Chương 15: Mùa nắng của người giữ lò

Quyển I — Đèn cuối ngõ

Đến mùa nắng, ngõ hẹp nóng từ lúc người bán đậu chưa dọn gánh. Diệp Tầm mở cửa sớm, nhìn lớp bụi vàng trên then rồi đi lấy nước rửa mặt. Sẹo tay đã hết bọc từ lâu, nhưng giữ hỏa qua hai ca liền vẫn khiến nhánh trái dễ lệch.

Trên bàn có giấy Hà Đốc xin đổi ba buổi tháng sau. Anh nhận công giữ lò ở xưởng làm vật dẫn, mức tiền cao hơn, ngày trả rõ. Tầm đọc tên xưởng hai lần. Nơi ấy trước từng thuê anh vét lò, nay cho đứng ca phụ. Cô nên vui vì anh được việc tốt; cô lại nhìn ngay những mẻ đã hẹn tiệm.

A Chi cầm lịch, nói có thể chuyển hai mẻ, mẻ thứ ba cần thuê người khác. Tầm hỏi vì sao Hà báo gần thế. Cô gái chỉ dòng ngày: anh đã nộp từ tuần trước, Tầm kẹp vào hồ sơ hội rồi chưa mở.

Cô nhìn nếp giấy, nhận ra dấu tay mình. Không ai tranh quyền làm việc nơi khác với tiệm; cô chỉ đã bỏ qua cho tới khi nó nằm đúng buổi mình muốn giữ.

Hà tới lúc Lục Bá mở hộp dụng cụ. Anh hỏi đã xem lịch chưa, sẵn sàng nhận buổi bàn giao có trả công để người thay không phải đoán. Tầm muốn hỏi xưởng kia có chắc giữ anh khi hết mùa không. Câu ấy vừa tới miệng đã nghe giống lời dọa mất nơi về.

— Tôi đọc chậm, — cô nói. — Xin lỗi. Anh giữ lịch đã báo. Mình tính phần bàn giao.

Anh nhìn cô một chút rồi đưa sổ. Có một mẻ anh đề nghị không nhận thêm dù khách đã đặt: loại ấy cần người quen đúng đường giữ của lò, người mới không học kịp trong một buổi.

Tầm cau mày, nhìn số tiền. Tháng trước họ mới dành được đủ mua phần đỉnh. Cô chưa trả lời. Hà đứng đợi, không nói nếu chủ cần tôi sẽ bỏ nơi kia. A Chi kéo tờ phiếu khách tới, để trống phần ngày giao thay vì tự sửa.

Cuối cùng Tầm gọi người đặt, chấp nhận dời và hoàn cọc nếu họ không đợi. Người khách chọn hoàn. Lúc đếm tiền, cô vẫn giận vì mất, nhưng không giận thành lời với người đã làm đúng thỏa thuận mình viết.

---

Chiều ấy, cô đến xưởng vật dẫn để xem buổi Hà bàn giao giờ. Không phải đi kiểm thay chủ, chỉ nhận lời anh cho thấy lò nơi mình sẽ làm. A Chi trông quầy, Lục đi cùng vì xưởng còn một xe thử cần sửa trục.

Ở đây mái cao, không khí đỡ ngột. Người giữ chính là một phụ nữ lớn tuổi, gọi Hà bằng tên, yêu cầu đọc lại nhịp tắt trước khi nhận hỏa. Anh đáp chậm, có chỗ phải nhìn sổ. Bà đợi rồi sửa đúng một câu, không trả lời hộ để nhanh.

Tầm đứng ngoài rào thấp, nhận ra Hà ở tiệm đã ít hỏi vì thường biết việc hơn người mới. Tại đây anh lại là người học, cẩn thận tới mức lau mặt phiến hai lượt dù chưa mở mẫu. Có thể chính cảm giác được học ấy khiến ba buổi đáng hơn một con số trên bảng.

Lục xem trục xe. Xe chạy trên mặt lướt nhỏ để chở lò đã nguội, một bánh phụ chỉ dùng khi về đường đất. Ông muốn thay toàn phần giữ vì đồ cũ không cùng tuổi; người chủ chỉ đủ tiền sửa chỗ nứt. Hai người bàn, không ai viện an toàn để ép mua thứ không trả nổi.

Tầm ngồi xuống xem bản. Họ chọn sửa một phần, giới hạn tải và đường; nơi chưa làm không được dùng như trước. Lục không thích, nhưng chịu ghi phạm vi thay vì giả sửa cục bộ thành mới.

Người chủ hỏi tiệm có cần thuê xe theo buổi, đỡ xách hộp qua bến. Tầm tính chuyến mẫu Gió Thấp chưa hiểu xong, những lần đan chỉ đi được dưới thành. Cô nhận thử xe ở sân sau khi sửa, chưa mua.

Mạc Từ tình cờ tới lấy bộ móc mới. Anh đã qua mùa đổi sương, mua hàng nơi khác để giữ chuyến, không chờ tiệm. Tầm chào, hỏi đường cao. Anh nói tới nơi nhưng phải giảm tải, lời hứa ổn mọi trạm vẫn chưa có ai thực hiện. Anh không đem lỗi ấy tới giao cô nữa.

— Tôi tưởng chị giận khi đội đi mua chỗ khác, — anh nói.

— Tôi giận vì mình không làm được kịp. Đội anh không thể chờ câu ấy.

Anh gật, xem bộ móc. Có một phần lấy từ nguồn Sơn Dạ, mặt sáng khác mảnh cũ. Tầm xin xem, anh đưa phiếu nguồn. Tên nơi gom không phải tên vườn, dòng cuối chỉ chữ vùng. Cô ghi lại để hỏi sau, chưa xem nó như bí mật vừa được trao.

---

Buổi thử xe diễn ra dưới nắng, mặt sân chói khiến ánh lực khó nhìn. Lục mang vải che mắt đọc, A Chi đội mũ cũ, Hà đã đi xưởng theo ca mới. Người thay ở tiệm là một thợ Dẫn Hỏa tên Tất, chỉ nhận một phần việc rõ với Mẫn Cơ cùng kiểm.

Tất cầm phiến mẫu, hỏa hơi mạnh hơn Tầm thường dùng. Cô nhắc hạ. Anh hạ, rồi yêu cầu cô đứng chỗ nhìn đừng chỉ qua vai khi mình đang giữ. Giọng anh bình thường, Tầm vẫn thấy khó chịu. Cô đã quen Hà hiểu một nửa câu và làm theo động tác.

Lượt đầu xe qua nền phẳng, phần hộp giữa ít rung. Lượt tới dải gạch, một lớp giữ lệch. Tầm muốn cho dừng ở điểm vạch; Tất báo cần chỗ bằng hơn để hạ phần hỏa còn lại. Người đẩy tiếp đúng một quãng, Mẫn đứng cuối nhận tín hiệu, xe dừng khác dấu Tầm chọn nhưng không làm mất mẫu.

Cô mở miệng, rồi nhìn mặt bằng. Chỗ mình chọn có khe gạch người đang giữ không bước vững. Cô đã nhìn hộp, quên chân người. Tất đặt phiến xuống, đợi cô xem kết quả trước khi nhận buổi sau.

— Tôi muốn giữ nguyên nhịp ở tiệm, — Tầm nói.

— Tôi có thể học nhịp ấy. Hôm nay chị chưa chỉ phần hạ khi xe dừng chỗ xấu.

Cô nhìn bản hướng dẫn, đúng là thiếu. Việc tốt Hà từng tự làm đã biến thành chỗ trống chỉ ai quen mới bù được. Cô nhận lỗi, nhờ Tất nói những chỗ khác anh chưa hiểu trước khi họ thử lượt sau.

A Chi ngồi giữa hai người, viết tên thao tác thay tên người quen. Lục xem, bảo cuối cùng ông không còn phải nghe “cầm như anh Hà” khi dụng cụ đã qua tay người khác.

Họ làm hết buổi trong phạm vi, không cố đạt thêm vì đã thuê người. Một phần mẫu phải bỏ sau va, xe được giới hạn bến và nền phẳng, chưa đưa qua đường Sơn Dạ. Tầm nhận bản kết quả có chữ Tất, biết mình không cần thích mọi cách người khác cầm hỏa để công nhận việc anh làm đúng.

---

Tối, Hà ghé nhận phần công còn lại, áo có mùi xưởng mới. Tầm hỏi buổi học thế nào, lần này không mở bằng lịch vắng. Anh kể mình làm hỏng một lớp dẫn vì giữ quá lâu, chủ xưởng cho đọc lại cùng người kiểm rồi trả công đúng ca, trừ vật liệu theo phần lỗi đã thỏa thuận.

Anh nói muốn dành tiền học Ngưng Đan theo kỳ, không chỉ nhận thêm công mãi. Tầm nhìn những ngón tay anh, nhớ ngày mang túi tro tới chưa chịu bước vào cửa. Cô từng nghĩ giúp được việc là đủ, trong khi người làm muốn tới nơi khác để học điều mình chưa cho.

— Anh học ở đâu?

Anh đưa tên lớp. Không có người hứa lên bậc trong một mùa, chỉ có những buổi xem trạng thái và thử mẻ dưới người hướng dẫn. Tầm cũng muốn học nhưng phí hiện cao hơn phần dư tiệm. Cô trả tờ giới thiệu, xin chép ngày để tới xem buổi mở.

A Chi nghe, hỏi nếu không dẫn được đốm hỏa có được vào xem không. Hà nói lớp có phần người ghi và giữ vật liệu, vẫn phải trả công hoặc học phí tùy vai. Cô không được ngồi miễn chỉ vì là học việc của ai.

Lục bảo ông sẽ không học lên bậc nữa, xong câu tự cười vì chưa bao giờ có bậc để lên. Ông muốn dạy người trẻ làm chốt cho đúng trước mùa sau. A Chi đề nghị ghi lớp thợ cùng ngày để ai đi xa biết có thứ cần học ngoài giữ lửa.

Họ ăn muộn. Tầm không kéo Hà ở lại kiểm thêm mẫu, dù rất muốn hỏi cảm giác hạ ở lò mới khác ra sao. Anh hẹn buổi công tới, đem câu hỏi về để có thời gian nghĩ thay vì trả lời cho xong cạnh bát cơm.

Sau khi anh đi, cô ngồi tập một nhánh giữ quanh hai mặt phiến, thứ từng thất bại tối nhận hàng trả. Một lần chuyển được, lần sau hỏa lệch. Cô dừng trước khi tay trái mỏi, ghi thành công hẹp chứ không tự gọi mình đã chạm Ngưng Đan. Lời quảng cáo lên bậc sau một tai nạn nghe dễ chịu hơn nhiều tháng chỉ thêm được một lần đúng.

---

Cuối mùa nắng, xe thử được giao lại sau sửa. Tầm thuê nó chở mẫu qua bến, trả tiền đủ theo lượt. Lục không đi theo vì vai đã ổn hơn nhưng lưng không thích đường xóc, ông để người học của xưởng giữ phần đẩy, đứng ngoài kiểm lúc nhận và trả.

A Chi mang túi nước, lần này không ôm sổ dưới nắng tới lúc mặt tái. Tầm ngồi cạnh hộp, nhìn vệt phơi áo trên phố. Những mái lò thành vẫn giống nhau từ đường, bên trong có người đổi ca, người học thêm, người rời một chỗ để kiếm công tốt hơn.

Ở bến, Khiêm cho xem thùng đã đi mùa nóng. Lớp đệm thay sau chuyến xuân giữ hơn ở nền phẳng, nhưng phần vỏ lại hao khác. Tầm nhận mẫu riêng, không gọi xe tốt sẽ giải cả vấn đề đan đổi trên đường.

Mạc để lại một phiếu, hẹn người bên thương xã muốn gặp. Tên ký là Hạ Thương, Tịnh Kính. Chị đã đọc bản kết quả chuyến Gió Thấp mà đội có quyền giữ, muốn bàn nguồn và mẻ khác. Tầm hỏi người giao có nói cần ký ngay không. Khiêm đáp chỉ hẹn giờ, không đem tiền cọc hay hộp quý tới.

Về tiệm, cô đặt phiếu ở chỗ lịch công, không giữa ngăn kín. A Chi đọc tên, nhắc đó là nơi có xe đi nhiều miền, mắt thoáng sáng như ngày đọc thư mời Tầm quản lò chung. Tầm thấy mình cũng muốn thế: có người đủ nguồn để thử tới nơi không cần mỗi lượt đếm thiếu hộp.

Cô chọn ngày Hà có ca tiệm, nhờ Mẫn cùng xem nếu công vượt điều mình biết. Lục hỏi có mang cái bút mới đẹp tới gặp không. A Chi giơ cây mua sau khi mất ở trạm, bảo vẫn đủ mực, chỉ cần đừng làm người ta đợi trong lúc chủ tiệm tìm phiếu dưới giấy hội nữa.

Tầm nhận lời nhắc, cất lịch ngay ngăn trước. Mùa nắng chưa khiến tay cô khỏe bằng trước, tiệm cũng không giữ được mọi người trong cùng một ca. Nó để lộ những chỗ cô từng tưởng chỉ cần có mình đứng đó. Bây giờ trên lịch có đủ tên để cô rời quầy một buổi, và những tên ấy đều có giờ trở về riêng.