Chương 5: Hội chợ đóng cửa

Quyển I — Đèn cuối ngõ

Sáng khai chợ, dãy bán đan đóng gần nửa số sạp. Có nơi giữ hàng chờ hoàn, có nơi tự ngừng để xem giấy. Những dải vải mừng hội vẫn căng phía trên cửa gỗ, trông vui một cách không đúng lúc. Gió lùa vào ống tre trang trí tạo tiếng sáo đều, át những người đang gọi nhau tính tiền thuê.

Diệp Tầm đi giữa hai hàng cửa. Một người cảm ơn vì chưa bán lô lỗi, người khác hỏi cô có trả phí thuê sạp hộ không. Cô chỉ nơi nhận hoàn và chép giúp đơn, không hứa khoản mình không có. Dừng ở đâu cũng có thêm người đưa hộp; lúc tới giữa dãy, tay A Chi đã đầy phiếu.

Ở sạp cuối, chị chủ quán từng cho Tầm nợ hai bữa mì đặt hộp đan xuống. Chị tên Hảo, bán mì ngày thường, thuê sạp với em gái vào hội. Tầm chưa từng nghĩ gian hàng này lớn đến đâu trong số tiền chị kiếm mỗi sáng.

— Chị nhập cả vốn tháng. Họ nói kiểm xong hết mới tính. Kiểm hết thì chợ tan rồi.

Hộp còn niêm, dưới đáy có vết nước vì chị đem giấu khỏi mái dột đêm trước. Chị Hảo mở túi lấy giấy thuê sạp. Trong đó còn tờ ghi tiền bột, người giao bột đã chờ từ sáng mà chị chưa dám về quán.

— Em đưa chị tới nhà cân công, — Tầm nói. — Cần xác nhận phần hàng này trước. Không thể để chị chờ cả người đã dùng xong tới nhận.

— Tới đó là có tiền?

— Em chưa biết giờ trả. Chị đem đủ giấy, ta hỏi người chịu khoản ấy.

Chị Hảo nhấc hộp nhưng A Chi giữ lại để ghi số. Cô gái đọc mã nhanh, lật xem tờ đã có. Có sạp ghi hai kiểu tên cho cùng mã vì người bán nghe nhầm lúc nhận. Tầm đề nghị đọc theo số trên niêm, không theo cách gọi ngoài cửa. Chị Hảo chống hộp lên hông chờ, chẳng ai còn đủ tay cầm ô khi mưa bụi bắt đầu.

Họ rủ thêm những sạp cùng mã. Một người từ chối vì sợ mất chỗ nhập hàng năm sau. Tầm đưa bản hướng dẫn, nói nếu đổi ý có thể tới riêng, không cần đi theo nhóm cô. Người ấy nhét giấy dưới quầy, nhìn dải vải mừng trên đầu mà không đáp.

Đến nhà cân công, A Chi xếp hàng niêm ở một phía, phần đã mở ở phía khác. Chị Hảo giúp giữ thứ tự, tiếng gọi khách quen của chị dùng được vào việc này hơn lời nhắc nhỏ của cô gái. Tầm đứng cạnh người nhận, yêu cầu xác nhận từng phần để hoàn từ bảo chứng lô, không chờ toàn bộ vụ tranh chấp.

Viên quản tới khi sân đã có hai hàng người. Ông xem giấy, cho lập nhận nhanh với hàng nguyên niêm, còn phần dùng, mất phiếu và thiệt hại khác theo hồ sơ riêng. Một người lớn tiếng hỏi vì sao mất phiếu lại phải đợi. Tầm chỉ chỗ tìm sổ bán thay thế, cùng người ấy viết tên sạp trước khi quay vào.

---

Quảng Đan Các đồng ý trên giấy trích bảo chứng. Phàn Nghiệp mang sổ tới, nhưng xin thời gian: kho tiền ràng buộc với mẻ luyện lớn, sản phẩm đã được đặt dùng ngày bế chợ. Hội định luyện công khai ngay buổi khai để nhận đủ tiền trước khi giao. Nếu mẻ ấy hoàn tất, hội có tiền trả, người mua cũng yên lòng.

Tầm đang đọc phần xác nhận hàng thì dừng bút.

— Mã lò?

Ông nói lò thứ hai đã thay chốt và vật liệu, lần này chính ông đứng hỏa. Người giỏi nhất hội cùng giữ; sẽ không có việc ca phụ làm quá sức trong đêm. Giọng ông đều, như chỉ cần thay người yếu bằng người mạnh là lỗi cũ chấm hết.

Tầm yêu cầu xem thông số. Phàn đưa một bản thiết kế được đóng dấu, mép còn mùi hồ mới. Mẫn Cơ và Đường Túc cùng có mặt để đối chiếu; họ nhìn khoảng dẫn lực trước khi nhìn lượng mẻ. Lục Bá tới sau, vai áo dính bụi vì vừa sửa then tiệm, ngồi xuống cạnh góc vòng giữ.

Lớp dẫn mới không tương thích với vòng cũ. Tầm đặt hai tờ cạnh nhau, dùng đầu bút đi theo đường lực. Lò có thể giữ lửa rất mạnh một quãng ngắn; khi hạ, phần cần thoát sẽ gặp một đoạn không chịu được mức ấy.

Phàn bảo ông tự đứng lò, có thể hạ chậm, không dùng chu kỳ ngắn lần trước.

— Ông mạnh hơn cái vòng, — Tầm nói. — Không làm vòng mạnh hơn.

Ông rút bản vẽ về một chút. Lục Bá đặt ngón tay giữ góc, đề nghị xem phần cửa dẫn, không chỉ mặt cắt đẹp ở giữa. Người mang giấy nói bản chi tiết ở sân, thợ đã bàn giao theo yêu cầu kín lửa.

Tầm nhìn hai chữ ấy. Kín lúc giữ có thể thành kín cả lúc phải thả, nếu người sửa không được hỏi điều gì khác ngoài mức hao. Cô muốn kiểm tận nơi trước khi tiếp hỏa.

Viên quản nói lò đã niêm không được dùng. Phàn lấy tờ khác: mẻ mới thuộc lò thứ tư, chỉ chuyển phần lõi từ lò cũ sang, không dùng toàn bộ thứ đang niêm. Phiếu chuyển có chữ người nhận ở sân từ trước giờ niêm đêm hôm trước; mã trên bản thiết kế đã bị gạch sửa. Tầm đối chiếu hai thời điểm, biết không thể chỉ viện niêm lò thứ hai để giữ một phần đã rời nó. Cần kiểm cả lò thứ tư đang chứa phần ấy.

Tầm nhìn vết gạch, không biết nên giận cách gọi hay việc mình chưa nghĩ tới. Lệnh giữ một vật cần biết vật ấy đã đi đâu, chứ một con số không tự trói được phần lõi người ta nhấc khỏi nền.

— Bên kiểm phải tới, — Đường Túc nói. — Ngay cả bỏ tranh chấp cũ, bản này vẫn cần xem đường hạ.

Phàn đứng dậy. Ông nói không thể hủy trước công chúng bằng suy đoán, nhưng sẽ cho họ xem. Người phụ tá thu bản vẽ, giục xe chờ ngoài. Tầm xin giữ bản chép đã có dấu nhận; cô không muốn đứng giữa sân mới phải nhớ đường trên tờ vừa bị mang đi.

A Chi xếp tiền hoàn đang được xác nhận cho chị Hảo rồi giao lại người phụ trách. Tầm nhìn cô: đi cùng hay ở đây đều có việc cần. Cô gái cất sổ của tiệm trong túi, để sổ gốc nhà cân công ở bàn tiếp nhận.

— Em đi. Chị Hảo giữ chỗ được rồi.

---

Đường tới sân biểu diễn đông hơn dãy đan. Người bán kẹo kéo dây qua vạt áo khách, trẻ con cầm chong chóng chạy dưới cờ. Tiếng trống từ phía đài dội ra, mỗi lúc xe chậm lại là Tầm nghe thêm tiếng hô mời.

Lục Bá không chịu ngồi trên xe, xuống đi bộ phần cuối vì hông đau khi xóc. Tầm đi cùng ông, mang bản vẽ cuộn gọn. Ông hỏi cửa phụ tiệm đã được gia cố chưa. Cô bảo sau buổi kiểm mới thuê thêm người làm then. Ông nhăn mặt, nhắc ngay khi có tiền công phải sửa, không đợi người kia có hối lỗi hay không.

Ở sân, dây ngăn người xem căng qua hai cọc, một đầu gần dãy bán vải. Người đứng hàng sau nhón chân, khiến dây đầu trước bị dồn về đài. A Chi vòng sang cạnh hỏi người tuần lối ra nằm đâu. Họ chỉ con đường cô vừa đi, nhưng ở đó một xe hàng đang đỗ.

Tầm đưa lệnh yêu cầu chờ kiểm cho người dẫn lễ. Anh ta nhìn dấu thành rồi nhìn Phàn trên đài. Lửa trong đỉnh đã sáng. Phàn không mặc áo thợ lò mà áo hội chủ, những nét thêu bắt ánh khiến người phía dưới reo khi ông giơ tay.

Người dẫn lễ bảo chờ nhịp trống hết, không thể chen vào lời đang xướng. Tầm đặt bản lệnh sát mặt anh, hỏi ai có thể ngừng ngay. Anh liếm môi, gọi người phụ tá. Người ấy đã ở đầu đài, cách họ cả hàng dụng cụ.

Mẫn Cơ vượt lên cầu thang bên trái, nói trực tiếp với người phụ hỏa. Đường Túc đi tìm người phụ trách vận hành. Tầm không trèo lên diễn thuyết; cô theo cạnh sân tới phần cửa dẫn trên bản vẽ. Một tấm vải chúc hội lớn che chỗ ấy, buộc vào chân đỉnh để không bay.

Lục Bá đưa tay lên chân lò. Ông rụt lại gần như ngay lập tức.

— Vòng dưới đang kêu.

Tầm đứng yên một nhịp để nghe giữa trống. Tiếng mảnh, dài, giống cốc sứ vừa nhận nước nóng. Cô nhìn đường dây hỏa của người giữ bên phải: nó sáng hơn lúc lò còn nên ở giai đoạn này. Linh hỏa đã lên quá mức tắt được bằng việc đơn giản thôi tiếp lực.

A Chi trở lại, nói xe chắn lối đang được dời nhưng chủ xe muốn lấy hàng trước. Tầm đưa bản lệnh cho cô.

— Nhờ người tuần mở cả hai bên. Đừng kéo người xem về một cửa.

— Còn chị?

— Chị xem cửa dẫn.

A Chi nhìn đỉnh, rồi cuộn tay áo chạy về phía xe. Tầm thấy cô vấp dây cờ, gỡ ra và tiếp tục. Một người xem tưởng họ tranh chỗ tốt, lên tiếng phản đối khi người tuần lùi dây. Tầm không thể vừa trả lời vừa đọc tiếng vòng. Cô để họ làm phần việc đã nhận.

---

Phàn nhìn thấy cô ở chân đỉnh, tay thoáng nâng như định chặn. Đúng lúc vòng dưới lóe trắng, ông chuyển ngay sang ép lửa. Tiếng reo nổi lên vì người xem tưởng đó là thay đổi đã hẹn trong buổi diễn.

Tầm gọi người phụ hỏa gần nhất, yêu cầu đừng thêm vào cho đẹp. Người ấy chỉ hội chủ, chưa nghe cô hết câu. Cô không chạm dây dẫn của anh, chỉ đưa anh nhìn vết sáng đã chạy qua chân thứ ba. Anh cúi xuống, vẻ mặt đổi, giơ tay báo người bên cạnh.

Lục Bá tìm mối ghép dưới vải, hỏi có dụng cụ tháo không. Hộp của đội sửa nằm trên đài; một cậu trẻ chạy tới lấy. Ông dặn mang kẹp và đầu nêm phù hợp, đừng xách cả hòm nặng qua đám đông. Tầm giữ mép vải để cậu nhìn chỗ cần, thấy phía dưới có lớp hàn sáng liền.

Cô chưa rõ nó dày đến đâu. Nỗi giận lúc xem mã lò không còn giúp được gì ở đây. Cô quỳ xuống khoảng nền còn mát, đưa một nhánh hỏa mảnh dò gần mép, không đụng vào lực lò. Lớp hàn phản ánh sáng trắng, kín như mặt vỏ chưa từng có cửa.

Trên đài, Phàn dùng thêm tay thứ hai. Những vòng bạc đổi màu. Ông hô nhịp giữ mới, một người phụ hỏa làm chậm vì còn nhìn đám đông. Mẫn Cơ gọi tên vị trí người ấy, kéo anh trở về việc đang làm. Đường Túc xuống bậc, tìm đường cho người giữ lò có thể rút nếu chân đỉnh lệch.

Tầm nghe tiếng chị bán nước bảo khách để ghế lại mà đi. Một đứa trẻ khóc tìm chong chóng, người tuần bế nó qua cọc dây vừa tháo. Những tiếng ấy gần hơn tiếng trống, khiến cô biết lối trống chưa đủ rộng.

A Chi đứng đầu đường bên phải, vẫy người đi về nơi không có sạp. Cô không giữ sổ trên tay. Tầm thấy túi đã được đặt ở bàn kiểm ngoài sân, xa chân lò, yên tâm thêm một việc trước khi xoay lại.

Phàn cúi nhìn cửa dẫn bị che rồi nhìn Lục Bá. Lần này ông không ra hiệu ngăn nữa. Tầm nói cần kiểm đường thoát ngay. Ông đáp bằng một tiếng giữ, không rõ nói với cô hay các người phụ hỏa. Lửa ép xuống, chân đỉnh rung mạnh hơn.

Tiếng trống cuối cùng tắt. Khi nhạc ngừng, cả sân nghe được tiếng rạn dài ra dưới lò. Người còn đứng gần dây bỗng lùi, làm hàng sau xô nhẹ. Viên quản cùng người tuần chặn hướng quay lại, yêu cầu tiếp tục ra ngoài, đừng đứng xem từ mép.

Cậu thợ đưa hộp kẹp tới, tay run làm chốt khóa mắc áo. Lục Bá nhận, đặt xuống nền và tự mở, không mắng. Tầm giật tấm vải khỏi cửa dẫn. Dải chúc hội rơi sang phần sân vừa trống; lớp hàn trắng lộ hết dưới mắt cô.

Không còn ai hỏi buổi biểu diễn có tiếp tục không. Tầm đặt đầu kẹp bên mép hàn, chờ Lục Bá chỉ đúng chỗ có thể chạm mà không khiến cả vòng vỡ.