Chương 60: Con tàu đi ngược hẹn

Quyển IV — Mùa triều ngưng

Tàu Tuyến Bắc của Tịnh Kính vào bến Mành trước giờ trong bản Lan giữ. Những cánh buồm sẫm gấp gọn, khoang rộng nối xuống bến bằng hai lối nhận riêng, người trên boong không phải chạy. Tầm nhìn cách họ đổi tải, hiểu vì sao một đội thuyền chợ nhỏ có thể chọn hàng từ kho ấy thay hộp đan mình vừa làm.

Mười Cánh còn ở ngoài lượt, Lan cho giữ chỗ đã nhận, không tự chen vào vì cũng có giờ hẹn. Thuyền bến tới báo lượt phải dời, Tịnh Kính dùng quyền neo dự phòng đã mua cho khoang cần giữ triều, mặt trong sẽ kín tới hết quãng nước.

Nậu hỏi còn các thuyền chợ đang dỡ ở mép cạn. Người bến nói sẽ chuyển ra lối ngoài, chỉ đi một đoạn, tàu lớn không vào được chỗ ấy nên cần nhường phần cột sâu. Lan nhìn cân, hỏi đã xem gió ngoài quay lúc nào chưa, trên mặt có vệt trắng đang dựng.

Người bến mang câu hỏi về, chưa trả lời thì một xuồng nhỏ đã rời cột trong. Bách đứng ở đầu, vẫy người nhận phần hàng chưa dỡ hết, hai thùng vải tuồng giấy còn trên mũi. Anh không có cả khoang giữ vật lẫn thủy thủ riêng cho mỗi việc như Tuyến Bắc.

Hạ Thương xuất hiện trên lối xuống tàu lớn, áo khoác sẫm gọn, người giữ kho đi cạnh đọc số. Chị nhìn thấy Mười Cánh, gật chào Lan từ xa rồi quay lại việc bến. Tầm còn chưa biết người quen có ở đó hay không, giờ thấy khuôn mặt giữa những cột hàng rất khác sân Khâu Trăng.

Lan nhận báo từ người trước: Hạ đã chọn dùng lượt dự phòng ngay vì vật trong kho cần nhận lại trước triều, không đợi giờ hẹn sau. Quyền ấy thật có trong bản bến bán. Phần bị dời cũng thật đang có người chưa chuyển đủ hàng.

Tầm đứng ngoài đường dây, nghe tiếng Nậu gọi người chuẩn bị xuồng nhận nếu thuyền nhỏ cần chỗ chờ. Cô không bước tới mép nhìn cho rõ hơn khi boong đang đổi, nhưng mắt đã rời khỏi hai hộp đan của mình, theo cái thùng giấy chao ở mũi Bách.

---

Lối ngoài không chỉ xa cột một đoạn. Nó nằm qua vệt gió đang ép nước về bậc đá, xuồng nhẹ có thể đi trong lượt được nhận, xuồng còn thùng trên mũi nhận lực khác. Bách tới mép mới thấy đường trả dưới đã nổi, chèo quay thì mũi đụng dải thuyền phía sau cũng đang được chuyển.

Lan gọi người bến dừng những xuồng chưa ra, để một khoảng cho Bách xoay. Nậu thả xuồng Mười Cánh theo phần đã nhận an toàn, Ninh cùng một người chèo xuống, không mang lò thử ra giữa nước đang chật.

Tầm đứng đầu nhận tin ở thang, đưa dấu từ bến qua cho Lan. Cô thấy một người trên thuyền Bách kéo thùng giấy khỏi mũi, chân trượt vì tải đổi nhanh. Anh bám được thanh, thùng rơi xuống cạnh làm mặt thuyền nghiêng, sóng trả qua một tấm ván phát tiếng nứt.

Không có người mất ngay dưới nước, nhưng xuồng bắt đầu nhận nước vào khoang thấp. Bách buông một bó hàng, hai tay giữ mái cho mũi khỏi đập đá. Ninh đưa xuồng tới từ hướng Lan gọi, có chỗ để người chuyển trước, hàng phải bỏ phần không còn giữ được.

Người bến ở cột trong vẫn muốn kéo một tàu khác tiến để đủ lượt nhận của Tịnh Kính. Lan gọi dừng, giọng cứng tới mức Tầm giật mình dù không nói với cô. Hạ quay đầu, thấy phía ngoài rối, hỏi người giữ bến đang ở cạnh.

Một quãng sau chị tự gọi giữ toàn bộ lượt nhận đang tới, gửi thêm hai người bến theo xuồng sẵn ở cột, trả công ngay theo giờ. Tàu lớn đứng chờ, người trên boong ngừng đổi vật, khoảng nước trước thuyền nhỏ rộng được một đoạn.

Ninh nhận người trượt chân trước, anh còn đi nhưng phải bỏ thùng. Bách cùng người sau dùng phần nổi đã có đưa xuồng về chỗ được chỉ, Nậu giữ đường nhận ở Mười Cánh, không gom cả người và hàng lên một thang đang hẹp.

Tầm giúp chuyển một bọc khô khỏi lối, nghe mùi giấy ướt và nước mặn lẫn nhau. Một cuốn tuồng trôi ngang, nét người trên giấy loang chỉ còn mặt trắng, thứ Ninh vừa kể tối qua có thể khiến cả tàu lên xem giờ nằm dính ở đáy bọc.

Bách đem một chiếc rương còn nổi lên, mở được nắp thì ngồi bệt, nhìn những tấm hình dính vào nhau. Anh đã nhận tiền trước của hai bến nhỏ cho lượt kể tuồng qua phiên chợ, phải báo hoãn và trả phần không tới, không chỉ thay mấy tờ giấy mua được ở cảng.

Ninh lấy một tấm đã rời đặt lên mặt vải khô. Hình người chỉ còn một cánh tay đỏ, cô nói mình từng xem vở ấy, cúi xuống rất lâu rồi mới hỏi anh cho giữ ngoài đây tới lúc có chỗ hong không. Bách gật, chỉ những tấm không được bóc mạnh, giọng mệt hẳn sau khi nói đủ việc cần làm.

Lan nhận gửi lời báo trễ theo xuồng trạm, hỏi anh muốn nói chính xác ngày nào chưa biết. Anh đáp chưa biết, cứ để người bến rõ mà trả khách trước, đừng cho một ngày chắc chỉ để họ còn chờ thêm lần nữa. Tầm cầm góc rương cho Nậu kê lại, nước chảy qua đầu ngón, những lời ấy nặng hơn bản hàng có thể đếm được từng thùng.

---

Bách ngồi trên boong sau khi thuyền được buộc tạm, cánh tay áo ướt hết. Người trượt được xem phần chân, chưa nhận kéo chuyến tiếp, anh tức vì vé chợ của nhà đã mua từ trước. Bách nhìn xuồng nứt, hỏi bến cho dùng chỗ sửa nào và phí ai tính.

Hạ tới bằng lối người riêng khi mặt trong đã được giữ, không cho tàu Tuyến Bắc mở hàng tiếp trong lúc nhóm nhỏ còn chưa có chỗ. Chị nhận nghe Bách trước, không hỏi đầu tiên giấy quyền neo của mình đã được mang ra cho anh nhìn chưa.

Người giữ bến kể đã báo lối ngoài đi được nếu xuồng không đầy. Hạ nói chị nghe phần ấy, hỏi lại hàng đã dỡ chưa, nhận câu gần xong rồi chọn chuyển. Bách kéo thẻ hàng ra, chỉ những thùng còn trên mũi lúc người bến gọi rời cột.

— Gần xong không phải xuồng rỗng, — anh nói.

Chị nhìn, thẻ dính nước được Tầm đặt lên tấm khô để chữ còn đọc. Hạ đặt bàn tay xuống cạnh thẻ.

— Tôi đã chọn lấy lượt ngay khi chưa kiểm đủ xuồng gần xong còn bao nhiêu hàng. Tôi có thể chờ ngoài thêm một quãng. Phần thiệt thuộc quyết định ấy tôi nhận, còn phải cùng bến đối đủ.

Bách nhìn chị, chưa nói đã được bù chỉ vì nghe một lời nhận.

Người giữ bến có phần đã dời các xuồng khi chưa xem tải, bến còn phải trả lời, không đẩy cả vào một chủ kho để mình trở lại thu phí. Lan nhận đưa lời đã hỏi về gió và giờ nhận, giữ tới điều mình có mặt, không biến thành người biết hết cuộc nói trước khi xuồng ra.

Hạ trả phần giữ chỗ sửa và công chuyển người ngay, nhận xem thiệt hàng/ngày lỡ theo chứng đủ, không cầm một túi tiền tới bắt Bách nói đã được bù hết. Anh nhận phần cần để ngừng nước vào xuồng trước, phần sau để người độc lập cùng đọc.

Mặt chị giữ bình, bàn tay trên mép thẻ lại không còn chuyển nhanh như lúc tính số hàng. Tầm thấy chị nhìn cuốn tuồng ướt một lần, tới lúc người bến đem khăn lại mới rời mắt.

---

Cuộc nhận hàng của Mười Cánh tới muộn vì đã dùng người và xuồng giúp. Lan đưa giờ vào bản bến, yêu cầu tính công ca dài cho cả thủy thủ chứ không chỉ phí neo thêm của chủ tàu. Ninh ngồi trên gờ tháo giày ướt, nghe tên mình được đọc rồi mới đi thay theo lịch người nhận.

Tầm xuống lò kiểm hai hộp sau đổi triều, một hộp đã ngoài phạm vi nhận, giữ riêng chưa dùng. Quỳnh làm đúng lượt trước khi cuộc chen bến bắt đầu, không vì mọi người bận cứu mà để hàng quay lại mang một dấu không còn đúng. Công việc nhỏ ấy đứng lặng dưới chuyện lớn, vẫn cần người làm.

Hạ tới gặp Lan ở bàn bến lúc mỗi tàu đã có người coi, Tầm được mời vì có phần vật giữ cần báo. Chị muốn biết giá trị của việc chờ triều trong khoang trước rạn, không mua ngay mọi kết quả, nhưng hỏi kỹ phần dùng được mà hàng thuyền chợ có thể không cần.

Lan trả lời bằng vùng và thân tàu mình, Tầm phần lò. Hạ nghe, bảo Tuyến Bắc có khoang giữ tốt hơn nên chị đã tính chi phí chờ là mất một lượt lớn, giờ giá phải cộng cả những người bị chuyển ngoài mà bản bến đã không đặt trước mặt chị.

— Tôi vẫn cần quyền neo cho hàng giữ triều, — chị nói. — Tôi sẽ không bỏ cả cách đặt trước vì hôm nay. Nhưng quyền đổi lượt phải có chỗ nhận những người đã ở trong, không chỉ câu báo họ gần xong.

Lan đáp việc ấy cần bến và người nhỏ cùng đọc, không phải kho tự viết lại rồi gọi đủ. Chị nhận, gửi bản đề nghị tới trước khi rời bến, giữ khoản công đã nhận bù ngay không đợi mọi chữ sửa xong.

Tầm không nói nếu dùng hộp mình thì ai cũng có thể chờ rẻ hơn. Hai hộp chỉ nhận một đoạn triều trên Mười Cánh, thứ cô vừa thấy có cả vật, chỗ neo, gió, lịch và quyền người ở bến. Cô có nghề hữu ích trong đó, chưa có viên đan cho mọi phần trả về yên.

Hạ đứng dậy, nhìn cô, hỏi biển có làm mất thói thích tìm một đường riêng không. Tầm đáp chưa, nhưng giờ cô có thêm vài cột giá cần hỏi trước khi chỉ lối cho người khác. Chị cười rất ít, không tranh tiếp, quay về tàu nhận những khách đang chờ mình trả lời.

---

Tối, Bách gửi lời người trượt chân ở trạm có chỗ nghỉ, xuồng được đưa vào bãi sửa, tiền ngày chợ mất còn cần đối. Ninh đem cuốn tuồng giấy nhặt được hong ở gian bếp theo chỗ người giữ chỉ, trang dính phải để riêng, cô không cố bóc cho có hình người trở lại ngay.

Tầm ngồi phụ trải những bọc khô còn giữ, nghe Nậu bảo cuốn nào đủ xem sẽ đọc cho cả tàu. Ninh lắc đầu, nói chưa biết Bách có muốn bán nó nữa không, phải hỏi anh trước khi biến của người khác thành bữa vui mình cần.

Lan đi qua, đem lời hẹn công ngày sau, chọn nghỉ một ca thử để người vừa giúp có giờ thay. Quỳnh báo lò chính đủ người, phần nghiên cứu dời lại, Tầm nhận hôm nay không có mẻ bù. Tiếng tàu tối ở bến nghe khác ngoài biển, có nhiều giọng gọi từ nơi cô không thấy.

Cuối buổi, người bến đưa danh sách thợ đã tới từ tàu đưa nghề Cổ Diên. Tầm nhận theo phần Lan nhờ chuyển, thấy ở dòng sửa khung treo một cái tên đã rất lâu mình không nhìn trên tờ mới: Phàn Nghiệp.

Không có chức người quản hội, không dấu nhận hàng, chỉ nghề được thuê và giờ tới. Cô đọc một lần nữa, đặt giấy xuống bàn Quỳnh đang lau, không giữ lại tin để tự quyết trước người phải đứng cạnh ông dưới khoang.

Chị đồng nghiệp nhìn tên, đầu khăn lau ngừng trên gỗ. Lan nhận tin, hẹn buổi nhận người sáng sau có đủ người liên quan và phần được làm rõ, không bảo quá khứ là việc xa Vân Khê nên tàu không cần nghe.

Tầm lên boong trước khi ngủ. Tuyến Bắc đã tắt bớt đèn, thuyền chợ nứt nằm ở bãi, các dòng nước vẫn đổi hướng giữa những cột có giấy nhận rất chắc. Mai một người từng giữ dấu cũ sẽ bước xuống khoang lò theo công thợ, còn hôm nay những khoản phải trả đã có tên mà chưa được phép coi là khép.