Chương 75: Viên Khách ngủ không gọi tên

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Viên ngủ quên trong lúc gấp một mảnh vải. Tay anh còn nắm mép, một góc phủ qua đầu gối, người nghiêng vào vách đủ chắc không đập mỗi lần thuyền động. Không có tiếng con trước giấc ngủ ấy. Không có bàn tay tự nhắc phải nghĩ đến cha mới được yên, không lời đọc trong đầu để mình thành đúng người đã từng cần được gọi. Anh chỉ mệt sau lượt giữ mái và ngủ, tới khi tỉnh ra mới hoảng vì mình đã làm việc đó dễ dàng quá.

Đêm thứ năm, gió không lớn, biển đen nhưng không mây dày như hai đêm trước. Nhiên đang ở mũi, Dư nằm ở khoang kia, Đậu hết ca ghé ngồi xem phần dây chưa thu. Anh nhìn hai bóng gần, không biết mình đã ngủ bao lâu. Sợ hãi tới trước trí nhớ ngày, như thể vừa để một việc rất quan trọng trôi qua mà chẳng có chuông nào báo. Anh đứng lên, đầu gối vấp mảnh vải đang giữ, phải bám xà để khỏi ngã vào giỏ nước.

Đậu giữ giỏ, hỏi anh cần đi đâu. Anh nhìn bóng bờ không có, ngập ngừng nói mình chưa gọi. Cậu tưởng chưa gọi đổi ca, đáp chưa tới lượt anh, cứ ngủ tiếp, Nhiên còn thức. Câu trả lời đi lệch điều anh sợ, lại có ích vì nó thuộc một việc thật. Anh ngồi xuống, nói không phải ca, mình vừa ngủ mà không nghĩ tới cha. Cậu im một chút rồi bảo vậy có làm gì sai với phần ca đâu. Anh nghe, vừa muốn cười vừa khóc vì không biết đáp sao cho nỗi sợ mình thành thứ người khác cần nhận.

Anh đã nghe đoạn con bằng chén nhiều năm ở căn nhà trong thành. Những đêm ra xa không mang chén, đầu óc vẫn tự đi tới chỗ ấy trước khi cho mình nghỉ. Cha thật từng ở cạnh, từng nói muốn đi một quãng khác rồi đã đi. Mẩu tiếng anh cắt không có buổi người cha xếp đồ, không có phần mình ngồi giận mà không chịu đưa cái túi dư. Chỉ một âm giữ được vai người con đang được gọi, đủ nhỏ để anh nghe như điều bình thường, đủ lâu để mọi đêm khác bắt đầu thấy thiếu.

Trong quãng cha rời, anh đã đem nhiều món: áo, đồ ăn, những thứ mình nghĩ người đi xa cần. Cha chỉ chọn miếng vải che cho cây ba lá, một lá đã rách, nhờ con giữ phần còn lại dùng cho việc của mình. Viên đã kể điều ấy với Nhiên, vẫn nhớ được cả bàn tay cầm vải, không cần lấy một trải nghiệm từ đèn nào để nhìn lại. Điều anh cứ tránh nằm ở chỗ món không được chọn không làm người mang hết được yêu. Cha đã đi mà không cần anh đi hết quãng để chứng minh là con tốt.

Anh nhìn tay mình, thấy đường vải hằn trên ngón vì ngủ vẫn nắm. Trước khi ngủ, anh đã gấp nó để che phần đồ khô sát một khe gió, công việc người trong ca sau nhìn thấy sẽ biết. Tỉnh dậy, vải còn đó, thuyền còn bốn người, không có ai mất khỏi đời anh vì một âm không được gọi trong đầu. Nỗi sợ chưa chịu nghe điều đơn giản ấy. Nó vẫn đem tới hình cha ở sau lưng đang chờ, dù anh biết người thật từ lâu đã chọn một bờ không đứng sau lưng mình.

Nhiên quay lại khi nghe anh thở gấp, không rời mũi ngay nếu chưa có người nhận nhìn thay. Đậu nhích vào chỗ ấy, nhận đúng quãng nhìn, cô mới tới cạnh Viên. Cô hỏi có đau đâu không. Anh lắc, kể giấc ngủ, tới chữ quên lại tự sửa: anh không quên cha, chỉ vừa ngủ không dựng cái tên lên trước. Cô gật, không bảo thế là đã khỏi điều gì. Cô cũng có những buổi ăn hết mới nhớ ngày ấy đáng lẽ mình phải buồn, nỗi buồn còn tới sau mà không phải món người khác được đòi ngay khi mình đang có việc.

“Tôi tưởng nếu không nghe được gọi nữa thì sẽ hết là con,” anh nói.

Cô nhìn anh, đáp cha anh không có mặt để mình trả lời thay. Cô biết người đang ngồi là Viên Khách, đã giữ một ca trong đêm mây, nhắc cô uống nước khi cổ khô, đã đề nghị đụng ánh rồi tự dừng tay. Những việc đó không thay thế người con trong anh, chỉ là phần người khác đang cùng ngày biết. Anh nghe tên mình được nói giữa những việc không đẹp hết, không cần nó phải được một người cha xác nhận rồi mới đứng được trên thuyền.

Nhiên rót nước, mạn động khiến một ít đổ vào tay cô. Anh nhận bát, tự ngồi chắc rồi uống, việc ngồi sao cho khỏi làm nước đổ giữ đầu óc lại một quãng. Cô xin anh giúp gấp nốt mảnh che, không nhờ một việc chỉ để đánh lạc, gió thực đang thổi qua khe. Hai người gấp, cô nhận mình đã định làm sau ca nhưng quên, anh chèn xong chỉ chỗ cần để mai còn nhìn được có ướt không. Một góc khoang kín bớt, vẫn chừa lối gió không làm người nằm ngộp dưới vải.

Dư tỉnh vì tiếng bước, ngồi dậy hỏi đã tới lượt chưa. Anh đáp chưa, xin lỗi làm thức, ông xoa mặt bảo nghe người nói còn dễ chịu hơn nghe thuyền có tiếng lạ mà không biết ai đang làm gì. Ông hỏi ăn phần bánh cứng còn không, anh nhận một miếng, nhai rất lâu mới mềm. Dư ngồi cùng tới khi hết, không hỏi anh kể lại hết chuyện cha để món chia có ý nghĩa. Rồi ông quay về khoang, lấy áo che chân, giấc ngủ của người khác vẫn tiếp tục được trong lúc anh còn một điều chưa yên.

Anh xin nhận nốt ca mũi với Nhiên cho Đậu được nằm. Cậu nhìn cô rồi nhìn anh, hỏi đã tỉnh đủ chưa, anh nói đủ để thấy mép đá mờ phía sau đang đổi chứ không nhận ngủ cho qua. Cậu nhận, dặn có điều gì khác báo ngay, không tự biết xong cho cả thuyền. Anh đáp, thấy lời ấy hợp với cả phần mình chưa nói nhưng không bắt cậu làm người hiểu hộ. Anh ra mũi, vai gần Nhiên, giữ mắt vào nước không có một căn phòng nào đợi mình mở chén.

Lúc gần sáng, anh nghe âm con thật rõ. Chỉ một âm, đúng đoạn mình đã chọn, không gọi thêm tên hay hỏi anh tới đâu. Anh nhắm mắt một nhịp, biết nó từ trí mình chứ không có người cha vừa tìm được đường qua biển để tới cứu con. Mặt nước trước mũi sáng hơn bầu trời vì trăng ra khỏi mây, những vệt sóng thành khung cửa rất dễ nhìn nhầm. Anh nói với Nhiên mình đang nghe tiếng cũ, đề nghị cô nhìn cùng vệt sáng để phần riêng ấy đừng thành hướng thuyền.

Cô nhìn, chỉ bờ trắng của từng sóng đang đi chứ không đứng, anh tự nhận được, không cần cô gọi lớn. Tiếng con còn một lúc rồi mờ khi họ phải đổi mái vì gió. Anh không lấy việc mình đang làm được mà hứa từ nay sẽ chẳng nghe nữa. Đêm đầu ngủ không gọi tên đã có thật, đêm thứ hai có thể vẫn khó. Bên mạn một con cá nhỏ nhảy, rơi lại ngay, để một vòng sóng không giống gì trong ngôi nhà mình đã rời. Anh nhìn nó tan, thích vì chỉ cần nhìn một việc vừa xảy ra.

Sáng thứ sáu, Đậu dậy với vẻ mặt người vừa được ngủ đủ hiếm hoi, nhận nấu phần bữa đã hẹn. Cậu đong muối bằng một cái bát đặt trên nền thẳng, giơ cho Dư xem trước khi đổ, bị ông cười vì tưởng mình làm quan coi muối. Viên cười theo, đầu còn nặng, tay vững hơn đêm. Anh kể mình thức phần nào, đã ghi gió đổi trước sáng vào ngày, không kể với cả hai câu cha thuộc riêng. Không phải nỗi sợ nào được kể một lần cũng từ đó thành món chung ai cũng được nhắc lúc ăn.

Lúc còn ngồi nghỉ, anh lấy mép giấy đã viết hỏng gấp một chiếc thuyền nhỏ, thói quen xếp thẻ ở quầy khiến tay đều tới mức Đậu ngồi nhìn rồi làm thử. Cậu gấp mép lệch, mũi chĩa lên quá cao, anh định sửa rồi để cậu tự mở ra làm lại. Dư cầm chiếc của anh, chê khoang nhỏ tới mức phải ăn xong mới dám bước xuống. Anh cười, đặt vào cái bát trống, thuyền nằm khô trên men chứ không đem thả làm rác ngoài biển. Nhiên thức dậy thấy nó, hỏi ai đã đóng thêm một đò để trốn công trên đò lớn.

Anh giơ tay nhận, lần đầu trong ngày không thấy một lời mình nói phải có giá đủ khiến ai được yên. Thuyền giấy chẳng làm họ tới đảo sớm hơn, chỉ cho Đậu một việc để thử bằng tay trong giờ nghỉ thay vì cứ ngồi xem gió đã đổi chưa. Họ cất nó vào chỗ khô, nhớ hôm nay đã có một chiếc thuyền bé để cười cùng. Ngày nào cũng phải giữ mình khỏi tiếng gọi cũ vẫn còn, ngày có thêm một chuyện khác cũng có thật, không cần lớn hơn nó để được kể.

Qua buổi sáng, họ thấy hai cọc xa trên nước. Đậu định tới gần để xem có phải dấu đường đảo không, Nhiên nhận chỉ quãng còn nhìn được vòng về. Tới gần, đó là hai thân cây trôi mắc nhau, một đầu có tổ cỏ bỏ, không phải người nào cắm đợi thuyền. Viên lấy than vẽ chúng vào phần vật gặp, rồi để giấy ấy khác bản mốc. Những dấu đang dời không cần phải bị anh ép đứng yên vì mình muốn có nơi gọi tên cho chắc. Cả bốn cho chúng trôi qua, đi về phần sóng có vệt đá xa đang mờ.

Trưa ấy Nhiên nghỉ, anh giữ mái với Dư trong quãng đã cùng nhìn. Ông kể lúc học nung từng tưởng lửa không nghe mình chỉ vì mình chưa nói đủ quyết, tới khi thấy cửa gió bị đất chắn mới biết phải cúi xuống nhìn. Anh bảo nghề đọc tên cũng có lúc giống thế, cứ đọc đúng chữ mà người đang đứng trước mình đã chọn khác. Dư nghe, không góp một bài về phần ký ức mình bỏ. Họ đổi chuyện cái lọ đất mẫu vẫn buộc khô, ông muốn tới đảo còn nhận ra đúng màu chứ đừng nung bằng nước mắt ai.

Cuối chiều, phía xa có một đám tối rộng hơn vệt sóng. Không ai nhận là đảo ngay, họ đi đủ gần trong ánh còn để thấy chim không bay ra từ chính một mái mình muốn nhớ. Còn rất xa, qua thêm những quãng nước phải đi, nhưng bốn người nhìn được cùng một phần đứng. Viên nhận ghi khoảng ấy bằng nét nhẹ, phần nếu tới nơi sẽ vẽ đậm, không lấp ô trắng bằng tin vui đã cần cả ngày. Lần đầu anh thấy khoảng trắng trên giấy không chỉ là chỗ mình đã làm thiếu.

Tối, tới lượt ngủ trước, anh ngồi gấp áo, chờ cái phản xạ phải gọi cha trong đầu tự tới. Nó tới thật. Anh nghe trong mình, không nói ra cho cả thuyền phải đáp, đặt áo vào chỗ dùng khi trời lạnh, nằm xuống. Nếu chưa ngủ, anh có thể dậy xin đổi thêm một quãng, không cần cha trở lại đứng bên gối mới được nhắm mắt. Tiếng Dư và Đậu cãi nồi vẫn ở ngoài, một giọng đòi bớt lửa, một giọng bảo đừng thổi làm tro bay. Anh bật cười vào tay áo, rồi ngủ trong cuộc cãi không đòi mình là con của ai.