Chương 2: Viên đan trả lại

Quyển I — Đèn cuối ngõ

Nhà cân công không có lò đẹp. Mặt bàn đầy vết khía, người giữ cân luôn hỏi lại tên người gửi hai lần. Diệp Tầm thấy yên tâm vì những thứ ấy hơn chiếc đỉnh ngọc ở Quảng Đan Các.

Họ tới giữa lúc người trong nhà chuẩn bị ăn trưa. Một bà tóc bạc đang lau quả cân, bên kia bàn là người bán vải ôm hai cây lụa khác màu, đòi cân cả dây buộc vì lúc mua người ta cân như vậy. Bà giữ cân chỉ chiếc ghế dài cho Tầm, tiếp tục giải thích với người bán vải. Khiêm ngồi xuống nhưng không rời mắt khỏi hộp trên đùi.

A Chi đưa mảnh giấy tính phí. Mức tách mẫu năm nay đã tăng. Cô đếm tiền lẻ, lấy thêm phần buộc giấy ở túi mình rồi mới đủ. Tầm thấy động tác ấy, kéo sổ tới ghi khoản tiệm mượn của cô. A Chi bảo vài đồng thôi, nhưng Tầm vẫn ghi ngày trả.

Tới lượt, người giữ cân hỏi ai mua, ai bán và ai muốn chia mẫu. Bà nhận ra Tầm khi nghe họ, đưa mắt xuống tay cô rồi trở lại phiếu. Tầm đợi câu hỏi về giấy hành nghề. Bà chỉ yêu cầu cô đọc lại tên, vì “Tầm” có thể bị viết nhầm thành “Tâm”, mà sửa tên sau khi niêm tốn thêm một lần mở.

Hộp được đặt lên bàn trước cả ba. Bà kiểm nút buộc, đếm những phần còn lại rồi gọi một người coi kho tới cùng chứng. Mẫu chia thành ba phần, niêm cùng mã. Khiêm nhìn từ dấu nắp cũ sang dấu mới, hỏi ai giữ chìa khóa tủ.

Người coi kho cho ông xem sổ, chỉ giờ nhận và người thay ca. Không có lời hứa rằng chẳng bao giờ xảy ra sai sót. Muốn xem lại, ông mang số hồ sơ đến; bất cứ lần mở nào cũng phải ghi.

Tầm ký nhận phần được phép thử. Hai phần kia ở lại, một phần dành cho bên bán đối chiếu, phần cuối chờ nếu các kết quả khác nhau. Bà giữ cân đưa Khiêm bản nhận riêng, nhắc đừng gấp đúng vào nét mực còn ướt. Ông cầm bằng hai đầu, để nguyên trên ghế tới lúc khô.

A Chi đã đứng phía ngoài cửa, đếm số đồng còn lại trên tay.

— Không đủ mua ba cái bánh, — cô nói.

Khiêm lấy gói trong áo ra. Vợ ông đưa hai nắm cơm trước khi đi bến, ông chưa ăn. Lục Bá không có ở đây, vậy ba người chia vẫn được. Tầm định từ chối, nhưng ông đã bẻ một nắm đặt lên tờ giấy sạch.

— Cứ ghi là tôi góp, nếu cô nhất định cái gì cũng ghi.

Tầm nhận. Cơm nguội, có vị muối, cô ăn hết trước khi lấy hộp dụng cụ.

---

Phòng thử công nằm sau sân, chung với chỗ kiểm linh thạch giữ lạnh của người bán cá. Một mẻ vừa xong để lại hơi ẩm trên vách. Người coi lò mở cửa thoát, chỉ chỗ Tầm được đứng và bảo cô báo trước nếu dùng lực vượt dấu khắc ở mép bàn. Cô nhìn dấu, đáp mức ấy thừa cho việc hôm nay.

Cô đến bậc Dẫn Hỏa nhiều năm, đủ giữ linh hỏa đều giữa hai lòng tay, chưa đủ gom cả lò thành một điểm sáng như đan sư Ngưng Đan. Ngày trước cô từng xấu hổ vì điều ấy. Mỗi kỳ kiểm tay nghề, người tới sau có thể làm lửa sáng hơn; cô vẫn đứng với ngọn lửa nhỏ, đợi mẫu chịu mở vết.

Hôm nay điều cần là lửa chậm không làm mất dấu. Cô đặt phần được cấp lên phiến giữ, vẽ vị trí rồi mới dẫn hỏa. A Chi cầm giấy đứng chếch bên, tránh hơi nóng. Khiêm ghé lên thì người coi lò đưa ông sang vạch nhìn, nơi vẫn thấy được bàn mà không chạm tay người thử.

Vỏ đan tách thành hai lớp. Lớp ngoài lắng đều, lõi có vệt trắng li ti chưa hòa. Tầm nhìn lại dưới ánh cửa trước khi hạ lửa. Nếu tăng mạnh thêm, cả vệt sẽ rực lên rồi biến mất, để một mảnh tro đẹp hơn mẫu ban đầu mà ít điều để đọc.

Cô bảo A Chi vẽ vệt ở góc phải, ghi thời điểm nó lộ ra. Cô gái hỏi bên phải tính theo mình hay theo người đứng lò. Tầm dừng, xoay phiến giữ về một dấu mũi khắc sẵn rồi chỉ lại. Cô nhớ trong những bản hội từng nhận, chữ “bên phải” ấy đã xuất hiện không biết bao lần.

— Lô bị ép ra sớm? — A Chi hỏi.

— Có dấu của việc ấy. Còn cần mẫu từ lò và sổ nhập.

— Thử lên dây dẫn của đội tôi có biết nhanh hơn không? — Khiêm hỏi.

Tầm tắt nhánh lửa cuối, không đưa mẫu sang dây ông đang tháo khỏi cổ tay. Cô giải thích vật dẫn ấy từng đi qua nhiều chuyến, tự nó có vết lực; thử bây giờ sẽ thêm một điều chưa rõ. Cô cũng không nuốt mẫu để chứng tỏ mình dám chịu. Phần vừa thử được cất riêng, ghi đã tác động, không đặt lẫn vào thứ còn nguyên.

Khiêm cuộn dây lại. Ông ngồi xuống sát cửa, nhường chỗ cho người bán cá tới lấy phiến giữ lạnh. Tầm đọc kết quả thành tiếng trước khi viết: có vết phù hợp với việc lõi chưa lắng, chưa đủ kết luận mọi người dùng cùng chịu một mức nghẽn, cần xem phần lưu của lô.

A Chi nghiêng đầu nhìn câu cuối.

— Người mua có tin một đan sư cứ viết chưa đủ kết luận không?

— Không ghi thì họ sẽ tưởng ta biết hết.

— Em hỏi họ có tin không.

Tầm đặt bút lên mép bát.

— Có người không. Chị cũng muốn viết một câu khiến họ đứng về phía mình ngay.

Khiêm nhìn lên, không nói. Cô đọc lại những dòng ấy, bỏ một chữ mình vừa viết quá mạnh, chép bản sạch rồi giữ cả bản có sửa trong tập. A Chi không còn hỏi. Cô đổi sang kẻ ô, để hình vệt trắng không chạm phần nhận xét.

---

Quảng Đan Các vẫn thơm mùi gỗ ấm. Người bán ngoài sạp đang chỉ khách cách nhìn vân sáng trên vỏ. Nhận ra Tầm, anh ta cầm hộp trên tay lâu hơn cần thiết. Tầm đưa phiếu nhà cân công, yêu cầu gặp người chịu trách nhiệm lô. Khiêm đứng cạnh, giữ bản của mình.

Họ đợi ở sân trong, nơi Tầm từng xếp hàng nhận dụng cụ mỗi sáng. Một người giữ lò cũ đi qua, nhìn cô rồi cúi đầu kiểm dây giày dù dây đã buộc. Cô chuyển mắt sang chậu cây cạnh cửa. Nó được đổi sang chậu lớn, chiếc nứt cô từng xin giữ lại đã không còn.

Phàn Nghiệp tiếp họ trong gian nhìn xuống kho. Ông mặc áo hội chủ, cổ tay có ba vòng bạc Ngưng Đan. Tầm nhớ tiếng vòng va nhau mỗi lần ông lật trang. Hôm nay âm thanh ấy vẫn đều như trước.

Ông nghe hết, bảo dấu của cô bị lưu do sơ suất quản kho. Còn đan, người giữ sạp có thể đổi hộp bán hàng ngoài. Ông gọi người đưa trà, hỏi Khiêm hai đồng đội đã có người xem linh tức chưa. Khiêm đáp họ đang nghỉ nặng theo lời ở bến.

— Tôi sẽ hỏi lại sạp, — Phàn nói. — Có việc gì thì làm rõ việc ấy, đừng vội gộp cả kho.

— Vậy ông dừng mã lô này, kiểm kho cùng các sạp nhận nó, — Tầm nói.

Ông đặt phiếu xuống.

— Một mẫu từ tay khách, một đan sư mất giấy. Cô muốn tôi làm cả thành hoảng chỉ vì vậy?

— Tôi muốn ông trả lời trước khi bán tiếp.

Phàn xoay chiếc bình linh hỏa trên bàn. Lửa đứng thẳng không rung. Sức nóng ép xuống cổ tay Tầm, làm phần giấy gần tay cô cong lên. Đó không phải đòn đánh có thể đem tố, chỉ là cách nhắc ai đủ tư cách giữ lò lớn ở thành này. Cô kéo tay áo khỏi mặt bàn, giữ mép phiếu. Không có ích gì trong việc cố làm ngọn lửa của mình sáng bằng ông.

A Chi nhìn mép giấy cong, lặng lẽ chuyển bản còn lại sang đầu bàn mát hơn. Phàn thấy, đặt bình sang bên. Ông hỏi Tầm muốn nhận khoản công kiểm nào, có thể tính luôn vào giải quyết hôm nay. Cô đáp phần nhà cân công có phiếu, nhưng người cần trả lời trước là người mua.

Khiêm nhấc chén trà, chưa uống. Nước bên trong rung khi ông đặt xuống.

Phàn đề nghị trả tiền hộp, kèm tiền công cả đội nghỉ một ngày nếu ông ký đã giải quyết xong. Ông cho người tính tại chỗ, con số nhiều hơn tiền Khiêm kiếm chuyến trước. Người giữ sổ mang giấy vào, đẩy bút tới phía khách.

Tầm im. Cô không có quyền bắt Khiêm giữ thiệt hại để mình thắng. Cô nhớ gói cơm ông đã chia, nghĩ tới những ngày đội chưa chắc được chạy. Nếu tiền ấy trả được tấm ván và ngày nghỉ, ông có lý do cầm bút.

Khiêm hỏi có nhận bản giấy trước không. Người giữ sổ chỉ chỗ dành cho người mua, nói ký rồi sẽ có bản. Ông kéo giấy về phía ánh cửa, đọc từ đầu. Tầm nhìn ngón tay ông dừng ở dòng cuối.

— “Không còn yêu cầu liên quan lô hàng” là cả người đội tôi mua sau này?

Phàn bảo câu theo lệ, không cần hiểu rộng. Khiêm ngẩng đầu, hỏi có thể sửa cho đúng phần hộp mình mang không. Người giữ sổ nhìn hội chủ. Một khoảng im đủ để tiếng bánh xe dưới sân lọt vào.

— Chúng tôi không sửa mẫu vì một trường hợp, — Phàn nói. — Ông cứ nghĩ kỹ. Đề nghị còn ở đây đến cuối ngày.

Khiêm đặt bút xuống, xin bản mang về đọc cùng đội. Phàn đồng ý sau khi người giữ sổ chép thêm chữ chưa ký ở đầu. Tầm nhận lại phiếu thử, phát hiện ngón tay mình để một vệt ẩm trên mép. Cô cất nó giữa hai tấm bìa.

---

Ra khỏi gian, Khiêm đi chậm dọc hiên. Tới chỗ bóng cây mới dừng, ông nhìn tờ đề nghị rồi nói rất muốn nhận tiền. Tầm bảo cô cũng thế. Ông hỏi có phải đọc giấy nào cũng mệt như hôm nay không.

— Không. Có giấy mệt hơn.

Ông cười một tiếng ngắn. A Chi hỏi có nên chép hết các dòng không, sợ bản người giữ sổ thay chữ. Khiêm đưa bản mình cầm cho cô nhìn dấu ghi chưa ký, bảo cứ chép, nhưng để ông mang tờ này về trước khi bữa tối đội tan.

Họ đi ngang dãy kho. Cửa thứ ba vừa mở, lộ góc thùng tro còn nóng. Trong tro có những hạt trắng giống vệt lõi mẫu. Tầm đứng lại. Một người trẻ đang đẩy thùng, khuỷu tay dính bụi tới gần vai. Anh nhìn theo mắt cô, kéo cánh cửa khép ngay.

— Kho không tiếp khách, — anh nói qua khe.

Tầm chưa kịp hỏi tên. Cô nhìn bảng số cửa, ghi vào mép phiếu, rồi tiếp tục đi. Khiêm quay lại một lần nhưng không tới gần. Cửa kho ấy không phải nhà họ; một lần tự mở sẽ cho người khác lý do nói cả ngày hôm nay chỉ nhằm lấy đồ.

Ngoài cổng, người bán đan vẫn đang khen lớp vân sáng trên vỏ hộp. Tầm đi tới bảng mã lô ở quầy, xin một bản giá có ngày. Người bán nhìn cô, nói chỉ còn bản treo. A Chi chép dòng cần biết ngay trước mặt anh, kể cả số thứ tự không nằm trên hộp Khiêm.

Tầm không thấy chiếc thùng tro được đưa ra đường nào. Cô chỉ có số cửa và một lần nhìn ngắn. Cô giữ tờ ghi riêng, không thêm nó vào kết quả thử như thể đã lấy được mẫu. Khiêm gài bản đề nghị vào áo, đứng ở chỗ rẽ về bến.

— Mai tôi quay lại, — ông nói. — Trước giờ kho mở.

Tầm dặn mang người trong đội biết việc mua. Ông gật, rồi đi nhanh như cuối cùng cũng có một nơi để đưa câu hỏi tới. Cô nhìn theo tới khi màu áo lẫn trong đám người, mới cùng A Chi quay về ngõ.