Chương 14: Đơn hàng bị trả lần nữa

Quyển I — Đèn cuối ngõ

Hộp đặt lên quầy mang dấu của chính Diệp Tầm, đóng đúng ngày cô đã đọc và nhận mẻ. Không có vết thời gian nào giúp đẩy nó về một người ở hội. Khách gõ lên nắp, hỏi cô có chịu xem hay lại bảo bên dùng làm sai.

A Chi đang xếp kết quả chuyến Gió Thấp. Cô chỉ mã, đọc lại ngày hộp được giao trước khi Tầm đi, mẻ nhỏ cho người giữ giàn lụa nhà hát. Nguyên liệu, giờ lắng và phần cùng kiểm đều đủ. Cô kéo sổ, lật trang có dấu Mẫn Cơ.

Tầm đưa tay giữ mép, không để tờ chứng thành câu trả lời đầu.

Người khách tên Cận, phụ trách giàn vải. Đêm qua tấm thiên vân của đoàn kéo lên rồi không chịu giữ đều, người đứng sau phải thay vị trí hai lượt. Họ dừng dùng phần đan ấy. Buổi diễn vẫn xong bằng cách hạ giàn, diễn người trần đi bộ, khán giả hỏi sao trời tối nay thấp thế.

Lục Bá vừa tới nghe, khóe miệng động nhưng ông giữ mắt ở hộp. Tầm xin lỗi vì phải nghe câu bực ở đầu ngày, rồi hỏi khách muốn giữ tiền hay muốn tiệm kiểm trước. Chị Cận bảo cần cả câu trả lời lẫn phần công đã mất, chưa biết đòi thế nào.

— Mình ghi từng việc, — Tầm nói. — Tôi chưa nhận biết hết nguyên nhân, nhưng không bắt chị mua tiếp mới được hỏi.

A Chi đưa phiếu, chỉ dòng dùng ở Vân Khê. Chị Cận chỉ ngược tên phố trên giấy giao.

— Nhà hát có ra khỏi Vân Khê đâu.

Câu trả lời làm cô gái im. Tầm lấy bản hỏi việc ban đầu: giữ giàn vải trong nhà, từng đoạn có người đổi. Bên dưới không có ô mái mở, gió đêm hay sương nhận trực tiếp. Người bán là tiệm, không thể nói thiếu ô do khách không tự nghĩ ra.

Chị Cận muốn mang hộp tới nơi có người chứng vì đã nghe chuyện Tống Khiêm. Tầm đồng ý, tự trả phần mở hồ sơ chất lượng hàng mình. Cô không lấy sự đồng ý của chị ở quầy làm thay chuyện niêm mẫu, cũng không vội hứa đây là lỗi giống lô cũ đã giúp cô được tin.

A Chi cất sổ mẻ đạt, lấy giấy ghi chuyện chị kể. Tầm thấy đầu bút mới ngắn hơn cây mất ở trạm. Cô gái viết chậm, tới dòng chủ tiệm nhận hàng thì đẩy sang, lần này để Tầm tự ký.

---

Ở nhà cân công, người giữ cân nhận ra chiếc dấu mới của tiệm. Bà đọc tên, mã và ngày như mọi lần, không nói người đem tới đây từng giúp sửa cách nhận mẫu. Tầm thấy nhẹ đi một chút: mình không phải thuyết phục ai bỏ qua lệ vì tiệm còn nhỏ.

Mẫu chia trước mặt khách. Phần đã dùng không thể trở lại nguyên, hai viên còn được ghi riêng với thứ nhận từ lô lưu. Mẫn Cơ được mời, nhưng chị nói hôm ấy mình kiểm cuối mẻ, không nên là người duy nhất nhận xét lần này. Đường Túc nhận một phần, một kiểm khác theo lịch nhà cân giữ phần đối chiếu.

A Chi hỏi giấy đạt còn giá trị gì nếu hàng đã bị trả. Đường Túc chỉ vào điều kiện đã kiểm: nó nói các việc ấy từng diễn ra và mẫu ở trạng thái ấy lúc nhận. Nó không tự theo đan lên mái nhà hát. Nếu hỏi chưa đủ điều, phải sửa câu dám hứa, không sửa lại ngày cũ cho đỡ xấu.

Tầm nhớ chính mình nói “đúng ở đây” khi đọc mẫu Gió Thấp. Cô đã hiểu với một con dốc xa, lại để tên cả thành trở thành điều kiện quá rộng trên phiếu mình.

Cô xin khách cho tới xem giàn lúc chưa diễn. Chị Cận đưa giờ, nhắc không ai được làm hỏng nền sân mới sửa. Tầm trả công buổi nhận theo bảng, nhận tờ hẹn kết quả, không nhờ người coi cân đưa tên tiệm xuống cuối thông báo.

Ra cổng, A Chi muốn mang bản lưu về kiểm tiếp ngay. Tầm hỏi cô còn việc gì đã hẹn. Một khách khác đang đợi trả đỉnh, có thể đến lúc họ đi nhà hát. Họ phải về bàn giao cho Hà, thông báo chuyện lô đang xét để anh không nhận cùng mẻ cho việc tương tự chỉ vì mình vắng.

— Anh ấy sẽ nghĩ em bán sai, — A Chi nói.

Tầm đứng dưới mái, giữ giấy khỏi mưa bụi.

— Chị đã ký. Mình cùng hỏi thiếu. Anh cần biết phần nào dừng, không cần chờ nghĩ về mình thế nào.

Cô gái đi nhanh hơn, tới tiệm tự nói với Hà trước khi đưa sổ. Anh hỏi mã lô và việc đang chờ, không bắt đầu bằng lời trách. Mặt cô giãn, nhưng bàn tay vẫn giữ chặt mép.

---

Nhà hát nằm trong phố, phía ngoài treo những dải lụa dùng làm mây. Cửa mở vào khoảng sân có mái kéo; khi diễn đêm, người ta rút mái để mây giấy nối với trời thật. Trong đơn nhận ban đầu, Tầm chỉ thấy hai chữ “trong nhà”.

Chị Cận dẫn họ dưới giàn lúc trống, chỉ chỗ đứng từng người. Một cậu diễn vai tiên nhân đang tập đáp chân xuống nền, nghiêm mặt giữ dáng rồi vấp gấu áo. Chị nhắc kéo cao, cậu bảo tiên nhân trên tranh không ai lộ giày.

— Trên tranh cũng không ai phải giặt áo cho em, — chị đáp.

A Chi bật cười rồi lấy tay che miệng. Không ai giận. Chị Cận đưa cô xem mảnh vải mây thật: mặt trước trắng, mặt sau nhiều nút vá, mỗi nút thêm trọng khi nhận sương. Giàn không chỉ giữ một khối đều như tải thử.

Tầm đứng phía dưới vạch, hỏi có thể xem nâng không dùng đan đang xét. Chị sắp ca thường, hạ lượng vải để người giữ không quá sức. Khi mái đóng, lực qua dây gần như bản đầu tiệm đọc. Mái mở, một luồng gió từ khe nhà cao đối diện chạy vào, mép vải xoay và người bên trái phải bù.

Chị Cận gọi dừng trước khi ai mất vị trí. Không có vụ sập để Tầm thành người cứu, chỉ những người quen việc biết phải hạ khi chỗ giữ không còn yên. Cậu tiên nhân đứng chờ, cuối cùng ngồi xuống bậc ăn một miếng bánh, vẫn nâng gấu áo khỏi đất.

Tầm ghi đường gió và cách thay trọng, xin sờ vật dẫn sau khi chị xác nhận đã nguội. Một đoạn giữ có mặt đổi theo hơi sương, thứ mẫu ở quầy không gặp. Cô chưa kết luận riêng nó, cần đối chiếu với phần đan và lời người giữ.

A Chi vẽ mái ở cả hai trạng thái, nhìn bản đầu chỉ có một ô căn tính. Tầm giữ góc giấy cho cô, tự hỏi đã bao lần mình đọc câu đủ ngắn để dễ bán rồi xem khách phải hiểu hết phần ngoài câu ấy.

Cậu tiên nhân ăn xong, xin chị Cận cho tập đoạn xuống mây một lần. Không có giàn cao, cậu dùng bậc thấp, bước hụt rồi xoay thành dáng người vội giấu chiếc giày dính bùn trước tiên môn. A Chi bật cười thành tiếng. Tầm cũng cười, bất ngờ vì một động tác sai có thể được người diễn biến thành việc đáng nhìn.

Chị Cận không cười theo ngay. Chị xem chỗ cậu đáp, dời một đèn thấp để bóng chân không lộ lên phông rồi bảo làm lại. Lần này cái vấp vẫn ở đó, khán giả sẽ thấy nó, nhưng người diễn có chỗ đứng vững sau khi xoay. Tầm đợi đoạn kết rồi mới xin xem vật dẫn; cô không muốn buổi tới của mình chỉ để nhớ nhà hát là nơi hàng bị trả.

Chị Cận đưa họ tới ngăn trang phục, lấy bản giao tiền. Chị đã phải thuê thêm người giữ ca đêm để hạ mây, chưa kể tiền khán giả có người đòi lại. Tầm nhận bản công, yêu cầu phần đòi lại có ghi riêng; việc nào thực do đan hay do buổi diễn phải xem, không gộp hoặc bác cả.

Chị nhìn cô một lúc rồi cất phần còn lại. Chị muốn người bán chịu hỏi, cũng không đòi cô quyết ngay mọi thứ để tỏ ra hào phóng.

---

Ba ngày sau, kết quả thử ở nhà cân công cho thấy mẫu lưu đạt những điều kiện mẻ tiệm đã ghi. Mẫu còn lại từ khách có biến đổi phần ngoài, không cùng lỗi chưa lắng của lô Quảng Đan Các. Bản nhận xét chưa gọi đan hỏng toàn bộ, cũng chưa cho phép tiếp tục hứa phù hợp mọi công trong thành.

Tầm đưa kết quả cho chị Cận. Họ đồng ý trả phần hàng chưa dùng và hoàn giá phần mua cho việc đã hỏi thiếu. Khoản công thêm được tiệm trả theo phần đối chiếu được; phần khác ghi nơi tiếp nhận nếu còn yêu cầu. Tầm lấy từ quỹ tiệm đã dành, không đợi tới mẻ sau bán cho khách khác mới trả.

A Chi muốn ghi tiền ấy là chăm sóc khách. Tầm đọc dòng, xin ghi lại đúng lý do: giới hạn dùng trên phiếu chưa đủ cho việc nhận. Cô không thích nó nằm trong sổ như một khoản tử tế tự nguyện có thể thôi lần sau.

Chị Cận không đặt đơn thay ngay. Đoàn còn biểu diễn, dùng giàn thấp và thuê đủ người trước. Chị muốn xem kết quả mẫu Gió Thấp nếu có phần liên quan sương, không muốn thành người thử đan hộ tiệm.

Tầm đồng ý. Khi chị đi, quầy vắng, cô ngồi trên ghế thấp nhìn dấu mình. Cô đã tưởng dấu bị dùng sai là điều tệ nhất. Dùng đúng dấu trên câu hỏi chưa đủ cũng có thể đưa người khác vào một đêm khó.

Lục đặt chén nước trước mặt, không nói không ai hoàn hảo. Ông hỏi bản hỏi việc mới có cần chỗ treo rộng hơn. Cô đưa kích thước, muốn để khách ngồi cùng đọc, không biến thêm ô thành bức tường phải trả lời hết mới được chào.

Hà thử bản bằng chuyện nhận công ở nơi khác, phát hiện câu “làm ở đâu” vẫn có thể được đáp tên thành. A Chi thêm mái mở, đường đi và lúc đổi người bằng những ví dụ ngắn. Nghiên ghé chở hàng đổi công, đọc được phần của mình, bảo còn thiếu hôm chủ bãi gọi sang việc không hẹn.

Tầm thêm dòng đổi công giữa buổi. Phiếu dài hơn, họ phải bỏ đoạn quảng cáo không có ích ở đầu để còn chỗ. A Chi nhìn chữ “giữ lực như ý” bị gạch, cười nhỏ, bảo chính mình đã thấy câu ấy đẹp.

---

Buổi tối, Tầm dẫn hỏa tập lại trên một phiến nhỏ. Cô muốn kiểm được nhiều trạng thái như người Ngưng Đan, đặt ba dấu để lực đổi theo từng mặt. Nhánh đầu còn yên, tới nhánh thứ hai tay trái lệch, cô phải tắt cả hai. Một góc phiến xỉn, không dùng làm mẫu sạch được nữa.

Hà ngồi ngoài giờ học đã hẹn, hỏi tiếp không. Cô nhìn lịch mai, lắc. Thua một phiến không đáng ghét bằng thử tới lúc gắng rồi gọi ai đó tới cứu phần mình không chịu dừng. Cô ghi giờ tập và thứ đã mất, không trộn vào lỗi đơn nhà hát.

A Chi ngồi bàn, đọc lại phiếu hoàn. Cô hỏi liệu có khách nào sau này đưa đúng dấu tiệm mà Tầm không thấy thắt bụng. Cô đặt phiến đã nguội xuống, nghĩ một lúc.

— Có lẽ vẫn thấy. Nhưng mình không cần bắt đầu bằng tìm câu khiến họ quay đi.

Lục gọi họ ăn. Hà nhận phần cơm đã góp, không ở lại làm ca mới vì hôm nay tiệm mất tiền. Chị Cận gửi người mang một vé xem buổi mây thấp; Tầm trả đúng tiền qua người ấy, nhờ nhắn mình muốn tới xem công việc, không nhận buổi vui thành khoản bù.

Cô treo vé cạnh bảng ca nghỉ. Ngoài đầu ngõ, đèn sáng. Trong ngăn, hộp trả mới của tiệm nằm cạnh bản giữ mẫu chuyến đi, không cạnh hộp dấu mượn của Quảng Đan Các. Hai việc cần hai câu trả lời khác nhau. Lần này tờ giấy khó đọc nhất mang chính chữ ký cô, và cô đã để nó ở nơi mọi người có thể hỏi.