Chương 43: Một ngày A Chi ký tên

Quyển III — Vườn không ký tên

Xe thanh tới sớm, lúc Tầm còn giữ lượt thử trong lò nhỏ. A Chi ra nhận một mình theo quyền đã giao, cân lại số bó, kiểm đầu chẻ, ký vào ô người nhận. Người chở cột tiền vào dây lưng, vui vẻ bảo lần sau đặt thêm sẽ gộp chuyến cho đỡ công.

Đến gần trưa, Tề mở bó đầu, im một lúc rồi hỏi khóa vòng đâu. A Chi chỉ hai đầu đã cắt, bảo cửa hàng nói đủ chiều dài giữ màn. Chị lấy một thanh đặt vào khung, đầu thẳng trượt khỏi chỗ cần ôm cọc, tiếng gỗ gõ xuống nền khô hơn giọng chị.

— Đủ dài. Chưa thành vật để lắp.

Tầm ra khi nghe gọi. A Chi đã trải đơn trên bàn, ngón tay đặt ở chữ thanh chẻ. Cột rẻ không có công làm khóa, hôm trước cô đánh dấu hỏi Tề rồi sau ba đêm canh lại nhìn giá giao tới vườn, tưởng chỉ cần đổi chỗ buộc là dùng được.

Tầm nhìn chữ ký mới mực còn đậm. Cô đã giao phần mua hàng trong mức tiền, nói cần hàng lắp được, chưa cùng kiểm lại chỗ cô gái đã khoanh. Giờ thợ chờ từ sáng, màn dưới bậc phải sửa trước lượt trăng đổi, trả thêm một khoản cũng không mọc ra tay người trong cùng buổi.

A Chi nói sẽ lấy phần công riêng bù. Tầm chưa đáp, Tề đã kéo ghế ngồi, bảo trước khi chia ai mất bao nhiêu hãy hỏi cửa hàng còn đổi được gì và thợ nào có giờ. Chị giữ ca đã nhận tới hết trưa, không muốn đứng nghe họ nhận lỗi thật hay không thật trong khi vật vẫn nằm nguyên.

Cô gái cuộn đơn, đi lấy áo. Tầm định theo, A Chi quay lại xin mình tới hỏi trước, đem phương án về. Cô gật, nhắc địa chỉ người cần báo trong lúc mình không có ở quầy. A Chi đọc lại đầy đủ rồi bước ra, lưng thẳng hơn khuôn mặt đang đỏ.

---

Theo lời A Chi kể lúc trở về, cửa hàng ở cuối dốc bán gỗ, dây và cả đồ chơi quay bằng gió. Ông Hậu, người đã bán thanh, đang lắp một con chim cho khách nhỏ, kéo cánh mãi nó chỉ cúi đầu. A Chi đứng đợi con chim đổi nút xong mới mở đơn.

Ông nhìn hàng nhận, nói đã bán đúng thanh chẻ và đã nói công khóa ở chỗ khác. Cô đáp nhớ có câu ấy, lúc tính lại đã gộp nó vào phần kho vận. Ông không cười người trẻ, cũng không nhận trả cả chuyến vì người mua làm việc thiện cho vườn.

Tầm nghe phần ấy từ A Chi kể khi trở lại, cùng một thẻ giá được ông viết rõ. Ông nhận mua lại số chưa mở theo giá trừ công chở hai lượt, giữ lại một phần vì thanh có thể bán tiếp. Đồ đã cắt thêm theo kích thước riêng thì không nhận.

A Chi đã hỏi cả ba việc: đổi ngay hàng có khóa, thuê công làm, và trả lại phần dư. Không có đủ hàng sẵn, người làm của ông kín giờ tới sau trăng đổi. Cô không ký tiếp một đơn rẻ hơn trước khi biết ai lắp.

Tề mở lịch mình. Buổi chiều có một lượt ở bậc đông, tối dạy thợ trẻ, ngày mai sửa chốt đường dưới. Nếu bỏ việc đông, người khác thiếu màn che lúc sương qua; nếu bỏ lớp, họ chậm nhưng chưa nguy ngay. Chị không muốn cứ việc học là phần đầu bị xóa mỗi khi chủ tính sai.

Nhu tới nghe, đặt phần vườn còn cần: một đoạn dưới phải xong, phần bên có thể giữ cách tạm thêm hai đêm với người canh. Sa nhận đêm nếu có người đổi giữa, không muốn tới đêm thứ tư mới biết mình vẫn đứng đó.

A Chi đưa ba cọc gỗ lên nền, dùng dây vẽ đường cần ngay. Cô chọn trả lại một nửa thanh chưa mở, thuê làm khóa cho phần ngắn thiết yếu, giữ phần đã mở cho lượt sau theo đúng lịch. Tề có thể làm trước buổi đông nếu thêm một người phụ đúng nghề, không phải A Chi kéo bừa cho đủ tay.

Tầm nhìn cô gái hỏi người phụ ở đâu, hỏi công chứ không chỉ hỏi có rảnh. Cô tự nhận việc gọi và đưa vật tới, để Tề giữ phần tay nghề. Kế hoạch ấy tốn hơn đơn ban đầu, chậm nửa ngày, vẫn có lối làm mà không chuyển cái sai lên vai một người suốt đêm.

---

Chiều, Tầm giữ vật thử với Quân, A Chi đi cùng hai bó trả. Xe rời cửa trước lúc lò mở lượt tiếp. Tầm trở vào bàn, để cô gái đi hết con dốc và làm việc mình đã nhận.

Trong lò, lớp vụn nha lưng đá trả sáng một bên, chỗ quá mịn tắt trước. Tầm thử phần giữ rời của Khâu Trăng cạnh nó, đặt hai đường không cho chạm cây sống. Ánh vòng xuống rồi hiện ra dưới chén trơ, một khoảng tối nhỏ ở giữa không phải phần mất mà là lúc vật đang chờ chỗ nhận.

Cô muốn giữ lâu hơn. Bàn tay trái bắt đầu kéo ở gốc sẹo, Quân nhắc đổi. Tầm trả vật, bước ra sân, nghe tiếng búa ở mái sửa, tiếng người vận gọi nhau trên con dốc còn nắng. Mỗi người giữ một việc, khoảng trống cô không điều khiển hết bỗng có âm thanh rất rõ.

Một người trạm đem thư Sủi tới giữa lúc cô ngồi nghỉ. Anh đã nhận việc đếm hàng ở mái kho thấp, chân đi nền khá hơn, chưa nhận gánh sườn. Anh viết nhờ người khác phần đầu, tự viết những con số ở cuối, hỏi A Chi có biết loại bảng nào lau được mà mưa không xóa hết ngay không.

Tầm đem thư sang cho cô gái khi cô vừa về. A Chi đọc rồi tìm một mảnh bảng nhỏ từng dùng theo đường, chỉ lớp bọc cần đổi vì mưa Sơn Dạ khác mưa trong ngõ. Cô xin gửi hình cho Sủi, còn hỏi anh đã thắng Ngạn thêm mấy ván.

Trong thư có câu đáp sẵn: thua hai ván, ván thứ ba đang chờ Ngạn làm xong đường về. A Chi cười, lật tìm xem ai kể trước chuyện cô sẽ hỏi. Tầm cũng cười, nhìn những con số nghiêng của người từng nằm bên đường. Cô để thư cạnh cửa cho A Chi giữ, trở lại bàn mà tiếng búa ngoài mái bớt giống một lời giục.

Tề tới lấy thêm dây, đưa một khóa đã làm cho cô xem. Thanh thẳng đã thành một vòng giữ có khe buông khi tải vượt mức; nếu chỉ buộc kín, con vật có thể kéo cả cọc vào người đứng. Cái giá thiếu trong đơn không phải chút trang trí người khéo tay làm nhanh lúc rảnh.

Tầm đặt khóa cạnh thư Sủi cho A Chi xem. Cô gái nhìn, thử bằng thanh trống, tự tay kéo tới khi nó buông. Tiếng bật làm cô giật mình, rồi cô ngồi lắp lại dưới mắt Tề, hỏi lần này phải đánh dấu gì để người sau không nhầm đầu.

— Đầu chịu kéo, — Tề đáp. — Đừng vẽ đẹp hơn nó. Người mang găng phải nhận ra được.

A Chi lấy than, chấm một vạch sờ nổi bằng lớp dây, thử nhắm mắt tìm. Tề nhận, giao cô làm phần dấu sau khi đủ khóa, tính trong ca đang nhận, không biến buổi sửa thành bài phạt học viên phải ngồi hết số hàng tới khuya.

Ngoài dốc, ông Hậu cho người gửi con chim gió nhỏ cùng phiếu mua lại. Người chở nói ông nhờ treo thử ngoài vườn, gió ở phố có ít nên khách cứ bảo chim lười. A Chi xoay nó, cười lần đầu từ sáng, bảo ít nhất con này nhận công việc ngay trên thẻ rồi.

---

Đoạn màn được lắp trước tối. Tề giữ kiểm, Nấc thử khoảng buông bằng tải trơ, Sa nhìn từ lối dưới để xem có thứ gì rơi tới chỗ người canh. A Chi đứng ngoài phần kéo, cầm lịch giao lại cho từng người ký nhận giờ, không cầm hỏa và không cần đóng vai cứu đêm.

Một khóa buông sớm, Tề đổi, A Chi ghi phần trả làm lại trong đơn thợ. Lần này cô hỏi đủ ai làm sai chỗ nào, không lẳng lặng gạch vật khỏi số để hàng nhìn vừa. Tầm đọc sau khi xong, thấy lỗi mới được người khác nhận đúng phần, không vì chủ đơn đã sai buổi sáng mà mọi lỗi từ đây phải vào cô gái.

Sa nhận ca với một người đổi giữa đã tới. Nhu trả khoản tăng từ quỹ việc vườn, phần lò chịu công chở lại thuộc mua hàng Tầm giao. Các khoản được đặt đúng nơi, Tầm không cắt lương A Chi để bảng trông có người chịu.

A Chi kéo cô ra góc sân sau, hỏi nếu phần làm sai chẳng mất tiền riêng thì có phải cô chưa chịu gì không. Tầm dựa cột, nghĩ tới bao lần mình muốn trả thêm để hết cảm giác đã gây phiền.

— Cô đã đi hỏi, đổi hàng, báo người chờ, làm lại phần mình biết. Lần sau tôi cần cô hỏi chỗ chưa biết trước khi ký. Còn tiền mua trong việc tôi giao có phần tôi nhận.

— Nếu lần sau vẫn sai?

— Xem sai thế nào. Tôi không hứa mãi giao cùng phạm vi. Hôm nay cũng không phải lý do lấy luôn mọi quyền lại.

Cô gái nhìn ra màn, nơi người canh đang thử đèn. Câu trả lời không làm cô cười, cũng không khiến cô rũ xuống. Cô hỏi ngày mai có thể đối sổ buổi đầu với Tề trước khi nhận đơn mới không. Tầm nhận, lần sau phần đã rõ cô vẫn ký, vật có gia công phải có người đọc chỗ cần nghề.

Họ đứng thêm một lát, con chim gió ông Hậu gửi bỗng quay được nửa vòng rồi cắm mỏ xuống. Tầm ngẩng, A Chi kéo nút theo lời người bán, chim ngẩng lại nhưng cánh một bên phành phạch mạnh hơn. Cô gái nói nó rất giống mình sáng nay. Tầm đáp nó chưa đi trả hàng được, khiến cô bật cười rồi dùng tay che mặt.

---

Đêm, A Chi viết thư cho mẹ trong ca đã hết. Tầm ngồi ở bàn khác trả thư Hà, không đọc qua vai. Cô nghe tiếng cô gái đếm tuổi mình khi tìm câu kể, năm nay hai mươi mốt, đủ lớn để ký một đơn sai mà không thể viết “họ bảo con thế” cho xong.

Một lát sau A Chi xin một phong bì khác. Tờ đầu nhòe mực, cô giữ trong vở riêng, viết lại ngắn hơn. Tầm đưa, không hỏi khóc hay mệt, đẩy đèn sang gần để mắt cô không phải cúi sát trang.

Hòa đi qua nền, gậy đã nhẹ tay hơn, đưa con chim lên chỗ gió trong hiên đủ đều. Nó quay liền ba vòng, cuối cùng chịu giống vật được bán. Cô trêu hai người đan sư và giữ sổ hợp lại cũng không tìm được chỗ treo, rồi mang phần ăn tối vào.

Tầm nhận thư mới của Lục gửi theo trạm. Ông đã làm bộ đỡ khác dựa trên hình cô kể, hỏi khớp cũ mất có phải cả góc trong vì nếu chỉ mất một nửa thì thiết kế mới cần sửa. Cô trả lời đúng, xin ghi cả giới hạn khi mắc phải bỏ; đồ nhận lực giỏi cũng cần cách rời tay người.

Ngoài lều, San đem bản khảo sát cửa rễ đã có. Đường bên trong có đoạn giữ được ban ngày, không nằm trong ổ nha, sau một khúc nước thấp sẽ tới nền giàn cũ. Cần vật dẫn giữ bóng ổn ở hai đầu, có lượng dùng đủ về, người không đi được thì ở ngoài.

A Chi nghe tên mình ở phần giữ nền, hỏi ngày mai thử tín hiệu cùng trước giờ đi. Tầm nhận. Chữ ký hôm nay còn ở đơn sai, ở phiếu trả, ở bản giao đoạn đã xong; sáng mai cô gái vẫn có công việc cần làm bằng chính tên mình.