Chương 78: Đêm không nhận thêm việc

Quyển V — Phần nước để trống

Khoản ứng nằm trong túi nhỏ màu nâu, theo số Hưng báo đủ trả một phần đáng kể tiền Lành đang chờ. An chưa mở, chỉ cân trong tay rồi đặt cạnh tờ vẽ. Người đưa tên Hưng, từng chở gốm qua Hạ, quen đường tới hiên tổ hơn người mới hỏi. Ông nhận xay một mẻ gạo ở sân riêng trước chuyến xe sáng sau, muốn thay đường kéo để bớt ca người đêm nóng. Phần nhận có số khá rõ, phần trả lùi sau bờ chỉ vẽ một nét như An đã thấy hôm qua.

An hỏi tới xem trong ngày trước khi trả lời. Hưng cho người dẫn, nói buổi khảo sát ngắn ông trả riêng, chỉ mong nếu được thì thợ làm luôn. Anh chép đúng phần xem, giữ khoản ứng công đêm chưa nhận trên bàn của người gửi. Tiền mặt dễ làm một đoạn chưa hỏi trông giống một giờ làm còn trống. Sáng ấy giếng có ca khác, kho có người giữ đúng phép, An có thể đi xem mà không bỏ chỗ đang nhận, nhưng buổi xem không được tự nở tới hết đêm vì anh đã tới tận sân.

Sân xay có mái rộng, những bao gạo kê trên ván mới. Hưng dẫn tới guồng, chỉ vết mòn ở chỗ An cũng đã dự tính, muốn thay xong trước khi người đêm tới. Đường trả đi dưới một phiến sau bờ, nước ruộng phía sau từng dâng khi mưa nhưng mùa này rất thấp. Chủ nghĩ nó có đủ chỗ trống, mở tấm che cho An sờ một mặt đá khô phía ngoài. Anh chỉ kiểm được tới đây, phần khuất cần người dẫn và một lượt xem khi trả muộn, không đủ bằng ngón tay chạm thấy lạnh.

An nhờ hai người của sân đứng thử ở đầu nhận và đầu bờ khi guồng còn nghỉ. Từ chỗ tay chèn, cờ bên kia bị một bao gạo cao che nửa; dời người ra ngoài lại mắc dây buộc ngang ngực. Hưng tự hạ chồng bao, tháo dây về phía gối chắc, cho họ đi hết lối báo. Họ thắp chiếc đèn đêm dưới mái để đối hướng sáng; ánh vào mặt khiến người giữ chỉ thấy mảng sáng mà mất bàn tay phía sau. Họ đổi vị trí đèn, đánh dấu chỗ đứng, giữ khoảng trống không xếp hàng vào. An chép các việc đã sửa ngay trong buổi xem, để Hưng có thể dùng cho cả ca quay cơ nếu tuyến mới chưa nhận. Đã nhìn ra mấy điều làm được khiến anh càng muốn nhận nốt phần sau phiến; tờ giấy vẫn trắng chỗ ấy, dù buổi xem tới đây đã có ích thật cho chủ sân.

Ở mép sau có luống rau nhà khác. Người dẫn bảo chủ về chợ chiều mới tới, mấy năm Hưng đều đi qua bờ ấy nên hẳn không khó. An cất kim, xin đúng người tới nói phần có thể dùng và chuyện giữ nước nếu phải dừng. Hưng nhìn nắng, đếm giờ tới chuyến xe, hỏi có đặt một cữ rất thấp rồi chạy đêm trước không. Anh tính lại lượng trong bồn, đường đi giữa hai góc, chỗ người ca đứng. Cữ thấp giúp giới hạn đầu nhận, chưa chứng phần dưới phiến không bị giữ hay trả vào luống người khác.

Họ quay về dưới mái. An đối được việc mòn cần sửa, có thể nhận buổi khác sau khi đủ phần khuất, còn đêm nay không nhận tuyến mới. Hưng hỏi anh có giới thiệu thợ đủ người xem trong chiều không. Anh đưa tên một nhóm có giờ hỏi, nói rõ mình chưa biết họ có nhận, gửi bản chỉ phần đã thấy nếu chủ muốn. Ông vẫn phải quyết người quay cơ hoặc giảm mẻ, không có một câu tổ vá bận giúp ông đặt gạo lên xe nhẹ hơn.

---

Người nhóm kia tới trước khi An rời, có hai thợ và bộ đọc riêng. An giao bản theo phần Hưng cho, đánh dấu chỗ chưa xem. Họ chọn tới bờ ngoài hỏi chủ rau, nhận khảo sát chứ chưa ký đêm. Anh chào, về theo giờ buổi xem đã hết. Sau lưng guồng vẫn im, người của sân đang thử lại quai quay cơ. Tới lúc bước qua cổng, anh muốn trở lại nói nếu thiếu một tay sẽ ở thêm, rồi nhìn tờ kho mình còn phải đối chiều, giữ bước chân qua hết ngưỡng.

Tại bàn, Hưng được báo câu từ chối trước giờ đã hẹn, nhận lại khoản ứng chưa dùng nguyên túi. Ông trả buổi xem đúng giá, phần buổi làm lớn gạch khỏi tờ. An đếm tiền công thật của một buổi ngắn, nhỏ hơn nhiều túi vừa trả, ghi vào quỹ việc được dùng sau chi phí. Hưng hỏi có thể giảm khoản xem vì không làm đêm không. Anh đưa đúng phạm vi đã nhận lúc sáng, nói đã có bản và vật mòn cụ thể; ông im một lúc rồi trả đủ, vẫn không có nghĩa vui khi đi.

“Ta đã kể dưới bến rằng cậu cứu được cả đèo,” Hưng nói ở cửa.

An nhìn tay ông trên túi nâu. “Đèo vẫn phải giảm hàng. Đêm nay ở đây tôi còn chưa biết đường về phía sau.”

Hưng gật một cái rất ngắn, đi về với tiền và một việc phải tự chọn. Anh không giữ ông lại nghe đủ chuyện đất Mùi hay những người ở núi, những cái tên ấy không xay hộ mẻ gạo sáng mai. Lời từ chối đã có giá buổi xem, giá ca cơ và sự thất vọng của người từng giới thiệu khách cho tổ. An viết giờ đã báo vào bản lưu, tay nặng hơn lúc mới cầm túi đầy.

Miên trở lại lấy một cuốn của mình, thấy tờ việc đêm đã gạch. Nàng không khen, hỏi tối có còn giữ buổi ăn cùng không vì nàng đang xếp cuộc gặp những người đo. An nói còn, rồi đề nghị nàng đưa anh xem trước danh sách để biết chỗ trống có thể giúp. Miên nhìn lên, hỏi muốn biết giờ ăn hay muốn nhận xếp người cho nhóm nàng. Anh bật cười khô, rút lại câu sau, nhận giờ ở hiên và để cuốn đi theo người chủ tới nơi đang cần nó.

---

Buổi chiều ở kho không có biến cố lớn đủ biện hộ cho việc An từ chối tiền đêm. Mái mới hết rỏ, dây niêm đứng, thư gửi xuống Cồn chưa thể về. Anh cùng người giữ đếm phần lấy mẫu, thấy một nét chép của mình thiếu dấu gói, phải mở bản hôm qua đối lại. Nửa buổi dành sửa một dòng mà chỉ người nhận sau mới thấy cần. Ngoài sân có tiếng guồng cơ nhà khác quay đều, chính sự bình thường ấy khiến anh vài lần nghĩ có lẽ đêm Hưng cũng sẽ qua được nếu mình nhận.

Kỷ tới nhận bản mẫu, hỏi An phần nối dưới phiến đã có người xem chưa. Anh kể đúng tới lúc rời, ông bảo muốn biết kết quả sau khi nhóm khác báo, không kết nghề họ chỉ từ việc An không nhận. Tờ kiểm đường công cộng cũng không cấm mọi thợ nhận sân riêng đúng phạm vi khác. An gật, thấy dễ hơn một chút khi từ chối của mình không phải được đổi thành mệnh lệnh tất cả người khác đều phải theo mới đứng được trên tờ giấy.

Vân đặt chiếc kê đã thay xuống bàn lớp, báo nền mới qua lượt thấp, còn cần đối sau khô. Cậu có một buổi làm ở lò nhỏ gần xóm vào sáng mai, được nhận sẵn theo giờ, không ở lại nghe cả câu chuyện Hưng. An trả phần công mẫu đã xong, hỏi cậu có thể chỉ cho người giữ nền tới lượt nào phải dừng trước khi về không. Cậu chỉ trong khoảng đã nhận, người kia lặp lại thao tác, rồi Vân gói cuốn riêng đi. Một chiếc kê còn phải kiểm không có nghĩa người làm nó phải ở cạnh An suốt đêm chờ nét tiếp.

Chị bán đậu ghé đem đôi chốt cửa, xin làm gấp vì đêm cần đóng quầy. An xem có phần không dính lực, thay một chốt bằng vật sẵn trong buổi nhận thường, phần còn lại phải tháo cả khung thì hẹn sáng người mộc. Chị tự tính chỗ che tạm, nhận người khác làm phần đó. Anh sửa chiếc đã nhận hết giờ rồi dọn bàn, trả đủ chốt cũ theo lời chị muốn giữ. Có thể làm một việc nhỏ đúng giờ mà vẫn từ chối một việc lớn chưa biết, buổi tối không cần bị bỏ trống hoàn toàn mới thành giờ nghỉ thật.

Cây Lành cho rũ một mép lá, đất ở thành chén khô nhanh hơn giữa. An đong phần nước đã hỏi, đặt chén lên miếng kê để không thấm xuống giấy. Anh định lấy mẫu nhỏ tách xem rễ, ngón tay tới mép thì dừng, nhớ chủ vườn đã chọn giữ cây lúc anh muốn mang về lớp. Đây là cây cho anh trồng, không phải việc nào muốn biết cũng cần đào ngay. Anh dời nó đúng chỗ còn bóng, đợi thêm theo ngày đã ghi, để một buổi chăm không thành một cuộc khảo sát không giờ hết.

---

Buổi ăn tối, Miên mang một quả chua chia đôi, nói mua quá tay vì tưởng còn người cùng về. An nhận phần, cắn rồi nhăn mặt, nàng cười đến suýt rơi đũa. Anh đem bát ra rửa trước để hiên có chỗ, nàng đi tới đầu sân nhận một tờ mới từ Thuyên, cất lại trong hộp riêng. Những người ấy đang tính công theo lượt đo và người dùng, chưa cần ngồi quanh bàn An để mỗi tên có vẻ được anh biết. Anh hỏi nàng có muốn kể phần nào, nàng kể chuyện một người đòi giữ ngày chợ, không mở cả tập số cho bữa ăn.

Đêm xuống, một học viên gõ cửa hỏi tiếng chuông lệch có phải cần gọi An tới không. Người trực đã giảm nhận và có hai người nhìn cờ, chỉ tiếng khác vì thay quả đánh bị mòn. Anh hỏi đủ tình trạng, nhờ người học quay về báo giữ phương án đang dùng, ca có quyền gọi nếu mốc đổi. Cậu hỏi anh không tới à, giọng ngạc nhiên hơn trách. An nhìn đường tối, nói buổi này đã có người giữ và anh nhận phần sáng mai, rồi ghi tin theo đúng nơi, giờ, người đã báo.

Miên đứng dậy trước, chúc ngủ rồi mang hộp về chỗ nàng thuê. An khép bàn, rửa tay, không thức canh để chờ thêm một lời gọi chứng quyết định mình ngủ là sai. Có lúc nghe tiếng bánh xe xa ngoài ngõ, anh vẫn ngồi dậy, tai trái lặng làm khoảng phải nghe bên phải càng chật. Anh nhìn thẻ ca ở ngăn ngoài cửa, người nhận đêm có tên đủ, đặt chân xuống sàn một lúc rồi lại lên giường. Ngủ tới sáng không dễ hơn kéo một lượt lực nhỏ, nhưng đây là việc anh phải tự tập chứ không giao cho Miên kiểm hộ.

Sáng sau, tin sân Hưng tới qua người đi bến. Nhóm thợ đã đối xong phần ngoài với chủ rau nhưng chưa nhận tuyến đêm, sân giữ quay cơ, giảm mẻ và trả thêm công; chuyến xe mang ít hơn dự tính. An nhận lời Hưng gửi rằng lần sau cần hỏi sớm từ đầu ngày, có phần lạnh của một mối quen đang hụt lời mong. Anh gửi bản buổi xem đủ theo người đưa, không đính thêm câu may quá mình đã không nhận. Mẻ gạo ít đi là một mất thật, không phải vật để anh chứng từ chối của mình đẹp hơn.

Anh ăn hết phần sáng, ra lớp đúng giờ đã nhận. Tờ Lành cuối tháng còn ở ngăn đầu, tiền đêm chưa kiếm không được viết vào khoản sẽ có. Trên bàn Miên đã lấy đi mấy bản cũ của nàng, chỗ trống lộ màu gỗ khác dưới lớp bụi. An lau mặt bàn, để chỗ ấy trống, mở lịch những buổi mình thực giữ được. Ngoài giếng người trực đổi ca, tiếng nói tới từ bên phải lẫn tiếng gáo chạm thùng; anh nhìn người đã tới đủ rồi bắt đầu công việc của ngày, sau một đêm không nhận thêm.