Chương 76: Hai bản đo đều đúng

Quyển V — Phần nước để trống

Lành đặt hai viên sỏi lên hai bản, chặn khỏi gió. Một bản cho mức cao hơn, nét chữ của Miên; bản An thấp, buổi chiều anh đã đứng với người giữ. Cùng tên giếng và cùng ngày ở đầu, nhìn từ phía người cần tưới chúng giống hai lời cãi nhau. An tới đúng buổi sáng sau lượt xem cây, thấy bà đã mang ghế tới, xếp cả thùng đo cạnh nắp. Bà bảo lần này sẽ nhìn từ đầu, không chờ người thợ đem về một số khác rồi xin tin thêm.

Miên đến sau lịch riêng đã hoàn, đưa cả cuốn có giờ ghé trước khi đi nhánh khác hôm ấy. Bản của nàng lấy lúc đầu buổi chiều, bản An sau lượt lấy chung của mấy nhà và sau đổi đèn. Nàng đã chép giờ trong cuốn, bản đưa ra đối ở bàn chỉ có ngày và một nét ca. An đã nhận bản ấy mà không hỏi nét ca là đoạn nào. Khi đặt hai cuốn mở cạnh nhau, thứ khác đầu tiên hiện ra rất nhỏ, nằm ở phần người xem bên ngoài không có để biết.

Kỷ mang bộ chuẩn tới theo buổi đã nhận, đặt hộp dưới mái cao. Ông xin một người khác giữ giờ, vì người vừa đo vừa quay đồng hồ nước dễ tự lấy nhịp tay mình làm đầu một lượt. Người giữ giếng chọn cô con gái đang nhận ca ghi, có tiền phần buổi này, không kéo một đứa trẻ nghỉ lớp tới ngồi giúp cả ngày. Vân ghi mẫu và vật kê, việc chia giờ do người đã đối nhịp giữ. An đưa mặt phải về phía cô, xin thử gọi thẻ một lượt trước khi làm.

Lượt đầu hai bộ đặt cạnh cho cùng dải sau khi đối điểm đầu. Miên đổi bộ của mình sang tay An, Kỷ giữ giá khác, người giữ thùng chưa biết bản nào là cao. Sai biệt nhỏ còn theo góc kê trên mặt đá, họ chêm lại rồi lặp bằng cùng lượng thấp. Một giọt nước thấm xuống dây buộc, làm lá chỉ bám mép giá; Vân thay dây đã chuẩn bị, giữ sợi ẩm trong tờ ghi lỗi. Những việc ấy lấy hết phần sáng mát, mới cho họ biết hai bộ có thể đọc cùng một trạng thái chứ chưa biết giếng sẽ giữ trạng thái đó bao lâu.

Lành ngồi hết một lúc, hỏi buổi chiều có ai phải ngừng lấy nước để máy hai người đọc cho đẹp không. An nhìn danh sách nhà đã nhận giờ, đáp các lượt sinh hoạt vẫn theo lịch, mỗi lần lấy được đánh dấu. Kỷ xin giữ một khoảng ngắn không rút để đối nền, người dùng ở khoảng ấy đã nhận thùng dự trữ do buổi thử trả. Bà kiểm nắp thùng, thấy đúng lượng mới đồng ý. Câu hỏi của người đợi nước giữ cho cái sân đo không sạch hết dấu đời sống vốn làm số của họ thay đổi.

---

Trưa, một nhà lấy hai thùng theo lượt, một nhà báo hoãn vì người mang ốm ở nhà khác. An ghi lượng thực chứ không trừ theo lịch đã có. Mức nước hạ sau lượt đầu, mặt lực ở đoạn trả tới muộn hơn, hai đường trên giấy không đi cùng nhau. Miên đánh hai nét khác màu; An suýt nối chúng làm một vì đầu nét gần nhau. Nàng giữ cổ tay anh trên phần bàn khô, chỉ dấu nguồn, rồi buông. Anh lấy bút lại, gạch nét nối dở và viết nguyên nhân sửa ngay cạnh nó.

Đèn sân đã được người chủ đồng ý ngừng ở giờ tưới, người trực hạ đúng cữ, giữ đường trả theo phép đã đối. Trong khoảng chờ, dấu ở giếng nhích khác trước, nhưng thùng nước chưa đầy nhanh bằng nét đầu trên giá. An đứng nhìn hết một lượt, nhận ra phần mình đã cộng vào tờ hẹn mới chỉ là phần dẫn có thể bớt, còn đường nước từ tầng đất tới miệng giếng có nhịp riêng. Anh từng biết hai điều ấy tách nhau ở Cồn Sậy, tới nhà lại muốn chúng đứng chung trên một hàng cho dễ báo giờ.

Lành hỏi lấy mức nào để tính khay cây mai. Miên khoanh dải thấp họ thực thấy cùng phần nguồn còn đang hạ, bảo chỉ dải ấy dùng để chọn lượng hiện tại, mai phải đối lại. Bà đẩy bản về, muốn nghe bằng thùng, không bằng nét. An cùng người giữ đong lượng thu được trong khoảng đã đo, chia vào thùng có vạch, trừ phần dùng cho đối. Bà đếm, đặt một viên sỏi ngoài ba khay cần tưới, nói phải bỏ thêm một khay nữa. Không ai sửa đơn vị để phép thử bớt làm người ngồi đợi buồn.

Đầu chiều, cả hai bộ gần lại mức cao Miên từng ghi, trước khi nhiều nhà tới rút. Nàng không giơ tờ của mình lên, chỉ nhờ người giữ giờ đọc đoạn bắt đầu. Sau lượt rút, số thấp An từng thấy cũng trở lại trong dải, có phần khác vì giếng qua thêm mấy ngày khô. Kỷ chép nguyên cả lượng đã dùng, vị trí cữ và giờ về. Họ đã tìm được cách hai bản đúng một phần điều kiện có thể làm hai người tưởng nhau sai, chưa tìm được một giờ cao bảo đảm mọi ngày.

Một vệt nắng bò tới chân giá, mực ở mép giấy khô thành đường đậm hơn. An đã nhìn đó như nét tăng tiếp, đưa tay gần thẻ báo. Vân chỉ bóng chân gỗ vừa dịch qua, Miên yêu cầu đọc lại trên miếng nền che cùng một phía. Họ căng tấm chắn nhỏ khỏi đầu nhận, giữ gió vẫn qua, đối bằng mắt người thứ ba. Độ đậm đã đổi mà thùng lượng không có phần thêm tương ứng. An gạch chỗ vừa định nối, trả tấm che mượn sau lượt và hỏi người giữ có thể làm mái nhẹ cho buổi sau không. Mái phải chừa chỗ người đứng đọc cờ; họ mang khung trống ra thử từ hai hướng trước khi chọn vật. Cả một góc mới trên bản hiện trường chỉ để người đọc khỏi lấy nắng chiều thành nước tăng, và An vừa là người suýt làm điều ấy trước những người anh đã xin tin phép đo.

Tới lúc nắng xiên, An muốn làm thêm một vòng để nét rõ hơn. Người giữ giờ báo đã hết ca, chị còn buổi đưa đồ cho nhà khác. Anh nhìn khoảng trống ngay trước hàng mình muốn có, rồi hỏi giờ mai có thể nhận thay. Chị chọn buổi ngắn đầu chiều, không phải cả ngày. Thử dừng lúc đủ giờ đã nhận làm dòng cuối không trọn, nhưng người ở đây không trở thành một phần của dụng cụ chỉ vì sai khác sắp có thể giải thích.

---

Hôm sau, họ lặp ở đúng vài khoảng đã chọn, thêm người đo từ xóm bên theo lời Miên. Anh ấy tên Thuyên, trước làm đo bồn cho các nhà, mang giá có chân ngắn hơn và thói quen ghi cả bóng nắng. An mời đối điểm đầu cùng, không giao sẵn kết luận cần chứng. Thuyên nhìn bản ngày trước, xin giữ một lượt không biết thứ tự giờ mẫu. Miên đổi vị trí các lọ theo số kín, đặt cả lọ đã giữ từ hôm qua riêng ngoài mẫu mới. Vân đọc nhãn, người ghé xem chỉ nhìn những bàn tay chậm chạp, chưa có một màn nghe nguồn giữa sân.

Lượt kín theo vật mẫu cho dải phù hợp dấu giờ sau khi mở nhãn, nhưng một lọ khác đi vì nắp đã hở. Họ không gộp nó vào dải nguồn đang khô hay âm thầm lấy lọ khác thay, giữ một ô lỗi trên bản. Thuyên chỉ phần nền nhà chứa mẫu nóng hơn mái giếng, yêu cầu nếu đối lại phải cùng chỗ và thời gian giữ. An trả phần thêm mẫu đã dùng từ giá buổi đo, nhận đây là kiểm cách đọc chứ không chứng cả giếng chỉ bằng nước trong lọ đã ra khỏi đất.

Ở giếng, Thuyên xem tờ ca sáng, thấy mức hạ trước lượt rút đầu ngày rõ hơn bản chiều qua, xin xem tờ mưa và ngày giữ cữ. Các nhánh gần cùng khô dần, chưa đủ mốc trên dốc xa để chia hết nguyên nhân. Kỷ bỏ cách tính một mức cố định cho mọi giờ ở trang dự thảo, giữ chuẩn nhu cầu riêng. Lành ngồi cạnh nói chuẩn nhu cầu của bà không hạ theo mực giếng. Ông nhận, ghi ngay phần thiếu cần cách cấp khác, chẳng có nét nghề nào biến điều bà cần thành một lỗi người dùng đòi hỏi.

An cùng chủ giếng chọn lại giờ lấy tránh chồng cả hai nhà, đưa thử thẻ tới đúng từng người. Một người không đi được giờ mới vì bán hàng ngoài chợ, phải hỏi người nhà hoặc giữ lịch cũ và nhận ít hơn; họ để phần ấy chưa quyết. Lành chọn một buổi sớm cho khay giữ lại, muốn giá chở phần thiếu trước khi quyết đơn tiếp. Tờ mới ở tay bà có lượng hiện tại, thời điểm xem lại và người báo nếu mức đổi. Anh đọc cho bà nghe từ đầu, dừng ở từng chỗ bà yêu cầu sửa.

Khi cất bộ, Thuyên hỏi có thể chép cách ghi giờ về dùng cho bồn mình không. Miên cho phần đã thử, giữ tên người cùng làm và ô lỗi, muốn nơi dùng tự đối nếu khác nền. An xin một bản để lớp tập, cũng theo đúng câu hỏi ấy, không lấy vì nó nằm trên bàn quen. Nàng nhìn anh rồi đưa bản, nét cười mệt thoáng tới trước lúc cúi gói. Lần này câu xin rất ngắn, không phải lời chứng rằng mối quan hệ của họ đủ gần để mọi giấy của nàng đều thuộc tổ vá.

---

Sáu ngày nữa, các mốc tiếp có thêm cả buổi thấp không giống hoàn toàn hôm đầu. Chị giữ giờ chỉ nhận phần đã hẹn, Thuyên đem hai lượt riêng tới bàn, Miên trả công chép từ tiền việc của mình theo thỏa thuận mới với chủ dùng. An biết tin khi nhận bản, không biết mọi cuộc họ đã nói trên đường. Những tờ ấy mở thêm một cách làm không đặt anh làm đầu vào của mọi dòng. Anh đọc, gửi lại câu hỏi về một lượt thiếu, chờ người giữ bản trả thay vì tự điền từ kinh nghiệm của mình.

Ở vườn, Lành đã giảm số khay, có cây sống qua được và cây phải bỏ. Bà giữ tiền chậm hẹn cuối tháng trong bản riêng, không trộn với buổi đo lần này đã tính rõ ai trả. An tới giúp sửa một chân giàn được thuê theo giá việc, được trả đúng phần làm thật, không nhận đó là bà tha nợ bằng lòng tốt. Lúc anh xuống bậc, bà đưa một cây giống còi còn rễ, nói nếu anh muốn thử giữ thì lần này bà cho. Anh hỏi chỗ nước cần và cách đặt bóng trước khi đem về.

Cây được để ở ngưỡng có sáng sớm, ngoài lối người mang hộp. An dùng một chén riêng của mình, ghi tưới vào buổi nghỉ để không lấy mẫu nước lớp. Một lá nhăn chưa mở lại sau hai ngày, anh giữ nguyên, không kể với Vân rằng mình đã cứu được cây Lành cho. Cậu tới nhận giấy nguồn cho lô vật tư sắp tới, nhìn cây một lúc rồi nói chỗ ấy tới trưa mất bóng. Hai người kê sang vị trí đã hỏi chủ nhà, thay việc nắm một tờ đo bằng việc nhìn hết một ngày của một vật sống.

Đêm, An buộc hai bản ban đầu cạnh bản mới có giờ rõ. Giấy cao và giấy thấp đều còn, dấu gạch nối dở cũng chưa bị cắt khỏi góc. Bên ngoài chuông kêu qua một ca, anh nhìn cờ tới lúc người khác đáp rồi trở lại tắt đèn nhỏ. Ngày mai có chuyến vật tư cần đúng nguồn và mẻ, còn giếng không có lời hẹn thêm nước bằng một bản đo đẹp hơn. Anh để cửa hé cho gió qua cây, đi ngủ khi sợi chỉ trên giá đã được người nhận cuối buổi phủ lại.