Chương 61: Vân trở lại với đất

Quyển IV — Con đường không có trạm

Gió Hẹp qua Tết bằng mấy ngày đường nghỉ hẳn. Phùng đóng kho đúng buổi, người khuân về nhà hoặc nhận phần hàng đã hẹn nơi khác, bàn thử được che chứ không mở thêm vì sân đang vắng. An bước sang tuổi hai mươi sáu ở căn bếp có bánh người nhà Độ làm bán. Anh mua hai phần, cùng Miên ăn khi còn nóng, gửi lời về Hạ Ngạn theo chuyến còn nhận trước nghỉ bến. Chỗ núi lạnh không trở thành một mùa riêng nằm ngoài năm người ở dưới đang sống.

Hồi Hạ Ngạn tới trước người từ Cồn Sậy. Ca trực đã nhận thư, Cố cùng người giữ kho đối những phần có thẻ, không tìm được nguồn của mọi túi cũ. Một số mối cùng dòng hàng được giữ dấu cần đọc thêm, mức hiện tại chưa cho trả chậm vượt dải đã nhận. Bà Từ viết vài hàng sau giờ nghỉ, chữ run, bảo lớp đã biết việc nào tự làm và việc nào chưa được tự tháo. Không ai ngồi cả đêm chờ một người trên núi quyết giờ của nhà họ.

An đọc cả phần còn thiếu trong tờ kho, ghi phải hỏi lại sau khi có mẫu, không viết kho đã sạch. Anh trả thư nhận đã biết, nhờ giữ các nhãn ngay cạnh đồ dùng. Miên đối mốc ngoài đường trong những buổi có người, phần nước mưa qua bãi Dậu vẫn chưa được đưa vào đường mới. Các ngày chờ khách không đứng im: đủ giờ cho những gì đã nhận, không phải mười mấy ngày trống để An lấp thành một hạn khác.

Gửi đáp mời Nghiêu xong, họ chờ hơn ba tuần tính cả nghỉ bến và giao mẻ lò. Thư báo đường tới trước một chuyến: hai người sẽ qua Trung Nha, đi tiếp bằng bộ với người dẫn đã thuê, số thùng có ghi để nơi này nhận đúng chỗ ngủ. An hỏi Độ phần đường còn thấy được trong mấy ngày tới, dọn hai chỗ khô ở nhà nghỉ, không tự nhận mang mọi thùng lên nếu người nhận hàng vừa đi tới đã quá sức.

Vân xuất hiện ở lối dưới vào một buổi nắng lạnh, bước sau Nghiêu, thùng gốm nằm trên gùi người khuân. Cậu đứng trong tầm mắt An rồi mới gọi. Giọng vẫn vậy, áo khác một miếng vá ở khuỷu, bàn tay không còn giữ mọi đồ bằng cách nắm chặt. An đi tới nhận gậy cho cậu đặt gùi riêng xuống, thấy trên gùi có tờ mua hàng về nhà cùng túi thức ăn mẹ gửi qua chuyến trước. Cậu đã giữ những đường ngoài nghề ấy trong cả mùa học, không phải rời tổ là rời luôn nhà.

---

Nghiêu không mở thùng ngay. Ông báo đã đi sông rồi hai ngày bộ, qua một đêm phải nghỉ thêm vì người dẫn không nhận khúc sương. Lò giao đủ ca cho Thoa và nhóm thợ, Kha chỉ nhận phần thước của giếng như trước, không nhận giữ cả lửa. Chuyến này ông nhận làm ở núi mười hai ngày sau buổi nghỉ đầu, phần đường về có tiền và chỗ dành, không để một lời tới giúp kéo ông vắng lò vô hạn.

An đưa bát nước, hỏi bàn tay từng bỏng còn cần tránh gì. Nghiêu xoay cổ tay, nhận đã làm thường được nhưng cầm lâu giữa lạnh vẫn mỏi, cần giờ đổi như người khác. Ông không đem sẹo tới đổi lấy quyền thử trước cho tới khi đủ vui. Miên cho xem chỗ cất mẫu, nói hôm nay chỉ đối tên thùng và nghỉ. Nghiêu nhìn bàn ở sân, rõ là muốn tới, rồi ngồi xuống ăn phần cơm đã được đặt đúng giờ họ dự kiến tới.

Vân nhờ An nghe mình nói trước khi bàn tiền. Cậu đã hai mươi mốt, muốn nhận làm mẫu gốm, chuẩn bị mặt và ghi mẻ, không trở lại ôm hộp chạy mọi tin như hồi chưa biết mình thích nghề gì. Cậu vẫn nhận phần đo mình đã học, nhưng giờ ấy cần riêng và không trùng lúc tay đang làm đất. An nghe hết, lấy tờ việc chưa điền tên đưa cho cậu xem, hỏi phần nào cậu nhận nổi trong sáu buổi đầu.

Cậu chọn ít hơn An đã đoán. Hai buổi xem mẫu và đất, hai buổi chuẩn bị cặp mặt có giờ nghỉ, hai buổi đối với người khác đọc. Phần nung nếu cần chưa nằm đó, vì đá nơi này có thể không chịu cách lò Cồn Sậy. Nghiêu ngồi cạnh gật, không nhận thời gian giúp học trò viết một lời chắc nghe đẹp. Tiền công lấy trong khoản mẫu mới đã hỏi Phùng, phần ăn ở không cấn mơ hồ vào giờ học hay công.

Vân đưa một cuốn mỏng tự ghi, có cả mẻ sai và lần người khác phát hiện. Nét cuối là hình bát cho Hường, chân đã đổi theo miếng phên và cách một tay đặt xuống bàn. Chưa có bát thành hàng, cậu muốn gửi hình lại hỏi một kích thước nữa trước khi nhận làm. An lấy câu đã ghi trong bữa bên cửa tràn đưa cho cậu đối, thấy vui khi một câu của bà không lạc giữa đường sông và cả hộp mẫu đầy đá.

Chiều ấy cậu ngủ một lượt dài. An đi qua cửa định gọi hỏi mẻ, nghe nhịp thở đều rồi mang tờ ra sân để giờ sau. Miên ngồi đếm miếng lót, ngước lên mỉm cười nhưng không nói thay cậu lời nào. Học viên cũ trở lại có thể là một người thợ đang ngủ sau đường dài, không phải cái phần việc An vừa nhớ đã lập tức biết dậy để đưa tay tới.

---

Sáng sau, Vân mở thùng trước cả nhóm. Mỗi cặp mặt có miếng chèn không chạm vùng đọc, nhãn ghi đất, cách hong và lượt nhận đã qua. Một miếng cong nhẹ giữ riêng, cậu mang vì nó cho biết mép bị kê khác sẽ hiện ra thế nào, không trộn vào bộ dùng để đủ số. Độ cầm thử theo lời chỉ, tìm được thẻ từ chỗ tay mình đứng chứ không phải xoay mặt đã đánh xuống dưới cho dễ đọc.

Cậu trải thêm một lát gốm đã cắt, đưa An nhìn khe rỗng rất nhỏ nằm giữa thành dày. Ngoài mặt chiếc mẫu ấy từng nhẵn hơn các chiếc còn lại, lúc cắt mới lộ phần tay đã ép đất không đều. Cậu giữ cả hai nửa trong cùng túi, không cần mang nguyên chiếc nặng lên dốc chỉ để kể mình có một mẻ hỏng. An ghép hai cạnh qua ánh sáng, thấy chúng không khép lại như mắt tưởng vì có mẩu nhỏ đã thiếu lúc cắt. Cậu đưa hình trước cắt ra cạnh, chỉ phần biết từ hai nửa và phần chỉ còn trong nét đã ghi, không nhận chúng thành một vật nguyên chưa từng bị đổi.

Nghiêu đem tờ mua sa Nhạn, chỉ nhóm dùng bột dẫn ngoài đã xác nhận trong thư. Ông cũng giữ mẫu không dùng bột ấy. Nung thân bằng cùng đất không tạo ra một cặp đối đủ nếu mặt ngoài nhận nguyên liệu khác; trước đây có lúc ông chỉ ghi ngày lò cho cả hai. Ông viết thêm phần thiếu vào nhãn mới, phần cũ chưa nhớ được để trống. Những năm làm nghề không tự điền nổi một ngày ông đã không ghi.

An đưa bộ mình vẫn dùng, đặt cạnh cặp mới. Cậu hỏi trước anh đã rửa và chờ từ lúc nào, phần nào vừa chạm mẫu bùn. Anh chỉ sổ, có một lượt rửa ghi giờ mà thiếu nước lấy tại đâu. Vân không gọi bộ hỏng, xin dùng phần đã đủ đối cho phép chính, bộ kia giữ để kiểm riêng khi có nước biết nguồn. An thấy mình muốn nói lúc ấy chắc dùng nước sân, rồi nhận chắc trong trí nhớ chưa phải cùng điều đã ghi trên tờ.

Tới lúc An buộc một đầu chỉ mới qua mặt kê, Vân xin anh đặt xuống. Người làm sẽ nhìn mặt mình vừa chỉnh với một điều muốn nó đạt, cậu nói, nên lượt đầu nên để Miên đọc khi An không nhìn bảng của nàng. Độ giữ giờ, Vân chỉ nhận việc đặt vật không phải tự đọc kết quả mình vừa đặt. Nghiêu nhận ngồi ngoài quan sát, nếu muốn đổi một chỗ phải đợi hết lượt. Cách chia vai áp cả ông, không riêng học viên cũ.

An không nhận dễ ngay. Anh đã mất nhiều buổi tập tay với bộ này, giờ bỏ tay khỏi phần đọc khiến mình như chỉ còn một nửa việc. Miên lấy tờ trắng, hỏi anh muốn giữ cả hai tới lúc nào mới biết người khác có dùng được chăng. Anh nhìn cổ tay Độ đang giữ cán, nhận chuyển phần đọc. Nàng không lấy kết quả của cậu làm một lời phán nghề anh; họ đang tìm cách một vật không đòi đúng duy nhất bàn tay đã làm nó.

Lượt đầu cặp mặt mới cho hai người đọc khác nhau ngoài khoảng đã nhận. Vân không cười gượng rồi đề nghị thử lại ngay tới khi giống. Cậu giữ nguyên, chỉ một miếng chèn trong góc bị nén khác lúc ở thùng, cần đối trước khi kết do vật liệu. Nghiêu muốn sửa bằng tay, rồi tự nhấc tay về, xin được đánh chỗ trước khi tháo. Một buổi có cả người thợ cũ tới vẫn bắt đầu bằng một mẫu chưa đạt trong chỗ mới.

---

Sau nghỉ, họ đổi miếng chèn theo độ dày đã đo, lặp lượt thấp với cùng đầu nhận và đường trả riêng. Hai cách đọc chồng được dải lần này, còn khoảng nhỏ chưa phân ghi lại. An nhận rung muộn bằng cán, không nói nó hẳn giống tấm đá nhiều lớp khi chưa thử đá. Cặp gốm tốt cho biết thêm được gì không đồng nghĩa từ nay mọi điều từng chưa biết đã có một mắt khác nhìn hộ hết.

Vân giao tay cho Độ thử, dùng chính hai mẫu gần nhau chứ không vật dễ nhất. Anh giữ hơi mạnh, đầu cán rung theo lực tay. Cậu lấy giá cho anh tựa, đợi người đọc báo về rồi mới làm lại, không giật cán khỏi tay như sợ người lạ làm hỏng đồ mới. An đứng cạnh giữ tấm che gió, nhận việc mình đang giúp mà không phải mỗi lượt đều đứng trước mặt người học nói điều đúng.

Độ đọc được phần lớn, khoảng nhỏ thì không. Anh hỏi ngày mai có cần luyện tới khi bằng An không. Vân chỉ dải trên thước, phần chưa đọc không nằm trong việc anh nhận trực, cần dấu thô đủ và người đối thứ hai. Nếu sau này đổi tải hay mẫu, sẽ xem lại từ đầu. An nghe câu ấy từ người từng sợ ghi khác bản cô Miên, nhìn cậu cất tờ lệch vào ngăn giữ thay vì giấu đi lúc người thầy đứng gần.

Cuối buổi, An trả phần công đầu theo điều đã nhận, Vân ghi tên nhận rồi cất vào túi riêng. Cậu mua phần bữa tối cho mình, hỏi bếp có việc nào tính công thêm hợp giờ không; chưa nhận trước khi biết sáu buổi mẫu xếp thế nào. Độ chỉ người đang giữ bếp để cậu tự hỏi. Mùa học đã xong không khiến tiền đường về hay những buổi ngoài nghề của cậu biến mất trong một chiếc tên thợ mới.

An đem dao nhỏ mượn Thoa tới Nghiêu, chỉ rõ đã dùng và lau, nhờ ông nhận mang trả khi về. Ông kiểm vỏ, ghi vào tờ hành lý của mình, nói tới lò sẽ nhờ Thoa báo đã nhận, còn hôm nay nó mới ở tay người chở hộ. An cười, gật, để món mượn rời hộp mình bằng một việc nhìn thấy. Những dao mượn trước đã trả vẫn ở phần riêng của trí nhớ, không dùng chúng làm lời rằng món hôm nay cũng đã tới chủ.

Tối, Vân hỏi có thể xem tấm đá hốc ngày mai không. Nghiêu đáp phải nghe người dẫn về chỗ đã lấy và cách giữ trước, ông muốn bàn chuyện lửa nhưng chưa nhận đặt bất cứ đá núi nào lên bếp. An đồng ý, hẹn giờ cả ba cùng có mặt với Độ và phần người ở Đá Nhạn đã nhận. Cậu cất cuốn riêng, chào rồi đi ngủ, còn anh ngồi thêm một lúc nhìn bàn mẫu đã được phủ bởi người khác, không đưa tay chỉnh lại theo thói quen trước khi đứng dậy.