Chương 67: Không ai xuống một mình

Quyển IV — Con đường không có trạm

Sồi lấy đầu sào gạt lá trước cửa ngang, để lộ mặt gỗ đen dưới khung. Một chiếc nêm không còn tới sát mép, chỗ nó từng tựa có vệt vụn mới. Ông không đi qua dù cửa đủ cho người đứng thẳng. An chờ trên nền sáng cùng Miên, nhìn người thợ chống đặt tay vào cột khác rồi rút xuống. Cái bản đã được mang về không cho bàn tay hôm nay bỏ qua một khoảng vừa hở ở ngay nơi ngày trước từng đứng.

Buổi đầu chỉ dùng xem ngoài. Hai chỗ cần kê được đánh cho người có nghề tới làm riêng, gỗ mới không đóng vào vách tới mức người đứng xa tưởng đã thay hết khung cũ. Sồi nhận kiểm lại sau khi tải đã chuyển, Dậu giữ lối người nhà đi lấy nước ở phía khác. Độ mang phần đồ rời về, không có thùng mẫu sâu hay hạt sa mới để người trả công thấy buổi ấy đáng tiền hơn tên đã nhận.

Miên chọn các điểm cần đọc trên đoạn ngang gần mặt, đặt câu hỏi về mức quay ngược sau bậc đá, không hỏi đường tới tận cuối mỏ. Phần bãi nhỏ đã trả mùa chỉ chịu được lượng họ đang tính, nếu đầu nhận cuối không đi được sẽ phải bỏ hoặc đổi đường. An đưa tờ giới hạn ấy cho Sồi, ông nhìn rồi gật: càng có thứ muốn dùng ngoài kia càng không được dùng nó làm lý do chân dưới này phải tới đủ nét.

Ngày kế, sau khi các chỗ kê được kiểm lại, Sồi nhận đoạn đầu có thể đi ba người theo khoảng đã đánh, chưa qua chỗ quay xa. Miên mang thước ngắn và hộp giấy khô, Độ giữ tải đồ chung, ông giữ phần nền và khung. An được giao nhận tin ngoài cửa cùng người đổi đã thử bộ, Vân ở điểm giữa sáng nhìn được tay hai phía. Dậu giữ mốc nước ngoài, không ai trong các vai vừa đi vào lại đồng thời đứng tên nhìn hộ chỗ đã bỏ.

An muốn cầm bộ đọc của mình xuống, biết rõ đâu là mặt từng qua mẫu lạnh. Miên đặt nó lên giá cho anh kiểm rồi hỏi người nhận tín hiệu hai đầu cần ai hiểu bộ nhất. Anh nhìn lối nối giữa cửa và mốc bãi, chấp nhận đứng ngoài. Phần xuống cần nàng đọc mức với Sồi và Độ, phần ngoài cần một người không bỏ mắt khỏi tín hiệu lúc trong kia còn chưa thể thấy trời.

---

Họ thử tin khi chưa ai qua cọc trong. Vân nâng mặt thẻ, người đứng đoạn ngang đáp, người ngoài nhận rồi ghi giờ. Độ che một phía bằng tấm vải để thử lúc không thấy, không có tiếng gõ nào tự đổi thành đã nhận. An chờ, đưa người chuyển tay đi đúng đoạn sáng, tới lúc dấu về mới khép lượt. Sồi đứng bên, bảo bên trong chỉ đi tới nơi các cách ấy còn làm được, chuyện nhịp gõ qua đoạn khuất phải thử riêng trên vật không chịu chống.

Đèn được giữ thấp vừa soi nền, không treo lên một cái cột để ai qua cũng húc vai. Miên tới đầu cọc, quay mặt cho An thấy phần báo của mình, rồi theo Độ vào khoảng bóng đầu tiên. Anh nhìn gót nàng bước qua một vệt khô, tay cầm thước sát thân, thấy rõ mình không thể vừa ở cửa vừa sửa lại từng bước của người đã chọn phần đi. Anh đặt que lên mặt ghi, mắt ở điểm nhận của Vân.

Lượt đầu tới từ mốc gần: nền đã có người đứng, mức nước dưới chân chưa tới dấu cũ. An ghi điều ấy cùng giờ nhận, không vẽ thành cả đường dưới mỏ đều thấp. Độ đưa túi mẫu rỗng qua chỗ sáng, chưa lấy gì, chỉ để người ngoài nhìn hình vật sẽ về. Sồi ở phía sau khung đầu, gõ nhẹ lên một miếng gỗ rời khi kiểm, tiếng qua vách nghe như từ ngoài bãi trở lại.

An quay đầu một thoáng rồi trở về mặt thẻ. Tiếng ấy không nằm trong bộ tin đang dùng. Một đứa trẻ đứng xa cùng người lớn hỏi có người gọi không, anh đáp chưa nhận ai gọi, nhờ họ đi lối giếng ở ngoài như đã chừa. Dậu đưa khách ra khỏi mép cọc, không cần khóa cả bãi vì ba người đang làm một việc ở cửa ngang. Người sống tại đây vẫn còn đường và buổi của họ khi tổ xuống xem nước.

Thẻ thứ hai chậm hơn khoảng ngoài tập. Vân giữ tay gọi, trong bóng một mặt đèn nhích rồi khuất sau góc. An nhìn đồng hồ, tay định nhấc bộ đọc như thể có thể tìm một tiếng dưới đất thay phần chưa về. Anh để nó ở nguyên giá. Giờ chưa đủ nhận là giờ chờ và gọi theo cách đã tập, không phải một sự im lặng cho phép mình tự bước qua cọc đi tìm.

Dậu giao mốc cho người cùng ca đã đối trước khi đưa bản ngoài tới, nước ở rãnh chưa đổi khỏi dấu thấp. An thấy nhẹ ngay một thoáng rồi đặt tờ ấy xuống ô riêng. Nó nói về rãnh đang có người nhìn, chưa nói chân bên trong có nhận nước từ ngả mưa chậm hơn không. Anh đọc lại đầu nhận cho người đưa, nhờ chị giữ đúng chỗ cũ tới giờ kết, đừng đi theo nhóm cứu một tín hiệu chưa về mà để mốc ngoài cũng thành khoảng trắng. Chị nhận, lấy thẻ của mình trở ra, bên cửa vẫn đủ người chờ ở phần họ đã được giao.

Người đổi ca ngoài tới đúng giờ, An giao phần mốc bãi cho người ấy, giữ việc nhận cửa tới lúc tin hiện tại khép. Anh uống từ bát đặt ngay cạnh, không lấy cớ đang lo mà kéo khát tới cuối ngày. Đèn trong lại hiện, Vân nâng mặt đã nhận, từ trong gửi dấu quay về sớm. Chưa tới giờ cuối ca, chỉ tới một điều người dưới đã quyết. An đáp đủ cho họ thấy, nhờ Dậu chuẩn bị chỗ để đồ ở nền khô.

---

Độ ra trước cùng đầu thước, đặt nó ở khay ngoài rồi quay lại trong giới hạn sáng để đỡ phần cuối người theo. Miên bước ra sau, một vệt ướt lên tới ống chân, Sồi cuối cùng mang mảnh gỗ rời đã được phép lấy. Tất cả ba người qua cọc, An mới đánh ca đã ra đủ, không đếm hai đèn thành ba người. Một nắm bụi rơi từ dép Độ xuống tấm lót, Dậu giữ lại khỏi quệt sang chỗ nước dùng.

“Mốc xa chưa tới,” Độ nói, giọng đều nhưng mặt chưa hết căng. “Ta chọn quay.”

An nhận câu trước khi hỏi những gì còn thiếu. Miên ngồi xuống ghế, lấy tờ trong hộp ra, giấy vẫn khô. Nàng chỉ điểm thứ hai trên hình, kể nước ở chân mặt đá đứng khác với vệt trên mốc ngoài; một dòng mảnh rịn theo khe phía trên sau lúc hai đầu tưởng đã yên. Nàng đọc được giờ tới và độ cao, chưa biết phần nào từ nước mưa còn lắng, phần nào sẽ nhận thêm nếu bãi được dẫn vào.

Sồi đặt mảnh gỗ cạnh hình, chỉ một mặt vụn mới. Ông đã nhìn thấy ở chỗ tựa bên đường dự định đi tiếp, chưa đủ biết sâu tới đâu, không nhận đi qua để xem nốt chỉ vì từ đây đã thấy chỗ muốn đặt thước. Độ kể đã nghe một tiếng lách, nhìn ông hạ tay giữ, quyết quay ngay từ đó. Miên đã cất bộ để rời trước giờ cuối, không ai đòi thêm một số đẹp ở mốc xa rồi mới chịu dời chân.

Vân hỏi vì sao tin quay chậm hơn đoạn tập ngoài. Độ cầm thẻ cho xem vải đã cọ vào góc khi quay người, phải dừng lấy đúng mặt, người ở giữa không thấy ngay. Ông Sồi không dùng gõ vào cột chống để gọi nhanh, vì chưa ai đối đó là vật truyền tin riêng. Họ đưa được dấu về, chậm là một phần cần giữ, không sửa giờ để buổi tập trông đã đo hết mọi điều dưới đất.

An nhìn mốc xa còn trắng, biết nó có thể đổi cả ngả chọn cho đất Mùi. Anh hỏi Độ có muốn nhận một buổi kiểm khác sau khi phần chống được xem không, không hỏi tại sao đã ra sớm khi còn đứng được. Độ gật có điều kiện: cần người kiểm trước, đường tin qua khúc quay phải khác hôm nay hoặc tập đủ, còn ngày mai anh đã nhận một chuyến gùi. Không có món nợ phải ở ngay đây tới khi thợ lấy được số đã muốn.

Sồi nhận giữ đường nghỉ ở phạm vi cửa ngang, dấu đặt rõ cho người sau không tưởng bộ kê mới đủ cho mọi phần sâu. Dậu đưa tin tới các nhà về lối giếng vẫn ngoài đó, không ai bị buộc bỏ nước dùng vì một bản có chữ chưa đạt. An đi với chị tới chỗ thông báo, nhìn một người xách nước qua đường riêng, thấy công mình cần có ranh cả lúc nó chưa làm được điều đã tới để làm.

---

Buổi chiều dành xem bộ tin ở sân ngoài. Vân đặt lại khúc vải đã cọ, quay thẻ theo đúng cách Độ vừa kể, mặt dấu biến thành cạnh mỏng trong một khoảnh. Miên giữ giờ, An đứng ở khoảng không nghe được lời gần, chỉ nhận điều thật thấy. Lượt ấy thiếu, họ ghi thiếu. Cậu dời tay nắm, lặp, mặt ra rõ hơn nhưng người quay còn cần một khoảng yên, không phải cứ sửa vật là thời gian người thành không.

Độ tới lấy gùi trước chuyến sáng sau, cùng cậu đánh điểm đứng chắc ở ba đoạn có thể đối trực tiếp gần cửa, chưa nhận vào lại. Họ có thể đặt những thanh truyền rời, gõ nhịp đã biết, từng đoạn đều cần người nhìn và ghi để tách tiếng vọng. An nói bộ ấy chỉ là dự phòng sau khi thử được, không dùng một tiếng nghe giống nhau từ sân để nhận đã nối qua ba vách. Cậu đem gỗ không chịu chống ra riêng, không xin lấy cột người trong đang dựa để làm nhịp rõ hơn.

Miên cất mẫu về ngăn khô, bước tới bên phải An rồi hỏi anh có khó chịu khi không đi vào không. Anh nói có, lúc tin chậm đã muốn cầm cán tìm hướng như trước. Nàng nhìn tay anh đang để trên mặt bàn, đáp nàng cần người chờ dấu của mình hơn người sẽ chạy vào vì lo. Anh gật, không nói mình đã hết muốn xuống, chỉ nhận buổi hôm nay anh có thể giữ ngoài dù muốn một việc khác ở trong.

Tới bờ Mùi báo phần đất, họ mang cả hai mốc đọc được và một mốc chưa tới. Bà hỏi thế có phải trả tiền mùa rồi vẫn chưa làm. An đáp đúng, hôm nay chưa đủ đường để dẫn nước; tiền bà đã nhận là mùa bà đã dừng như thỏa, không đổi lại bằng cách buộc cửa hầm phải cho người đi đủ. Bà nghe, chạm cọc ranh rồi đi tưới phần đậu còn giữ, chưa phải tới giúp thợ tìm một lời an ủi cho khoản họ đã chọn.

Trên đường về, Độ gặp con ở sân, đứa trẻ giơ hình xe vẽ thêm hai bánh, hỏi cha có xuống chỗ đá sáng không. Anh ngồi thấp, nói đã tới hai mốc rồi quay, mai mang hàng theo lối ngoài. An đi qua với hộp khô, nghe câu trả lời đủ trọn từ phía mặt người kể. Một cuộc quay lại có thể được nói bằng giọng bình thường trước đứa con, không cần biến thành câu về một lần suýt chết mới được coi đã có lý.

Đêm, An đặt hình cửa ngang bên mẫu nhịp gõ rời. Nền xa còn trắng, bộ tin cần thử lại, không có một bản đồ tự hiện trong khoảng tai trái im. Anh hạ đèn đúng giờ đã nhận nghỉ, để những thanh gỗ ở ngoài tay ngủ. Trong ca hôm nay ba người đã tự chọn ra sớm và ra đủ, còn phần mạch chưa hiểu vẫn ở dưới đá; ngày mai họ sẽ tìm cách hỏi tiếp bằng những chỗ người thật còn đứng được.