Chương 6: Lò không có người thắng
Quyển I — Đèn cuối ngõ
Phàn Nghiệp ép ngọn lửa đầu xuống. Ba vòng bạc trên cổ tay ông nóng đỏ, ánh chạy vào nếp áo. Người chưa rời sân vỗ tay, tưởng đó là phần biểu diễn, cho tới khi người tuần tháo luôn dây ngăn để họ đi ra.
Diệp Tầm không nhìn lên nữa. Tấm vải vừa giật nằm ở khoảng trống sau lưng. Trước cô, mép cửa dẫn bị hàn bằng lớp linh thạch, đẹp và liền như chưa từng cần mở. Người sửa làm theo yêu cầu giữ lửa không hao, bỏ mất chỗ lực thoát khi dừng.
Lục Bá đặt đầu nêm sát một mối cũ rồi rút về.
— Đập mạnh thì cả vòng có thể đi.
Ông xoay hộp, tìm đầu khác. Tầm nghe kim loại va mà không quay sang giục. Lúc cô giữ hỏa, người ngoài thường tưởng thêm sức sẽ nhanh; ông đang đọc vật liệu, giục cũng không khiến đá chịu trả lời dễ hơn.
Trên đài, hai người phụ hỏa đặt thêm lực. Ngọn lửa thấp xuống nhưng chân đỉnh rung mạnh. Tầm gọi họ ngừng bù, chỉ giữ mức đang có. Người bên trái quay lại hỏi cô có chịu trách nhiệm nếu lửa bật lên không.
— Không ai giữ được nếu cứ đẩy xuống. Hỏi người đang đứng lò!
Phàn nhìn cửa kín, tay ngừng đúng trên đường định đưa thêm lực. Ông ra lệnh giữ nguyên, không tiếp thêm. Tầm không bắt ông nhận lỗi ngay trên đài. Cô cần hai người phụ hỏa nghe cùng một nhịp, cần người mạnh nhất trong số họ thôi đè mọi thay đổi bằng lực mới.
Đường Túc đứng gần bậc, gọi từng vị trí đáp lại. Tiếng đáp khiến Tầm biết bên phải đã nghe, giữa đã nghe, còn một người sau đỉnh chưa rõ. Mẫn Cơ vòng sang, nhắc người ấy giữ tay mà xoay mặt về hướng đếm.
Lục tìm thấy mối ghép cũ cạnh vòng. Ông đánh dấu ba chỗ tháo dần. Tầm đưa nhánh hỏa rất nhỏ qua đầu kẹp để giữ mép hàn mềm trong khi ông xoay chốt. Cô không đủ lấy cả lửa vào mình; chỉ cần mở khe cho người trên đài trả lực sang phần sân đã dọn.
Nhánh hỏa của cô chạm lớp hàn, bị ánh trong lò đẩy lệch. Cô chỉnh cổ tay, không tăng rộng, để ngọn nhỏ tìm đúng chỗ ông vừa đánh. Hơi nóng chạy lên khuỷu. Gió ngoài sân thổi tấm vải chạm gót, Lục đá nó ra xa nhưng không rời mắt khỏi kẹp.
Chốt đầu nhích. Ông dừng, nhìn Tầm. Cô gật, hai người cùng tiếp phần việc của mình.
Khe đầu bật, sáng như sợi tóc. Một tiếng rít xuyên qua những tiếng gọi ngoài sân. Tầm lùi một bước theo lời Lục, vẫn giữ đầu hỏa. Hai cánh tay run, ngón út bắt đầu co không theo ý.
Người phụ hỏa bên trái giơ tay định giúp. Cô chỉ chân đỉnh thứ ba: cần giữ khỏi nghiêng, không cần thêm lửa ở đây. Anh nhìn chỗ vừa sáng rồi chuyển. Khi bàn chân lò được giữ, lực bên tay Tầm bớt giật; cô biết lời mình đã tới đúng việc.
Lục tháo chốt thứ hai. Nó mắc ở đoạn từng được thay mới, mặt ngoài đẹp hơn phần bên trong. Ông thử nửa vòng, dừng, đổi kẹp để khỏi bẻ gãy. Tầm phải giữ nhánh hỏa giữa hai động tác ấy, nghe từng tiếng vòng trên đài mà không nhìn thấy tay Phàn.
— Hạ được chưa? — cô gọi.
— Chưa đều, — Đường Túc đáp. — Giữ.
Giữ thêm dễ hơn nói giới hạn mình, nhưng ngón tay cô đang không khép được. Tầm báo còn một quãng ngắn trước khi phải đổi tay. Mẫn Cơ đáp sẽ dẫn phần hỏa phụ sát mép nếu cần, nhưng không chạm chốt khi Lục chưa ra hiệu.
Lục nói đã qua chỗ mắc. Ông kéo, khe sáng rộng hơn. Khí nóng lao ra, hất ván trang trí lên. Tầm cúi đầu, cảm thấy một mảnh quét vai áo Lục. Ông khựng rồi tiếp tục giữ kẹp, máu thấm ở chỗ vải rách.
— Ông ra đi, — cô nói.
— Chốt đang ở tay. Xong cái này.
Mẫn Cơ dịch vào nhận đầu kẹp phụ, không để ông phải giữ cả sức nặng. Đường Túc đổi nhịp đếm chậm hơn cho Phàn bắt đầu tháo từng vòng lực. Lần đầu người trên đài phải để tiếng người khác quyết định ngọn hỏa mình, không còn dùng sự đứng im làm bằng chứng lò đã an toàn.
Một cuốn sổ rơi gần cửa dẫn. Bìa nó có dấu giao nhận, mép quăn vì nóng. Tầm nhìn thấy, tay thoáng muốn chụp lấy trước khi khí tạt. Cô rút mắt về khe. Người ngoài sân, mẫu lò và người giữ kẹp còn ở đây; trang giấy không cần cô cúi xuống để thêm một người mất vị trí.
Cuốn sổ trượt tới gần ván. A Chi đang kéo người ghi sổ khỏi mép sân, không quay lại. Viên quản và người tuần chặn những người muốn vào nhặt đồ. Một người bán nước khóc vì cả xe vẫn ở trong, người tuần hẹn giữ đường tìm sau, không thả tay khỏi cọc.
Tầm nghe mình thở quá gấp. Cô đổi chân trụ, không bước vào đường khí. Mẫn Cơ nói rõ còn cách khe bao xa, để cô không phải cúi nhìn dưới chân trong lúc mắt cay.
Phàn bắt đầu hạ từng vòng. Ánh trắng dưới đỉnh chuyển đỏ đục nhưng chân thứ hai vẫn rung. Đường Túc đếm, ngừng khi người phụ hỏa hụt một nhịp rồi bắt đầu lại từ mức họ giữ được. Không ai cố đếm nhanh để hết tiếng đáng sợ.
Lục dùng vai lành giữ thăng bằng, xoay chốt cuối. Tầm báo tay trái không còn chắc; Mẫn Cơ nhận một phần mép hàn. Cô chuyển nhánh nhỏ sang tay phải, phải chờ đầu hỏa yên mới rút tay trái về. Đau chạy dọc cánh tay khi mất phần việc để bám vào.
Chốt cuối rời. Lục bảo lùi, giọng khàn hơn lúc trước. Mẫn Cơ kéo ông khỏi vòng. Tầm giữ nhánh hỏa thêm tới lúc không còn lớp hàn cần mềm, mới hạ xuống khoảng đá trống dưới chân.
Lò nghiêng về phần sân đã dọn, trút lực còn lại vào máng dẫn. Những đường khắc trên máng cháy đen. Đất rung, bụi quất vào mặt cô. Trên đài, Phàn và hai người cùng hạ tay; một người khuỵu gối, được Đường Túc giữ khỏi ngã xuống bậc.
Không có viên thành phẩm nào bay lên khiến đám đông kinh ngạc. Mẻ đan hỏng hoàn toàn. Ánh cuối tắt trong máng, để mùi đá nóng và gỗ cháy nằm giữa sân vừa làm lễ.
Tầm thử khép bàn tay, không được. Cô nhìn các đầu ngón như nhìn dụng cụ lạ, mất một lúc mới nhận mình vẫn đang đứng quá gần. Mẫn Cơ gọi tên cô, dẫn ra sau vạch mới. Lục ngồi xuống bậc thấp, tay ôm vai. Người chữa thương của chợ đã chờ ngoài, tới từng người sau khi Đường Túc xác nhận phần lực không còn bật.
Tầm muốn đứng để nhìn lò nhưng bị yêu cầu ngồi. Cô kể đã chạm phần nào, giữ trong bao lâu theo điều mình nhớ, không tự bảo tay chỉ nóng chút. Người chữa thương xem cả hai cánh, hỏi cảm giác ở từng đoạn rồi gọi người hỗ trợ. Cô nghe tiếng ghi tên những người bị xô lúc ra sân, người vừa được bế qua dây lúc nãy vẫn khóc tìm mẹ.
A Chi chạy tới, dừng trước tay cô. Cô gái không nói em đã bảo gì, chỉ lấy cái ghế chắc đưa vào bóng. Mồ hôi làm tóc dính ở thái dương cô, đầu gối quần rách khi vấp dây.
— Có tìm được người nhà đứa bé chưa? — Tầm hỏi.
— Rồi. Bà ấy ở phía quán nước. Chị đừng đứng dậy nữa.
Tầm nhìn người chữa thương, đợi họ nói tiếp. Thắng được một tai nạn chưa khiến các vết còn lại thành không đáng kể. Cô phải để người biết việc của họ làm xong.
Phàn bước xuống có người đỡ. Ông dừng ở mép máng, nhìn phần lõi tối bên dưới, hỏi có cứu được không. Lục Bá ngồi gần đó, vai đã được che, đáp có thể kiểm sau.
— Nhưng đừng gọi thứ đã hỏng là của quý để lại đưa sang một lò khác.
Phàn không cãi. Ông nhìn đầu kẹp nằm ở chỗ người kiểm đã đánh dấu giữ nguyên. Tầm không thấy ở đó một lời nhận đủ. Cô cũng không cần bắt ông nói thành bài trước người còn đang được đưa ra. Sổ về lò, lệnh sửa và quyết định đưa lõi đi đâu phải được giữ, khi tay cô có đọc được hay chưa.
Viên quản cho niêm khu sân, ghi người vào cứu và người phụ trách từng phần. Tầm nói cuốn sổ đã rơi gần cửa dẫn, có thể cháy. A Chi mở túi, đưa bản nhà cân công đã gửi ở bàn kiểm trước lúc chạy. Cuốn bị cháy chỉ là bản đem lên đài. Gốc giao nhận vẫn ở nơi tiếp nhận.
Cô đặt sổ ngoài tầm tay Tầm.
— Chờ vết bỏng được xem xong mới đọc.
Tầm định bảo chỉ muốn nhìn số trang, rồi thôi. Cô đã xin mọi người dừng một lò khi người giữ lửa không muốn. Một quyển sổ không thể là lý do mình bỏ qua lời người đang chăm tay.
Người phụ hỏa lúc đầu hỏi cô có chịu trách nhiệm tới, tay còn run. Anh nói nếu tiếp thêm nhánh mình định đưa thì không biết ra sao. Tầm đáp cô cũng từng muốn cúi nhặt cuốn sổ. Anh nhìn về vết cháy trên đá, cúi đầu, đi giúp chuyển hộp dụng cụ ra ngoài.
Đám đông đã thưa. Tiếng bán hàng trở lại ở đầu chợ rồi dừng mỗi khi người tuần đi qua. Chị Hảo mang bát nước, hỏi mai có bán tiếp được không. Tầm nhận bằng hai tay được bọc vải, cái bát vẫn nặng đến mức A Chi phải đỡ dưới.
— Cần kết quả riêng từng lô. Hàng niêm của chị tiếp tục làm hoàn theo giấy sáng nay.
— Tiền ở đâu khi mẻ này hỏng rồi?
Tầm không đáp ngay. Chị Hảo ngồi xuống cạnh, chứ không đi sau câu hỏi. Cả hai nhìn người phụ tá thu những dải vải rơi, động tác chậm như sợ chạm vào thứ gì còn nóng.
— Em sẽ hỏi khoản bảo chứng còn thực ở đâu, — Tầm nói. — Em không hứa nó đủ ngay.
Chị gật, nhìn bát nước rồi bảo không cần trả, chỉ nhớ đem bát về. Lục Bá bật cười nhỏ, động tới vai khiến mặt nhăn. A Chi nhắc ông ngồi yên, cùng một giọng vừa dùng với Tầm.
Khi được cho về, Tầm không tự xách hộp. Cô đi giữa A Chi và người chữa thương đưa họ tới cổng, Lục theo sau với bước ngắn. Phía đài, Phàn còn đứng cùng viên quản. Đường Túc đang đọc lại mã trên phần lõi, Mẫn Cơ kiểm khoảng sân đã nguội.
Đèn chợ chưa kịp thắp. Trên đường về, một số sạp mở cửa tìm hàng, một số vẫn khóa vì chủ đang ở nhà cân công. Tầm nhìn bàn tay mình, nhớ ngày mai còn phải mở cửa tiệm bằng cách nào.
Không có tiếng sấm báo đột phá, chỉ tiếng guốc của A Chi đi chậm theo nhịp cô. Ở góc ngõ, cô gái hỏi bữa tối muốn ăn cháo hay cơm mềm. Tầm chọn cơm, rồi xin đừng để ai gọi nó là bữa mừng. A Chi đáp hôm nay chẳng có tiền làm bữa mừng; cô đã phải lấy lại khoản mua dây mới để trả người đưa họ về.
Tầm nhìn cô, bật ra một tiếng cười mệt. Họ rẽ vào ngõ, qua tấm biển nâu còn nguyên. Vấn đề tiền nhà đang đợi dưới mái ấy, cùng những việc một chiếc lò không nổ vẫn chưa giải quyết xong.
Chương 7: Tiệm mở bằng sổ nợ
Quyển I — Đèn cuối ngõ