Chương 61: Buổi tối dưới đáy khoang

Quyển IV — Mùa triều ngưng

Phàn Nghiệp lên Mười Cánh vào buổi sáng bến Mành còn mùi gỗ mới sửa. Ông mang một hòm nghề, không có người đi trước dẹp lối, ba vòng mảnh ở cổ tay sẫm hơn hình Tầm còn nhớ. Tới đầu thang ông dừng chờ Nậu nhận, không đi qua vì từng là người đứng trên nhiều chiếc bàn người khác phải tới xin.

Tầm đứng cạnh cửa khoang, bàn tay trong tay áo tự co. Ngần ấy năm chưa đủ để cái dáng ấy trở thành một người thợ bất kỳ. Cô nhớ dấu cũ trên hộp đan, tiếng người chờ ngoài hội, nhớ cả lúc mình bị hỏi có đủ làm nghề nếu không chịu ký thứ chưa nhìn yên.

Ông nhìn cô, chào đúng tên, không gọi đệ tử hoặc người trẻ. Cô đáp, nhường lối tới bàn nhận việc, giữ phần mình đang có quyền giữ. Người thuê là Lan, người cùng lò là Quỳnh, người kiểm khung do bến nhận tới là ông Giản; cô không thể đứng thay hết họ để mở hay đóng cửa bằng chuyện riêng.

Lan đưa bản xưởng Cổ Diên xác nhận công được nhận: kiểm và sửa khung treo, đầu nhận nguội, bộ tháo theo giới hạn, có người độc lập kiểm trước dùng. Việc đan thương mại và dấu quản cũ không ở đó, bậc Ngưng Đan không tự đưa thêm quyền trên tàu.

Quỳnh đọc, hỏi ông có phải Phàn Nghiệp trong bản việc Vân Khê đã gửi tới các xưởng không. Ông đáp phải, ngón tay đặt khỏi tờ giấy, không tìm một cách gọi khác cho tên mình. Chị hỏi phần nghĩa vụ với người dùng lô cũ đã xong chưa.

— Chưa. Có phần đã nhận trả theo lịch, còn phần chưa hết. Việc tôi nhận ở đây không thay nó.

Tầm nhìn ông, không nhẹ đi chỉ vì câu trả lời nghe đúng. Cô nhận đem lịch đang được đối về hỏi Khiêm theo đường thư mình có, không làm người kiểm độc lập cho lời của chính mình về ông. Giản nhận phần kỹ thuật và giấy nghề trong công bến đã thuê, không nhận xét ai đã đáng được tha thứ.

---

Quỳnh chưa đặt kẹp của mình lên bàn chung. Chị nói rõ không muốn một người từng để dấu người khác đi cùng hàng có quyền tự kết luận mẻ tàu đủ dùng. Lan đáp ở đây ông không có quyền ấy; người giữ ca và kiểm cùng nhận, phần sửa phải qua lượt thử và có chỗ tháo.

Nếu chị không nhận làm cạnh, Lan sẽ tìm người đổi hoặc dời sửa theo lịch có công chờ, không tự lấy lòng muốn học khung ép chị phải gọi một người là thầy. Quỳnh nhìn hòm nghề, hỏi Giản có thể đọc trước một khung mẫu chưa nối lò không.

Ông nhận. Phàn mở hòm, xếp những đầu chốt riêng, đem bản khung đang lỗi tới đặt ở nền. Ông nhìn góc quay, chưa chạm hỏa, nhờ Quỳnh chỉ đúng chỗ mình đã thấy trong ca gần. Chị kể cả điều Tầm nhận ra trong chốt mua lại, lấy vật riêng cho xem.

Phàn xoay dưới ánh, nhận phần lực cũ giữ lệch đúng như bản, hỏi xưởng đã trả đủ lượt nguội trước khi bán chưa. Quỳnh nói chưa có giấy cũ, cần hỏi. Ông không gõ một nhát làm mọi thứ hết kẹt để khoe nghề, chỉ tách vật cần giữ riêng khỏi phần đang được phép sửa.

Ông đưa phương án thay bằng chốt có nguồn rõ của kho tàu, phần cũ trả xưởng hỏi, không mài tới mức lực đột ngột về giữa ca. Giản xem, nhận cho làm mẫu ngoài lò. Quỳnh đặt kẹp xuống, nói mình nhận thử cùng trong phạm vi ấy, phần sau tùy kết quả chứ chưa hứa.

Tầm đứng bên nghe, thấy cuộc nhận việc chậm và nhiều mắt hơn mọi lần ông từng gọi người khác ký. Cô không cần làm nó nhẹ cho người thấy khó xử. Phàn cũng chưa xin cô nói một câu giúp mình qua cửa, lấy vật đúng số rồi ngồi vào phần nền đã chỉ.

Đến trưa, họ có một đầu quay được kiểm bằng tải trơ, chưa một đường lực chính nào qua. Nậu mang giờ đổi hàng tới, nhắc dưới khoang cần rảnh một lối, Phàn nhận thu hòm, đứng dậy như bất kỳ thợ thuê nào vừa nghe việc tàu khác đang cần chỗ.

---

Buổi chiều người đội Bách tới nhận đồ còn hong được. Anh đi cùng người bến và bản tiền giữ chỗ sửa đã trả, chân người bị trượt vẫn nghỉ trạm, chưa theo xuồng hàng mới. Tầm giao các bọc khô, không chỉ hộp đan mà cả những món giấy thường trên bàn cũng phải có người nhận đúng.

Ninh chỉ một tấm tuồng đã giữ được phần mặt, hỏi anh có muốn để riêng đừng gấp. Anh nhận, cười mệt rồi bảo trong vở ấy nhân vật cũng làm mất thuyền, giờ mình chưa muốn nghe. Cô gái gật, bọc cẩn thận, không kéo câu chuyện khôi hài vào phần người vừa mất còn chưa đi qua.

Phàn ở góc nền xếp vật nhìn một quãng, chưa hỏi tới chuyện bến để đổi giọng sang việc Hạ cũng có lỗi. Tầm nhìn thấy, trong lòng tự nhận mình đã chờ một câu như vậy từ ông. Ông chỉ né lối người đội đang khiêng, đặt một thanh đỡ nguội xuống chỗ Nậu nhờ để bọc khỏi chạm nền ướt.

Hạ gửi khoản công chuyển người và giữ bãi sửa đã nhận qua người kho, kèm giờ gặp độc lập đối thiệt. Bách giữ đủ bản, chưa ký phần cuối vì hàng/ngày chợ còn phải đếm. Những việc hôm qua tiếp tục trong ngày có người thợ cũ tới, không bị một khuôn mặt quá khứ lấy hết phần đang đau của người khác.

Tầm viết thư Khiêm sau ca, hỏi riêng các khoản lịch Phàn vừa đưa so với phần đội nhận, không nhờ ông trả lời có nên cho người ấy đứng sửa ở tàu. Câu ấy thuộc những người có việc tại đây, hậu quả cũ thuộc những người không được phép biến thành lời giới thiệu hộ.

Thư cần đi trạm, không có câu trả lời tức thì trước bữa. Lan đọc phần về phạm vi thuê mình đã nhận, giữ công kiểm/xưởng và điều kiện tiếp tục công theo chứng đang có. Tầm gấp thư, thấy có một việc mình không thể tự kéo về yên trong đêm chỉ vì muốn biết hết.

Nậu tới nhận giờ làm tối, hỏi Phàn cần thêm đèn hay người giữ. Ông nói một người giữ nguội đủ, Tầm nhận nếu ca vẫn trong phần tay mình được làm. Quỳnh giữ phần hỏa, Giản tới kiểm đầu và cuối, ba vòng trên tay ông không làm lịch ai tự dài thêm.

---

Dưới đáy khoang, tiếng bến ngoài xa nhỏ lại, mỗi lần tàu chuyển vật trên mặt đều có một tiếng gỗ trả xuống. Phàn đặt khung ở vị trí đỡ, nhờ Tầm giữ một đầu nguội, dùng kẹp đưa phần lực còn trong lỗ chốt về vật nhận rời.

Hỏa ông chia được nhiều đường hơn cô, nhưng đầu ngón vẫn có quãng tìm lại, một đường bạc lệch phải làm chậm. Quỳnh nhìn, hỏi tại sao không ép cả phần dưới yên cùng lúc cho dễ thay. Ông chỉ khoang trống cần chừa, để chị thấy lực về không phải ở mỗi góc cùng giờ.

Tầm giữ vật, nghĩ tới cây Khâu Trăng và bài lớp còn thiếu. Cô học được một điều từ bàn tay từng làm mình giận, cảm giác ấy không đẹp và không dễ chịu. Nó cũng không khiến dấu cũ trên hộp khi xưa bớt sai.

Đầu kẹp của Phàn chạm vành, tiếng kim loại rất nhỏ khiến tay trái cô siết trước khi mắt thấy có gì đổi. Da sẹo cọ vào lớp lót, một quãng hỏa cũ hiện trong trí rõ tới mức cô muốn đẩy vật ra khỏi mình. Khung trước mặt vẫn yên, người cùng giữ đang đợi phần nguội của cô.

— Tôi cần đổi tay một lượt, — Tầm nói với Quỳnh.

Chị nhận theo chỗ đã tập, không hỏi ngay vì mỏi hay vì điều gì khác. Tầm rời đầu giữ khi đã giao đủ, đứng bên tường nghe tiếng nước ngoài thân tàu, bàn tay thả rồi nắm lại rất chậm. Có một ý nghĩ xấu hổ đi qua: nếu ông làm sai ở đây, cô sẽ đỡ khó chịu hơn việc mình vừa học được từ ông.

Cô nhìn vật nhận vẫn sáng thấp, nhận ra người phải trả cho cái sai ấy còn có Quỳnh, thủy thủ và con tàu đang giữ mình. Cô không muốn nó xảy ra. Khi đủ yên, cô báo nhận lại phần nhẹ nếu ca còn cần, để bàn tay còn sẹo có quyền lùi một lượt mà không phải giả mọi chuyện cũ đã thành xa.

Khi phần lực về đủ, họ thay đầu đã nhận, thử nguội qua từng hướng. Phàn ngồi lùi để Quỳnh tự làm lại lượt ngoài, Giản nhìn góc quay rồi yêu cầu mở thêm chỗ dấu không chạm mắt người giữ thấp. Ông nhíu mày trước câu cần làm lại, cuối cùng lấy vật ra sửa.

Tầm nghỉ tay đúng giờ, đổi cho người đã nhận ca nguội. Cô ra tới bậc thang, quay nhìn thấy Phàn vẫn ở nền thấp, hộp nghề mở, Quỳnh đang hỏi một điều ông trả lời bằng tay chứ không gọi chị non bậc.

Lan xuống xem khi phần mẻ thường đã cất, nhận chưa dùng đầu mới trước buổi thử đủ sáng. Phàn đề nghị có thể kiểm ngay vì còn hỏa, Giản đáp người nhận đường boong đã hết ca, không phải còn một người Ngưng Đan là đủ cả tàu.

Ông im một nhịp, đầu kẹp dừng trong tay. Tầm chờ, không nói giúp. Sau cùng ông đặt xuống, chấp nhận ngày mai, nhận tiền công đúng phần hôm nay thay vì đòi tàu ký hoàn tất vì mình đã làm muộn.

Một câu đồng ý ngắn, chưa được thử ở lúc ngọn hỏa đẹp và người trẻ thật kéo dừng. Quỳnh xếp vật riêng, giữ chìa phần lò của mình, cả hai tới ăn phần bếp đã để đúng số trước khi người giữ cuối tắt đèn.

---

Tầm gặp Phàn ở lối hẹp ngoài khoang khi đi trả chiếc kẹp nguội. Ông tránh để cô qua trước, rồi hỏi Lục còn đứng sửa nặng không. Cô đáp ông đã bớt, có người trẻ nhận phần với kiểm, không dùng chuyện tuổi Lục mở một cuộc thân tình mình chưa muốn.

Phàn gật, nói lượt học đầu tháo ở xưởng ấy khiến mình biết có những cánh cửa từng đứng sai phía. Tầm nhìn ông, trong lòng muốn hỏi sao phải chờ người khác bị nghẽn mới biết. Cô đã hỏi một phần câu ấy từ những năm trước, câu trả lời bây giờ dù đúng cũng không làm người đội Khiêm quay về nguyên ngày cũ.

— Tôi sẽ đứng phần đã nhận, — cô nói. — Còn lời ông đưa về các khoản, tôi sẽ hỏi người nhận.

— Nên thế.

Ông đáp không kéo dài, cầm hòm đi tới chỗ ngủ thuê ở bến. Chưa phải người chính thức theo tàu, ông nhận lượt sửa đầu, phần đi cùng sau phải được xem sau buổi thử. Tầm không nói mai gặp như một lời đã chốt hết.

Trở vào, Quỳnh đang nhìn chốt cũ được bọc riêng, chưa cất vào đồ bỏ. Chị nói mình muốn học cách ông đọc lực trong lỗ mà vẫn không muốn ông có quyền quyết lò. Tầm gật, đáp hai việc ấy có thể phải giữ riêng bằng việc làm, không chỉ câu nói hôm nay.

Ninh tới mang phần nước, nghe tới quyền quyết liền hỏi mai ai giữ đầu thang để cô đổi lịch dây. Cuộc trò chuyện trở lại ngày thật, Tầm đứng xem lượt mình cần nhận, Quỳnh viết giờ, không bắt một người khác nghỉ để hai người còn nói hết chuyện khó.

Trước khi ngủ, Tầm mở vở, chép đường nhận đã thấy ở khung, ghi cả chỗ Phàn nhíu mày khi Giản yêu cầu sửa. Không có dòng ông đã thành người tốt hay chưa, không có một nét gạch thay tên những người vẫn đợi trả đủ.

Ngoài cửa, bến Mành chìm vào tiếng nước vỗ, dưới khoang một đầu khung mới nằm chưa dùng, chờ đúng người đủ ca nhìn nó ngày mai. Cô tắt đèn, để buổi tối có phần công đã xong và phần đời không thể ký kết luận hộ ai.