Chương 82: Mẻ gốm của học viên

Quyển V — Phần nước để trống

Buổi sáng sau tờ từ chối, Vân có một mẻ nhỏ ở lò gần xóm đã tới giờ mở xem sau nguội. Cậu chuẩn bị đất và sấy từ những buổi nhận làm mấy ngày trước, bác giữ lò mới cho đi chung lượt lửa, chưa gọi đó là hàng bán. An tới sau lớp ngắn theo lời mời có giờ, đứng ngoài mép nóng nghe Vân nói từng phần trước khi đem qua bàn khô. Trên áo cậu dính vệt đất đã chùi, nơi ngực còn đường chỉ mẹ khâu thêm lúc trở về Hạ.

Ba miếng thử mặt kê cùng vài chiếc bát nhỏ, có một chiếc chân nghiêng phải đặt riêng. Bác giữ lò chỉ cậu nhìn từ ngang mắt thay vì chỉ nhìn lòng tròn, đưa một thanh thẳng đã đối cho kê lên. Ánh mỏng lọt dưới một góc. Vân thử đổi thanh, đổi bàn, nét ấy vẫn ở vật. Cậu ghi vào cuốn mẻ của mình, mẻ chưa mang tên Nghiêu cũng đã có một cái góc không chịu vừa với điều người làm mong nó thành.

An đưa giấy giờ kho, hỏi cậu còn muốn xem tấm nghi chiều qua không. Vân gật, gói đúng bộ thước nhỏ, giữ miếng chân lệch của mình để đối cách nhìn, xin bác lò cho mượn thanh thẳng có thẻ. Phần buổi mở mẻ của cậu đã trả theo công nhận, giờ tới kho là phần khác. Cậu rửa mặt trước khi đi, nước trượt ở mép tóc làm An nhớ buổi Vân mới vẽ lá cờ thấp, lâu rồi mà tay cậu khi hồi hộp vẫn muốn lau vào áo trước nhìn vật.

Tại kho, tấm thứ tư hôm trước giữ nghi được đặt trên giá khô không nhận lực. Vân dùng vệt than tìm đúng cạnh sau, đặt thanh cho Kỷ và người kho cùng nhìn. Miếng gốm cong nhẹ, lớp phủ dồn thành một gờ ở mặt tì. Thay gối đã đối, đổi hướng cả giá rồi trở lại mặt gốc, gờ còn theo tấm. An nhìn khoảng sáng dưới thanh thẳng, hiểu vì sao một bộ kê động có thể là lỗi sân nhưng lần này chưa đủ để giải cho vật đang nằm trên nó.

Gói mẫu nguyên Nghiêu giữ ở lò cũng có một vệt cùng phía, nhỏ hơn và chưa ở mức An đã đem ra thử. Hai tấm đi phần gói khô trong hòm có dấu tương tự; giấy nguồn của Nghiêu ghi lần phủ sau ở mặt ấy. Những dấu này khiến Vân muốn khoanh phần mặt ra lò cần xem, chưa đủ nói lửa hay lượng bột là nguyên nhân duy nhất. Cậu lấy cả gói ẩm ở bến ra danh sách khác, để một dấu nước đi đường không tiếp tục bị dùng trả lời cho mọi mặt gốm dưới tên thầy mình.

---

Kỷ nhận kiểm thêm trong phạm vi mẫu, không cho mài gờ rồi đưa lắp luôn. Vân chọn một tấm đã mua làm mẫu, trước khi động ghi hình mép và vết sáp theo người kho. Phần còn phải giữ để gửi hỏi Nghiêu được gói riêng, không biến tất cả chứng thành bụi trên tờ giấy chỉ còn lời cậu kể. An cùng Thuyên đưa hai mặt lên bộ thấp, miếng đầu nhận theo tiếp xúc lệch cho nét không đều hơn bộ kê đầy, còn tấm đối phẳng giữ dải khác. Người điều khiển hạ, chờ hai đọc, mới tới lượt nhìn dưới cạnh.

Vân muốn đưa đệm rộng để biết gờ có hết ảnh hưởng ở tải thấp không. Kỷ cho làm phép hỏi ấy với bộ mẫu có đường trả riêng, yêu cầu giữ nguyên tấm đối để biết đổi do đâu. An nhờ cậu chỉ từ phía khô nơi tay sẽ rút, giữ giờ hạ như cũ, không kéo lượt dài để ép khác biệt lộ mạnh. Miên không ở buổi này, Thuyên là người tổ đã thuê độc lập; tên nàng vắng trên bản mà công việc vẫn có đủ người nhận và đủ lời đáp.

Đệm rộng giúp nét ổn hơn một phần, sau vài lượt mặt ẩm lại cho dải khác. Tấm cong chưa được phép mang sang guồng chỉ nhờ bộ sân mới kê vừa nó. Vân đặt thẻ dừng lên đúng gói, nhìn sang miếng chân lệch của mình. Cậu hỏi An nếu Nghiêu bảo do người dùng đặt sai thì sao. Anh trả lời đưa cả gối, hướng và cách đổi cho ông, rồi nghe câu khác tới chậm hơn: nếu ông buồn vì người học chỉ lỗi thì sao. Lần này An không có một chiếc thước để trả ngay.

“Ta có thể gửi giúp phần mình thấy,” anh nói. “Phần cậu thấy phải để tên cậu.”

Vân ngồi tới hết giờ xem, viết hai bản cùng nét rõ. Một bản hỏi nguồn và cách làm, một bản giữ điều đã quan sát ở Hạ, ô chưa biết nguyên nhân còn nguyên. Khi phải viết tên Nghiêu ở đầu, cậu dừng bút, đọc lại miếng nguyên ông tự gửi. Chính vật ấy đã giúp cậu bớt lẫn mưa đường với mặt ra lò. Ông đã gửi một thứ người học có thể nhìn thấy lỗi, không chỉ gửi một câu hàng của ta vốn vẫn tốt.

“Ông giữ cho em một chỗ ngay cạnh bàn,” Vân nói, đầu bút còn trên tên. “Buổi đầu em làm rơi cả khay. Ông bảo người mới đứng ở đó nhìn được tay ông dễ hơn.”

An kéo ghế tới cạnh, đặt bàn tay mình dưới mép giấy vừa cuộn vì gió. Cậu chấm thêm một chấm mực ngoài dòng, nhìn nó như một vết hỏng khác, rồi xoay tờ bắt đầu lại. Tới lần thứ hai cậu viết được hết lời hỏi, giọng đọc nhỏ nhưng các số đều rõ. An giữ giấy cho tới khi nét tên khô, buông ra trước lúc Vân tự gấp. Trên mép bàn còn một chấm mực của buổi sợ ấy, An chùi bằng vải ẩm, màu chỉ nhạt đi.

---

Buổi chiều họ đem mấy vật được nhận làm mẫu tới bàn lò nhỏ, không đưa tấm phủ vào nung lại. Vân xin bác giữ lò chỉ cách đối chân trước khi phủ, dùng miếng thử của chính mình chưa có lớp dẫn. Từng mặt được đặt lên tấm phẳng rồi kẻ chỗ thiếu bằng bột màu, phần ướt và khô nhìn khác, lúc ra lửa lại khác thêm. An cùng cậu nâng một khay khi đã qua giờ nóng được nhận, đặt ngoài đường trẻ đi lấy bát. Một lượt học có thể làm xong mà vẫn còn một miếng chưa đủ tốt để bán.

Bác lò hỏi có muốn bỏ chiếc chân nghiêng vào phần nghiền không. Vân nhận giữ một miếng làm mẫu, phần còn hỏi chủ vật tư nhận lại đúng ngăn, không trộn gốm sạch ấy với bột phủ đang được giữ ở kho. Cậu viết nguồn đất địa phương và cách sấy, tách khỏi mẻ Nghiêu. Hai vật cùng lệch một góc chưa chứng cùng một nguyên nhân, cách nhìn cậu học sáng nay giúp tìm lỗi chứ không miễn cho cậu phải ghi một mẻ của mình từ đầu.

Mẹ Vân mang áo sạch tới vì ghé chợ qua lò, gọi cậu ra lúc không còn đứng giữ vật. Bà nhìn ba chiếc bát cậu chọn mang về hỏi cái nào dùng được. Cậu đưa chiếc đã đối chân và nước riêng, chỉ chiếc còn thấm để bà đừng đựng đồ nóng vì con bảo con đã học gốm. An đứng ngoài nhận lời mời ghé ăn buổi khác, nghe bà nói đất trên tay rửa được chứ tiền mẹ giữ hộ không tự tăng vì con làm thêm đêm. Vân cười đỏ tai, gói lại chiếc mình vừa nói chưa dùng.

“Thế cái nào cho mẹ?” bà hỏi, xoay cái bát tốt về phía sáng.

“Cái ấy. Nó hơi dày.”

“Có giữ được rau mẹ mới rửa không?”

Vân gật, bà lấy mấy lá còn trong giỏ đặt vào. Chiếc bát lập tức có việc, chẳng cần nghe hết đoạn cậu chuẩn bị nói về thành và chân. Một lá dài thò quá miệng, bà gấp vào, cười bảo lần sau làm rộng thêm chút nếu con muốn mẹ mua cái thứ hai. Cậu lấy cuốn ghi kích thước, hỏi mẹ đặt ở góc nào trong quầy. Bà đã quay đi vài bước còn phải trở lại chỉ bằng hai bàn tay, An đứng bên ôm áo sạch, nghe lời hỏi nghề đầu tiên trong buổi không có chữ nguồn hay tải.

An tới kho báo chủ guồng kết quả theo giờ đã hẹn, đem hình cạnh cong và phần dùng thấp chưa được nhận cho hiện trường. Người chủ quyết tiếp ca cơ thêm hai buổi đã hỏi người làm, giảm một đơn mới. Tổ trả đúng phần chậm đã có từ lời nhận lắp thiếu hồ sơ, không tự hứa trả mọi ngày tới khi lò đúc được một mẻ khác. Ông yêu cầu giờ báo tới cụ thể, An đưa giờ Thuyên đã nhận, còn buổi lắp mới vẫn để trống. Tấm gốm giữ lại không biến thành một quyền giữ khách vô hạn.

Người chủ lấy giẻ lau mồ hôi, vặn được một giọt xuống chân bàn. “Gạo của tôi có người cân từng sáng. Thư của cậu thì hôm nào cân?”

An nhìn đồng hồ nước trên giá, trả đúng giờ mai Thuyên tới trước mặt ông. Người chủ gọi người giữ ca, nói cho nghe rồi buộc tờ báo vào quai sổ công. Tiếng guồng cơ ở sân nổi lên, hai người đẩy thay nhau sau vòng đã đếm. An ở lại giúp dọn một bao khỏi lối tới hết phần công được hỏi; ra cửa, tiếng đẩy vẫn còn sau lưng, nặng hơn tờ hình cạnh cong anh đang mang.

Tối, Vân đọc thư mới cho An nghe ở hiên khi đã xong phần ăn. Cậu ghi lỗi mặt, kết quả đệm và phần chưa kết nguyên nhân, nhận chính mẻ mình vừa mở cũng có chân lệch. An hỏi câu ấy đưa vào để Nghiêu bớt buồn hay để người đọc biết một thao tác chung cần đối. Cậu gạch một lời tự hạ mình không giúp tìm được vật nào, giữ hình miếng của mình ở bản khác. Thư về lò cần đủ để làm việc, tình cảm không phải được trả bằng cách khiến điều cậu thấy thành nhỏ đi.

---

Sáng kế, họ mở lượt đối phần tấm còn lại trong dải đã cho. Có tấm đạt đủ lượt thấp sau khi khô đúng, có tấm phải giữ vì gờ còn và dải sau ẩm khác. An báo từng số, không chia cả tám thành tốt hoặc xấu chỉ cho đơn giản kho. Kỷ ký phần thử của những vật đủ, kèm giới hạn nền và thời gian dùng thử còn cần người trạm nhận ở hiện trường. Nguồn đúng đã giúp tìm lại vật, cái mặt tiếp xúc còn phải chịu việc của chính nó.

Thư gửi cùng mẫu cạnh theo chuyến đã hỏi, có tiền đường do tổ ứng phần mình nhận trước khi đối lò chịu bao nhiêu. Nghiêu không thể đọc rồi đáp ngay buổi chiều; Vân cất bản lưu, chuẩn bị sẽ chờ nhiều ngày. Trong thư ông gửi hôm trước có dòng nhận công đối lỗi sau khi thấy chứng, cậu không mang dòng ấy đổi thành tiền sẵn để An chi trả khoản Lành. Phần ứng và khoản có thể nhận lại ở lò nằm riêng, người giữ sổ đọc xong đều biết vẫn chưa có tiền nào từ Cồn quay về.

Ở lớp, chiếc kê Vân thay sau bát chỉ rạn được người nhận dùng đọc lại cùng bộ khô, qua phần thấp đã hỏi, không treo thành mẫu chuẩn cho mọi chỗ. Cậu giao cách giữ nền và ngày xem khô lần nữa, nhận tiền phần hoàn đúng phạm vi. An ký tên người thuê, Vân ký người làm, chữ hai người đứng cạnh nhưng không có dòng môn phái buộc người học im trước vật do thầy làm. Bên cửa, bà Từ nghỉ ghế trong bóng, nghe cậu nói hẹn rồi về lò sau giờ ăn, bà nhắc mang theo chiếc áo mẹ vừa gửi.

Chiều ngày thứ hai, An đặt thanh thẳng mượn vào tay bác lò, kiểm thẻ nhận rồi trả phí phần đã dùng. Vân giữ miếng chân nghiêng của mẻ đầu ở ngăn mẫu riêng, đứng dưới mái nhìn mưa bụi không tới mặt đất nóng. Cậu hỏi lần tới vào Cồn có còn được ngồi bàn cũ không. An nói phải đợi ông trả lời, bàn ở đó là của ông; ở đây lời cậu vừa ký đã có nơi giữ. Gió đổi, cậu khép hộp, không rút thư đã lên đường trở lại chỉ để mang về một câu chắc chắn dễ nghe hơn.