Chương 20: Chiếc bình để yên

Quyển II — Bờ Của Những Tên Gọi

Thạch Dư tới sân phơi bằng một chiếc xe thấp, hai bánh không cùng màu. Ông còn chưa kịp chào đã mắng người kéo phía sau đừng nâng tay cầm cao, hàng ở trên trượt vào mặt nhau. Người ấy cãi nếu để thấp thì đầu xe cắm xuống ổ đất. Mận chạy ra kê một tấm ván, cả hai mới thôi cãi để cùng đưa xe qua.

Đậu định giúp nhấc chiếc bình ngoài, Nhiên giữ tay cậu lại rồi tự nhận việc giữ ván. Thạch Dư nhìn thấy, chỉ cậu chỗ giữ dây ngang thân xe. Bàn tay cậu đã có việc vừa, cậu nhận. Gió từ bờ bỗng tạt một lượt, mái vải ở trên giật căng. Một dải dây đứt, bạt đổ xuống nửa xe, người kéo lùi tránh bịt mặt làm bánh trật khỏi ván.

Nhiên bỏ mảnh ván đang giữ, chống vai vào hông xe trước khi nó nghiêng hẳn. Một chiếc bình trượt ra khỏi đệm, Thạch Dư chặn được cổ nhưng đáy va cạnh gỗ, vỡ một miếng. Ông nghiến răng, không buông chiếc còn lành để với phần rơi. Đậu giữ dây như được chỉ, lòng bàn tay kéo đỏ. Mận đẩy hòn kê vào bánh, cả xe đứng lại sau một tiếng va rất lớn.

Một quãng im qua, Thạch Dư nhìn những mảnh dưới chân. Ông chửi một câu không có gì cao siêu, ngồi xuống nhặt mảnh lớn bỏ lên vải. Người kéo xe định đổ lỗi gió, Mận chỉ sợi dây ông tự buộc từ lâu đã xơ, hai người lại cãi. Ông thợ gốm bảo mình nhận phần bình vỡ, mái bạt tính sau, trước hết nhấc cái xe khỏi giữa sân để người khác còn đi.

Nhiên rời vai khỏi xe, chỗ tì nóng rát nhưng không đau sâu. Cô giúp dọn, không bảo ông ít nhất đã giữ được mấy chiếc khác. Ông đang tiếc một món mình đã làm ra, câu ấy chẳng trả lại công. Đậu tháo ngón khỏi dây, nhìn vệt đỏ rồi giấu tay sau lưng. Thạch Dư thấy, bảo đi rửa trước khi bụi đất chà vào, lát cần buộc hàng vẫn còn việc. Cậu nghe lời, chạy ra chỗ nước.

---

Khi xe được kê yên, Thạch Dư mới hỏi nhóm tới lúc nào. Tịnh đưa bát nước, bảo chiều qua, đã nghe ông đi trước tưởng chỉ còn thấy đuôi xe. Ông cười nhạt, chỉ bánh khác màu: cái cũ gãy giữa đường, đổi mất nửa ngày, lời đi trước không bảo đảm tới trước được bao lâu.

Nhiên nói chiếc bình của ông vẫn để Bến Mưa. Một dòng đủ, cô không nhắc lại ông muốn biết nội dung chưa. Ông nhìn cô rồi gật, nhận chén. Đậu trở lại ngồi ở đầu ghế khác, hai tay rửa sạch. Thạch Dư hỏi có phải cậu vừa định lấy sổ, cậu cười lắc đầu, bảo đang tìm gói bánh trong túi. Ông xin một miếng vì từ sáng chỉ lo xe, bẻ rất nhỏ rồi để phần còn lại trên đĩa như buổi ở sân lò.

Tịnh kể chuyện nồi mắc dưới thân cây. Thạch Dư nghe đến chỗ cắt dây thì nhìn cái nồi mới được rửa sáng, hỏi cuối cùng ba người cứu được một nồi hay một chuyến. Nhiên bảo cả hai, nhưng theo thứ tự không đúng cô tưởng lúc khởi hành. Ông bật cười, tiếng đầu tiên thật thoải mái từ khi vào sân. Mận từ ngoài gọi nếu họ dùng nồi thì chia chỗ bếp cho xe hàng sau, đừng ngồi kể tới trưa mới nhóm.

Thạch Dư nhìn hai hòm bình kê cao, không tới mở xem. Ông hỏi trong số đó có Lê Nghị không. Nhiên nói có một dòng còn tìm chủ mang tên ấy, nhóm tới đúng chỗ nhưng người đã rời. Ông nhăn mặt, bảo cứ tưởng tới đây sẽ kịp nhờ Nghị nhận giùm một gói móc ở bờ trước. Người chơi chuông đã có lịch chở cùng hàng, đổi ý phút cuối, chỉ nhắn đang có việc cần tới sớm.

— Việc đi nghe người em?

Ông gật, nhìn Nhiên. Cô nói Mận kể, chưa biết người em có thật gửi tin hiện tại hay Nghị chỉ nghe một đoạn cũ. Thạch Dư đặt bánh xuống. Ông từng nghe bộ chuông của Nghị, ba cái treo không ngang nhau nên nhịp cuối có đuôi dài. Nhưng bộ ấy ngoài xóm còn có người làm giống, không đủ chỉ một cái tên. Nhiên kể phần âm lọt qua bình, ông chỉ nhận có thể giống, không biến tai mình thành dấu nhận thay người đang vắng.

— Ông biết Nghị đi tới đâu không?

— Tới thành không có đêm, như những người đã hỏi tôi chỗ gửi gốm. Tôi chỉ giao ngoài bờ, chưa từng ở trong nhà người ta để kể hết cho cô.

Cô gật. Sự giới hạn của ông làm câu trả lời có chỗ đứng, nhưng không làm đường gần hơn. Mười chiếc bình vẫn nặng như buổi rời bến. Thạch Dư nhìn hàng vỡ, tính sẽ phải quay làm bù một chiếc hay có thể báo giảm đủ. Ông chưa nhận việc dẫn nhóm; trước mặt còn một người mua đang đợi hàng của ông với cái đáy nguyên.

---

Người mua tới lúc nắng gần đứng, mặc áo dài buộc gọn để khỏi quệt đồ. Tên bà là Trầm, giữ chỗ gửi hàng ngoài thành. Bà đếm, thấy thiếu một, cúi nhìn mảnh vỡ rồi nói giá phần ấy phải trừ, người nhận đang cần đủ bộ. Thạch Dư không cãi rằng mình đã làm đủ ở lò. Ông đề nghị đưa chiếc khác cùng cỡ nhưng miệng hơi dày, bà xem rồi lắc đầu vì không vừa chỗ đặt. Cả hai đứng so phần còn lại, không ai cần Nhiên chen vào bảo món nào cũng dùng được nếu biết quý công.

Tịnh ngồi cạnh bếp, bớt lửa để cơm không cháy trong lúc chờ mọi người. Đậu hỏi có thể nhận giữ mảnh vỡ giúp không, Thạch Dư bảo lấy vải quấn cạnh sắc, đừng đổ vào giỏ chung. Cậu làm, thấy bên trong đáy có vết tay rất rõ, giống chiếc chén Nhiên mua. Một món đã không dùng được vẫn giữ công người làm, nhưng không vì thế bà Trầm phải mua như còn nguyên.

Thỏa thuận xong, Thạch Dư ngồi thừ trước bát cơm. Nhiên hỏi ông định quay lò ngay không. Ông đáp chưa, còn một số đồ giao xóm xa, phần thiếu sẽ báo người giữ việc hẹn lại. Bà Trầm ngồi ghế đối diện, nhìn hai hòm chèn vải, hỏi nhóm đi đổi đèn. Nhiên nói tìm chủ, không đổi lấy phần khác. Bà không ngạc nhiên, bảo dạo này có người ở ngoài thành đi hỏi các bến còn bình giữ lâu không, thích loại có lời gọi người thân.

Nhiên đặt bát xuống. Cô hỏi họ mua hay được gửi, bà nói không thấy giao, chỉ nghe hỏi khi nhận đồ. Bà không biết có ai bán, không muốn tên mình thành lời xác nhận một vụ chưa thấy. Tịnh gật, hỏi phần đã biết: người đi hỏi có từ thành ra không. Bà đáp có, vì nhận hàng ở cùng chỗ lên của họ, áo có dải trắng hẹp ở tay. Ngoài thế bà không biết tên.

Đậu nhìn Nhiên, không nhảy tới kết luận về mười bình. Cô xin bà báo nếu có người hỏi đúng tên Bến Mưa, nói rõ bến không cho bán ký ức của khách. Trầm bảo sẽ nói đúng câu ấy nếu gặp, không nhận giữ mắt trên mọi tuyến hàng. Thạch Dư đưa bà gói móc Nghị chưa lấy, nhờ gửi ở chỗ người chơi chuông có thể hỏi, không viết “đã giao” trong sổ hàng của mình. Bà nhận gửi giúp một đoạn, dặn phí gửi vẫn tính với ông. Ông gật, cằn nhằn mình sẽ nghèo vì móc của người khác, rồi tự lấy tiền ra.

---

Sau bữa, Thạch Dư kéo xe ra chỗ phẳng để thay dây. Đậu đưa nút mình vừa học, ông thử, bảo ở mái bạt cần khác vì gió giật lên, không phải chỉ kéo ngang như quai túi. Cậu tháo, nhìn tay ông làm chậm. Nhiên đứng bên nghe Tịnh hỏi đường tới chỗ Nghị đi qua. Ông thợ nói từ Ngã Thưa có nhánh Vách Bạc, tới đó hỏi người gác bờ, đi tiếp sẽ vào vùng có những ngõ nghe tên, không nên theo một tiếng chỉ vì thấy quen.

Tịnh nói họ đã thấy sợi dây giày cũ trong một ngõ Cỏ Lau. Thạch Dư ngẩng đầu, bàn tay dừng ở nút. Ông hỏi dây mới đã buộc ở chân thì thứ nằm dưới chum có bịt đường được không. Nhiên đáp họ không chạm, chỉ biết mình đã quay nhầm góc và phải tìm dấu thật. Ông gật, không kể một bí pháp cho họ thôi lo. Nhiên nhận ra ông cũng có những điều đã thấy mà chưa muốn hoặc chưa biết nói hết.

Cô hỏi ông đi Vách Bạc không. Ông nói qua một phần để đưa gốm, có thể cùng tới chỗ neo đầu, rồi mỗi người tính việc tiếp. Cô nhận đúng quãng, hỏi công dẫn để khỏi ông vừa chở đồ vừa bị kéo thành người giữ họ miễn phí. Ông bảo phụ kéo xe đoạn bờ đất là một phần đổi việc được, còn trên nước đừng đòi ông chèo như thợ đò. Nhiên cười, nói mái là phần của họ. Tịnh xem lịch tin, nhận đi tới chỗ có người gửi, rồi sẽ phải đổi nhánh nếu cha có lời cần.

Mận đi ngang, nghe xong bảo sáng mai nước êm hơn, đừng xuất phát ngay vì cả ngày nay chỉ nghe người ta nói đường. Đậu nhìn áo ướt đã khô một nửa, tự nhận ở thêm đêm còn kịp phơi. Nhiên đồng ý, không để niềm vui có người cùng đường kéo cả nhóm trở lại chiếc thuyền khi chân chưa hết mỏi. Thạch Dư đẩy xe vào mái, kéo ghế ra ngồi bằng vẻ người cuối cùng đã hết phải gồng giữ bánh.

Ông lấy một mẩu đất còn ẩm trong túi, vê vài vòng rồi đặt trước Đậu. Nó có chiếc mỏ rất dài, thân ngắn như cục than. Cậu nhìn một lát mới nhận ra ông đang trả lại con vịt trong bức vẽ vết sứt hôm trước. Tịnh bật cười, Nhiên phải quay mặt để khỏi phụ họa quá lộ. Đậu bảo ít nhất hình mình có cả cánh, ông thợ lập tức bẻ hai mẩu dẹt gắn vào, làm con vật nghiêng về một phía. Lần này chính ông cười trước. Cậu nhận mẩu đất, đặt ở chỗ mát, không đòi nung để giữ mãi. Lát sau nó xẹp xuống, cậu sửa bằng ngón tay, cho con vịt đứng được trên một bàn chân rộng hơn. Thạch Dư nhìn, bảo bắt đầu biết nghĩ tới chỗ đặt rồi đấy, có thể vẽ lại đáy bình đỡ giống chim hơn vào lần tới.

Chiều, họ phụ Mận đem ván lên cao trước khi sương xuống. Thạch Dư đi cạnh Đậu, hỏi bàn tay còn rát không. Cậu nói có một chút, lúc giữ dây cậu đã sợ bình rơi rồi lại thành lỗi mình. Ông bảo ông cũng sợ, mỗi chiếc vỡ đều là việc mình phải quay lại làm, nhưng sợ không cho ông thêm tay. Cậu nhìn phần móng mất của ông, không hỏi trước mặt mọi người. Ông thấy, nói chuyện cũ của nghề, bây giờ tay vẫn đủ làm những món mình nhận. Cậu gật, đổi ván sang vai cho tay nghỉ.

Tối ấy, Nhiên gửi tin về Bến Mưa qua lượt của Trầm, chỉ viết những nơi đã tới, phần đèn chưa mở và việc Thạch Dư cùng một đoạn. Cô thêm rằng bình của ông cứ để yên như giấy đã ghi; đó là một việc bến đang làm đúng, không phải món thiếu chưa được cô xử xong. Đậu đọc, lần đầu không hỏi có nên thêm “mọi thứ tốt hơn” hay không. Cậu đem cơm còn nóng ra ghế, gọi cô ăn trước khi viết tiếp. Nhiên đặt bút, nghe tiếng người thợ gốm ngoài sân thử lại bánh xe. Ngày mai đường mới sẽ có thêm một người cùng nhìn, vẫn chẳng ai thay cả nhóm biết hết bờ ở phía trước.