Chương 8: Đêm bên guồng nước
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 08 / 120

Chương 8: Đêm bên guồng nước

Khoảng 13 phút đọc

Quyển I — Rời Thanh Phong

Gần một tháng sau ngày tìm thấy cổ thư, Lâm Vũ vẫn chưa làm được điều gì khiến người bán muối chịu kể lại cho khách chợ.

Cậu đã biết ngừng trước khi ngực căng, phân biệt cái ấm của khí với hơi nóng do ngồi cạnh bếp, và có thể giữ một dòng rất nhỏ đi theo hơi thở qua vài lượt. Tạ Hoài bảo thế là tiến bộ. Vũ cũng biết, nhưng khi con muỗi đậu lên mũi giữa lúc ngồi yên, cậu vẫn ước mình có một tiến bộ hữu dụng hơn.

Tối ấy, họ tới guồng lúc dân đã đóng các máng dẫn ruộng. Ông Trương mang đèn, bác Cường đem sào gạt cành, còn Vũ giữ cuộn dây đo mới. Tạ Hoài đặt hai đĩa mỏng ở hai bờ, nhìn chúng lần lượt đứng yên dưới ánh đèn vàng.

Nước chảy thấp. Những gầu tre trên guồng múc đầy rồi nghiêng vào máng, âm thanh quen thuộc giãn rộng trong đêm. Vũ đi kiểm đoạn dây buộc cầu gỗ, phát hiện một đầu lạt sờn. Cậu nhớ chiếc rìu, tự thay nút chứ không đợi đứt mới gọi. Ông Trương nhìn thấy, đưa thêm sợi dự phòng.

Ở bờ đối diện, con chó của bác Cường đột nhiên dựng lông. Nó không sủa, chỉ lùi sát chân chủ, một chân trước nhấc lên. Tạ Hoài quay mặt về phía rừng. Đĩa dưới chân ông xoay giật, mép cọ đá phát một tiếng lanh canh.

“Lên bờ cao,” ông nói.

Vũ đã cầm cuộn dây định bước qua cầu. Nghe giọng ông, cậu dừng ngay, gọi ông Trương theo mình. Chưa kịp hỏi, dưới bụi cỏ bên bờ xa vang lên tiếng thở phì, nặng và gấp như một chiếc bễ bị rách.

Một khối đen lao xuống nước.


Nó là con lợn rừng lớn, nhưng khác những con Vũ từng thấy bị thợ săn khiêng về. Hai bờm lông bạc chạy từ tai xuống vai, móng trước cào vào đá tạo những tia rất nhỏ. Một chiếc gai gỗ cắm bên sườn, lắc theo mỗi nhịp thở. Nó đã bị thương ở đâu đó trước khi tới đây.

Bác Cường giơ sào, Tạ Hoài quát hạ xuống. Con vật không nhìn người. Nó chúi đầu vào nước như tìm đường chui xuống dưới, húc bật một thanh chắn ở chân guồng. Guồng khựng, gầu tre vẫn đầy kéo nghiêng trục. Tấm ván dẫn nước rung lên dữ dội.

Tạ Hoài lao tới bờ, cắm một thanh sắt ngắn xuống cạnh trụ. Một màn sáng mỏng hiện trước máng, đủ giữ phần nước vừa tràn khỏi hất vào ông Trương đang đứng phía dưới. Ông nghiến răng, bàn tay còn lại giữ bên sườn. Vũ đã thấy cơn đau ấy trên dốc, biết không phải tư thế để ông làm thêm mọi việc.

“Đưa ông ấy ra!”

Vũ nhảy xuống bậc đất, kéo ông Trương khỏi giữa hai chân guồng. Ông không chịu buông đèn vì ánh sáng còn hướng được cho bác Cường. Cậu đổi sang giữ cổ tay bên kia, dẫn ông vòng sau cọc gỗ. Đến bờ cao, cả hai mới nhận ra đế giày ông đã rách.

Con vật húc tiếp. Lần này nó trúng chân trụ, toàn bộ cầu gỗ rung như sắp nhấc khỏi mặt nước. Nếu cầu rơi, đường thoát bên kia của bác Cường sẽ mất. Ông đứng trên một dải đá hẹp, phía sau là bụi gai, trước mặt con thú đang xoay đầu.

Vũ định xách rìu, mới nhớ lưỡi sắt chưa sửa vẫn ở nhà. Tạ Hoài bảo đừng vào gần. Ông không thể bỏ màn chắn khi ông Trương còn dưới gờ thấp; giờ người đã ra nhưng nước nén sau guồng đang ép thanh chắn cong dần. Nếu nhả ngay, nó sẽ quật qua cả bờ nơi bác Cường đứng.

Vũ nhìn đoạn máng, nhìn con đường vận củi phía trái. Có một lối thấp chạy sau bụi cây, người làng ít đi vì cuối đường gặp hố bùn. Một con thú chỉ muốn thoát có thể đi qua đó, nếu phía còn lại không sáng quá.

“Bác Cường! Đừng giơ sào! Đặt xuống nước phía bên phải bác!”

“Bên nào của ngươi?”

“Phía có cái áo phơi mắc cành!”

Ông hiểu, hạ sào. Vũ tự mắng mình vì câu đầu quá tối nghĩa giữa lúc người ta cần biết chỗ đặt chân.


Cậu nhờ ông Trương đưa đèn cho mình, rồi đặt nó lên mép bờ bên đối diện lối thấp. Con thú quay đầu khỏi ánh sáng nhưng vẫn chưa chịu đi; mặt nước trước mũi nó sủi lên, tiếng ù thấp nghe rõ hơn tiếng guồng.

Nó sợ thứ dưới nước. Hoặc thứ gì đó khiến nó tưởng dưới nước có đường thoát. Vũ không biết điều nào đúng. Cậu chỉ biết mỗi lần tiếng ù nổi lên, nó lại dúi đầu và húc.

“Có cần giết nó không?” bác Cường hỏi.

“Nếu làm được thì đã không đứng hỏi!” ông Trương đáp, rồi quay sang Vũ. “Dây đâu?”

Họ hiểu nhau trước khi nói hết. Phía chân guồng có một tấm phên chắn rác lớn, đủ rộng ngăn một khoảng bờ. Cần kéo nó lên khỏi nước rồi nghiêng về phía lối ra, không trói vào con thú. Vũ buộc dây qua cạnh phên, đưa đầu kia vòng cọc. Ông Trương và bác Cường sẽ kéo từ hai bên, cậu gỡ chốt mắc dưới bậc.

Lần đầu kéo, phên không lên. Vũ lội xuống thêm nửa bước, chân chạm một hòn đá lay. Nước lạnh cắn tới đùi. Cậu nghe Tạ Hoài gọi tên, đáp ngay mình còn đứng vững, nhưng vừa dứt câu bàn chân đã trượt.

Cậu chụp mép phên, lưng bị nước ép xuống. Cảm giác ấm tự bật lên trong ngực cùng cơn hoảng. Thói quen muốn hút thêm lực tới rất nhanh. Vũ nhìn bàn tay bám tre, thấy vệt da non nhạt màu dưới đèn, buộc mình thở ra thành tiếng.

“Chưa kéo! Chờ cháu!”

Ông Trương dừng. Sợi dây trên đầu không siết thêm, cho cậu một khoảng để nhấc chân lên đúng đá chắc. Cậu không giữ được nước bằng khí, không nâng nổi cả tấm phên. Cậu chỉ giữ đủ tỉnh để không gồng toàn thân vào một hơi rồi ngất giữa dòng.

Vũ dùng gót đạp chốt, một lần, hai lần. Chốt tuột. Tấm phên bật lên, nước đổ qua hông cậu. Ông Trương kéo đúng lúc, bác Cường đẩy bằng sào, xoay nó thành bức vách nghiêng trước con thú.

Nó húc phên. Tre oằn, dây cắt vào cọc. Vũ né sang bên, không cố đứng giữ vật nặng hơn mình gấp nhiều lần. Đèn bên kia hắt ánh vào mắt con vật; phía sau tấm phên tối và thoáng. Nó xoay, trèo lên lối vận củi, làm bụi gai nát một vệt rồi biến mất trong tiếng thở phì.

Không ai đuổi theo.


Tạ Hoài cho họ lùi thêm lên bờ cao trước khi hạ màn chắn. Ông hô rõ, đợi từng người đáp rồi mới rút thanh sắt.

Nước quật vào chân guồng, ba gầu tre vỡ tung. Mảnh gỗ chạy qua chỗ Vũ vừa đứng, va nhau lốc cốc. Ông Trương giữ cậu lại khi cậu chồm theo cuộn dây rơi. Dây mất một đầu, đĩa đo trôi không thấy nữa. Một lúc sau guồng dừng hẳn, tiếng đêm trở nên rộng đến khó chịu.

Tạ Hoài ngồi xuống đất. Mồ hôi ướt trán dù gió lạnh. Bác Cường đưa áo phủ vai ông, không hỏi vì sao người tu luyện phải để dân làng đuổi thú. Ai cũng đã thấy ông giữ gì và giữ trong bao lâu.

Vũ tìm được đầu dây đứt mắc ở chân cọc. Cậu muốn cất, tay run đến mức buộc không nổi nút. Ông Trương lấy giúp, quấn thành vòng, chạm nhẹ lưng cậu.

“Sợ thì run. Đừng cố làm tay đứng yên.”

“Cháu không sợ,” Vũ nói, rồi thấy cả ba người cùng nhìn. Cậu thở ra. “Có. Lúc chân trượt.”

Tạ Hoài ngẩng lên. “Lúc ấy cháu đã làm đúng một việc: báo người giữ dây. Đừng mai về kể thành mình lặn xuống kéo cả guồng.”

Vũ cười yếu ớt. Bác Cường bảo nếu cậu kể thế, bác sẽ kể chuyện con dê, thế là chẳng còn ai tin. Ông Trương cười theo rồi phải ngồi xuống xem bàn chân. Một vết xước ở gót, không sâu, nhưng giày hỏng hẳn.

Trở về làng, họ đánh thức trưởng thôn và gọi thêm người chắn lối ra guồng. Không cho trẻ tới xem, không ai được xuống lấy đồ trước sáng. Tạ Hoài nhờ cử người báo các nhóm hái thuốc tạm tránh đường con thú đã chạy. Ông không nói chắc nó sẽ không quay lại.

Vũ mang áo ướt về, đứng giữa sân không biết cởi từ đâu. Lần này cậu gọi ông Trương ngay, chẳng cố giấu tay run. Ông đưa áo khô, sau đó hai người hỏi lại trưởng thôn xem mọi người bên guồng đã về đủ chưa. Hỏi hết tên từng người, Vũ mới thôi nghe trong đầu tiếng chân trượt xuống nước.


Còn một việc phải làm trước khi ngủ. Trưởng thôn muốn ghi ai đứng ở đâu để người được cử ra chắn bờ khỏi đi nhầm chỗ. Vũ lấy than vẽ sân guồng lên ván, chỉ lối con thú thoát. Cậu vẽ đèn ở phía trái, ông Trương sửa sang phải. Hai người tranh nhau một lượt mới nhận ra mỗi người đang nhìn từ một bờ.

“Ghi hướng núi vào,” Tạ Hoài nói. “Đừng để người tới sau phải chui vào đầu cháu mới hiểu.”

Vũ xóa đi, vẽ lại. Ở góc có tấm phên, cậu thêm một dấu tròn và bảo chân chốt đã tuột, bước lên có thể lật. Bác Cường tới, đặt vào đúng đó mẩu dây đứt lấy từ túi mình làm dấu dễ nhớ.

Một người dân định ra lấy rổ lưới để sáng còn bắt cá bán. Trưởng thôn giữ lại, ông ấy cáu vì chờ một ngày cũng mất bữa. Vũ định khuyên, chợt thấy mình chẳng biết cái rổ ở đâu hay nhà ông đang cần bao nhiêu. Cậu chỉ xin sáng sẽ đi cùng nếu bờ đã được kiểm. Người kia nhìn bản vẽ, nhận lời rồi tự lấy tấm ván mang treo ở đầu cầu. Công việc nhỏ ấy kết thúc cuộc cãi nhanh hơn mọi lời hứa rằng không ai phải lo.


Buổi sáng, guồng nằm nghiêng dưới sương như một con vật gãy cánh. Dân làng chia người vớt tre, người dựng tấm chắn tạm, người dẫn nước bằng gàu cho ruộng gần. Cậu mang cơm tới Tạ Hoài, thấy ông đang kiểm lại những con số đêm qua bằng một chiếc đĩa dự phòng nhỏ hơn.

“Cháu có làm hỏng việc đo không?”

“Con thú làm. Cháu làm mất một đoạn dây. Tôi ghi cả hai, không cần gom thành một tội.”

Vũ ngồi xuống, lần đầu thấy lời phân biệt khô khan ấy rất dễ chịu. Cậu hỏi vì sao nó lao vào nước. Ông đưa xem một vệt bùn đóng trên phiến tre, nói áp khí đột ngột có thể khiến yêu thú mất hướng, nhưng muốn biết nguồn từ đâu cần đi sâu hơn và có người rành bản đồ. Chưa thể chỉ vào khu rừng rồi bảo mọi thứ ở đó đều nguy hiểm như nhau.

Trước khi cậu về giúp vớt gỗ, ông nhờ ngồi thử như những buổi đã học. Vũ làm, định nói mình còn mệt. Tạ Hoài bảo chỉ kiểm chừng cậu đã quen, không cố hơn. Cậu nhận dòng ấm rất nhỏ, để nó theo hơi thở vào rồi rời ra, không mắc ở cổ tay. Qua vài lượt, nó vẫn ổn định.

Ông hỏi có làm được vậy trước đêm qua không. Vũ nghĩ kỹ, đáp hai hôm gần đây được vài lần, nhưng chưa đều. Ông cho cậu dừng, đợi một lúc rồi thử lại. Dòng khí lần nữa đi qua nhẹ và rõ, không vì cậu vui mà biến thành cơn nóng.

“Luyện Khí tầng đầu,” Tạ Hoài nói. “Vừa mới đứng vững. Đêm qua không tạo ra nó; những buổi cháu tập trước mới giúp cháu đừng phá nát việc mình đã làm.”

Vũ nhìn lòng bàn tay. Không có ánh sáng, cũng không mạnh lên đến mức nhấc nổi đống tre. Cậu nhận bát không từ ông, đứng dậy hơi chậm vì chân còn mỏi.

Bên kia bờ, bác Cường gọi cậu phụ kéo một gầu tre lên. Vũ gọi đáp, mang dây tới, buộc nút rồi hỏi bác đã sẵn sàng chưa. Chờ tiếng trả lời, hai người cùng kéo. Gầu nhích qua bùn, nặng nguyên như hôm trước.

Trang sách tiếp theo

Chương 9: Tờ giấy có ba đường

Quyển I — Rời Thanh Phong

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!