Chương 79: Một quãng đường cùng nhớ

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Ngày thứ hai mươi, hai khoảng tối đứng trước mũi hóa thành hai đầu của cùng một vách đá. Giữa chúng là nước, trên cao một dải đá mảnh nối ngang, rễ cây thả xuống như râu người ngủ. Đậu nhìn qua lỗ thấy trời sáng, muốn đưa thuyền tới gần để biết có phải lối qua. Nhiên nhận đi tới phần còn nhìn được cạnh ngoài, Viên ngồi mũi vẽ, bỗng nghe tiếng nước qua mái biến thành tiếng ngón tay lật thẻ. Anh quay về phía không ai đứng, rồi tự kéo mắt trở lại một chùm rễ đang nhỏ nước.

Từ chiều hôm qua họ đã thấy cá lớn tụ dưới chân vách. Có một con bạc dài hơn cánh tay, đầu mang vệt hồng, bơi nghiêng đến mức Đậu tưởng bị thương. Nó quay một vòng rồi lặn, hai con bé theo sau chui qua bóng mạn. Cậu cúi sát, chưa bao giờ thấy loại này, hỏi Dư thì ông cũng không biết. Viên cầm bút định vẽ, con cá đã đi, anh đành vẽ một vệt lưng. Nhiên nhìn hình, bảo đừng đặt tên nó bằng thứ cậu muốn bắt ăn, Đậu nhận mình chưa có cái nồi nào đủ rộng.

Sáng nay một con lại hiện, có thể cùng con ấy, cũng có thể chỉ cùng loại. Nhiên hạ mái chờ nó qua, cả bốn đứng nhìn cái đuôi rất mỏng rẽ nước. Dư nói màu ở đầu giống men ông chưa pha được, Viên hỏi có cần nhìn thêm không, ông gật. Họ chờ một lát nhưng cá không nổi lại. Ông ngồi xuống, không được đem màu về mà vẫn vui vì đã thấy, rồi mới nhận mái để tới gần lỗ đá.

Dư cũng nghe tiếng khác. Ông hỏi có ai đang gõ bát không, thấy cả ba lắc mới nhận trong tai mình là tiếng gõ thử một mẻ nung cũ. Vách đá có những hõm đen giống miệng lò, ông biết mình đã nhìn chúng trước khi nghe. Ông nói ra để nếu tay tự quay về hướng ấy, người bên cạnh đừng tưởng đó là người biết lối. Rồi ông đổi chỗ sang phía có nắng, đưa mái cho Viên giữ. Những tiếng thuộc hai đời khác nhau không khiến trong đá có một quầy tên dựng cạnh một lò gốm.

Nhiên nhìn qua lỗ giữa vách, thấy một bậc thấp sáng nước. Bậc rất giống chỗ cô từng kéo thuyền lên ở Bến Mưa, tới mức bàn chân tự co như đã biết bước nào tránh đinh. Cô nắm mạn, nhìn mũi thuyền đang dập lên xuống, nói mình đang nhìn thấy bậc riêng. Đậu hỏi bậc ở đâu, cô chỉ nhưng cậu chỉ thấy nước có đá trắng chìm. Cậu định đưa mái thăm, cô giữ lại, lối đứng trong đầu cô không cho đá dưới chân cậu sâu đúng một mức.

Họ lùi ra bằng quãng vừa vào, nhưng nước qua lỗ đã xoáy làm thuyền quay ngang. Đậu nhận bên trái có một khe đen, định giữ đó làm mốc, Nhiên gọi tên cậu kèm hướng từ bãi cua họ từng cùng ghé. Ánh ngắn hiện trên nước, tới một đoạn thì gãy, chiếc thuyền vẫn hướng hông vách. Cổ cô không rát như mấy hôm trước, cô có thể gọi thêm, nhưng cậu đang nhìn về một chỗ khác hẳn nơi cô nghĩ cậu nhận. Cô dừng, xin cậu chỉ khe mình vừa thấy bằng tay thay vì theo tiếng cô.

Đậu chỉ sát mặt nước. Nhiên tìm hồi lâu mới thấy khe ấy nằm dưới một vệt vôi lớn, còn vệt cô đang gọi là lỗ phía sau bãi cua. Cậu từng đứng trong vũng nhìn nó, cô chỉ nhìn lúc từ thuyền bước xuống; từ mặt ngoài hai chỗ chập lên nhau. Cả hai biết bãi, mỗi người lại đang đặt một góc khác trước mũi. Viên nhấc tờ vẽ, nó cũng chỉ có một mặt cắt như cái miệng há, không chỉ được chiếc thuyền phải xoay ra sao để khỏi cọ đá.

Dư nhận giữ mái ngoài, Đậu giữ phía trong, Nhiên thôi gọi để nhìn nước. Họ lùi từng đoạn ngắn, một lần đuôi gần đập vách phải dừng, Viên chèn cuộn dây vào góc mạn tránh một cú quệt. Đến khi qua khỏi sức hút ở lỗ, cả bốn mới thở hết. Không ai đã quên tên mình hay bị tiếng gọi nuốt đi. Chỉ một quãng thấy chưa đủ, một lần tin hai người nói cùng chữ thì đang nhớ cùng nơi, đã khiến một buổi sáng gần trọn dùng vào việc lùi lại.

Đậu bực, cậu muốn có phần lỗi rõ để sửa ngay, không thích nghe mình không làm sai một món nào mà vẫn phải quay. Cậu chống mái mạnh, thuyền xô một chút, Nhiên đỡ bát nước rồi chờ. Viên hỏi cậu có định chèo trả thù vách đá không, cậu ngẩng lên lườm rồi tự cười. Cậu đặt cán xuống, xin ăn trước khi nhìn lần nữa. Dư lấy bánh, bẻ phần của mình quá nhỏ nên bốn người lại cãi người nào đã được miếng lớn hôm qua, buổi trưa không kết bằng một bài phải kiên nhẫn.

Ăn xong, Nhiên đề nghị ở ngoài vách thêm một đêm thay vì cố lọt qua cho xứng công tới. Đậu hỏi chỗ thả vải cản có đủ xa đá không, cả bốn chèo lùi thêm tới phần không nghe nước hút nữa. Phải đổi nhau giữ, dải cản chỉ chậm trôi, chưa ai nhận được một đáy để neo. Viên cất tờ vẽ vào khô, viết bên cạnh dấu lỗ là chưa qua. Anh không xóa bức vẽ cũ như thể nó vô dụng, chỉ thôi coi nét đi hết trang là chiếc thuyền đã đi hết nước.

Chiều họ thử vòng ngoài một đầu vách, không qua lỗ. Sóng cao hơn, đi chậm nhưng trời còn đủ ánh. Dư ngồi mũi thấy có một hốc nông trên đá, ra dấu dừng vì trong đó nằm những quả tròn màu vàng. Đậu tưởng trứng, Viên tưởng quả cây, tới gần đúng góc thấy cả đám vỏ ốc rỗng bị nước đánh lên. Không lấy chúng làm điềm, ông nhặt một vỏ rơi sát mái rồi đặt lại, thích màu trong lòng nó nhưng không cần mang hết thứ đẹp về thuyền. Cả bốn cùng thấy miệng hốc như một con mắt có mí nặng.

Qua hốc, vách có một chỗ gãy lùi, từ đó nhìn được đường ra ngoài đầu kia mà không phải xuyên lỗ. Nhiên cho thuyền đi đủ gần để nhận cạnh gãy, rồi cùng Đậu nhìn ngược, mặt sau của đá khác tới mức cậu chửi nhỏ vì hiểu sáng mình đã vội. Viên yêu cầu quay thêm nửa thân, cần thấy rễ dài có một nút thật hay chỉ hai sợi chập. Dư giơ mái giữ, tất cả phải chờ anh nhìn xong, mùi cơm tối không khiến người đang ghi nhận cuối cùng bị bỏ lại sau một cái gật thay.

Họ không đi hết trước tối. Thuyền quay về phần ngoài đã nhận, Đậu đem nồi lên chỗ thấp, bàn tay đen than vì quên lấy giẻ. Nhiên nhận quạt lửa, gió cứ hất khói vào mắt, cô đổi chỗ ba lần vẫn không tránh. Dư bảo biển có thể chỉ thích ăn cá chứ không thích cơm họ, Viên đáp vậy biển nên góp củi. Cả bốn ăn một bữa sém, còn hơn bỏ lửa đó để một người vừa nấu vừa bị bắt nhìn một chỗ mới chưa kịp thấy.

Đêm, Nhiên trực với Viên. Anh hỏi đường cô gọi sáng có phải đã mất không. Cô nói quãng bãi cua còn trong cô, chỉ không nằm trước họ như cô đặt. Anh nghe rồi kể ở quầy có những người cùng chép đúng một lời, tới khi gặp người mang tên ấy lại nhìn mỗi người một vai. Cô hỏi có lúc nào anh thấy mà vẫn đọc không, anh đáp có. Hai tiếng ấy ở cùng tiếng mái rất lâu, không có nước sáng lên vì một người chịu nhận chuyện cũ, cũng không có ai vội làm anh nhẹ hơn phần tự biết.

Sáng thứ hai mươi mốt họ quay vòng đầu vách lần nữa. Lần này Đậu đứng mũi, nhận trước hốc vỏ ốc, Dư nhận cạnh gãy khi cậu còn nhìn được phía sau, Viên tìm nút rễ. Nhiên ở đuôi, nhìn phần nước đi qua cùng mọi người, không cố giữ riêng vai người gọi. Qua cạnh gãy có một dải cát nhỏ ngập nửa chừng, trên cát vết chân chim đã bị sóng xóa gần hết. Cậu cho thuyền dừng ở ngoài, không xuống vì biết nông một dải không biết sâu cả cửa.

Một cành lớn trôi tới, đầu rễ mắc vào dây cản chưa cuốn hết. Dư kêu, Đậu đang nhìn cát không nhận ngay, Nhiên tới cắt sợi buộc phụ trước khi nó kéo thuyền quay. Họ mất mẩu dây chứ không mất cả tấm, Viên giữ phần còn lại, nhấc cành bằng mái cho trôi ra ngoài. Tất cả nhìn theo một vật thật vừa đi, không phải mái nhà trong đầu ai. Đậu lấy đoạn dây mới, tự buộc lại, ngón tay chậm vì hiểu quãng vừa êm vẫn cần mắt nhìn việc ngay dưới mạn.

Sau dải cát, họ thấy mặt phía bên kia lỗ. Trời sáng lọt qua không phải cửa ra khỏi biển, chỉ một cửa nước nối hai hõm vách. Thủy triều dồn vào giữa khiến lối tắt sáng qua tưởng yên lại hút mạnh. Từ chỗ đứng mới, Nhiên thấy bậc trong mình thôi khớp với bờ trắng chìm, đá vẫn là đá có rêu. Cô không cần phá ảnh trong đầu bằng cách ghét bến cũ, chỉ đặt nó lại đúng phần một buổi đời mình, không cho nó nhận luôn việc dẫn chiếc thuyền đang có bốn người.

Buổi trưa, mây thấp qua làm mất cạnh xa. Viên đang giữ mũi bỗng quay về phía hõm cũ, anh nghe tiếng gọi nhận thẻ đến lượt. Đậu chạm tay vào mạn hai nhịp đã dùng trên thuyền rồi gọi Viên Khách, nhắc hốc vỏ vàng và cành vừa trôi. Nhiên nhìn cùng những mốc ấy, gọi thêm một lượt gần từ phía đuôi. Vệt nước nhận được liền qua chỗ tối, không xa hơn quãng cả bốn đã đi buổi sáng. Anh quay lại, đặt bàn chân chắc trước, tự đưa mái về phần nước không hút.

Họ thoát khỏi mép mây bằng mái chèo của ba người, Viên ngồi nhìn khi đã vững, chỉ lại cạnh gãy để họ không quay quá. Vệt sáng hết sau vài nhịp, nước không từ đó thành con đường lát sẵn. Nhiên khô cổ, uống một ngụm rồi để Đậu nói phần tiếp, không thử giữ lâu để chứng minh lần này đúng. Cậu nghe cô ho một tiếng, nhìn hỏi, cô giơ bát còn nửa, chỉ ngực mình thở đều. Cậu nhận, quay về mắt nước thay vì soi cô như một chiếc đèn sắp tắt.

Qua buổi chiều họ ra khỏi hai đầu vách, lỗ đá trông bé như lỗ kim trên nền sáng. Viên nhìn tờ vẽ cũ, thêm một đường vòng méo mó, mực qua chỗ tay từng vẽ thẳng. Đậu bảo trông như bụng con cá bị ai kéo, anh để nguyên, ít nhất nó giống quãng thuyền đã đi vòng chứ không đẹp bằng điều mình tưởng. Dư đòi chừa chỗ ghi nồi cơm sém, một mốc ai cũng nhớ, cuối cùng Viên vẽ một cái nồi có bốn nét khói rất xấu.

Tối, tới lượt Đậu nấu, cậu kê nồi kín gió hơn, bắt cả hai người chê khói nhận nhặt giẻ khô. Nhiên ngồi nhìn phần đá thật sau lưng, biết ngày về nếu tới đây trong mây còn phải hỏi nhau đủ mốc, không chỉ mang cái tên lỗ kim ra gọi là đường tự mở. Nhưng trong trí cả bốn đã có một buổi họ cùng quay, cùng mất mẩu dây, cùng ăn cơm khê. Cô nhận bát đầu, hỏi Dư có nhớ chính ông bảo biển phải góp củi không. Ông chối, Viên làm chứng ngay, đường chung có cả chuyện người ta vẫn muốn cãi.