Chương 85: Khoản phạt phải trả

Quyển V — Phần nước để trống

Buổi sớm ngày cuối tháng, An mở ngăn dưới bàn, kéo bộ kẹp dài ra khỏi lớp áo cũ. Nó là đồ riêng anh mua từ những năm sửa chuông, loại giữ được một vành đồng lớn để tay thợ rảnh đặt kim. Từ lúc đi Cồn nó ở lại Hạ, bộ ngắn theo túi vẫn đủ cho những việc nhỏ hiện tại. Anh tháo từng hàm, lau dầu khô ở khớp, nghe tiếng ren quen ở tai phải. Cái tiếng ấy từng có nghĩa thêm một buổi công sắp bắt đầu, hôm nay lại ở đầu việc đem bán.

Thợ Mạnh nhận xem ở quầy sắt khi chợ còn chưa đông. Ông từng sửa đồng cùng một số khách của An, biết bộ này, vẫn đặt vật dưới ánh rồi tự quay hết hành trình. Tới đoạn cuối tay vặn khựng, An chỉ ren một phía đã mòn, còn miếng đệm phải thay trước khi kẹp chuông nặng. Mạnh lấy một hàm gỗ đối, thử giữ vật trống trên bàn, không nghe tên quen mà đếm đủ tiền ngay. Ông đưa giá đầu thấp hơn nét An đã tự tính trong đêm.

“Cậu bán cả phần hay chỉ bán cái tên thợ chuông còn trên quai?” ông hỏi.

An nhìn chữ đã mòn, đáp bán vật đúng tình trạng. Mạnh muốn lấy cả cuộn đồng An để riêng cho sửa thường, giá theo cân, không theo số công anh từng mong kiếm bằng nó. Hai người đối lượng và loại, phần đồng dính nhãn đồ khách được An để lại đúng ngăn. Một vòng dây lẫn vào từ gói đang chờ trả cũng được tháo ra trước khi cân. Đầu cân lên xuống mấy lượt, An giữ mắt trên mép chứ chẳng còn cách nghe một âm đủ để làm tiền nặng hơn.

Một khách của Mạnh đứng ngoài muốn mua riêng hàm lớn, An suýt gật vì tổng hai giá cao hơn. Mạnh chỉ trục còn phải đi đúng đôi, tháo bán lẻ thì ông không nhận nốt phần còn lại theo giá đầu. Anh xin ngồi tính bằng giấy, trừ công và giá thay miếng mòn, chọn bán bộ cùng một phần đồng sạch. Người khách bỏ đi, thợ Mạnh kéo ghế tới chỗ râm cho An ngồi đếm. Chợ bắt đầu có tiếng người mua đinh, mọi thứ vẫn mua bán như một ngày thường.

Mạnh trả tiền sau khi giữ đúng phần đã nhận, tờ ghi có vật, dấu mòn và ngày. An cầm cán vặn lần cuối để chỉ chỗ cần bôi, rồi giao hẳn sang bàn người mua. Một khoảng tay anh đưa theo khi Mạnh nhấc bộ xuống giá mới, thói quen muốn giữ một vật nặng qua ngưỡng. Anh dừng, nhận tấm vải cũ bọc ngoài mình còn giữ, gấp lại thành gói nhỏ hơn rất nhiều buổi mang tới.

Trước rời, anh hỏi nếu có việc chuông lớn sau này, Mạnh có nhận cho thuê bộ khi đã sửa không. Ông báo giá theo buổi cùng tiền đặt và giờ cần trả, không hứa lúc nào cũng để trống. An ghi, nhận một lựa chọn cho việc về sau, phần nghề ấy từ nay sẽ cần hỏi thêm một người. Anh đi qua chợ với gói vải mềm trong tay, tiếng kim loại từ quầy ở lại phía phải rồi chìm dưới những tiếng chân khác.

---

Ở nhà họp, người giữ tiền tổ giúp An đối khoản cuối tháng. Các phần chuyến nước, công chuyển giàn và giá giống đã trả có biên riêng, phần đang tới hạn là số còn sau buổi người bán quay lại cùng khoản phạt chậm hẹn họ đã nhận hôm ấy. An lấy tiền bán đặt đúng hàng, thêm phần công mình đã lĩnh, đếm một lần đủ. Phần tiền lò còn ngăn khác, tiền Vân và nhóm Miên trong sổ khác; hôm nay bàn này chỉ có những món An được dùng và món Lành đang đợi.

Miên mang bản riêng tới cất, thấy gói vải của bộ kẹp đã nằm xẹp dưới ghế. Nàng nhìn vết dầu, hỏi người mua có thử ren không. Anh nói đã thử, giá thấp hơn một chút nhưng đủ phần phải trả. Nàng cúi nhặt đầu dây rơi, buộc lại gói cho khỏi vướng chân, rồi hỏi chiều muốn nàng cùng đi hay người giữ sổ đã nhận. An nhìn chỗ trống trước mặt, nói muốn nàng cùng, nếu còn giờ. Nàng xem lịch, nhận buổi đầu, sẽ rời trước giờ đo nhà khác.

An kể đã định đợi mối guồng xong lấy tiền thay vì bán. Miên ngồi nghe, đầu ngón miết một vệt dầu trên tấm vải, nhớ ra rồi dừng cho khỏi bẩn giấy. Nàng hỏi đã báo người thuê chuông lớn tuần tới cần dụng cụ khác chưa. Anh lấy lịch tìm đúng tên, thấy một buổi xem chưa ký sửa, lập tức nhờ người chuyển câu hỏi giá thuê tới trước khi khách quyết. Những việc sau món bán đầu tiên hiện ra nhanh hơn cảm giác anh đã sẵn sàng mất nó.

Vân tới lấy tờ gửi lò, đem chiếc áo An để quên hôm mở mẻ. Cậu hỏi sao ghế bàn dưới rộng ra, An bảo bộ kẹp đã bán. Vân đứng im rồi hỏi có thể vẽ lại nó trước khi Mạnh sửa không, lớp từng muốn biết hàm dài khác hàm ngắn. Anh chỉ nơi mua, dặn hỏi chủ mới và giờ, không lấy một lời đồng ý của mình làm quyền ra tháo vật người khác đã trả tiền. Cậu gật, cất câu hỏi vào buổi trống, rồi mang áo tới móc cũ cho anh.

Gần trưa người chủ xay ghé nhận bản giờ Thuyên đã hẹn từ trước. Một người của nhóm chuyển kết quả theo giá nhận, An đối phần cơ đang dùng và hai tấm có thể hỏi lượt hiện trường tiếp sau thay kê. Ông chọn giữ ca cơ cho tới buổi hỏi đủ, không đặt tiền mới lên bàn An. Khi ông rời, anh nhìn túi trả Lành đã buộc, thấy phần việc có thể sinh thu sắp tới vẫn là các buổi cụ thể, không phải con số để kéo tờ hẹn chiều nay lại gần.

Anh cùng người giữ sổ đi hết các khoản lần nữa, phát hiện công chở một khay đã được trả trong biên chuyến cũ, dòng nháp lại cộng. An gạch trùng, báo Lành biết trước khi tới, giữ phần đối ấy cùng bản gốc. Khoản phạt đứng nguyên hàng khác. Người giữ sổ hỏi có muốn dùng tiền chênh vừa sửa giữ lại khỏi túi không, anh đếm đúng số phải giao, phần của mình còn sau đó được cất lại. Bàn sạch hơn chỉ vì họ tìm đúng một dòng, không cần thêm một món quà để sự sửa số có vẻ đẹp.

---

Chiều, Lành chờ ở góc mái phên với hộp gỗ đã mang qua nhiều buổi lấy nước. Chị bà tới cùng để đối phần thuê bóng, người giữ sổ đem các tờ đã đọc trước. An ngồi ở phía bà nhìn được mặt, đặt túi tiền cạnh bản. Lành hỏi có mang đủ hay lại hẹn từ thư dưới lò, giọng rất thường, như hỏi thùng hôm nay đã đầy đúng vạch chưa. Anh đáp đủ khoản tới hạn bằng tiền mình đang có, mở dây cho bà đếm.

Bà đếm chậm, vạch một hàng hạt đậu để giữ những nhóm đã xong. Một đồng mép sứt được hỏi lại, người giữ sổ đối ở quầy nhận đổi gần đó, mang về đồng dùng được rồi tiếp. Miên đứng bên chân phên để tránh che ánh, tới lúc bà hỏi một giờ đo cũ mới đưa đúng phần của mình. Chị Lành chỉ công giàn, xác nhận khoản đã nhận buổi trước, con số không bị lôi ra trả lại lần nữa vì hôm nay nhiều người cùng có mặt.

Lành đối dòng chở khay bị cộng trùng, đọc cả biên gốc rồi đồng ý sửa. Bà sờ tới hàng phạt chậm hẹn, để ngón tay một lúc trên chữ An đã ký. Tiền được đẩy sang phía bà, lời nhận hôm nay ghi ngày đúng hạn, bản cũ có lời hứa nước và các lượt thiếu vẫn nằm dưới. Bà nhận tiền xong, đưa An bản khép phần khoản ấy, kéo hộp về gần mình. Âm nắp hộp đóng rất nhỏ, An phải nhìn mới biết lượt này đã tới chỗ hết.

“Vụ này tôi nhận ít cây hơn,” bà nói. “Anh trả tiền rồi, chỗ luống ấy vẫn trống.”

An gật, nghe đủ câu trước khi đáp sẽ giữ phần cây đã mất và những việc hai bên còn nhận riêng trong bản mùa. Lành không cần anh diễn lại sáng giếng cạn. Bà hỏi nếu muốn xem cách phủ gốc ở vườn mận thì tự hẹn ai, anh đưa tên Sương cùng phần hỏi được, báo người vườn phải nhận giờ trước. Bà cất tờ, nói sau buổi chợ sẽ nhờ người đưa hỏi, không kéo chuyện mới vào dòng vừa trả để buộc An làm cả phần ấy miễn.

Miên tới giờ rời, chào từng người rồi đi theo lịch của nhóm. An ở lại cùng người giữ sổ, giao đủ bản Lành muốn giữ, hỏi có còn dòng nào hôm nay chưa rõ. Chị bà chỉ một nét người chép khó đọc, anh đọc lại và sửa trên cả hai bản dưới mắt họ. Lúc đứng lên, Lành kéo mái phên một chút để bóng che hộp, nhờ anh giữ mép tới khi buộc. Anh giữ đúng một chỗ vải, bàn tay lần đầu nhẹ đi trong cả ngày.

Chị Lành nhắc ghé mua vải sửa quai giỏ trước khi chợ tan. Bà mở hộp lấy một đồng nhỏ, thử nhét nó vào túi áo thì gặp lỗ thủng cũ, đồng rơi ngay dưới ghế. An cúi nhặt, chị bà bật cười bảo đòi thợ giữ từng vạch thùng mà áo mình vẫn để tiền chảy mất. Lành cầm đồng lên nhìn qua lỗ, cũng cười, gói lại bằng đầu khăn. Bà xin người giữ sổ chiếc kim ngắn buổi mai trả, định về vá trước khi làm tiếp giàn. Hộp tiền theo bà rời sân dưới mái phên, câu hỏi cuối hai chị em còn tranh là cần mua quai mới hay chỉ khâu lại cái cũ đã quen vai.

---

Tới trạm theo buổi Lưu đã nhận, An đưa phần mô hình bằng giờ và bản có điều kiện. Có người hỏi anh có đủ người tiếp công trình mới không, anh chỉ số ca thật và tên những người phải hỏi thêm. Câu trả lời ngắn hơn dự tính, buổi giải chuyển sang những chỗ cần đo ngoài đất. Lưu giữ mảnh gỗ vệt xanh ngay trên bàn, khi nói tới tràn thì đưa vật cho người hỏi nhìn thay cả một đoạn nhắc lại. An nhận một buổi khảo sát riêng sau lịch đã có, chưa nhận ngày lắp.

Khi xong việc, Lưu hỏi dưới lớp có giữ được chiếc máng ông cho không, An kể cậu học viên đã tìm cách kê khác vì nước cứ tới mép mình. Ông cười, nhờ lần sau giữ cả cách kê đó để xem, rồi cuộn bản. An rời trạm qua sân nhiều bóng cây hơn nhà họp, lấy bình ra uống phần còn. Mùi đồng quen ở tấm vải gói dưới tay vẫn theo anh, chỗ giấy biên vừa khép ở ngăn lại mỏng đi. Anh ngồi ở bậc tới lúc người gác gọi giờ đóng sân mới đứng dậy.

Về tới nhà, một khách mang quai đèn nhỏ chờ ở cửa, việc đã hẹn từ tuần trước. An ngồi bàn ngắn, lấy kẹp thường giữ, sửa xong trong giờ và giao vật cũ khách muốn nhận lại. Tiền công được đếm vào ngăn mới trống, ít tới mức vừa đặt xuống đã nghe rõ tiếng đồng chạm đáy. Khách hỏi có mai nhận chuông lớn không, anh cho giá buổi xem cùng giá thuê bộ Mạnh vừa báo, người ấy xin về hỏi nhà, buổi sửa được để chưa nhận.

An cúi mở ngăn dưới theo thói quen, bàn tay chạm tấm vải đã gấp thay cho cán kẹp dài. Anh ngồi im rồi kéo ngăn lại, lấy miếng gỗ nhỏ làm nốt chốt cất kim. Ngoài hiên, cây Lành cho có thêm một lá đang mở lệch, chạm vào bản vẽ cái mũ Vân dựng. Anh dời giấy khỏi mép lá, để chén ở đúng bóng sáng hôm sau. Lúc Miên về lấy cuốn theo giờ đã hỏi, nàng thấy ngăn bàn khép và chiếc chốt mới còn thơm gỗ; anh đang đứng ngoài cửa, đợi nàng đi cùng một quãng trước bữa tối.