Chương 47: Giá của một mùa trắng

Quyển III — Vườn không ký tên

Sa là người nói đầu tiên trong bữa sân. Chị muốn nhận giá Tịnh Kính trả cho tổ thợ ba mùa, có tiền tháng kể cả khi cây chưa giao. Nhà chị không thể để nồi ăn cùng đợi vân cây mới, công canh và dọn đã có ngày trả, phần sau mới là điều chị đang hỏi.

Nhu không ngồi trên chỗ cao, vẫn giữ chiếc bát đã ăn hết. Hãm Sương còn những bậc khác, đủ trả việc của vườn mình theo mức đã tính; khoản ấy không đủ nuôi thêm cả tổ phục hồi Khâu Trăng qua một mùa không bán được. Tổ nhận công từng giai đoạn và phần vụ đầu, phần công đã làm phải trả, phần vụ sau vừa thành khoảng trống.

Tầm nghe tới giá ba mùa, đầu tiên nghĩ tới quyền Hạ sẽ giữ khi người giỏi đều đi theo chị. Cô mở miệng nói cần chờ xem giống đất, Sa nhìn sang ngay, bàn tay đặt trên bụng áo đầy mùi đá tan.

— Chờ bằng tiền nào của cô?

Câu không lớn, làm Tầm dừng. Tiền công cô nhận từ Nhu có thể giữ cô qua chuyến rồi về tiệm, người còn đứng bên giàn không có lối ấy. Cô đặt bút xuống, nói mình đã đáp quá nhanh, xin xem việc có thể tìm thêm trước khi khuyên ai từ chối.

Dật đưa bản tuyển việc, không giấu mức tiền, cũng không giả đó là quà cứu vườn. Người nhận sẽ theo lịch thương xã, được trả học nghề, có phần không được nhận thêm việc nguồn cạnh tranh trong thời hạn. Người rời sớm có khoản đào tạo phải tính lại theo phần, không bị buộc ở bằng lời hứa suông nhưng lối ra cũng có giá.

Hòa hỏi có được giữ phần giống riêng khi nhận làm không. Dật không có quyền trả lời mọi giống theo một câu, nhận gửi tên vật cụ thể để sửa rõ trước khi ký. Ba người xin bản mang về, hai người muốn tiếp vườn nếu có việc phụ, một người về nhà hỏi người cùng nuôi con.

Bữa ấy kết thúc khi ai cũng có một việc khác sáng mai. Nhu ngồi lại, bóp vành bát tới khi Tầm nhắc coi chừng nứt. Chị thả tay, nói chưa biết chọn khay giống đất có đúng với tất cả người theo mình không. Tầm đáp nó là lựa chọn chị đã nhận, còn lựa chọn tiếp của họ cần chỗ để khác chị.

---

Sáng thứ ba sau bữa sân, Tầm cùng A Chi tới trạm công, mang danh mục những tay nghề có thể nhận việc. Người giữ trạm nhìn những tay nghề họ mang, hỏi giàn cây khác mái chợ được gì. Tầm không trả lời thay, mời Tề và hai thợ tới xem vật thật, nhận công khảo sát nếu chủ chợ đồng ý.

Mái chợ bấc ở Sơn Dạ có những tấm vải phản quang để hàng không nhận nắng trực tiếp. Sau mưa đá, một dải khóa gãy, người bán đã phải dời sạp xuống sân, mỗi chiều lại mang hàng vào vì sương. Việc cần làm trong hai tuần, có giới hạn tiền, không nhận dựng mái mới cho cả chợ.

Tề đứng ngoài nhìn, hỏi hướng chịu gió trước khi sờ khóa. Người chợ chỉ phần mình biết, trả lời không rõ về cột trong. San không có ở đó, họ thuê một người mái kiểm chỗ chịu, chậm nửa buổi mà khỏi biến nhóm thợ vườn thành người biết mọi thứ có dây.

A Chi lấy số thanh còn từ đơn trước cho xem. Phần thẳng có thể dùng với khóa làm riêng ở đoạn này, kích thước phù hợp, không phải cứ đồ đã mua sai là vô dụng. Cô báo giá vật theo hiện trạng và chi phí làm, xin người chợ tự chọn so với vật mới.

Chủ chợ nhận một phần, cần hóa đơn riêng từ người sở hữu thanh, không trừ vào công thợ để giúp A Chi đẹp sổ. Tầm chốt phần tiệm đã nhận trách nhiệm mua, tiền bán lại về đúng khoản ấy, việc sửa có người đứng nghề nhận.

Tề nhận dạy ở nền, cổ tay trẹo chưa nhận kéo nặng; chị chỉ một thợ vườn biết làm khóa tạm theo mái đã kiểm, phần khác cần người mái riêng. Có bốn người được công hơn một tuần, những người còn lại không vì đứng cùng nhóm mà tự có tiền. Tầm nhìn danh sách, con số nhỏ hơn một cơn đói nhưng là bốn tên thật.

Ở sân chợ, Sa hỏi liệu bốn người có phải ai từng nói muốn ở lại vườn. Nhu nghe, lắc đầu, đề nghị chọn theo tay nghề và lịch nhận, ai đi theo thương xã vẫn có thể làm xong lượt công trước ngày bắt đầu. Sa đứng suy nghĩ rồi nhận phần mình đủ làm, không ký một lời quay lại để đổi công tuần này.

---

Ngày sửa đầu, Tầm tới giao vật xong ở lại phụ đưa dây dưới nền. Từ nền, Tề gọi ngắn cho người trên mái, tiếng búa và tiếng vải căng át những câu dài; những người từng nuôi cây nhanh chóng học chỗ công của mình nối được với vật khác, nhưng không ai được để một chốt chưa kiểm chịu người.

Một người bán bấc than dời hàng ba lần mất khách, thấy cô mặc áo đan sư thì hỏi sao không làm một viên giữ mái khỏi rơi. Tầm đưa ông thanh khóa, nhờ giữ đầu khi cô quấn, đáp nếu có thứ ấy bà chủ chợ vẫn phải thuê người biết mái để đặt nó.

Ông giữ, chỉ một lúc đã mỏi tay, đổi cho A Chi. Tầm nhìn dây đặt được, nghĩ một câu giải thích dễ được tin hơn khi người hỏi thấy công nằm giữa hai tay mình. Cô không giữ ông làm thêm để học hết bài, nhận vật rồi chào khi ông trở lại khách.

Giữa trưa, nhóm ăn trên nền đã quét. Có một chị mang món nhà, một người mua ở chợ, Sa lấy phần rẻ vì còn gửi tiền về. Nhu định gắp thêm, thấy chị đã tự đổi món với người bên cạnh thì dừng, hỏi tối chị còn ca nào không.

Sa nói tối về nhà, đứa con cần nghe mình đọc truyện mà giọng đọc như đang mắng cọc. Chị học được ở bà Liên một câu ru cũ, muốn thử để con chịu ngủ trước lúc mẹ ngủ luôn. Tề cười, bảo giọng ấy gọi thợ thì được, nha lưng đá nghe chắc cũng trả cây.

Tầm ăn cùng tiếng cười, không muốn bữa nào cũng thành bảng ai thiếu gì. Khi một đứa trẻ chạy qua làm con chim gió ở sạp quay, A Chi nhìn theo, khoe con của vườn đã có cánh méo. Người bán đồ chơi ghé qua, muốn biết họ mua ở đâu để xem hàng đối thủ.

Buổi chiều một trận gió thử mái, dải mới giữ đúng, dải cũ phía bên phập mạnh. Người chợ muốn nhóm làm luôn, Tề đặt lịch kiểm sau, không nối việc chưa biết vào giá đã nhận. Tầm đứng nghe, bàn tay còn dính dây, thấy người thợ có thể tự nói phần ấy mà không cần đan sư đứng xác nhận.

---

Trong lúc công mái chạy, Nhu dẫn Tầm tới các bậc Hãm Sương còn làm. Chị muốn biết có nhận một ít người Khâu Trăng sang tỉa giàn và phân nguồn mà không tạo việc giả. Uông chỉ lượng và thời gian, nhận thêm hai người học, không nhận đủ mười người chỉ để vườn trông có tấm lòng.

Hai người ấy nhận mức học việc phù hợp việc được làm, công khác khi đủ tay. Một thợ đã quen giàn cũ từ chối vì mức ấy không đủ chi đường, Nhu nhận để chị đi. Tầm không nhìn theo như một người bỏ rơi giống quý; cô tự hỏi mỗi lần mình nói ở lại đã tính đủ cái xe người ta phải trả chưa.

Thư Mùi tới sau khi trạm gửi tin tìm việc. Tuyến Mắt Gió cần vài bộ khung vải thay trước mùa đổi, ông thợ làm hiện tại nhận không hết, có thể thuê người cắt và khâu theo mẫu. Anh chỉ nhận lượng nhỏ trước, không hứa công một mùa khi chưa thấy vật.

A Chi giữ một mẫu đã được phép chép, Hòa nhận khâu thử với phần chân không cần đứng lâu. Cô tính công đủ, giao cho người trạm chuyển, chưa có một xưởng cứu cả tổ bỗng mọc từ chiếc kim. Hòa cũng xin học công giữ giống của Liên, dùng tiền phần mình, không muốn mọi ngày ở vườn đều chỉ vì câu chuyện mẹ.

Tầm tranh thủ giữ một ca lò với Quân. Mẫu vỏ nhỏ từ rễ còn dùng trong giới hạn, cần vật nhận giữ lượt đêm nếu giàn mới chưa đủ. Cô thử đường trở về qua khoang trống, lần thứ ba mới không tắt giữa, mỏi khiến hai đầu ngón run nhẹ.

Đúng lúc ấy có người gọi tin việc mái. Cô trao vật cho Quân rồi đi sau khi đã ngừng, không ôm cả mẻ theo vì nghĩ việc mới đều do mình nối. Người kiểm báo ông giữ được tới hết quãng đã nhận, chưa nhận ca khác thay cô ngày mai, lời ấy rõ và nhẹ.

Tối đó thư người dạy ở Vân Khê tới, trả hình vòng gân cô gửi bằng những nét sửa rất ít. Ông khoanh phần cô muốn giữ hai khoang cùng lúc, nhắc chỉ thử một đường trở về trên vật trơ trước, đừng vì đã thấy cây làm được mà bắt căn tính chạy theo. Lớp tiếp đã đủ người, cô về muộn phải đợi lượt sau, phí giữ chỗ được hoàn theo lịch cũ.

Tầm đọc hai lần, cất cả tờ hoàn phí. Chuyến đi có việc đáng làm vẫn lấy mất một mùa học đã chọn; cô không viết xin người dạy giữ mọi người đợi. Cô gửi lịch về dự kiến, nhận bắt đầu lại lượt tập còn thiếu, rồi trở sang nhìn khung vải Hòa đang khâu dưới đèn.

---

Hạ trả lời bản tuyển việc sau hai ngày. Chị nhận tách giống riêng và công ngoài không cạnh tranh đúng nguồn thương xã mua, giảm phạm vi cấm nhận việc quá rộng. Khoản đào tạo khi rời vẫn còn theo phần thật đã nhận, có hạn, không miễn tất cả vì vườn vừa gặp đá.

Sa đọc cùng người giữ trạm không thuộc vườn. Chị chọn theo tổ Tịnh Kính sau khi xong mái, tiền ổn hơn và gần tuyến có nhà người chị. Nhu nhận lịch bàn giao, trả đủ phần việc cuối, nhờ để lại cách chị đã thấy nha đi vòng khi trăng đổi nếu chị đồng ý.

Chị nhận chép có công trong buổi bàn giao, không làm thêm mỗi đêm từ xa để người ở vườn khỏi thiếu. Nhu cười méo, bảo chị đã học nói giá rõ từ ai không biết. Sa đáp từ những lần mình phải đi về lấy tiền thiếu, khiến cả hai im rồi cùng bật cười.

Có người vẫn muốn nhận ứng rộng hơn đổi quyền thu giống đất nếu sống. Tầm không đứng ra cấm. Cô xin họ chờ bản có tên từng phần và đường rời, không đặt cả chữ của nhóm vào tay một người chỉ vì bữa này mọi người đều cần tiền.

Sách tới cuối buổi, mang bản tiền đã nhận và một hộp công cụ cũ còn giá. Ông muốn trả bớt phần mình đã bán quá quyền nếu xác nhận đủ, chưa đủ trả hết ngay. Nhu hẹn người cùng xem ở giàn ngoài, để công cụ nằm nguyên cho ông giữ tới lúc có quyết định, không bày chúng như lễ chuộc lỗi giữa sân.

Tối, Tầm tính phần mình có thể ở thêm. Tiệm đã có lịch và tiền chuyến theo công, tay cũng cần ngày nghỉ. Cô nhận thêm hai tuần rõ với Nhu, gồm thử giữ giàn đêm và chốt phần kỹ thuật để người khác làm tiếp, không ở mãi tới lúc mùa trắng thành vụ đầy.

Ngoài mái, khung vải Hòa khâu đầu tiên được treo thử, một cánh rủ sai khiến cả hình nghiêng. Cô tháo xuống, ngồi cạnh A Chi sửa trong tiếng kể Sa bắt đầu tập ru con. Một mùa chưa có tiền cây vẫn cần nhiều buổi như thế: công nào làm được trả công ấy, người nào có đường khác tự bước, còn những nhánh sống trong bóng chưa phải trả cả nồi ăn trước khi chúng kịp lớn.