Chương 41: Người giữ hạt không bán

Quyển III — Vườn không ký tên

Bà Liên đóng cửa trước khi Tầm kịp nói hết tên. Tấm cửa tre không sập mạnh, chỉ khép rất gọn, một cái chốt đi ngang. Qua khe, cô còn thấy một bàn tay thiếu hai ngón đang sửa vị trí chiếc rổ cho khỏi nắng.

San nhìn Tầm, hỏi đợi hay về. Nhu đứng bên cạnh với một bọc tiền công dự định đưa, chưa kịp mở. Họ đã đi nửa buổi, không vì thế mà người ở trong phải dành cả nửa buổi trả lời. Tầm đặt một tờ nhắn dưới viên đá cạnh cửa, ghi mình tới vì đường gân ở Khâu Trăng và chuyện Chức đã kể, rồi lùi khỏi hiên.

Một giọng trong nhà bảo đừng để tiền ở đó. Nhu đáp chưa để, hỏi có được thuê chỗ ngồi dưới mái ngoài ăn trưa không. Bà Liên im một lát, nói mái ấy của người đường, không phải của bà, đừng trả nhầm chủ.

Họ tới mái bên thật. Một phu đang tháo đai gùi, thấy bọc của Nhu thì hỏi cô tới mua hạt à, bà đã từ chối cả người mang phiếu thương xã. Phía sau nhà có kho nhỏ sát vách đang rạn, người chuyển hạt ngày mai chưa đủ vì hàng không được chồng, công mang rỗng trở lại nhiều hơn công đi.

Tầm không đề nghị làm miễn để đổi câu trả lời. Cô hỏi việc có cần người giữ trạng thái vật không. Người phu không biết, bảo hỏi người thuê ở trạm. Nhu nhìn bọc tiền rồi cất vào, ăn phần trưa trước khi quyết việc khác, như thể đang tập đừng dùng một khoản dự định mua làm câu trả lời cho mọi cái thiếu.

Ở trạm, người nhận việc cho xem mô tả: chuyển các khay giống qua một dải nền tới bậc khác đã có chỗ giữ, có những phần không được lên ánh mặt. Cần thêm hai người khiêng đã có nghề, một người đọc vật và một người giữ danh mục. Ngày công trả từ tiền Liên dành qua nhiều vụ, không đổi bằng hạt.

Tầm nhận phần đọc nếu chủ đồng ý cho xem phạm vi, A Chi nhận danh mục. Nhu thuê được hai người khiêng từ vườn nhưng báo giá đúng, không cắt khoản của Liên vì họ quen. Khi trạm gửi hỏi, bà nhận công việc, vẫn ghi bên dưới: chưa nhận cuộc hỏi chuyện.

---

Kho sau nhà thấp hơn nền một bậc, mái có đường nứt vì vách lún dần, không phải cơn tai họa mới chờ khách tới mới bắt đầu. Liên đã cho chuyển phần ngoài trước, còn các khay giữ đường cong cần người cùng đỡ. Bà đứng trong bóng, áo ngắn tay, mắt sáng và gắt như ai đang phải giải thích vật của mình quá nhiều lần.

Tầm nhận khay đầu. Trong đó không có những hạt khô rời, mà từng vỏ nhỏ mọc quanh một cuống cong, ánh bạc nằm phía trong như con mắt chưa mở. Khi khay nghiêng quá ít, ánh đã dồn vào đầu cuống. Liên chạm mép, ra hiệu đặt lại.

— Cô đem đan xuống núi được, chưa chắc đem cái này qua cửa được.

Tầm đặt xuống, xin bà làm mẫu bằng khay trống. Bàn tay thiếu ngón vẫn giữ được hai điểm thấp, nhưng khó giữ bên xa khi khay đầy. Bà không mất nghề vì cần thêm người, chỉ cần người nhận đúng phía tay bà không tới.

A Chi vẽ hướng mỗi khay, không gọi tất cả bằng số lớn. Trên nắp có dấu ba vạch, dấu vòng khuyết và một hình giống chiếc răng. Liên bảo ba người cũ tự nhận phần mình, hạt có lượt dùng chung, không phải dấu nào cũng mua đứt được với một lần trả công.

Nhu ngồi ngoài lối, chuyển khay đã xong cho người khiêng. Chị đặt ngón tay trên dấu răng, hé miệng rồi ngừng khi thấy Tầm đang chờ phần ánh về lại. Chuyện tên không chạy nhanh hơn một vật đang phải đi đúng trạng thái.

Khay thứ ba có một vỏ mở, mảnh nhỏ lơ lửng cách mặt cuống. Tầm giữ theo mẫu, ánh vẫn muốn đi sang bên. Liên đưa tấm chắn tối, chưa che hết, để nó tìm đường dưới cuống thay vì bật lên mái. Không có hỏa lớn, chỉ một thao tác đổi bóng mà tay Tầm chưa từng học.

Cô làm theo ở khay sau, quá nhanh khiến hai vỏ cọ nhau. Một đường bạc rơi, tắt trước khi chạm đáy. Liên lập tức đổi khay, giữ phần còn, rồi chỉ cái đã mất cho cô nhìn, không hất cả việc khỏi tay.

Tầm nhận lỗi, ghi số phần hỏng để tính với trạm theo trách nhiệm công. Bà bảo còn phải xem nó có thật chết không, đừng trả tiền xong tự coi việc đã hết. Cô gật, nhận chỉ chuyển loại đã làm được, phần khó hơn để bà cùng giữ.

---

Dải đường sang bậc mới có một khoảng lộ dưới trời. Người khiêng đi thử bằng khay trống, đặt mái vải nghiêng để gió không cuộn vào mặt vật. San khảo sát nền, tìm ra chỗ rìa đang tách, đổi qua lối dài hơn cần thêm hai lượt nghỉ.

Liên nhíu mày vì công tăng, hỏi có thể cắt một lượt mang rỗng không. Hai người khiêng chỉ chỗ phải quay tay, nếu gộp khay sẽ không giữ được ngang. Bà tính một lúc, nhận thêm công. Nhu không nhảy vào trả hộ trước khi bà quyết, dù nhìn thấy rõ túi tiền sẽ mỏng.

Tầm đi cạnh khay, mắt mỏi vì phải nhìn phần sáng bên trong bóng. Có lúc cô nghe tiếng lách cách dưới thung, tưởng khay mình rung. San đứng lại, chỉ xuống một dải vỏ trắng ở đáy. Một con vật lưng thấp lướt qua, răng chạm thân cây thành tiếng đều như người đang băm gỗ ở rất xa.

Liên gọi đừng đứng nhìn lâu ở lối mở. Nó ăn vỏ cũ theo lượt, ban ngày ít lên, nhưng mùi cuống mới có thể kéo cả bầy. Người khiêng phủ phần mép đã nhận, đi tiếp. Tầm ghi nhớ âm thanh, không biến một cái nhìn dưới thung thành chuyện hiểu cả loài.

Tới bậc mới, căn kho không đẹp, nền chắc và có hai lối thoát. Liên tự thử chỗ tối, bỏ một vị trí người xây đã đánh dấu vì ánh từ khe trên sẽ tới muộn sau lúc họ đi. Nhu nhìn phần chỉnh, hỏi bà có tính nhận công dạy người giữ mới không.

— Có, nếu người ấy muốn học. Không gồm việc bán hạt.

Nhu gật, ghi phần ấy riêng. A Chi xếp khay, chừa ô hỏng và phần cần theo dõi, không kín kệ chỉ để nhìn như chuyển đủ. Bà Liên nhìn bản cô, sửa tên một dấu, rồi tự nói tên người thứ ba: Mị, đã rời Khâu Trăng sang phía bắc trước vụ cuối.

Tầm nghe, không hỏi đuổi khi bà quay lưng. Trong kho mới, hạt cần yên sau chuyển; người giữ cũng cần ngồi xuống trước khi mang mấy năm của mình ra bàn. Cô ra sân rửa tay, nhận bát nước nguội A Chi đưa, thấy mỏi ở chính phần tay mình đã tưởng chỉ giữ nguội sẽ không sao.

---

Sau khi trả công buổi đầu, Liên mời họ uống một tách lá chua không dùng bán đan. Bà nhận tờ nhắn hôm trước từ trong áo, hỏi Chức đã kể phần Yến đem em gái về hay chỉ kể hạt mất. Tầm nói cả hai, cả phần ông không biết có nằm trong quyền riêng.

Liên gật, kể Yến đã trả lại một phần tiền sau đó, chưa đủ mua lại mùa giống họ mất. Bà không muốn người con bị đòi khoản ấy như món nợ sinh ra đã mang. Nhưng nếu Hòa muốn người ta kể mẹ hoàn toàn không bán quá phần, Liên sẽ không nói thế.

Tầm nhắc Hòa đã hỏi có ai chưa được hỏi. Bà nhìn ra đường, bàn tay thiếu ngón sờ thành chén. Rất lâu sau bà bảo gửi cô gái tới khi chân đi được, không cần tới cùng đan sư để được tin.

Nhu hỏi vì sao không bán một lượng nhỏ cho vườn hồi phục. Liên đứng dậy lấy một vỏ trống, chỉ đường dưới cuống. Giống ấy cần phần đất có lượt tối đủ, ba mùa trước bà từng bán cho người trồng ở nơi không hợp vì giá cao. Nó sống, không kết, chính là điều họ đang thấy trên cành khô.

Bà có lỗi đã biết mà vẫn hy vọng bên mua nuôi lâu sẽ khác. Bởi thế lần này bà muốn giữ hạt tới khi người nhận có chỗ thật, không bán trước để họ ký thêm những điều cây chưa hề nhận. Không phải mọi lần từ chối đều có từ một nỗi trong sạch chưa thử đói.

Nhu nghe, nói bậc được phép của chị cũng cần biết sớm có thể trồng không, vì thợ không có ba mùa ăn lời hứa. Liên đáp hạt không biết đợi tiền tới đâu. Hai người nhìn nhau, không ai chịu cười để câu chuyện nhẹ hơn.

Tầm đặt vỏ cạnh hình gân, thấy phần giữ dưới không chỉ là thao tác ghép. Vị trí trăng lui khỏi vách có thể quan trọng, bậc Hãm Sương của Nhu không giống Khâu Trăng. Cô đề nghị nhận công khảo sát chỗ giữ trước khi nhờ Liên thử thêm, chưa xin một hạt để mang về lò thành.

Liên chấp nhận cho xem vỏ trống và một mẫu đã không nảy, giữ phần sống. Cô nhận đủ cái được cho, không biến sự mở cửa này thành quyền hôm sau hỏi thêm mọi thứ. Trên bàn, tách lá đã nguội, Nhu uống một hơi hết rồi hỏi giá công dạy người giữ sẽ tính từ ngày nào.

---

Buổi chiều cuối, khay mất ánh được mở cùng người giữ. Một phần vỏ không trở lại, phần cuống còn có thể lưu theo cách Liên nhận. Tầm trả phần thiệt thuộc thao tác của mình sau khi họ xác nhận, tách khỏi công cô đã làm. Không ai lấy tiền bù gọi vật đã sống lại.

A Chi kiểm số cuối với bà. Có một hàng thiếu, cô tìm khắp sổ rồi phát hiện mình đặt dấu hướng giống chữ số, tự sửa trước khi giao. Liên cười lần đầu rõ, bảo hạt chưa ăn mất trí cô đâu, để hai loại dấu khác nhau là được.

Họ đứng dưới mái mới khi mưa nhỏ tới. Mùi vỏ ẩm bốc lên, dưới thung lại có tiếng răng. Nhu nói mấy bậc thấp mùa này mất vỏ nhiều, thợ đề nghị đuổi bầy đi trước khi hồi giàn. Liên nhìn vệt tối dưới vách, hỏi đuổi tới đâu.

Câu hỏi chưa có câu trả lời. San muốn xem đường vật trước khi nhận dẫn người xuống, Tầm muốn biết vì sao vỏ cũ đã ăn lại có ánh trả khác vỏ nằm nguyên. Nhu nhận hỏi người từng giữ bậc, không đồng ý ngay để mọi thú muốn ăn cây mình nuôi.

Lúc ra về, Liên đưa một gói nhỏ cho Hòa: hai mảnh thẻ của mẹ cô gửi lại sau lượt cuối và một câu hẹn khi chân ổn. Bà không gửi hạt, không trả tên cho người chết bằng vật còn sống của cả nhóm. Tầm cất gói theo chỗ đã nhận, biết nó quan trọng mà không mở xem thay người nhận.

Đường về có gió thổi qua vách rạn, mái kho cũ đã rỗng nên tiếng nghe khác lúc sáng. Hạt nằm ở chỗ người giữ chọn, tiền công đã trả, không có một cửa bí mật mở vì đan sư giúp việc đúng. Chỉ có một bà thợ cho họ ngồi uống nước sau hai ngày cùng làm, và dưới thung tiếng răng vẫn tới đều qua màn mưa.