Chương 81: Người khách tự buông tên cũ

Quyển V — Chuyến Đò Qua Biển Quên

Đến ngày thứ hai mươi bảy, Viên Khách đã thôi giật mình mỗi lần ngón tay từng bị kẹp chạm vào cán mái. Nó chỉ đau một buổi, không sưng thêm, giờ cử động đủ, nhưng trong trí anh vẫn có khoảnh khắc vòng sắt khép lại. Anh ngồi mũi, thấy mặt nước yên như một tấm vải vừa được miết phẳng. Đêm mất lọ đất đã qua hai ngày. Dư vẫn nhận việc, nói ít hơn, nhúm đất lấy ở đảo đầu còn gói riêng. Anh muốn tìm một câu khiến ông hết tiếc rồi nhớ mình cũng đã nhiều lần ghét những câu như vậy.

Nhiên ngủ trong khoang, Đậu ngồi đuôi, hai người giữ ca sáng. Anh lấy chiếc thuyền giấy đã gấp từ mảnh viết hỏng ra sửa mép, đuôi bị ép dưới dây đêm gió nhưng chưa rách. Cậu nhìn thấy đòi làm một chiếc nữa có buồm, anh bảo giấy không đủ. Cậu chìa mảnh gói ăn sạch, nó quá mềm, vừa dựng đã ngã. Hai người chống một sợi nhỏ làm cột, mất một lúc rất lâu cho thứ chẳng giúp thuyền thật nhanh thêm. Cậu nhận đem cất, anh giữ chiếc cũ, thích cái mũi đã cong vì từng nằm trên thuyền này.

Buổi trưa họ đổi, anh định ngủ mà âm con lại tới. Giọng cha trong một đoạn rất ngắn, không thêm câu mới, không hỏi anh vì sao đã rời quầy. Anh biết nó cũ, biết chén nằm lại trong nhà ở thành, vẫn thấy một việc chưa xong nếu mình không đáp. Trước kia anh thường gọi cha trong đầu rồi nghe lại, dựng một lượt ngày có người nhận mình. Mấy đêm gần đây không làm cũng ngủ được, nhưng từ đêm gió anh lại gọi, như thể người cha có thể tới chậm nếu anh chịu gọi đủ lâu.

Anh ngồi dậy, mồ hôi lạnh vì nhận ra đã giận cha ngoài biển. Người ấy không từng hứa đón anh khỏi mọi cơn mưa sau khi chết, cũng không từng hứa ở nguyên cửa để con lấy một âm ra nghe. Ngày cha rời bờ, anh có đứng đó, đã hỏi sao không ở lại thêm ít lâu. Cha đáp còn muốn xem một quãng khác, chưa biết sẽ tới đâu. Đó là lời của một người thật trước khi đi, không phải phần chén chỉ giữ tiếng con. Anh nhớ cả lúc mình không vui, phần ấy chưa ai lấy khỏi anh.

Một tiếng dây khua làm anh tưởng cha đặt vật xuống. Anh bật gọi, âm cha ra khỏi miệng rõ đến Đậu ở đuôi quay lại. Trước mắt anh hiện cửa sổ thấp, chậu cây ba lá có một lá rách, tấm vải cha nhận vẫn che được góc nắng. Ngoài cửa là nước, bên trong không có tiếng trả lời mới. Anh biết nếu tiếp tục gọi bằng điều mình muốn, có thể lại kéo chiếc thuyền về phía mình thấy như từng kéo nhiều người tới gian nhà chờ. Anh đặt tay lên mạn lạnh, xin cậu giữ thuyền ở quãng đang đi, mình cần ngồi một lát.

Đậu tới nửa khoang, hỏi anh có cần gọi tên không. Anh nói chưa, mình vẫn biết đang đứng đâu, chỉ có một câu muốn nói mà đừng ai thay người kia đáp. Cậu dừng ở đó, vừa đủ gần đỡ nếu anh trượt, không ghé mắt qua khung cửa riêng. Anh nhìn chậu cây trong trí, thấy cái lá rách không hề là dấu cha muốn được con cứu. Nó đã rách từ trước khi ông đi, cha tự xoay phần lành ra ánh, thói quen giản dị anh từng không chịu nhận vì muốn mình là người làm được việc ấy cho cha.

Anh nói cha đã đi rồi. Nói thành tiếng một câu mình biết lâu nay hóa ra làm ngực đau hơn ngồi nghĩ, nhưng anh không rút lại. Cha đã chọn một quãng khác, có thể nhớ anh, có thể bận một chuyện anh chưa biết, cả hai điều ấy không cần anh dựng ra câu trả lời. Anh không biết bây giờ ông ở đâu. Cửa sổ vẫn sáng trong trí, người cha không quay ra gật như thưởng cho anh cuối cùng hiểu đúng. Anh để nó đứng đúng một ký ức, không xin nó cho phép mình được ngừng gọi.

Đậu nghe, mắt nhìn xuống mũi mái. Anh biết cậu thương mình, sợ cậu nói cha hẳn rất vui, anh lên tiếng trước, xin đừng đoán hộ ông. Cậu gật, chỉ nói mình nghe rồi. Bốn tiếng vừa đủ, không làm nỗi đau nhỏ hơn nhưng không đặt thêm người nào vào chiếc thuyền để cùng phán. Nhiên thức vì tiếng nói, ngồi ở đầu khoang nhìn anh, đợi anh ra dấu mới lại gần. Anh nhận bát nước từ cô, uống một ngụm rồi trả, tay run đổ một ít lên ván.

Cô lấy giẻ lau, không hỏi đã buông được chưa. Anh muốn có một việc rõ ràng để đánh dấu, cắt một sợi dây hoặc ném một vật, rồi nhận trên thuyền chẳng có sợi dây nào là lời mình gọi cha. Chiếc thuyền giấy đang nằm cạnh gối là việc anh gấp cùng Đậu, không cần đem thả để biển nhận một nỗi buồn. Chén ở nhà cũng có thể còn, ngày về anh có quyền nghe tiếng cũ nếu muốn. Việc anh phải ngừng là đòi cái tiếng ấy tiếp tục giữ một người đã tự bước đi.

Anh nói với Nhiên nếu mình lại gọi thì nhắc hôm nay anh đã biết cha không ở đây, đừng mượn tiếng cha dỗ anh. Cô nhận, hỏi anh muốn nghe tên gì khi cần đứng về. Anh đáp Viên Khách, như lúc còn ở quầy nhưng không cần phần con ngoan ở trước hay người giữ đường cho tất cả ở sau. Tên đã dùng bao năm có thể đi cùng việc anh chưa biết làm, cùng nỗi giận không đẹp, cùng một buổi nằm mệt không đọc đúng giờ. Anh không cần vứt tên ấy để bắt đầu làm người đang có mặt.

Dư tỉnh sau, thấy anh khóc thì định quay đi cho riêng, anh giữ lại, bảo cứ nhận ca đã hẹn, mình chỉ cần ngồi giữa. Ông gật, bước qua rất cẩn thận để khỏi giẫm lên chiếc thuyền giấy. Động tác ấy làm anh khóc nhiều hơn một chút. Dư không biết trên giấy có việc gì, chỉ biết có một món nhỏ của người khác cần tránh chân, sự tử tế không đòi anh kể hết đời con trước khi được nhận. Anh ngồi đó tới khi mắt bớt cay, sóng đi ngang hông không xóa mất một người cha khỏi trí.

Chiều, Viên xin nấu thay bữa mình đã nhờ Đậu hôm trước. Cậu không nhận ngay, hỏi anh có muốn ăn trước rồi ngủ không, anh nói muốn làm một việc có đầu có cuối, nếu tới giữa thấy mệt sẽ báo. Cậu đưa phần gạo đong sẵn, mặn nhạt để anh tự tính nhưng nhắc trong gói có hai loại muối. Anh hỏi khác gì, Dư đáp loại bên trái hạt to, không phải hai cảnh giới chờ anh chọn. Anh bật cười, đổ ít trước, bữa nấu được mà không cần một người cha ngồi nhìn mới tính là đã làm xong.

Trong lúc chờ chín anh nhớ cha đã có lần chê món mình nấu. Anh giận tới mức đổ nửa nồi, cha cũng giận, cuối cùng hai người ăn phần còn lại không ai nói. Ký ức ấy trước kia bị anh đẩy xa vì cái âm con đẹp hơn. Nay nó tới nguyên sự vụng của hai người, không đe dọa phần mình được thương. Anh kể riêng chuyện nồi cho Đậu, không kể câu cha chê chính xác, cậu đã hiểu đủ để thú nhận từng định giấu nồi khê bằng cách trộn phần trên xuống, rồi chính mình ăn phải đáy.

Nhiên ăn bát đầu, nói gạo hơi cứng, anh bảo mình đo nước ít. Cô lấy thêm nước nóng, đậy lại phần trong nồi một lúc, không biến lời chê thành thử xem anh chịu được bao nhiêu. Đậu ngồi giữ cán, nhận bát sau, ăn rất nhanh. Dư vặn bấc đèn dầu thấp bớt vì trời còn sáng, ngọn đèn chẳng giống cửa sổ anh thấy trưa. Anh muốn sau này nhớ được cả bữa này với cái cứng của gạo, chứ đừng chỉ giữ lại nụ cười mọi người để đóng thành một gian khác khiến họ không được đổi ý.

Ăn xong anh thay áo, xin phần chậu trống để giặt chiếc đã cứng vì muối. Chỉ có thể dùng nước biển cho lượt đầu, anh vò một góc rồi phát hiện bết than từ chỗ quỳ giữ nồi. Đậu thấy anh loay hoay bèn đưa miếng vải chà, anh không nhận vì sợ làm bẩn thêm món dùng chung. Cậu bảo đó là giẻ lau chân nồi, không phải khăn ăn, anh nhìn kỹ mới cười mình đã nâng niu nhầm. Than ra chậm, nước trong chậu đen hơn mà áo chưa sạch được như ý.

Anh vắt mạnh, áo tuột một đầu xuống nước, Đậu chụp được, cả hai cùng giữ một góc như kéo người. Nhiên nhìn thấy bắt họ đứng lại chỗ rộng rồi hãy đấu với áo. Anh bật cười, ngồi xuống kéo vải vào, chân chậu nghiêng đổ lên chính bàn chân đã khô. Dư lắc đầu đưa dây phơi, tự chọn chỗ không vướng buồm cho họ. Áo treo lên xấu xí, một mảng than vẫn còn, Viên đổi chiếc đang mặc kín cổ trước gió. Anh biết đêm nay sẽ lạnh hơn nếu cố đợi áo đẹp mới chịu xong việc, bèn cất chậu và ngồi nghỉ.

Cuối chiều, Nhiên nhờ anh nhìn phần xa có một vệt lục thấp. Anh nhận xong mới lên mũi, mắt vẫn hơi nhức, nhìn lâu không rõ thì nói thế. Đậu thay anh, thấy tán lá có một khoảng thưa, Dư nhìn từ đầu khác cũng nhận được. Có thể đảo thứ hai, còn phải qua thêm nước và góc mới biết. Viên vẽ mờ vào ngày, chừa khoảng tới nơi. Sau chuyện trưa anh không có tài thấy đường giỏi hơn, vẫn là người có thể nhìn thiếu và phải nhờ người khác nhận cùng.

Tối, anh ngồi trực gần Nhiên. Cô hỏi mai anh có nhận ca dài đã định không, anh xin ngắn hơn một lượt. Cô đổi vào phần mình đã nghỉ đủ, Đậu nhận đoạn sau, không ai đòi anh phải khỏe ngay vì đã nói một điều can đảm. Anh nhìn ngón tay không còn đau, nghĩ tổn thương nhỏ có lúc hết trước khi lòng thôi giật, chuyện với cha cũng có thể nhiều lần. Anh sẽ còn nhớ, còn nghe một âm cũ, thậm chí còn muốn gọi. Điều nói trưa nay không làm ngày sau thành một cuộc thi phải không được yếu.

Gần lúc đổi ca, anh nghe con lần nữa. Anh quay đầu theo phản xạ, nhìn mạn rồi dừng, tự chạm tay vào chiếc nút áo mình vừa cài. Không có người cha đi theo để kiểm xem con đã làm đúng lời chưa. Anh nói khẽ mình đang ở đây, không gửi câu ấy qua sóng cho ông phải về trả lời. Nhiên nghe nhưng không đáp thay, chỉ dời chân cho anh đủ chỗ ngồi. Họ nhìn một con chim lướt thấp rồi mất sau sóng, một việc chẳng thuộc ký ức ai trước khoảnh khắc vừa rồi.

Ngày thứ hai mươi tám trời sáng sớm. Anh ngủ được trọn ca, thức vì Dư trách Đậu phơi giẻ lên chính sợi dây cần kéo. Cậu cãi chỗ ấy nắng nhất, ông bảo vậy cậu lên đó phơi thay, hai giọng ầm làm Nhiên từ khoang phải nhắc nói nhỏ cho người chưa dậy. Anh ngồi bật lên nhận đã dậy rồi, cười đến chảy nước mắt còn sót. Cái tên Viên Khách được Đậu gọi để nhờ giữ giẻ, anh quay lại, nhận một việc nhỏ không có giọng cha đi kèm, và ngày vẫn mở ra được.