Chương 58: Đậu nhận chuyến riêng

Quyển IV — Những Người Không Muốn Trở Lại

Người khách thứ hai không trả lời khi Đậu hỏi ngồi ghế nào. Cậu hỏi lại lớn hơn, thấy người đàn bà nhìn môi mình rồi mở túi lấy một miếng bảng nhỏ. Chị viết tên Dung, chỉ tai, lắc đầu. Cậu ngừng câu hỏi đang sắp nói lần thứ ba. Hai khách còn lại đã xuống khoang, một người định đáp hộ thì chị đặt tay lên mép bảng, xoay cho Đậu đọc hết: chị không nghe, có thể viết, muốn nhìn rõ người đang nói với mình.

Cừ đứng ở chỗ nhận mái, hôm ấy đi chuyến hàng phía đông. Anh đã cùng Đậu qua bến Cọc Bóng nhiều lượt từ hai hướng, nhận cậu tự dẫn một chuyến ngắn theo nước này được. Không phải vì Nhiên vắng nên bất cứ đường nào cũng thành đường cậu biết. Đậu nhìn chị Dung, nhìn chiếc thuyền đang đợi, bỗng muốn nhờ Cừ dời chuyến mình để đi theo. Cừ chưa hề nhận lời ấy. Cậu phải tự chọn có nhận được ba người trước mặt bằng kỹ năng thực có hay không.

Cậu xin một khắc trước khi rời. Dung gật, viết hỏi mất thêm tiền không. Cậu lắc đầu quá mạnh rồi nhận ra chính mình chưa nói đủ, lấy phấn trả lời không, công chuyến như lúc đã hẹn. Chị đọc, xóa một nửa bảng, hỏi có chỗ giữ khô hộp thoi không. Đậu chỉ khoảng giữa ghế, đem vải lót lên cho chị xem trước. Chị đổi chỗ một chút để vừa nhìn mặt cậu vừa giữ được hộp bằng chân. Đó là lựa chọn chỗ ngồi của người mang một món cần giao, không phải chiếc ghế cậu bố trí cho một người không nghe.

Hai khách kia là Mậu và người bạn cùng nhà, muốn tới bãi mua gỗ. Mậu nhắc thuyền chờ lâu thì nước sẽ đổi, nói có gì cứ kéo tay chị ấy xuống ngồi như mọi người. Dung quay lại, đọc được phần miệng ông, mặt tối đi. Đậu đặt mái xuống, viết mình cần nhắc lúc dừng và lúc giữ mạn, không tự nắm kéo người nếu còn cách hỏi. Mậu nhún vai, người bạn bảo ông cất chân cho cậu thử chỗ đứng, đừng mỗi việc giục rồi lại nằm chắn cả khoang.

Đậu đưa lòng bàn tay thẳng trước ngực, chỉ bậc rồi giữ yên, viết có thể dùng dấu này để đợi không. Dung gật, thêm động tác chỉ vào ghế cho khi cần ngồi. Nếu chị không nhìn thì sao, cậu viết. Chị lấy một que ngắn trong túi, gõ lên mạn hai lượt để rung truyền vào tay đang tì. Chị đã dùng cách ấy trên những chuyến trước, không phải chờ cậu nghĩ ra hộ mình. Cậu gõ lại, chị nhận được, chỉ cậu đừng gõ liên hồi khi nước đã rung mạnh vì sẽ khó phân biệt.

Lúc thuyền rời, bà Lữ ra nhìn một lần, không đứng suốt đầu cọc. Bà nhận tiền nghỉ của họ nên giữ hòm khô, không vì thế thành người lo mọi mái Đậu đưa xuống. Cậu nhìn về chỗ bà quay vào, nhớ mình đã muốn mở bến vì thích người ta hỏi một phần mình trả lời được. Bây giờ phần ấy không chỉ là dòng nước. Chị Dung nhìn cậu, giơ tay hỏi đã đi chưa theo động tác vừa cùng nhận. Cậu gật, nhận ra mình còn đứng trong phút chuẩn bị sau khi khách đã sẵn sàng.

Nước lặng trên đoạn đầu. Mậu kể chuyện gỗ ở bãi thường bị người bán tính cả phần rỗng, cậu nghe một nửa, giữ mắt nhìn mép lá nghiêng theo gió. Chị Dung mở hộp kiểm lại ba chiếc thoi dài, đầu mòn do dùng thật, không có vân giữ âm. Một chiếc phải sửa cho xưởng bên Cọc Bóng, chị tự làm phần lõi, nhờ người khác làm vỏ. Mậu nhìn, định hỏi có phải đồ thờ không vì thấy màu đen, Đậu bật cười rồi cắn môi. Dung thấy hai người cười, hỏi bằng mắt, cậu phải chờ thuyền vào quãng thẳng mới viết cho chị biết câu vừa nói.

Chị cười lớn hơn cả cậu, viết thoi mà cũng thờ thì nhà chị chẳng còn chỗ ngủ. Mậu thấy chữ, cười theo, câu chuyện đi tiếp chậm hơn vì phải đợi bảng. Đậu không dịch mọi lời ông như thể mình đã biết làm người nối cho cả ngày. Có câu Dung chẳng muốn đọc, chị quay ra nước, kéo tay áo khỏi mép ướt. Cậu để chị nhìn, giữ bảng dưới ghế đủ gần để khi cần lại lấy. Im lặng không phải một chỗ trống cậu buộc phải nhét tiếng mình vào.

Gần đầu bãi, hai sợi dây phơi vắt qua nước giữa những cọc thấp. Trên chuyến trước chúng chưa có. Cừ đã nhắc đường vẫn phải nhìn, nhưng Đậu chỉ nhận ra khi thấy một mảnh vải bay ngang mặt mình. Cậu hạ mái, thuyền chậm lại, Mậu đang cúi buộc túi nên chưa cần giục ngồi. Dung nhìn sang trái, không thấy tay cậu. Đậu gõ mạn hai lượt. Chị quay, nhận dấu đợi, thu hộp sát ghế, để cậu lùi mũi một quãng vừa đủ tránh sợi dây bị võng.

Người trên bãi chạy xuống bảo cứ đẩy vải lên mà qua, giặt sạch rồi chẳng bẩn đâu. Đậu nhìn sợi dây kéo căng giữa cọc, biết chỉ cần móc vào đầu mái nó có thể kéo ngược. Cậu xin họ hạ một đầu, dời thuyền ra ngoài tầm vải trong lúc chờ. Mậu thở dài, song không phải mọi tiếng thở dài đều khiến cậu mắc nợ một đường nhanh hơn. Dung đã lấy que chỉ chỗ nước xoáy cạnh cọc, cậu thấy rồi gật cảm ơn. Chị nhìn được một điều cậu còn đang mải nghe người trên bãi.

Thuyền qua chỗ phơi sau khi đầu dây được thả. Đậu đã mất thêm thời gian, tự nhẩm quãng tới bến, vẫn còn đủ trước khi nước đổi như đã tập. Cậu muốn chèo nhanh hơn để bù, thấy hộp thoi dập nhẹ vào chân chị Dung mới nới tay. Chị nghiêng bảng, viết không hẹn giờ sớm, chỉ cần tới trước chiều. Cậu đọc, nhận ra đã lấy sự sốt ruột của Mậu thành giờ của cả ba người. Cậu hỏi hai khách còn lại có lỡ hẹn không. Người bạn của Mậu bảo ông định mua gỗ cả buổi, chưa từng đặt giờ gặp ai.

Bến Cọc Bóng có hai lối lên, một gần cây lá trắng, một thấp dưới mái kho. Chị Dung chỉ lối kho, Đậu nhìn tấm bảng xưởng bên trên rồi đưa mũi vào. Mậu kêu phải tới đầu bãi, nói cậu đã hứa đưa ba người tới bến. Cậu đáp đây là bến đã nhận, phần bờ kéo dài không phải ghế nào cũng xuống một chỗ được; cậu sẽ giữ thuyền để ông chọn có đi bộ hay chờ chị Dung chuyển hộp xong. Câu ấy đúng nhưng hơi gắt, tới tai mình cậu đã nghe ra phần bực vì cả đường bị giục.

Mậu cau mặt, xuống bậc mạnh làm khoang dạt. Đậu giữ chèo, đưa tay báo Dung đợi, chưa cãi tiếp ở lúc một người còn mất chân. Người bạn nhắc Mậu quay lại lấy túi trước khi đi, ông phải cúi nhận, phần giận có chỗ ngừng. Dung xuống sau, tự ôm hộp, không muốn Đậu bê giúp vì cậu còn giữ mạn. Chị đặt lên thềm rồi quay lại hỏi giờ về. Cậu viết rõ còn nhận một lượt về sau bữa, nếu chị muốn ở lại xưởng thì báo qua người kho, không cần lên vì đã đi cùng từ đầu.

Chị đi rồi, cậu ngồi ăn cơm gói một mình dưới bóng mái. Chuyến không có cô Nhiên không giống chuyện mình từng tưởng tượng: chẳng có một lần phải gọi thật xa để chứng minh đã biết nghề, chỉ có bảng viết, dây phơi mới và một câu nói hơi gắt khiến khách khó chịu. Cậu nhai, thấy đói hơn sau các buổi cô ngồi phía sau. Khi cơm còn một nửa, Mậu quay lại, bảo chỗ gỗ đầu bãi đắt, muốn xem kho dưới. Cậu chỉ lối, xin lỗi giọng khi nãy, không nhận mình đã hứa đưa tới mọi chỗ chỉ để đổi lại mặt ông dịu.

Mậu ngồi xuống, lấy phần dưa mang theo, đẩy bọc tới. Ông bảo ai đi buôn cũng bị giục, mai quen thôi. Đậu không chắc mình muốn quen theo cách nào. Cậu ăn một miếng dưa, hỏi ông chọn gỗ làm gì. Mậu bảo đóng cửa sổ cho nhà mới thuê, người cùng nhà muốn có chỗ nhìn nước, ông tưởng làm cái gì cũng phải nhanh để khỏi bị chê lề mề. Nói xong ông cười ngượng, tiếng giục của ông bỗng có một người đứng sau nó, vẫn không trở thành lý do để cả thuyền phải chèo theo nỗi lo ấy.

Dung về sau bữa với hộp đã nhẹ, để một chiếc thoi lại xưởng và nhận hai cái mới chưa đánh bóng. Chị đưa Đậu xem mảnh giấy công sửa, khoanh một lỗi người kia hứa làm lại hôm sau, không cần cậu đọc hộ. Chị định ở lại thêm, nhờ báo bà Lữ buổi chiều khỏi chừa phần ghế. Khi cậu giơ bảng hỏi có cần một chuyến ngày mai, chị cười, viết ngày mai mình còn phải quyết với người làm, không phải cứ chưa hẹn về là đang chờ được đưa đi.

Đậu nhận lời, lấy một mẩu vải buộc vào đầu que gõ để lần sau nhìn thấy rõ giữa đồ. Chị cầm thử, tháo nút cậu buộc vì nó che chỗ mình quen nắm, chuyển xuống dưới rồi trả. Cậu bảo đây là đồ chị, chị bảo cho mượn tới lúc gặp lại, ở bến có thể có người khác cần rung tay thay vì nghe gọi. Cậu nhận, ghi vào mảnh giấy riêng để không tưởng đồ được tặng mãi. Không một âm nào cần được giữ trong món que ấy, chỉ cần tay chạm mạn và người kia chịu nhìn.

Chuyến về hai khách, gỗ Mậu mua buộc cao theo cách đã thử. Lối dây phơi lại treo xuống, người trên bãi thấy thuyền tự hạ một đầu, không phải Đậu đã thành người ai cũng nhận ra, chỉ vì lúc đi cậu đã xin họ giữ giờ mở cho lượt về. Cậu qua, nhìn ngược đầu cọc có vết bóc vỏ, nghe mái chạm nước ở góc quen. Một buổi tự dẫn chưa làm cậu hết muốn ngoái lại hỏi cô. Cậu chỉ không còn cần một câu cô được nghe mới biết mình vừa đi tới đâu.

Bà Lữ đang bổ củi lúc thuyền về, hỏi đủ người không. Cậu kể Dung chọn ở lại xưởng, đưa lời nhắn, chỉ số khách còn ở bậc. Bà đặt củi xuống nhận phần tiền, không hỏi cậu có thành công vẻ vang không. Cừ về muộn hơn, xem que gõ rồi thử trên mạn chiếc thuyền mình. Anh gõ quá mạnh, Đậu nhắc dừng một nhịp để tay biết khác nước rung. Cừ làm lại, cười bảo có món mình cũng chưa nghĩ tới. Cậu ngồi xổm bên cạnh, không đem câu ấy biến thành bằng chứng từ nay biết hơn anh.

Trong bữa tối, cậu ngủ gật ngay khi bà Lữ hỏi có lấy thêm cơm. Cừ gõ nhẹ lên bàn, cậu mở mắt, cả ba cùng nhìn bàn tay anh rồi cười. Đậu nhận thêm một ít, không lấy đầy để chứng tỏ chưa mệt. Cậu kể cửa sổ Mậu muốn đóng cho người cùng nhà, bà Lữ chê gỗ ông chọn dễ vênh. Cậu thấy một chuyến tưởng đã xong còn có thể đi tiếp trong chuyện cơm, nơi người ta nhớ tới nhau bằng một việc chưa đủ giỏi, không phải chỉ bằng lỗi đã mắc trên thuyền.

Tối cậu viết cho Nhiên mấy dòng chờ có chuyến gửi. Đầu tiên đã viết mọi việc ổn, rồi xóa, kể dây phơi, Mậu bực và Dung không nghe tiếng mà thấy xoáy nước trước mình. Cuối thư cậu xin cô đừng vội quay về chỉ vì cậu nhận chuyến đầu. Cậu đang học một quãng thật, có người biết để hỏi, có một chỗ vắng khách để ngồi sau giờ. Ngoài cửa, chiếc que đặt trên mép giỏ, mảnh vải nhỏ khẽ rung. Cậu đứng dậy đem vào chỗ khô, nghĩ ngày mai sẽ trả lời người khách đầu tiên bằng mặt quay về phía họ.