Chương 4: Một chữ trong khế ước

Quyển I — Đèn cuối ngõ

Lò thứ hai nguội hẳn khi đoàn kiểm tới. Diệp Tầm nhận ra điều ấy từ bậc cửa: không còn tiếng lực đọng trong máng, gió sân luồn qua mà không mang hơi nóng. Cô đưa hai tay vào ống áo, giấu chỗ da còn đỏ sau đêm qua để khỏi vô thức chạm lò tìm một tiếng đã mất.

Phàn Nghiệp đứng sẵn ngoài kho cùng người giữ sổ. Ông nói việc gây rối ở tiệm không có lệnh của mình và sẽ giải trình riêng. Viên quản giao dịch vừa mở sổ. Tầm yêu cầu ghi nguyên câu ấy, không chỉ ghi hội đã biết việc. Phàn nhìn cô rồi gật cho người giữ sổ chép.

Niêm cửa còn nguyên. Người coi kho đọc số trước khi tháo, yêu cầu mỗi bên nhìn. Một thợ lò đứng gần lối vào khoanh tay hỏi dừng bao lâu; ca sáng của họ đang đợi ngoài sân, không ai biết có được tính công. Viên quản bảo chuyện ấy sẽ ghi riêng, chưa cho đụng lò trước khi lấy mẫu.

Tầm muốn hỏi thêm nhưng thấy người thợ quay mặt đi. Cô đang bước vào nơi mình từng có chỗ đứng, sau lưng là cả một ca mất việc. Đúng về mẫu không tự khiến họ muốn giúp.

Chốt đá ở cửa phụ vẫn còn. Lục Bá quỳ xuống, không lấy tay trần dò mặt trong. Ông đưa đèn cho A Chi, dùng gương nhỏ nhìn vạch tuổi lò. Màu xám ở đó chuyển bạc đục, còn vết nứt đi sát lỗ buộc dây Hà Đốc đã vẽ.

— Lò phải giữ lực lâu hơn mức chốt này được làm để chịu, — ông nói.

Người giữ sổ hỏi vậy có chứng tỏ người giữ ca cố ép không.

— Chốt không biết tên người ra lệnh.

Ông nói đủ hai phần trước khi tháo. Viên quản nhắc người ghi giữ cả câu sau. Phàn đứng cạnh, nhìn dấu bạc một lúc rồi gọi người phụ trách sửa lò tới. Người ấy chưa có mặt. Đoàn không chờ để ông kể thay.

Tầm theo người lấy tro ở khe. Cô chỉ chỗ cần nhìn, không tự gom tất cả vào túi. Người được giao lấy chia từng phần, đọc vị trí, để người chứng kiểm miệng hộp. Tro giống mẫu Hà Đốc mang, nhưng lần này có người lấy, người chứng và dấu kho. Túi cũ vẫn được gọi đúng tên mẫu chưa xác nhận nguồn.

Mẫu lưu của lô ở ngăn khác, niêm hộp có ngày xuất. Khi nắp mở, A Chi nhìn Tầm như đợi cô chỉ ngay vệt trắng. Tầm lắc đầu, để người giữ mẫu chuyển phần được cấp sang bàn thử. Nếu mắt cô luôn là thứ đầu tiên chạm mọi bước, rồi đây ai muốn kiểm ngược cũng phải đi qua cô.

---

Phàn yêu cầu mời chuyên gia ngoài. Viên quản đồng ý, gửi người tới hai đan sư đang ở thành nhưng không nhận việc Quảng Đan Các. Tầm thở ra. Cô sợ điều ngược lại hơn: mọi người tin cô ngay vì từng bị đuổi, biến chuyện này thành trả thù giữa hai người.

Trong lúc chờ, họ xem giấy nhập. Bàn kho không đủ chỗ, A Chi phải kê một tấm ván trên hai thùng rỗng. Khi đặt sổ, cô thấy mặt ván còn dính tro, lại nhấc lên lau. Người giữ sổ cầm tấm khăn quá cũ trên tay, cuối cùng đưa cho cô chiếc sạch lấy từ ngăn riêng.

Mã nguyên liệu dài, nét bút người nhập nhanh. Tầm đọc lượng đi lò, A Chi dò lượng trong kho. Tới một dòng, cô gái ngừng đếm hạt bàn tính.

— Sao ba thùng này ghi mượn?

Người giữ sổ bảo lõi ngưng mới do bên cung ứng cho thử, chưa mua nên chưa vào tài sản. Anh ta chỉ cột bên cạnh như đã trả lời xong. A Chi đem phiếu lò đặt sát, nhìn lượng dùng rồi hỏi phần đã tiêu hết được trả bằng gì.

Không ai trả lời ngay. Phàn bảo nếu đạt, hội sẽ thanh toán theo hợp đồng sau thử; đó là lệ có thể chấp nhận khi chưa đủ dữ liệu về loại vật liệu mới. Tầm đáp dùng trong thử khác đưa vào đan bán. Cô muốn xem phần quy định phạm vi, không chỉ điều khoản giá.

Khế ước được lấy từ tủ, có một phụ lục gấp vào trong. Người giữ sổ mở trang giá trước; A Chi giữ mép phụ lục vì thấy mã ghi cùng dòng. Chữ “thử” nằm ở đó: lõi dùng cho mẻ luyện thử, không đưa thẳng vào đan bán. Phiếu xuất cho lò đã bỏ chữ ấy.

Cô chép hai dòng cạnh nhau, viết chậm đến nỗi mực đọng ở nét cuối. Tầm đặt chặn giấy giúp, không giục. Lần đầu A Chi chỉ đúng một chỗ khiến cả người mang ba vòng bạc phải cúi xuống đọc.

Phàn nói người phụ trách có thể ghi thiếu, ông không đứng ở mỗi cửa kho. Tầm hỏi ai cho phép bán lô có nguyên liệu đang thử và dùng dấu kiểm của cô. Người giữ sổ đưa tay tới ngăn có khóa rồi dừng, nhìn hội chủ.

— Cứ lấy, — Phàn nói.

Lệnh xuất có ấn của ông. Ở cột kiểm mẫu là dấu mang vết khuyết Tầm quen. Không có chữ ký mới của cô. Ngày ở đầu lệnh cách ngày cô bị thu giấy hơn một tháng.

Tầm nhìn ấn lâu. Cô từng nghĩ chỉ cần tìm một dấu giả sẽ cầm được lời giải về nhà. Dấu ở đây thật; cách nó được dùng mới giả. Những người đứng quanh không cần bí pháp tinh vi để tạo hộp đan đã đến tay Khiêm. Họ cần một ngăn giữ dấu cũ và lệnh xuất được mọi người chịu làm theo.

Phàn hỏi người giữ sổ ai đã đóng. Anh ta đọc tên một người nghỉ việc, nói được bảo dùng danh sách đã lưu. Tầm yêu cầu giữ cả danh sách và quy tắc phát hành, không chỉ gọi người ấy về hỏi. Đưa hết chuyện xuống bàn tay đóng dấu sẽ để người ra lệnh đứng ngoài.

---

Trong ngăn còn hồ sơ lần cô bị thu giấy. Tầm nhận ra dây buộc màu sẫm trước khi thấy tên. Sáu tháng cô xin bản đủ, chỉ được nhận quyết định cuối. Bây giờ tập giấy nằm giữa sổ nguyên liệu và phiếu xuất, không còn cao hơn đầu cô trên một cái tủ.

Người giữ sổ mở theo yêu cầu viên quản. Biên bản ghi lý do cản giao dịch, bên dưới có bản yêu cầu kiểm thêm Tầm nộp ngày ấy. Nét chữ cô chật ở cuối trang vì đã cố viết đủ trước giờ đoàn hàng đi. Điều lệ kèm cho phép đan sư hoãn ký nếu mẫu chưa đạt.

Tầm đọc câu mình viết: xin giữ phần lưu đến khi hoàn tất chu kỳ, nếu cần người khác cùng xem xin ghi rõ người được giao. Cô nhớ không viết giận dữ trong giấy ấy. Cả buổi hôm đó cô đã sợ một chữ quá mạnh khiến họ khỏi phải đọc phần còn lại.

Phàn đứng ở đầu bàn, bảo chuyện cũ nên xét trong hồ sơ khác. Tầm nhìn ông.

— Đúng. Tôi xin ghi yêu cầu mở lại riêng.

A Chi ngẩng lên như chưa hiểu vì sao cô không gộp khi giấy thuận lợi đều nằm đây. Tầm chỉ ngày. Việc dấu bị dùng sau khi cô rời hội không tự trả lời chuyện sáu tháng trước. Cô cần người có thẩm quyền đọc đúng lý do từ chối của cô, điều lệ lúc ấy và những mẫu, lời ghi còn giữ được.

Viên quản cho chép nhận những trang liên quan, niêm phần gốc. Ông nói chưa thể trả tư cách ngay tại kho. Tầm ký dưới lời yêu cầu, thấy bực khi phải đợi, nhưng không đòi ông làm việc không thuộc buổi kiểm.

Người thợ đứng ngoài cửa lúc sáng mang nước tới. Anh đặt bình xuống, hỏi có phải lò nào của hội cũng bị dừng. Tầm đáp hiện lệnh giữ kho thứ ba và lò thứ hai; mã khác cần xem hồ sơ riêng, chưa ai kết luận cùng lỗi. Anh đưa chén cho cô, mắt vẫn nhìn tập giấy mang tên hội chủ.

— Nếu mẫu đúng mà khách không mua thì sao?

Cô không có câu trả lời khiến cả ca được công ngay. Cô xin ghi điều anh vừa hỏi vào phần ảnh hưởng để viên quản tính phương án, rồi uống nước. Anh không cảm ơn, cũng không cất chén đi như lúc đầu.

---

Hai đan sư ngoài hội tới buổi chiều. Người nữ tên Mẫn Cơ mang hộp dụng cụ nhỏ, người nam tên Đường Túc có bộ vạch giữ hỏa cũ. Họ yêu cầu nhìn niêm, phần lưu và cách lấy, không bắt đầu bằng việc hỏi ai bị đuổi. Tầm trình bản mình ghi, cả chỗ sửa.

Mẫn Cơ giữ một phần thử ở mức thấp, đợi lõi lộ vệt rồi đổi hướng ánh. Đường Túc xem phần khác ở bàn riêng. Họ không thống nhất ngay. Đường Túc bảo vệt đủ chứng minh chưa lắng theo điều kiện tự công bố của hội. Mẫn Cơ đồng ý về điều ấy, nhưng không đồng ý mọi người dùng sẽ nghẽn cùng kiểu.

— Căn tính của người kéo thuyền khác nhau. Chỉ nhìn đây không thể viết ai cũng bị.

Tầm mở đơn nháp, thấy đúng câu quá rộng mình đã nghĩ tới rồi chưa nộp. Cô gạch, ghi sửa ở mép để A Chi nhìn rõ. Phàn tựa vào cạnh tủ, hỏi nếu chưa chứng minh tất cả bị ảnh hưởng, cớ sao phải dừng.

Mẫn Cơ đặt kẹp xuống.

— Điều kiện lô được ông công bố để bán, không đợi mọi người dùng hết mới tính. Tôi không nói mọi người chịu giống nhau. Tôi nói phần lưu này không đạt điều ông hứa.

Tầm không thêm lời. Cô để hai người đọc nhận xét, nêu cả điều có thể và chưa thể nói. Viên quản yêu cầu hội cung cấp danh sách sạp nhận cùng mã, phát thông báo dừng riêng lô ấy và giữ hàng chờ đối chiếu.

Tống Khiêm đứng cuối sân từ lúc nào. Ông xin bản thông báo mang về bến. Người giữ sổ đưa thiếu trang chỉ nơi tiếp nhận, A Chi nhận ra, xin thêm rồi mới đưa cả tập. Ông cẩn thận vuốt giấy như hôm qua, lần này không có số tiền đang chờ chữ ký cuối.

Phàn nói dừng đúng trước hội chợ khiến thợ mất công, sạp nhỏ không tiền trả nợ. Ông nhìn Tầm như đặt gánh ấy vào tay cô. Cô biết những tên đầu danh sách. Một chị từng cho nợ hai bữa mì, một nhà bán đan kèm đồ thuyền với vốn mượn từ cả họ.

Nếu chờ tới sau hội chợ, người mua sẽ mang khó khăn ấy vào linh tức. Nhưng nói thế chưa trả được tiền sạp.

— Ghi cách hoàn hàng cùng thông báo, — cô đề nghị. — Người bán cần biết lấy tiền ở đâu.

Viên quản hỏi hội khoản bảo chứng ở đâu và ai phụ trách xác nhận hàng niêm. Phàn đáp sẽ giao người tra, không chịu hứa giờ trả ngay. Tầm ghi việc còn chờ, tên người phải trả lời và lúc trở lại hỏi.

A Chi thêm cột hàng đã nhận, đã bán, phần được hoàn. Đường kẻ đầu hơi lệch. Tầm không bảo lấy tờ mới, chỉ giữ thước giúp đường kế đi thẳng.

Ra khỏi kho, ánh chiều đã thấp dưới mái. Lục Bá xách hộp chốt niêm theo người nhận, không mang về tiệm. Ông ngoái nhìn lò, bảo phải làm chốt khác nếu nơi này hoạt động lại. Tầm hỏi có thể làm tốt hơn không. Ông nói có, nhưng đá tốt hơn cũng không biết từ chối người cứ bắt nó chịu quá phần.

Cô đứng dưới cổng thêm một lát, nhìn các thợ nhận lại đồ mang về. Hôm nay họ đã giữ được dấu vết. Ngày mai những cửa sạp có tên trong danh sách phải mở ra hoặc đóng lại vì chính những tờ cô vừa ký nhận.