Chương 41: Áo mưa của Vân

Quyển III — Mùa bùn thức dậy

Áo mưa Vân mang từ Hạ Ngạn có một chỗ sờn ở vai. An thấy lúc cậu khoác lên ra mũi bùn, định lấy sợi vá rồi Miên gọi mình giữ bệ cho người dọn. Cậu nói chỉ đi lượt đầu, có mái cỏ ở gần. Anh giao thêm mảnh vải dầu bọc giấy, nhận sẽ cùng Miên qua đối trước khi dùng bản ấy tính một phép thử ngoài. Nước chưa được mở, hôm ấy họ chỉ cần biết nhịp đất qua một trận mưa nhỏ.

Trầm đang giữ đăng, đã nhận chỗ Vân đứng và lối quay về nếu trời mạnh. Hào đưa một người tới phía ruộng, Miên sang điểm gần chân kè có người cùng đọc. An ở bệ khay lấy mẫu đã nhả hết đưa lên cao, vừa làm vừa nhìn màu mây dày thêm ngoài bến. Cơn mưa tới xiên qua lau, đập vào mái kho từng lớp, tiếng rơi dồn đầy phía tai phải.

Anh thu đồ theo lượt được giao, phủ khay trống rồi tới xem đồng hồ nước ở chỗ hứng. Mặt mưa làm lớp nước đất trên đổi nhanh, giấy cũ phải giữ khỏi bắn. Vân xuất hiện từ lối vòng, áo sẫm ở vai, gấu quần lấm lên tới gối. Cậu đưa bảng đã ghi, nói phần cuối nhịp vẫn giữ cao, chưa nhả như các lượt trước dù mặt đã bắt đầu rút.

An hỏi có nhìn lại đầu cọc sau mưa không. Cậu gật, mở tờ có hai dấu nối cách nhau một quãng. Một dấu nét đậm hơn, cậu bảo lúc đầu bút khô, đã chép lại cho rõ. Anh nhận bảng, xin cậu tới nghỉ dưới mái trong lúc mình mang sang Miên. Cậu giữ góc giấy hơi lâu rồi buông, đứng đợi ở cửa kho thay vì đi thay áo như anh vừa nhắc.

---

Miên đọc hai dấu, thấy nếu phần sâu giữ cao qua đúng hai quãng ấy thì có thể mặt trong về chậm, khác phạm vi dự tính cho buổi thử tới. Cô chưa nhận mở gì, xin kiểm lại điểm ngoài trước. Hào đang chuyển mấy bao lúa dưới góc mái mới dột, nghe chữ giữ cao thì hỏi có cần mang hết lên bờ cao không. An nhìn dấu trên bảng, nhận hạ đồ ở dải thấp lên bậc trong trước như một việc phòng, chính mình giúp chuyển để họ khỏi chờ đo xong mới tránh chỗ có thể ướt.

Họ đặt lối một chiều qua kho, người nhận ở cửa, người khuân đi về phía cột cao. Mưa làm rơm trên sân dính vào dép, An dừng nhờ quét một khoảng trước khi gánh nặng đi qua. Thời gian dọn kéo dài, trong kho có tiếng hỏi cơn này có qua bờ không. Anh nói đang kiểm nhịp, chưa có báo nước tới chân kè. Người nghe vẫn ôm chặt bao hơn, giục người bên mình đi nhanh.

Miên cùng Trầm trở về với mẫu mới và que sâu, hai phép đều đã xuống trong lượt họ nhìn. Vết nước trên mặt cọc Vân chỉ cũng không ở nơi hai dấu cuối khiến người đọc tưởng. An đặt gánh xuống, nhìn khoảng thời gian ghi trên tờ. Có thể đất đổi trong lúc họ đi, cũng có thể một mốc đã sai. Anh xin mọi người dừng ở bậc khô, chưa chuyển tiếp cả kho, cùng Vân trở lại điểm để hỏi bằng nơi thật.

Cậu đi sau, một tay giữ vai áo bị nước chảy vào. Tới mũi bùn, phần mái cỏ hở đúng hướng mưa xiên. Tấm vải dầu không bị thủng, dây giữ tờ dưới nó đã tuột, mặt giấy có một góc nhoè kéo thành dải. An nhìn cọc, nhờ cậu làm lại từng lần đứng ở đâu và chuyển bút lúc nào. Cậu chỉ được lượt đầu, tới lượt sau chân xê dịch quanh một rễ lộ, không còn thấy mặt dấu từ chỗ trú.

Trầm giữ cành che sang bên, một lá ướt úp ngay trên rãnh thấp nhất. Cậu từng lấy tay gạt, vừa buông là nó trở lại, còn đứng thêm phía nước sẽ vượt phần chân được phép tới trong mưa. Chị lấy một cán khô làm dấu chỗ đứng ấy, để chính mình thử nhìn rồi mới nhận điểm đã chọn không đủ một lượt đọc như họ nghĩ trên sân. An đặt bảng dưới mái lại, giọt từ đường nối tranh rơi đúng phần phải viết giờ. Anh lấy tờ trống giữ thử, chỉ một quãng sau mép đã loang. Chỗ ấy cần sửa thật, dù hai dấu được chép đầy trên bản sạch vẫn là điều Vân đã chọn làm sau khi không đọc được.

— Vậy hai dấu cuối lấy từ đâu? — An hỏi.

Vân im, rút tờ gốc cuộn dưới nắp túi. Hai chỗ ấy trắng, tờ đưa An là bản sạch có dấu nối. Cậu nói đã chép từ lượt gần nhất trước mưa, nghĩ nhịp chưa đổi vì giấy đầu còn giữ. Cậu định tới lại rồi sửa trước khi dùng, nhưng mưa kéo dài, lúc về nghe hỏi có đủ cậu đã nói đủ.

---

An cầm tờ sạch, nhớ bàn tay cậu dừng trên giấy hôm trước. Câu quát lên tới cổ rất nhanh: đã dặn chỗ thiếu phải để thiếu. Anh ngậm lại, nhờ Trầm nhận phần cọc với Miên trước, đưa Vân về kho có chỗ thay áo. Cậu nhìn anh như chờ một tiếng bảo trả đồ rồi về, mắt dừng ở cuộn chỉ tập cũ còn treo ngoài túi.

Hào cùng người trong đã xếp được một dải lúa lên bậc cao, một bao chạm nước bắn ở hiên phải mở hong lại. An nói ngay hai dấu cuối chưa được đo mà bị chép từ lượt khác, phần chọn chuyển lúa đề phòng do chính anh đọc bảng ấy rồi quyết. Nhóm sẽ trả giờ công phát sinh và phần hong, còn kho không có báo sắp ngập trong lượt đã kiểm. Hào ngồi xuống một bao đã kê, hỏi có bao nhiêu dòng khác mình đang giữ cũng được chép như vậy.

Miên trải các tờ gốc từ lúc tới, nhờ mỗi người nhận đúng phần đã nhìn. Một chỗ Vân thiếu hôm làm khay đã để riêng còn đủ dấu, tờ ấy không bị đem lẫn. Các lượt hôm mưa phải đánh lại phạm vi chưa biết. Cô không bảo mọi thứ đều vô giá trị vì một tờ sai, cũng không xin tin người trẻ nên bỏ qua. Hào nhận xem cùng vào tối, giữ gánh ở trong cho tới khi có mức thật, phần lúa còn đủ khô được che riêng.

Vân đã thay áo, cầm mảnh sờn trên đầu gối. Cậu xin lấy công của mình trả phần sai, nếu An không cho giữ dấu nữa cũng nhận. Anh nhớ khoản tiền đường về cậu vẫn chừa, nói lấy hết một túi cũng chưa làm mọi người biết tin tờ nào. Lượt kế cậu dừng giữ một mình, cùng Miên đối lại các điểm của mình từ bản gốc. Công sửa phải chia rõ, sai của cậu là nói đã nhìn một điều chưa nhìn, không phải nghèo đến mức phải trả bằng đường về mới thành nhận lỗi.

— Tôi sợ lại mất cả một ngày vì thiếu — cậu nói. — Hôm trước anh bảo giao có một việc.

An nghe câu của mình qua giọng khác. Anh đáp đã nói vậy và đã gắt quá, nhưng phần xin lỗi sau đó chưa đổi được việc cậu đứng chờ một tiếng gắt tiếp. Anh phải sửa cách giao ca, cả chỗ trú lẫn người đọc cùng trong mưa. Vân phải nói thật ô trống kể cả người nghe có giận; hai phần ấy không thay được cho nhau. Cậu gật, giọng nhỏ hơn lúc nhận tờ ngày trước, nhưng lần này không vội hứa từ nay chẳng sai nữa.

---

Chiều, An mang áo mưa ra dưới ánh sáng, lấy sợi đã định từ sáng vá vai cùng Vân. Nước đã đi theo đường sờn, nhưng thiếu mái che giấy mới là điều làm lượt đọc mất. Họ dựng một chỗ thấp chắn gió ở điểm ngoài được chủ bãi cho, đèn đặt lệch để người dưới mái thấy dấu. An thử mặc áo đứng vào đó, quay người ghi như cậu đã làm, nhận mình không đọc được rãnh sau khi lá ướt dính cả mặt cọc.

Miên sửa tờ ca, thêm ô đã có mặt nhưng chưa đọc được, khác ô chưa tới. Mỗi dấu mang nơi và giờ của lượt thật, bản sạch phải giữ tờ gốc ngay bên, phần chép lại có người đối. Vân tự đánh hai khoảng thiếu hôm nay, viết lý do mưa che mặt và vị trí đứng đổi, giao bảng cho Hào xem mà không làm hai đường đẹp nối qua. Người nông dân nhìn, hỏi lúc nào sẽ đọc lại nếu cần, cậu trả lời bằng giờ đã được Miên nhận đi cùng.

An cùng Hào mở bao ẩm, trải lúa trên tấm kê khô, công đó không chờ tới lúc cãi xong trách nhiệm. Yến về từ ruộng, chọn phần hạt phải hong riêng, phần còn nguyên được buộc thẻ khác. Cô hỏi vì sao người báo nhịp lại phải kiêm đọc một mình trong mưa khi đã biết chữ có thể nhòe. An nhận mình chọn ca để tiết kiệm người và nghĩ điểm gần nên đi đối sau là đủ. Anh thêm công người đọc cùng vào bản, chấp nhận phép thử ngoài sẽ chậm khi chưa đủ người ấy.

Vân tới lúc lúa đã trải, đứng ngoài tấm kê xin được nói cùng Yến. Cậu kể hai dấu lấy từ giờ khác, không gọi mưa làm mình viết nhầm. Chị đưa cậu một chiếc sàng, nhờ đứng cạnh mình chọn phần bị bùn bắn ra khỏi phần chỉ ẩm. Cậu làm, tới một nhúm chưa rõ thì dừng hỏi thay vì đổ sang bên trông có vẻ xấu hơn. Chị kiểm bằng tay, nhận phần ấy để riêng chờ hong, rồi mới trả sàng. Chưa có câu bảo mọi người tin cậu lại, chỉ một việc cậu có thể làm dưới mắt người đang chịu thêm công. Hào đi ngang thấy cậu cầm sàng, hỏi bảng ngày mai ai giữ cùng. Cậu đọc tên Miên ở lượt đầu, phần sau còn thiếu, để câu thiếu ấy đứng nguyên giữa ba người.

Trầm tới nhận giờ ngoài ngày kế, bảo cũng có hôm người đánh cá không nhìn được lối, phải về với giỏ ít. Chị đưa Vân một nút buộc dễ tháo bằng tay lạnh để giữ vải dầu, bắt cậu làm lại dưới thau nước cho tới lúc mở không cần răng. Cậu làm chậm, hỏi thẳng khi chưa thấy chỗ luồn. An ngồi đợi, lần đầu trong ngày thấy một câu chưa hiểu được nói ra ngay giữa lúc mọi người cùng nhìn.

Tối họ đối đủ các bản sẽ dùng, loại hai dấu giả khỏi phần tính nhịp, giữ chúng trong tờ báo sai. Số giờ công hong lúa và ca đọc lại được ghi từ những người đã làm, không chỉ từ tiền Vân xin nộp. An tới Hào nói lại lúc nào mới hẹn thử một dòng nhỏ, chưa có quyền mở vì những việc hôm nay dở. Người ấy nhận lời hẹn đo, chưa nhận thử, mang bản của mình vào kho cất cao.

Vân phơi áo trên thanh cao cạnh mái, đường vá mới hơi dúm vì tay hai người giữ chưa đều. Cậu lấy tờ ca ngày mai, để nguyên hai ô chưa có ai nhận, đưa An xem trước lúc gấp. Anh không điền tên mình vào cả hai cho xong, đem sang Miên hỏi phần cô thực có thể làm rồi tới Trầm chọn giờ khác. Khi về ngủ, áo vẫn ẩm, ô trống còn thấy dưới đèn, không cần trở thành dấu đủ để người học được ở lại.