tự nói một mình. Anh nhìn ông, nét mặt cứng lại. Một người từ cửa thấp ra, nhắc Phác còn chuyến tối. Anh xin cả nhóm đợi, đưa Rực sang bàn bên để ghi tên. Rực không nhìn Nhiên khi đi, nhưng đem thẻ lật mặt sau, đọc dòng nhỏ lần nữa.

---

Trong lúc Tịnh hỏi nơi gửi thư, Dư dẫn Đậu tới sân làm vân ở cuối khúc cong thứ hai. Nhiên theo để nghỉ và xem việc đã hứa. Người thợ tên Nhu, tóc búi cao bằng một thanh tre xước, đang cạo lớp men trên một cái đĩa chưa nhận phép. Bà nhận gói chén, mở khăn chậm, nhìn đường nứt rồi hỏi nó đã bị ép hay rơi. Đậu kể từ cú thuyền bật ở khe đá tới chỗ đặt túi dưới ghế.

Bà không hỏi có cứu được người không. Bà hỏi đã thử tiếng sau đó mấy lần. Cậu nói một lần, tới chữ cuối bị đứt. Nhu đặt chén lên vải đen, thử nghe trước mặt Dư. Tiếng cười nổi, câu nói tắt đúng chỗ cũ. Bà bảo có thể bỏ phần vân hỏng, làm lại một đường cho tiếng mới, phần đứt đã mất khỏi cách giữ của món này. Nối men chỉ giúp cái chén dùng được, không nối lại một âm bà chưa từng có.

Đậu nhìn Nhiên, mắt buồn đến mức cô phải giữ câu muốn hứa cười lại cho giống khỏi bật ra. Cô nói mình vẫn nhớ buổi ấy. Cậu gật, không vì vậy mà bớt thấy nửa tiếng trong chén đã mất. Nhu hỏi muốn sửa chén thường hay làm lại phép. Dư chọn chén thường trước, phần phép tính khi ông cần. Đây là món dự phòng của mình, không có người đang đợi một tiếng ở trong đó để sống qua ngày.

Khoản tiền cao hơn Đậu đã đoán. Cậu lấy phần riêng, chưa đủ. Dư trả phần thiếu, viết lại trên mảnh giấy rồi cho cậu chọn trả bằng tiền sau hay phụ một việc cụ thể khi trở lại lò. Cậu xin phụ hai ngày gói hàng nếu lúc ấy còn đúng công. Ông nói tới ngày sẽ tính công thật, không ấn sẵn hai ngày thành một lời nợ suốt đời. Nhu nghe, đưa cậu bát nước rửa tay, nhờ bê chỗ vải đã bẩn ra giếng như một việc giúp ở đây.

Khi trả khăn, Đậu đứng đợi Nhiên rồi hỏi có thể xin ghi một tiếng khác sau này không. Cô nói có thể hỏi, còn lúc này cô muốn để cổ yên. Cậu đáp được, không lấy sự đồng ý hỏi làm lời nhận chắc sẽ có món thay. Dư gấp giấy thanh toán, chén ở lại sân Nhu, hẹn người mang cùng chuyến gốm tới lấy. Túi cậu nhẹ đi một món, không nhẹ theo cách cậu từng mong.

---

Tịnh tìm được người trông bảng tên Mẫn. Bà nhận chuyển lời tới nhà đón ngoài thành theo lượt, có ghi người nhận tiếp nhưng không nhận làm cho tiếng gọi ngừng. Nhiên đặt thư Sương lên bàn, nói người gửi đã rời nhà, muốn thôi bị gọi bằng tên gia đình. Mẫn mở phần ngoài để xem nơi tới, không đọc cả thư trước mặt khách. Bà bảo có nhiều yêu cầu như vậy, một số trở lại với dấu đã giao, một số chưa có hồi âm.

— Chưa hồi âm thì còn gọi không? — Nhiên hỏi.

— Có người về báo vẫn còn. Có người hết, không biết do thư hay tự họ không nghe nữa.

Mẫn nói xong, ngón tay nằm ở mép sổ không lật sang trang khác. Tịnh hỏi ai có thể trả lời phần còn thiếu. Bà viết người đọc tên ở cửa ngoài, Viên Khách, cùng chỗ mình giao túi. Bà chưa gặp người giữ các tiếng sâu hơn. Phác nhận tên ở nhiều bờ, lời đã qua tay anh có tới đây, nhưng không phải anh ngồi trong từng nhà xem người ta được gặp gì.

Nhiên nhận tờ ghi, để Mẫn giữ thư theo đúng tuyến, nhờ thêm một dấu nhận khi có. Cô gửi bản ngắn trở về Vách Bạc qua lượt hàng Bùi thường nhận, chỉ nói thư đang được chuyển, chưa nói tiếng sẽ ngừng. Bà trông bảng tính tiền một chặng, chỉ rõ chặng sau cần người nơi đó nhận. Dư đã ra ngoài mua đồ ăn, không phải ở đây để sửa từng câu quá lời của người khác.

Rực vẫn ngồi ở bàn bên. Ông chưa ghi dòng tên được gọi. Khi Phác ra bến, ông hỏi Nhiên có từng nghe người con trai đáp điều hôm nay chưa. Cô kể một ảnh người đặt bát chỉ làm được việc đã có, không đáp khi người xem xin nó đổi. Cô không kể tên Lan hay phần riêng của Hàn. Ông nắn túi vải, nói con mình thích ngồi chỗ cửa có nắng. Nếu chỉ thấy lại chỗ ấy, vẫn có thể muốn đi.

Cô đáp muốn thấy lại là việc ông được chọn. Nhưng nếu muốn hỏi vì sao một ngày con không về, ảnh có thể không có câu trả lời. Rực nhìn cái ghế trống, chậm rãi mở túi. Trong đó có một mẩu gỗ bào thành hình bàn tay trẻ, dùng giữ một đầu dây cuộn. Ông mang nó không phải để đổi phí. Cô ngồi yên khi ông lấy ra xem, không nhờ giữ để chứng minh mình tin đúng điều gì.

---

Phác quay lại trước giờ thuyền đi, mang cả nước cho Rực. Anh nói không cấm ai hỏi, nhưng người tới đây thường đã bị nói quá nhiều về việc phải buông. Một chỗ cho họ được đợi có gì sai. Nhiên nói cô vừa giúp một người giữ chén nghe con ở vách, không bắt ông ngừng. Anh nhắc chính mình cũng đã giúp sào. Cô nhận điều ấy, rồi hỏi trong lời anh vừa bán có phần nào bảo đảm con trai Rực đang thật sự ở trong nhà.

Anh im một lát. Bên ngoài người chèo gõ cán mái vào bậc. Anh nói chưa vào các gian trong, chỉ tới nơi giao người, thấy họ được nhận tử tế. Có người khóc vì vui. Nhiên hỏi có người muốn ra đã được đưa trở lại đây chưa. Anh nhìn Mẫn. Bà lắc đầu, nói phần mình chưa nhận chuyến quay như vậy. Phác bảo không quay chưa chắc là bị giữ. Cô nói phải, nhưng cũng chưa đủ cho anh hứa mọi người được gặp lại.

Rực đặt thẻ xuống giữa bàn, yêu cầu anh viết phần mình thực sự nhận. Phác kéo ghế, mặt không còn dễ chịu. Anh viết tuyến tới cửa ngoài, không bảo đảm người thân hiện đang ở thành. Viết xong, anh đẩy tiền về để ông được rút. Rực cầm tiền, giữ một lúc rồi trả phần phí tuyến. Ông vẫn muốn tới, nhưng sẽ hỏi trước khi đưa tên nhỏ, và muốn biết ai đưa mình ra nếu đổi ý.

Nhiên nhìn ông, thấy lời mình vừa nói không dẫn tới điều mình đã thầm mong: ông bỏ thẻ, nhóm khỏi phải lo. Ông đã nghe và vẫn chọn đường. Cô chỉ hỏi có muốn cùng quãng để khi tới bến có người cùng nhận ra mình không. Rực nhận, nói sẽ không để cả nhóm mang mình như mang một bình cần đưa về. Dư vừa tới nghe được, đáp tốt, vì hòm đã đủ nặng rồi.

Trước lúc đi, Nhiên hỏi Lê Nghị. Phác nhớ một người cùng tên từng mang túi có ba cái chuông, đã lên tuyến ở đây nhiều ngày trước. Anh chỉ được tên người nhận ở ngoài thành, không biết bây giờ ông ở đâu. Mẫn tìm trong phần tuyến đã qua, xác nhận có dấu giao một người tên ấy. Tịnh chép lại ngày, không chép thành đã tìm thấy. Chỗ chưa biết cuối cùng có một người thật đứng ra nói mình chỉ biết tới đó.

---

Tối ấy họ không lên chuyến của Phác. Thuyền quá đông để mang hai hòm mà còn đúng chỗ ngồi, người chèo từ chối nhận thêm đồ dù Phác muốn xếp. Anh cãi một câu, thấy mũi đã thấp thì ngừng. Rực ở lại cùng nhóm, tiếc giờ nhưng không ép ai chèo bù. Họ nhận nền ở mái kế, hẹn đi tuyến sáng khác. Mẫn đem trả một tờ đã ghi thiếu nơi nhận, bắt Nhiên sửa trước khi nhận gửi.

Đậu trải chăn, thấy Phác ngoài hiên ngồi một mình chờ thuyền quay. Cậu mang bát nước ra, hỏi anh có người thân ở trong thành không. Anh đáp không, mình tới đây sau khi không còn biết ở bờ nào, được người cho việc. Anh không kể thêm. Cậu đặt bát xuống, nói những tiếng nhận giữ giúp người nghe có thể quý, nhưng hôm nay ông Rực đã cần đọc lại dòng nhỏ. Phác nhìn cậu, không nhận lời sẽ đổi, chỉ nhắc bát phải đem trả trước lúc sáng.

Rực nhận việc vo gạo, làm quá kỹ khiến nước trong tới mức Dư phải giữ tay ông. Ông cười, nói quen nấu cho một đứa hay chê sạn, giờ tay vẫn làm như nó đang ngồi chờ. Dư hỏi chê thế có nhặt giúp không. Ông đáp có, nhặt xong giấu mấy hạt trong túi cha để khi cha giặt áo lại có chuyện cãi. Cả bàn cười. Một lát sau, ông tự kể mình từng giấu lại vào giày nó, nghĩ đến giờ vẫn thấy đáng bị mắng. Nhiên nghe người cha có cả những điều nhỏ mình đã làm dở, khác hẳn dáng người chỉ còn ngồi trước tấm thẻ đợi con.

Nhiên đứng dậy dọn chỗ ăn. Rực đang xếp lại mẩu gỗ trong túi, Tịnh kiểm thư cha đã gửi, Dư gạt chỗ củi ẩm khỏi bếp. Có người chọn đi vì nhớ, người đi để hỏi, người cần hoàn tất một món hàng. Cô kéo chăn sang chỗ hòm, nghe tiếng bát Đậu đặt vào đúng chậu trả. Ngày mai họ sẽ theo một tuyến có người giao, tới một cửa có tên, rồi phải nhìn phần ở sau bằng mắt mình.