Chương 11: Lửa dưới mái dột

Quyển I — Đèn cuối ngõ

Mưa bắt đầu bằng một tiếng lộp trên bát đặt dưới mái. A Chi quay đầu, thấy thêm một giọt rơi đúng chỗ đã hứng hôm trước, đẩy bát sát vách rồi trở lại sổ. Đến giọt thứ ba, Hà Đốc gọi mọi người ngừng mở hộp vật liệu.

Diệp Tầm đứng bên lò nhỏ, tay đã mang hỏa tới mặt phiến giữ. Cô chưa thấy chỗ nào ướt gần nguyên liệu. Hà chỉ lên khe mái sau, nơi hơi mưa trắng chạy dọc thanh gỗ trước khi khuất sau màn. Ở đó có đường thoát của lò, không phải chỗ đặt bát.

— Gió đổi hướng, — anh nói. — Mặt dẫn đang hút lại.

Tầm đưa mắt tới ngọn hỏa. Nó còn thẳng, màu chưa đổi. Lượt đầu của mẻ thử phải xong trước chuyến Khiêm rời bến; nếu hạ bây giờ họ mất cả buổi chờ phiến nguội. Cô đưa tay trái lại gần hơn để cảm lực, nhận một cú giật nhỏ vào ngón sẹo.

Hà không thêm hỏa giữ giúp. Anh chờ, bàn tay trên chốt phụ.

— Anh gọi dừng? — Tầm hỏi.

— Tôi gọi dừng.

Cô hạ nhánh của mình, ra hiệu đóng phần nhận vật liệu nhưng để đường thoát theo mức cũ. Hạt Kính Vụ vừa mở mặt bị ánh hỏa chạm một phần, không thể đổ lại túi gốc. A Chi nhìn nó, hỏi còn dùng vào mẻ sau được không.

— Để riêng đã, — Tầm đáp.

Mưa đổ mạnh ngay sau đó. Một tia nước chạy từ mái xuống sau lò. Hà đặt tấm che hứng ở khoảng không chưa có lực, A Chi mang bát ra, nhận ra cái bát quá nhỏ phải đổi chậu. Lục Bá chưa tới, sáng nay ông có việc sửa cửa ở đầu phố. Tầm cầm tấm giữ bằng tay phải, để Hà kiểm phần dẫn đã nguội, không trèo lên mái.

Khách hẹn kiểm một phiến khác đứng ngoài cửa, ôm hàng dưới áo. Ông hỏi có làm được không, đường về khó đi nếu chờ quá trưa. Tầm nhìn lò tắt, phải báo hẹn lại. Ông cúi mặt chép miệng, nói lúc đến nơi khác tiệm cũng đang dừng. Tầm trả phần cọc chưa làm, tay hơi chậm khi đếm tiền ướt.

Một ngọn lửa bị dập ở buổi diễn khiến cả sân thấy. Ngọn sáng còn đẹp dưới mái dột chỉ có họ nhìn, và có thể mất khách trước khi ai biết lý do.

---

Họ chuyển vật liệu nguyên niêm sang góc khô. Hà tìm được vệt ẩm mặt dưới thanh dẫn, nơi Tầm ở vị trí đứng thường không nhìn được. Anh đặt một mảnh giấy khô để ghi đường hơi đổi rồi mới tháo phần ngoài. Tầm muốn giúp, nhưng vừa nâng một đầu đã thấy tay mình run.

A Chi lấy đệm kê cho cô đặt xuống. Cô gái vừa bê chậu vừa giữ cuốn sổ dưới áo, tới lần thứ hai mực dính lên cằm. Hà chỉ, cô lấy cổ tay lau, thành một vệt dài hơn. Tầm bật cười rồi bị nước từ mái rơi trúng gáy, tới lượt A Chi phải quay mặt đi.

Lục về, nhìn họ và cái chậu đã đầy, hỏi tại sao năm mới ai cũng muốn thử độ kín của mái bằng lò đan. Ông đứng dưới sân quan sát hướng nước, không tự leo khi vai chưa chịu. Ông gọi người sửa mái ở ngõ bên, trả theo buổi, còn mình chỉ chỗ không được đặt chân vì dưới là đường lực.

Người thợ mới hỏi tắt lò rồi thì sợ gì. Hà đem phiến đã tác động tới, cho thấy vệt giữ vẫn chưa yên dù ngoài không sáng. Không phải toàn bộ lực biến mất khi người dẫn rút tay. Người thợ nhìn, chọn lối khác lên mái.

Tầm đứng ngoài, nhìn mưa hất vào vách. Cô nhớ đã sửa then, sửa chân bàn, mua hộp chịu va, lại để chỗ này tới khi giọt đầu rơi. Tiệm có quá nhiều thứ cần tiền, nhưng những việc cô biết vẫn không được tự coi là đã làm.

Lục đưa một mảnh ngói hư, hỏi giữ làm bằng chứng mái hay cho thợ chở đi. Tầm nhìn gờ đã mục, đề nghị ghi vào lần kiểm nhà, không cất thêm đồ ở ngăn mẫu. Ông hài lòng, đưa nó cho người thợ, lần này không phải tranh ngăn với hộp lò.

Hà giữ phần lò nguội tới buổi trưa. Anh báo mặt dẫn hết đổi, đề nghị chỉ làm thử khô lại trước khi nhận vật liệu. Tầm muốn hỏi có cần mất thêm một lượt không, nghe tiếng mình sắp nói thì khép miệng. Chính anh đã nhìn thấy chỗ cô không thấy, lại bị biến thành người cản nếu mọi bước phải xin cô tin lần nữa.

— Anh phụ trách lượt ấy. Báo em phần cần người cùng nhìn.

Anh ngẩng lên, như vừa nghe nhầm cách gọi. Tầm đã quen dùng “tôi” với anh trong việc, bây giờ câu nói ra tự nhiên. Cô không sửa, bước sang bàn chuẩn bị để anh có chỗ làm.

---

Mạc Từ tới giữa mưa, giày dính bùn tới mắt cá. Anh đứng nhìn mái đang lợp rồi hỏi mẻ được bao nhiêu. A Chi đưa bản ca dừng, không báo đã xong một nửa chỉ vì vật liệu đã mở.

— Chuyến dưới có thể chậm một ngày, — Mạc nói. — Cao hơn thì không đợi. Tôi đã hứa trở lại trước khi họ thu thùng ở trạm.

Tầm đưa hai phương án thực: giữ lịch kiểm nhưng dời mẫu sang chuyến sau, hoặc giảm phần thử lần này với điều chưa biết ghi lại. Không có phương án gọi những hạt đã tác động là mẫu nguyên mới.

Mạc chỉ phiến tách riêng, hỏi có thể gửi phần đó theo, biết nó chịu đường ra sao cũng được. Hà nói được nếu đặt tên đúng là phần đã dừng, không so ngang mẻ hoàn thành. Mẫn Cơ phải đồng ý nhận đọc trước và sau, phí sẽ khác nếu thêm một loại mới.

Mạc xoa trán, hỏi có việc gì không thêm tiền. A Chi nhìn chậu mưa rồi đáp nước trên mái hôm nay không lấy, nhưng tiền đổ đi đang nhiều. Cả ba im một lát trước khi Mạc cười. Anh nhận tờ hẹn sửa, nói phải hỏi Yên trước, cô ấy giữ chỗ trên chuyến chứ anh không thể quyết cho xong trong nhà khô.

Anh đội áo ra bến. Tầm đứng ở cửa, ngại vì mình vừa trả khách một lời chậm khác. Hà đưa sổ cho cô xem đường lực đã đo, không cố an ủi rằng mưa ai cũng chịu. Đúng là mưa, nhưng khách trả công để tiệm nghĩ những việc lò của mình cần.

Cô ghi phần vật liệu mất do dừng vào chi tiệm, tách khỏi phí thử đã hẹn. Không phải tất cả tiền mưa được đẩy sang Mạc. A Chi tính xong, thấy tháng này lại chậm khoản mua đỉnh mới.

Tầm mở ngăn có tờ giá đỉnh, gấp cất xuống dưới. Chiếc cũ cần một phần dẫn khô và ca người đủ nghỉ hơn là thêm lớp men đẹp. Cô không vứt tờ giá; cô vẫn muốn nó, chỉ không lấy ý muốn làm thứ khẩn cấp nhất.

Lục đi ngang, hỏi còn muốn xem đỉnh ở chợ không. Cô bảo tháng sau. Ông gật, không khen cô biết hy sinh, quay lại cãi tiền ngói với người thợ vì số tấm vỡ được tính hai lần.

---

Chiều, mưa nhỏ. Lượt thử khô của Hà giữ yên qua hai lần đổi gió. Mẫn Cơ tới theo giờ đã hẹn, nhận xem phần dừng nếu họ ghi đúng quá trình và không dùng nó kết luận chất lượng mẻ hoàn thành.

Tầm đứng lùi khỏi tay anh, nhận phần ghi nhận. Lần đầu cô thấy rõ chỗ Hà thường đứng khi mình dẫn hỏa: cạnh khung cửa, xa ánh đẹp, gần đường mà hơi ẩm vừa vào. Anh không làm hỏa sáng bằng cô nhưng nghe độ rung tốt, biết lúc khe dẫn đổi trước khi mặt ngoài phản ánh.

Mẻ nhỏ tiếp theo được làm dưới mái đã vá. Tầm giữ một phần, đổi với Hà trước khi tay trái lệch. Mẫn kiểm ở cuối, không sửa mọi động tác để biến thành thầy của cả tiệm. Có hai chỗ chị hỏi lại, Tầm phải mở sổ tìm giờ, không nói nhớ đúng chỉ vì mình đứng đó.

Lúc hạ, lớp vỏ sáng không đẹp bằng phần họ từng làm buổi nắng. A Chi nhìn, hỏi có cần dùng thêm hỏa vuốt ngoài. Hà kiểm lực rồi nhìn Tầm. Cô nhớ hộp trưng ở Quảng Đan Các, vân sáng dưới lời người bán.

— Mình cần mẫu đọc đường, không cần nó thắng hộp trên quầy.

A Chi gật nhưng vẫn ngắm, thừa nhận mình thích viên trông đắt hơn. Mẫn bật cười, bảo thích không phải lỗi; giữ riêng ý thích với điều dám nhận công. Chị ghi kết quả, lấy phần tiền đúng buổi đã làm, không bắt tiệm trả lượt chờ mái do chị chưa tới.

Đến tối Mạc quay lại cùng Yên. Họ nhận phương án giảm phần thử, phần dừng đi riêng với nhãn khác. Yên yêu cầu đặt nó vị trí không lẫn lúc người bốc vội, A Chi đổi dây màu, thêm chữ rõ chứ không chỉ trông vào màu giữa sương.

Tầm trao mẫu cho người giữ ngay tại quầy. Lần này tay không run vì cố níu quá thời gian. Hà ký phần mình làm, Mẫn ký phần đã kiểm. Lục nhìn đủ ba tên, hỏi cuối cùng còn ai nhớ đổ chậu nước không.

A Chi chộp chậu, nhưng Mạc đã bê ra. Anh đứng ở ngưỡng, đổ về rãnh theo người thợ chỉ, tránh chỗ gùi đang để. Một người khách đi ngang hỏi đan hôm nay có phải loại mới chữa được rét núi. Tầm đáp chưa có loại nào được gọi thế; họ đang thử giữ lực trên một hành trình, không bán lời hứa khỏi mọi thứ lạnh.

Khách đi, không mua. Yên nhìn bảng tiệm, nói ít nhất lên thuyền chị sẽ không phải giải thích hộ câu ấy.

---

Sau khi đóng, A Chi xin thử giữ một đốm hỏa. Cô đã hỏi từ trước tết, hôm nay thấy Hà dừng được lò thì muốn biết mình phải cảm thấy gì ở tay mới nhận ra. Tầm hỏi cô còn sức không, nhắc đây là giờ học được ghi công chứ không phải làm thêm để đền phần tính sai.

Cô gái đưa tay, không dựng được gì. Vài lần chỉ có hơi ấm từ phiến hướng dẫn, không có hỏa tự giữ. Cô nhăn mũi, hỏi vì sao mình nhìn đã nhiều mà tay chưa biết. Tầm nhớ những năm đầu, đưa cô ngồi vào chỗ nhìn rõ hơn, không nói câu chăm là được để xóa mọi khác biệt.

Họ chỉ xem một nhánh hỏa Tầm đã giữ, dừng trước khi tay cô mỏi. A Chi ghi điều mình chưa cảm được, nét cuối thẳng hơn ngày mở tiệm. Cô chưa thành người Dẫn Hỏa chỉ vì biết nhiều sổ. Tầm cũng chưa lên Ngưng Đan sau một lần giữ lò tai nạn.

Ngoài mái mới, nước còn nhỏ từ mép xa. Không giọt nào đi vào đường dẫn nhưng Tầm vẫn chờ Hà kiểm trước khi tắt đèn sân. Anh trở về đúng ca, mang phần sổ mai đọc. Lục khóa hộp dụng cụ, nhận tiền công chỉ mái đủ dù không leo một bước.

A Chi đặt lại cái bát hứng sáng nay vào bếp. Có vết đất bên ngoài, cô chà hai lượt rồi xếp lên cao. Tiệm có ít viên hơn dự kiến, một ca chậm, một khoản ngói mới. Nó cũng có một người gọi dừng đã được nghe khi ngọn hỏa còn đẹp, và một buổi học không bắt ai trả bằng phần nghỉ của mình.