Chương 22: Người đợi ở Sơn Dạ

Quyển II — Đường đan ra khỏi thành

Trì Nhu không ngồi trong gian tiếp đoàn. Người đàn bà đợi ở Sơn Dạ đang đứng giữa sân giàn, cắt những sợi sáng bám lên cọc bằng một chiếc kéo đầu cong. Bên chân chị, ba người thợ kéo tấm hứng sương qua máng, không để mép chạm đất.

Diệp Tầm tới sau buổi xem thương. Vai phải cần nghỉ việc nâng, cô được đi bộ đoạn ngắn tới vườn rồi phải xem lại nếu đau tăng. Sủi ở điểm rẽ, có người trạm nhận đưa anh xuống khi đường thuận; Quân đã trả phần công tới ngày và giữ chỗ chi phí còn lại, chưa khép trách nhiệm bằng việc anh có phòng.

San dẫn nhóm vào sân ngoài. Trì Nhu cắt xong một sợi, đưa kéo cho người cạnh rồi mới quay lại. Chị khoảng ngoài ba mươi, gót giày dính một lớp sáng bạc, áo có vệt sương khô như đường phấn. Khi Quân đưa thẻ, chị nhận đọc, trả lại, hỏi phần thanh toán vụ trước đã có câu trả lời chưa.

— Tôi tới kiểm chuyến mới, — ông nói. — Phần cũ kho đang đối chiếu với người gom.

— Vậy chưa có.

Chị đặt tờ giấy sẵn trên bàn. Không dài, có tên người làm, lượng nhận và khoản còn giữ vì cây tới kho được gọi quá ẩm. Bên cạnh là điều kiện thu: không làm khô mặt Lưu Vụ trước khi cắt vì lớp giữ ở đó là thứ đan sư cần.

A Chi đặt hai dòng sát nhau theo cách từng làm ở kho Vân Khê. Tầm nhìn, không vội gọi một bên gian. Cây có thể cần giữ sương khi thu, cũng có thể hỏng vì đường đưa sai. Người chưa được trả đang chịu phần chưa xác định ấy, trong khi chuyến mới đã tới đặt thêm.

Trì Nhu hỏi Tầm là người chứng cây đạt hay người sửa lỗi đan trong thành. Cô đáp chưa chứng điều nào ở đây; cô tới xem vì hàng đi đúng niêm vẫn đổi ngoài đường. Chị nhìn vai cô được giữ yên, ánh mắt chuyển sang các hộp mất một ngăn.

— Chị đi vất vả. Nhưng tôi không bán vụ mới để thương chuyện đường.

— Tôi chưa xin chị làm thế.

Một người thợ gọi giàn dưới lệch. Trì Nhu đứng dậy ngay, xin họ chờ hoặc trở lại giờ đã báo. Quân nhìn mặt trời, cất tiếng gọi chị, Tầm đưa tay ngăn ở phần bàn, không chạm người. Việc trước mặt chị đang cần người biết nó, không thể cứ mang tiền vào là cả vườn ngồi giải thích.

---

Họ đợi dưới mái, nghe người thợ đổi nhịp kéo. Mặt vải hứng sương trông nhẹ nhưng khi qua cọc sẽ dồn lực vào mép, cần hai người giữ. Trì Nhu không thêm hỏa; chị nới chỗ buộc để phần sương chảy về một máng nhỏ, bỏ một đoạn đã xỉn thay vì kéo cố cả tấm.

A Chi nhìn đôi tay làm nhanh, hỏi San mình có giúp được không. San bảo cứ hỏi người giữ giàn, đừng tự cầm chỗ trống vì nhìn giống việc bến. Cô gái hỏi, được giao chuyển sọt khô ngoài vạch, trả công theo buổi nếu làm hết. Cô nhận một quãng ngắn để không bỏ việc mẫu, nói trước như người đã biết chia ca.

Tầm đứng với hộp, muốn nâng cái cạnh đang lệch. Vai nhói, cô thôi, nhờ người bốc. Một thợ vườn nhìn kẹp Lục đổi tay cầm, hỏi cô có làm dụng cụ ấy không. Cô nói người ở thành làm, nếu cần phải hỏi công và vật liệu, chưa biết loại mang tới vườn chịu sương được không.

Người ấy cười, bảo hỏi vậy hơn lời người trước hứa đem cả bộ rồi chẳng tới. Chị tên Uông, giữ giàn phía đông, đang dùng kéo sửa ba lần. Tầm ghi tên dụng cụ hư theo lời xin gửi, không nhận tất cả thành lời nhờ riêng mình phải cứu nghề thợ.

Quân mở sổ cũ của kho, tìm tên người gom. Có một phiếu nhận số lớn được chia qua ba vườn, tên Hãm Sương nằm ở phụ lục, lượng tới kho không giữ riêng hết. Ông nhìn lâu, nói phải gửi yêu cầu lấy phần chứng nhập theo đợt, nếu đã trộn thì không thể dùng một mẫu kho gán tất cả cho vườn này.

Trì Nhu trở lại đúng lúc nghe. Chị ngồi, hỏi có thể nhận giấy xác nhận lời ấy chứ. Quân đáp ông xác nhận phiếu không đủ phân nguồn, chưa xác nhận mọi phần cây vườn đều đúng. Chị gật, đưa bút. Chị cần chỗ hỏi tiếp, không bắt một người nhận công kho phải ký sự vô can mình chưa biết.

Tầm nghe, thấy khó mà dễ chịu. Cô đã chuẩn bị sẽ phải thuyết phục người vườn nghe giới hạn; người đối diện cũng sống cùng những chữ ấy từ lâu, chỉ thường không có quyền viết chúng lên mặt phiếu bán.

---

Trì Nhu dẫn họ tới rào ngoài, chưa vào vườn sâu. Sau lớp lưới, những cây thấp xếp trên bậc đất, lá mỏng giữ sương ở mặt dưới. Khi gió qua, giọt đi ngược lên gân, tụ thành đường ánh bạc rồi lặng xuống, không rơi theo điều Tầm quen nhìn ở cây trong thành.

Cô đứng yên, quên hỏi một nhịp. A Chi cũng thôi ghi, chỉ nhìn. Mạc nói nhỏ đây mới là bậc đầu, ánh đêm sâu còn khác; anh đã tới nhiều lần lấy hàng mà chưa được vào hết. Trì Nhu không mở những chỗ ấy để khách cảm thấy mua được cả vườn.

— Lưu Vụ không chỉ một loại? — Tầm hỏi.

— Tên chúng tôi gọi chung. Dưới bậc này và trên giàn đá khác nhau. Người gom thích ghi một chữ cho dễ đủ chuyến.

Chị chỉ từng khoảng, không bày công thức lấy cây. Một bậc nghỉ đất sau vụ, một bậc không thu vì mặt sương chưa trả về đủ. Có người từng tăng hỏa làm giọt kết nhanh, ra vật nhìn sáng nhưng rễ giữ lực chết từng dải. Vụ sau mới thấy phần mất.

Tầm hỏi có mẫu được thu có người cùng nhìn không. Chị đáp có thể thuê công và xem một bậc được phép, chưa đặt mua. Kết quả bất lợi cho vườn cũng phải được đưa lại, không chỉ mang phần tốt xuống bán tên họ.

Quân nói phần mẫu nằm trong tiền thương xã trả. Trì Nhu nhìn thẻ ông.

— Tiền ấy trả công cắt. Chưa mua quyền bỏ điều người cắt nói về nó.

Tầm mở bản giai đoạn đầu, chỉ dòng người nguồn được đọc phần liên quan đã thêm cùng Hạ. Quân nhận, xin chép quy trình giao mẫu riêng để người kho biết phạm vi. Lần đầu bản sửa ở bến bắc gặp đúng người cần dùng; nó chưa trả nợ, nhưng không chỉ là câu để Tầm thấy yên trong thành.

A Chi mang bảng tới, hỏi ghi từng bậc thế nào để về không biến lại thành một chữ. Trì Nhu gọi Uông chỉ nơi họ đứng, đặt tên theo người giữ và mặt đất, không theo loại quý hay rẻ. Cô gái chép, đọc lại, được sửa hai âm địa phương trước khi tên thành đúng.

Tầm nhìn những giọt ngược gân, nhớ vân ở vỏ dưới đèn lạnh. Cô có một câu hỏi thật hơn, vẫn chưa có câu trả lời. Đem vỏ đi lên vùng sương khác có thể khiến nó nhận theo cách cây từng sống; không thử, cô chưa dám đặt điều ấy vào nhận xét.

Từ chòi bên, một người thợ đẩy ra thùng nước có nắp lưới. Những con cá mỏng như mảnh kính bật lên khỏi mặt, đuôi kéo thành vệt sương rồi rơi lại, khiến A Chi lùi vì tưởng nước bắn vào giấy.

Uông cười, bảo cá cánh nuôi ở ao giữ sương, tới kỳ phải chuyển sang bể rộng. Chúng ăn phần tảo không lấy được làm vật liệu, cũng có lúc ngừng ăn khi mặt ao đổi. Người thợ đem từng thùng đi qua cầu gỗ, cẩn thận như người bốc hộp của họ.

Tầm hỏi có dùng chúng đọc sương thay dụng cụ không. Trì Nhu lắc: có thể nhìn để biết cần xem ao, không bắt một con cá trả lời thay mọi thứ dưới đất. Chị nói rồi lấy một chiếc vợt nhỏ đưa người thợ, vì con cuối cứ lao ngược dòng nước đổ.

A Chi chờ, đặt bảng lên phần rào khô, không giục chuyển tiếp chỉ vì đoàn có giờ. Khi thùng đóng, cô hỏi tên loài ấy để kể đúng cho mẹ. Uông dạy, bắt cô đọc lại cho khỏi biến cá cánh thành một loại cây. Tầm nghe cả hai cười, lần đầu thấy vườn ngoài hợp đồng còn là chỗ có bữa ăn, thú nuôi và những chuyện người ở đây không làm để bán cho khách thành.

---

Buổi chiều họ trở lại điểm rẽ, để người nguồn làm phần việc còn trước tối. Tầm gửi đề nghị công quan sát và mẫu nhỏ, không gửi đơn bốn mươi hộp đội Mạc từng muốn. Trì Nhu ký nhận hỏi việc, phần bán mùa mới còn trống.

Sủi ngồi ngoài phòng, chân được người chuyên chăm kiểm, chưa được mang tải. Anh muốn biết đoàn chờ mình hay đi, giọng không giận nhưng tay vò áo. Tầm nhìn Mạc, để anh trả lời phần đường; cô không có quyền hứa giữ cả đoàn bằng tiền người khác.

Quân đưa lịch người thay từ trạm, công nghỉ của Sủi được tính theo phần thương xã nhận, những yêu cầu khác có địa chỉ gửi. Sủi đọc rồi hỏi nếu về nhà sớm có mất khoản đang xét không. Ông chỉ phần không có điều kiện phải ở lại, chép thêm theo yêu cầu để khỏi ai nhận bản khác rồi cãi.

Tầm báo mình sẽ nhận công quan sát tại vườn, vai chưa giúp gánh được. Sủi nhìn cô, nói lúc giữ gùi anh đã tưởng cả hộp lẫn người sẽ đi, muốn cảm ơn nhưng chưa biết có phải đền ngăn mẫu mất không.

— Không. Mình đã quyết đổi phần ấy để đưa người ra. Nó không thành nợ riêng anh.

Anh thở, tựa lưng. A Chi kể chuyện bọ sáng hôm trước, anh sửa tên gọi địa phương, bảo hồi nhỏ từng nhốt trong bát rồi bị mẹ bắt thả vì bọ chui ra sáng cả chăn. Cô gái cười, Tầm nghe giọng Sủi bớt căng, nhưng không hỏi anh đứng dậy thử để buổi chiều trông kết thúc tốt.

San tới nhận công dẫn ngày sau. Cô sẽ đưa họ qua lối vườn, muốn kiểm đồ trước tối vì đoạn giàn không mang giá rộng. A Chi nhìn hai hộp, hiểu lại phải chia tải, lần này hỏi người bốc trước khi tự bớt áo.

---

Đêm, Quân gửi thư về kho. Ông đọc cho Tầm nghe phần cần bổ sung phiếu vụ trước, nêu rõ vườn chưa bán mới và một ngăn mẫu đường mất điều kiện. Không gọi chuyến thất bại để ép nhanh, cũng không giấu chậm tới khi xe lớn nhận giờ trống.

Tầm viết thư cho tiệm: đã tới điểm rẽ, vai cần nghỉ gánh, tay sẹo vẫn mỏi, chưa dùng hỏa đọc lõi cao được, không hứa ngày về mới. Cô dừng ở câu mọi việc ổn, gạch để chỉ ghi từng việc cụ thể.

A Chi viết cho mẹ dài hơn tờ từ Vách Sáng. Cô hỏi có thể ghi mình nhận chuyển sọt ở vườn không, sợ mẹ tưởng tiệm thiếu tiền phải đưa con đi làm phu. Tầm đáp đó là việc cô tự chọn trong quãng được phép, phần còn lại muốn kể thế nào là của cô. Cô gái ngẫm rồi ghi cả công được hẹn.

Mạc ngồi vá dây bằng vật liệu sạch muối lực. Không ai cần nhắc anh lần nữa vì sao đừng bỏ ánh cho chồn dọc lối. Anh đưa San xem chỗ vá, nhận đổi phần không hợp đường vườn dù tiếc. Tầm giữ cuộn cũ trong túi riêng để về hỏi vật liệu, không dùng nó làm dự phòng người mang.

Ngoài sân, ánh giàn Hãm Sương nổi qua sườn tối. Chưa có cổng thiên cung, chưa có cây thần chỉ cần lấy là qua bậc. Có người giữ đất phải trả công, một khoản tiền cũ cần tìm đúng phần, và những lá nhỏ làm điều ngược mắt Tầm từng quen. Ngày mai cô được vào xem một bậc, bằng vai người học việc của đất chứ chưa phải người mang dấu tới phán cả mùa.