Chương 56: Một ca không nhìn thấy bờ

Quyển IV — Mùa triều ngưng

Khi bờ Cổ Diên mất khỏi cửa khoang, Tầm tưởng mình sẽ thấy ngay một khoảng trống lớn. Thực ra trước mắt vẫn là khung treo, mặt kẹp và tấm vải Quỳnh dùng che đèn. Chỉ tới lúc nghe Nậu gọi đổi cánh mà không có tiếng người bến đáp, cô mới ngẩng ra ngoài, thấy tất cả đường ngang đều là nước.

Ca đầu nhận một mẻ rất nhỏ để giữ phần vật dẫn rời cho lượt thử, không nối với buồm hoặc hàng thường trong kho. Thùng chưa mở nằm ở phần có người giữ riêng, nếu mẻ hỏng tàu vẫn đi bằng những việc đã làm được từ trước khi cô tới. Điều ấy đáng lẽ khiến cô nhẹ hơn, nhưng nhìn Quỳnh đặt vật ngoài tầm tay mình, Tầm vẫn thấy ngực se một chút.

Chị đồng nghiệp nhận lại tên từng vật đã thử ở bến, hỏi Tầm muốn đứng hay ngồi. Cô chọn ngồi thấp như ba tuần đã học. Tàu nhấc lên, đầu gối theo kịp hơn buổi đầu, tay trái đặt kẹp không run, những tiến bộ thật nhỏ làm cô bớt cảm giác mình là gùi hàng khác chưa tìm được chỗ cất.

Phần Nguyệt Sa rời đưa vào khay có khoang dưới rất mảnh, ánh xanh ở trong đổi theo hướng sườn tàu. Tầm hạ hỏa, nhận vệt đầu tới điểm giữ, chờ nó trở về rồi mới chuyển. Lượt đầu yên, lượt thứ hai nghiêng một chút vẫn nằm trong phần đã thử.

Ngoài cửa, một vệt trắng đi ngang mặt nước. Cô liếc theo đúng lúc thân tàu nhấc chéo thay vì lên xuống, bàn tay tự bù về phía mắt tưởng là ngang. Hỏa trên vỏ khép sớm, vệt dưới bị đẩy ra mép, tiếng tách nhỏ vang ở đầu kẹp.

Quỳnh gọi ngừng, Tầm rút lực đúng cách nhưng đã muộn cho phần vỏ. Vệt xanh rơi vào khay nhận, tắt từng đoạn, mẻ nhỏ mất đường giữ. Cô ngồi yên tới khi Quỳnh báo đã hết phần trả, đầu ngón lạnh hơn lúc bắt đầu.

— Cô vừa theo nước ngoài cửa, — chị nói.

Tầm nhìn lại, không thấy vệt trắng ấy nữa. Cái đã kéo mắt cô đi không còn ở đó để bị trách, vật hỏng nằm nguyên trên bàn.

---

Quỳnh nhận giữ phần nguội, Tầm ra ngoài nghỉ. Nậu đứng đầu thang hỏi mẻ có đủ dùng cho lượt kho chiều không. Cô đáp không, phần thử hỏng và chưa ký dùng, phần vật chuẩn tàu đang giữ không bị nối vào. Ông gật, đổi lại lịch lấy theo vật cũ.

Không ai mắng một người đan sư thành làm mất cả biển, cũng không có ai tới khen dám thử đã quý. Hai người thủy thủ chờ tin đổi công ngay trên tay, họ cần biết lúc nào mở kho và ai đứng nhận, danh tiếng của cô chẳng lấp nổi nửa ca đang trống.

Tầm ra mái boong bên được phép đứng, gió vào áo mạnh hơn từ cửa nhìn. Cô nắm thanh vịn, bụng cồn cào, tới khi chiếc tàu hạ qua một lượt sóng phải cúi xuống thở. Ninh vừa hết lượt dây nhìn, đưa chiếc ghế đã chặn chân tới chỗ khuất gió, gọi người giữ xem cô có cần ngừng hết công không.

Cô nhận ngừng tới lượt sau, không có mẻ bù ngay để dấu hỏng nằm ít hơn trong trí mình. Người có nghề xem phần sức và bàn tay, vết sẹo không có thương mới, cô cần nghỉ giữa nhịp thân mình chưa quen. Qua cửa bên, những chấm sáng trên nước lại nhấc, cô nhắm mắt một quãng rồi mở nhìn phần gỗ gần chân.

Lan xuống sau khi boong đã đổi ca, nghe Quỳnh đọc lỗi, xem vật hỏng và phần giữ tách. Chị hỏi Tầm có đủ sức nhận một quãng quan sát tối không, chưa dùng hỏa. Cô muốn nhận ngay, nhìn bàn tay còn siết đầu ghế rồi xin đợi tới lúc người giữ giờ xem lại.

Lan nhận, không dùng tiền công đã ứng đòi cô phải giữ được mẻ. Phần việc thuê vẫn cần được làm hoặc dừng theo những điều đã ký, nhưng một người đứng lò đang không nhận rõ hướng sẽ chỉ tạo thêm việc cho cả tàu.

Tầm ngồi một mình dưới mái, xấu hổ dần đổi thành mệt. Cô đã từng đứng giữa hội hỏi người khác vì sao dùng dấu thay điều đã xem. Bây giờ người trên tàu hỏi cô một việc giản dị hơn nhiều: đã nhìn bờ biến mất thì có còn giữ được mặt kẹp của mình không.

---

Chiều, Quỳnh đưa một vật trơ không nạp tới, nhận cùng cô một quãng trong giờ công đã tính. Chị buộc tấm nền vào khung, để điểm nhìn đi cùng thân thay vì theo nước ngoài cửa. Tầm từng biết điều ấy bằng chữ, trong lúc hỏa lên bàn tay vẫn tìm mặt ngang quen từ tiệm.

Hai người đổi chỗ. Tầm đứng xem Quỳnh giữ đèn qua những lượt thân chéo, hỏa thấp hơn cô thường đặt, mặt vỏ không được gom đẹp cả vòng. Có lúc vệt xanh gần trôi khỏi đường, chị không đuổi theo mà chờ nó tới phần nhận đã chừa, bàn chân dưới ghế đổi cùng một quãng rất nhỏ.

Tầm nhìn chân rồi nhìn tay, hỏi chị học mất bao lâu. Quỳnh đáp mẻ đầu trên biển của mình cũng không đủ bán, mẻ thứ hai còn bị người giữ kho trả. Chị không kể thành chuyện ai chịu khổ sẽ nhất định giỏi, chỉ bảo ngày ấy mình cứ muốn tay thắng cái thân tàu chưa biết nghe.

Tới lượt Tầm, vật trơ đi qua một góc mà cô vẫn giữ quá cứng. Quỳnh đặt đầu dây thấp cho cô thấy nó kéo ghế lệch, yêu cầu buông quãng đã định rồi làm lại. Cô phải đứng dậy hai lần, đổi chỗ ngồi một lần, đầu gối cuối cùng bớt chống lại sàn.

Họ thử tới hết giờ, có ba lượt giữ được hình và hai lượt mất. Tầm đưa đủ năm dấu vào vở, tay không bật hỏa chỉ để cho một vật đã không có lực trông sáng lên. Quỳnh nhìn, nhận hôm nay dừng ở đó.

Quỳnh lấy một khung mẫu riêng trong túi nghề ra, đầu quay cứ dừng ở một góc dù chị đã thay chốt. Tầm nhận xem dưới đèn, xoay chậm tới điểm bị giữ, nhìn vệt bạc dồn sát mặt trong. Cô hỏi chốt từng dùng nhận lực ở đâu, chị nói mua lại ở xưởng, không có bản cũ.

Tầm đưa một đầu nhận trống rời tới cạnh, không nạp thêm. Vệt bạc ở chốt đổi, góc quay thoáng hơn rồi kẹt lại phía khác. Nó không chỉ là mặt kim loại mòn, còn có phần lực cũ giữ lệch trong lòng vật, việc Lục từng bắt cô xem trước khi đòi mài cho thật tròn.

Quỳnh cúi sát, thử tự nhìn lần nữa, rồi bọc chốt riêng để đem hỏi xưởng thay vì tiếp tục mài theo hình ngoài. Chị cảm ơn, chưa gọi Tầm sửa được cả khung. Cô cũng chưa nhận, đưa nó lại bằng hai tay vừa làm mẻ hỏng ban sáng, bỗng thấy những ngón tay ấy vẫn biết một phần nghề dù còn phải học cả thân tàu.

Chị đang học nghề sửa khung treo ở Cổ Diên, còn thiếu mấy lượt trả công lớp nên vẫn giữ ca biển. Có chuyến nhận được người thay, chị muốn ở bờ một tháng để làm đủ bộ, không muốn mãi mỗi vật khung đều phải gọi xưởng khác tới.

Tầm hỏi sau đó còn theo Mười Cánh không. Quỳnh nói chưa biết, tùy Lan nhận lịch nào và công sửa có đủ sống. Câu trả lời khiến cô nhớ Hà, người có thể giữ ca cho mình nhiều năm vẫn còn một đường ngoài tiệm, nhìn người đồng nghiệp mới rõ hơn vai người sẽ luôn ngồi đầu kẹp bên kia.

---

Bữa tối đặt ở gian có gờ quanh bàn, Tầm nhận phần ít trước, ăn chậm theo sức mình. Nậu mở cuốn hình quán, vẽ thêm một cái bát hỏng bằng nét khoanh đỏ. Cô ngẩng tưởng ông nhắc mẻ, ông chỉ phần bát mình làm rơi trong bếp, hỏi có phải nét nào giống lò thì đan sư cũng nhận về mình không.

Ninh cười sặc, Lan ngồi đầu khác xin ông vẽ mình một cánh tay trước khi ghi thêm quán. Trong cuốn của Nậu, thuyền trưởng cũng có đầu rất to và một tay biến mất sau chiếc bánh. Ông bảo tay ấy đang lấy tiền nên không muốn vẽ cho người ta nhớ.

Cả bàn cười, Lan lấy bút vẽ thêm tay cầm dây buồm, kết quả trông như tay người bên cạnh mọc qua áo chị. Tầm xin xem, thêm một đường áo đủ phân hai người, được giao luôn việc sửa cả cuốn. Cô đẩy lại, nói mình chưa nhận ca ấy, Nậu giữ khư khư vì những tay cụt đã ở đó qua mấy mùa.

Ngoài tiếng cười, bữa có cả tin công chiều phải đổi, người kho muốn lịch thử mai tới sớm để đỡ chuyển thùng hai lượt. Tầm nhận gửi phần đã biết sau ca quan sát, phần chưa chắc để trống, không dùng bữa vui xin họ tin thêm vào một mẻ chưa làm.

Mỗi người đứng dậy khi hết giờ riêng, Ninh nhận dây ca đầu đêm, Quỳnh vào khoang kiểm, Lan lên boong đọc nước. Tầm ở lại rửa chén của mình tại chỗ bếp cho, nước trong chậu nghiêng khiến cô phải giữ một tay, việc nhỏ cũng có cái thân tàu cùng tham gia.

Cô nhớ bếp ngõ, nhớ tiếng A Chi gọi ăn khi lò vừa nguội. Nỗi nhớ không kéo cô tới ý muốn lên bờ ngay, chỉ làm bữa trên tàu có thêm một phía vắng không ai ở đây cần lấp. Cô lau chén, đặt vào gờ đủ chặn, lần này nó không trôi khỏi tay.

---

Ca quan sát đêm được nhận sau khi người giữ sức cho cô trở lại việc nhẹ. Tầm ngồi cạnh lò chưa nhóm phần mình, nhìn Quỳnh giữ vật chuẩn theo lượt. Ngoài cửa, nước tối không còn đường chân trời rõ, những chấm xanh bật lên từng cụm như có một bầu trời khác đang trôi bên sườn.

Nậu đi qua nói đó là tảo lưng triều trả phần sáng đã nhận ban ngày, đêm nào dày thì nhìn nước rất khó phân. Cô che bớt cửa theo bố trí đã cho, giữ mắt ở tấm nền đi cùng khung. Cái đẹp bên ngoài còn đó, không cần lấy nó làm điểm ngang cho tay mình.

Quỳnh đổi ca vật nguội, nhờ cô đọc phần vân trước khi người kho nhận. Tầm nhìn đủ lượt, trả lời đúng phạm vi đang thấy, có một mép mờ cần ánh khác. Chị đổi đèn, cả hai cùng nhận phần ấy, không phải thử lại mẻ hỏng ban ngày để làm đêm có chiến thắng.

Hết ca, Tầm lên boong theo lối Nậu nhận. Lan đứng nhìn mặt biển, bàn tay đặt lên một vật mỏng như chiếc cân không có đĩa, ánh trên đó nghiêng khác vệt nước Tầm thấy. Cô đứng ngoài phần người làm đang cần, đợi chị cất vật mới tới chào.

— Tôi đã tưởng vệt trắng sáng nay là sóng cao nhất, — cô nói. — Nó kéo mắt tôi khỏi lò.

Lan nhìn hướng xa, đáp có vệt trắng là mặt nước trả, có vệt là gió đang ép thứ bên dưới chưa nổi lên. Mai tới vùng gần rạn sẽ có chỗ nhìn rõ hơn, nếu cô đủ sức có thể cùng xem từ nơi người tàu đã nhận.

Tầm hỏi cái cân, chị chưa giải hết trong một câu, đưa cô cầm phần đã khóa. Vật nhẹ, bên trong có một sợi vân bạc nằm ngang dù thân tàu vẫn chuyển. Nó đo phần khác mắt Tầm đang theo, và không phải mọi lần một đường ngang đều là điều cô tưởng.

Đêm đó cô về giường với mẻ nhỏ hỏng trong bản, năm lượt vật trơ chưa đều và một câu hỏi về gió. Không nhìn thấy bờ vẫn thấy được chỗ đặt tay hôm nay; cô giữ ý ấy ở bên thân tàu đang kêu, ngủ trước giờ phải dậy thay vì nằm chờ một khoảnh khắc tự tin từ biển gửi vào.