Chương 42: Người chèo thuyền Trường Hà
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 42 / 120

Chương 42: Người chèo thuyền Trường Hà

Khoảng 12 phút đọc

Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích

Gốc sung cuối bến không có ai đợi. Dưới những rễ cây phủ xanh rêu, một chiếc thuyền con nằm nghiêng trên hai thanh kê; gã đàn ông ngồi trong lòng thuyền, đang cạo lớp dầu trám cũ. Vũ đi gần đến nơi mới nhận ra đầu người đội nón chính là một bó áo tơi treo trên cọc. Gã thật ở thấp hơn, hai chân gác lên ván, một chiếc đục ngậm ngang miệng.

“Ông Kiều Sơn?” An hỏi.

Gã nhả đục xuống khăn. “Ba người tìm đường hay tìm chuyện?”

“Tìm Trình Sách.”

“Thế là tìm cả hai.”

Kiều Sơn đứng lên. Ông chừng ngoài bốn mươi, vai lệch vì nhiều năm chống sào một bên; chiếc áo ngắn có vệt dầu từ bụng tới khuỷu. Trên dây buộc cổ tay có một nút thắt Trường Hà đã bạc màu. Vũ chắp tay theo phép của người đi thuyền, rồi nhận ra mình đã học phép ấy từ một kẻ buôn hàng, có thể sai. Kiều Sơn nhìn hai bàn tay cậu, đưa luôn chiếc đục.

“Biết chắp thì biết cầm. Cạo phần ấy hộ ta, đừng ăn vào gỗ.”

Nghiêu bước xuống khoang đỡ tấm ván. An ở trên bờ, đặt mảnh gỗ ba lỗ lên chiếc hòm dụng cụ. Ông Kiều nhìn nó, không chạm tay ngay. Ông hỏi An ai đã giao, lúc nào, cửa hiệu còn mở không. Khi cô trả lời đủ, ông mới lật mặt gỗ, đọc vết mực gần cháy.

“Ông Trình đi sau đoàn. Ta chở từ đây lên cửa rạch Hạc. Tới đó ông ấy đổi thuyền. Ông bảo người mang thứ này thì ta chỉ đường, chẳng bảo ta chở không công.”

Vũ dừng đục. “Ông ấy khỏe chứ?”

“Ho. Ăn được nửa bát cơm. Quát ta một trận vì buộc dây vào cái cọc ông ấy dùng làm mốc đo. Đã đi hơn một tuần, giờ khỏe thế nào ta không biết.”

An cúi nhìn mảnh gỗ, môi mím lại rồi giãn ra. Cô hỏi người chèo chặng sau. Kiều Sơn nói tên hai người, một đã về, một còn theo đoàn. Ông không biết Trình Sách chọn ai; tối hôm ấy ông phải ngược nước về Vân Tân cho kịp mua thuốc. Nghiêu hỏi thuốc gì, vừa nghe tên đã lục túi, lấy tờ giá hàng chợ ra. Ông Kiều ngừng quét dầu.

“Con gái ta ở làng bên kia núi. Ho sau mùa sương, thầy thuốc bảo gửi thứ này về. Có người nhận chuyến trưa. Đừng kiếm chuyện giảm giá giúp rồi mua nhầm loại.”

Vũ nhìn cái gói vải sạch trong hòm. Bên trong là hai chiếc áo trẻ con, một đã khâu nách. Người chèo thuyền Trường Hà vẫn chờ cậu trả chiếc đục, vì cậu đã quên cạo từ lúc nghe chuyện Trình Sách. Cậu cúi xuống làm tiếp. Một bậc tu luyện chưa rõ trên người ông Kiều chẳng giúp cái đáy thuyền tự kín lại.


Quầy thuốc mở muộn. Kiều Sơn ở lại trám thuyền, giao họ đi lấy thuốc theo đơn. Ông trả trước đúng tiền, buộc ba đồng riêng cho người mang gói qua núi. An viết giấy nhận, ký tên ngay trên nắp hòm làm bàn. Nghiêu nhìn chữ ký ấy, thôi đề nghị đi hỏi nhà buôn quen.

Quầy nằm sau chợ cá, nơi tiếng rao đã thưa. Người học việc đặt lên bàn một gói rễ cây giống trên đơn, bảo chỉ còn loại này. Nghiêu bóp nhẹ qua giấy, hỏi sao rễ hong khô còn ẩm tay. Người kia đáp độ ẩm miền sông ai chẳng biết, nếu không lấy cứ chờ tháng sau. Vũ định ôm gói đi, nhớ lời ông Kiều, lại đặt xuống.

An nhờ xem sổ nhập. Người học việc khoanh tay chắn tủ. Nghiêu bèn mua một nhúm nhỏ, xin chén nước sôi ngoài quán, rồi xé một đoạn rễ ngâm vào. Nước vàng đục lên gần như tức thì. Hắn không kết luận thuốc giả; hắn chỉ bưng chén trở lại, nhắc trên đơn có chữ rang nhẹ, món này đã tẩm thứ gì không biết.

Bà chủ quầy từ phía sau đi ra, nếm một giọt rồi nhổ vào khăn. Gói hàng không độc theo lời bà, nhưng bị nhà cung cấp xử lý cho nặng cân; người bệnh cần đơn ấy không dùng được. Bà thu hết bó vào, lấy từ ngăn khóa ra loại đúng. Vũ thấy gã học việc đỏ mặt, lẳng lặng đỡ chén nước khỏi mép bàn trước khi hắn quệt rơi.

“Cậu biết thuốc?” An hỏi Nghiêu lúc ra khỏi quầy.

“Biết người cân thuốc. Mẹ tôi từng phải mua dầu trám ở đây. Bao nào hôm trời hanh cũng nặng bằng hôm mưa là bao ấy có chuyện.”

Họ tìm người đưa hàng ở cổng chợ, nhưng chuyến trưa đã đổi giờ đi sớm. Một ông già đội sọt gà chỉ chiếc xe bò đang chờ bên cổng phía bắc. Người đánh xe không chịu nhận gói vì giấy hẹn ghi cổng đông. Vũ chạy qua hai dãy nhà tìm người viết giấy; đến nơi người ấy đã về ăn. Cậu đứng giữa ngõ, cổ áo ướt mồ hôi, nhận ra việc gửi thuốc có thể làm người ta chạy hụt hơi hơn luyện kiếm.

An tự sửa giấy bằng một dòng ghi chỗ giao thực, nhờ người đánh xe ký nhận. Ông vẫn lắc đầu. Đường bắc qua khe đang sửa, phải vòng hai dặm; phí cũ không đủ. Nghiêu nhìn ba đồng buộc riêng, ngón tay chần chừ. Vũ móc tiền công hôm qua ra đặt thêm. Hắn kéo tay cậu lại, rồi cùng người đánh xe tính giá theo cân hàng thay vì tính một gói riêng. Cuối cùng họ gửi được thuốc, thêm một chiếc áo Nghiêu gấp cho phẳng để gói khỏi lăn.

“Áo của anh?” Vũ hỏi.

“Áo tôi thì không mất. Tôi mượn ông Kiều.”

“Ông ấy biết chưa?”

“Chốc nữa sẽ biết.”

An quay mặt đi, vai rung nhẹ. Vũ giữ giấy nhận thuốc trong ngực áo, đột nhiên thấy một việc đã xong rõ ràng: con gái ông Kiều có thể nhận gói đúng thuốc, đúng người. Còn họ sẽ về giải thích vì sao trong hòm thiếu thêm một áo.


Nước ròng làm lộ một dải bùn rộng dưới gốc sung. Kiều Sơn đã trám xong đáy, đang tranh luận với chủ bè bên cạnh. Một chiếc phà chở đá vừa đổi chỗ đậu, ép đường đưa thuyền ra nước hẹp còn nửa. Nếu chờ thủy lên, ông mất buổi thử đáy và có thể lỡ chuyến nhận hàng sáng mai.

Vũ đặt gói tiền thừa cùng giấy nhận xuống, nhìn hai thanh kê. Chỉ cần nhấc đuôi thuyền qua chỗ bùn, họ sẽ đưa được nó vào rãnh nước phía trái. Cậu nắm mép ván, dẫn khí xuống chân. Kiều Sơn quát một tiếng làm cậu giật mình.

“Đáy mới trám! Cậu bẻ lên như cái thúng, đường nối tách hết!”

Vũ buông tay. Dầu đen dính hai lòng bàn tay. Kiều Sơn nhìn cậu bằng vẻ một người vừa giao bát sứ cho con mèo. Nghiêu bước ra khỏi tầm mắt ông, cắn môi cười.

Ông Kiều dùng sào vạch trên bùn ba đường. Thuyền phải trượt cả thân trên con lăn, không kéo một đầu. Hai người giữ dây khỏi lao nhanh xuống rãnh; người còn lại nhét thanh gỗ vào trước mũi. Ông nhờ bên chủ bè cho mượn một tấm phản, hứa trả công vá lưới trong tối. Người kia nhìn chiếc phà đá, thở dài rồi tự mang phản tới.

Vũ quỳ ở mũi thuyền. Mỗi lần thân trượt, cậu phải bò lùi để đẩy con lăn mới. Bùn lút tới cổ chân; mùi dầu trám lẫn xác rong làm cậu buồn nôn. Đến mép rãnh, ván phản nghiêng sang phải. Cậu định dùng khí giữ, nhưng đất dưới đầu gối đã lở. An nhìn từ bờ, gọi Nghiêu dời dây sang cọc sung, đổi góc kéo trước khi cậu phải chống cả sức trượt.

Thuyền hạ xuống nước, nghiêng một bên rồi cân lại. Kiều Sơn nhảy vào khoang, cầm miếng vải rà từng đường nối. Ông khum tay múc ít nước dưới đáy nếm thử, phân biệt nước tràn từ ngoài với nước ngọt cũ còn trong thùng. Vũ chưa hiểu trò ấy, cúi nhìn theo, bị ông gõ nhẹ cán sào vào đầu.

“Đừng học nếm bến. Có chỗ cả làng giặt áo ở trên nguồn.”

Nghiêu cười thành tiếng, trượt chân ngồi luôn xuống bùn. Vũ đứng thẳng dậy, vui vẻ để hắn trả phần xấu hổ mình vừa chịu. An cười theo, nhưng vẫn giữ đầu dây đúng vị trí. Khi thuyền thử xong, cô mới thả tay. Giữa cổ tay có một vệt hằn đỏ. Vũ đưa nước rửa, cô nhận, nhìn cậu một thoáng như biết cậu định nói gì.

“Lúc nãy anh nghe được lệnh dừng,” cô nói. “Tốt hơn ở khe.”

Vũ chùi dầu trên ngón tay. Cậu không thích được khen như đứa trẻ mới thôi nghịch, nhưng nhớ đáy thuyền suýt nứt dưới tay mình thì đành nhận. Ông Kiều kiểm xong đường trám, kéo lên một tấm ván cho họ bước vào. Dưới nước, chiếc thuyền chỉ rộng bằng một căn buồng, mọi dụng cụ đều có dây giữ và chỗ riêng. Vũ để thanh kiếm vào góc, lập tức được bảo nhấc ra: đó là lỗ thoát nước.


Họ ăn cơm trên thuyền, từ một nồi nhỏ nấu bằng bếp đất có chân chèn. Kiều Sơn cầm giấy nhận thuốc đọc hai lần, hỏi vì sao chiếc áo rách nách của ông thành vật chèn hàng. Nghiêu giải thích đường núi xóc. Ông Kiều gật, lấy bút nhúng mực rồi viết giá chiếc áo lên mặt sau tờ giấy.

“Nó thủng rồi mà,” Nghiêu nói.

“Thì ta tính bớt tiền nách.”

Vũ cười đến mắc xương cá. An đưa bát nước, đợi cậu uống xong mới hỏi chuyện nhận khách lên Cổ Di Tích. Lần này cô trải cả giấy nghề ra. Kiều Sơn không cười nữa. Ông đã có hợp đồng chở đoàn khảo cổ, chỉ được nhận thêm người nếu người coi tuyến đồng ý. Họ vừa mất hai phu kéo và một người phụ đo. Cổ Di Tích lộ nền theo con nước, đoàn phải cắm trại lâu, phí ăn còn cao hơn phí đi.

“Tôi nhận đo đổi chỗ,” An nói. “Nhưng không ký rằng bản đo của họ đúng trước khi được xem nền.”

Ông Kiều nhướng mắt. “Câu ấy nói với người coi đoàn. Đừng nói sau khi đã lên thuyền.”

Ông đưa họ danh sách đồ cần mang. Giữa dây, đinh, túi da giữ khô, có ba cái bát và một cuộn vải dùng băng chân. Vũ hỏi sao ghi cả bát. Ông bảo lần trước một người nghĩ ai tu luyện cũng khỏi ăn, lên thuyền mới phát hiện vẫn đói và không có đồ đựng. Người ấy lúc bẻ đá rất oai, khi xin bát lại gọi ai cũng là sư huynh.

An ghi địa chỉ kho nhận người. Nghiêu ngồi nhẩm tiền công có thể gửi về nhà, gương mặt ít đùa hơn lúc nãy. Vũ xoa gót chân qua lớp vải bọc mới. Từ mặt nước nhìn lên, bến Vân Tân như đang trôi, những cột nhà dời chậm trong bóng chiều. Ông Kiều chỉ dãy cọc giữa sông, nói đường họ sẽ đi không nằm theo dòng rõ nhất; phải đi ngược một đoạn rồi mới vào cửa rạch.

“Tới được người thì các cậu tính tiếp. Ta chỉ giữ thuyền qua đoạn nước của ta. Ai bảo ta dẫn một hơi tới tận Thiên Môn, ta thu trước tiền thắp hương.”

Vũ nhìn nút Trường Hà trên tay ông, rồi nhìn lòng thuyền chằng dây. Cậu đã mong gặp một người biết hết đường cũ. Người trước mặt chỉ biết chắc chỗ nào thuyền mình chịu được, còn phải nhờ khách gửi thuốc cho con và mượn phản hàng xóm. Cậu đặt lại chiếc bát vào đúng hốc chèn, hỏi mai cần đến trước mấy tiếng. Kiều Sơn nhìn cái bát đã nằm yên, lần đầu gọi thẳng tên cậu, bảo đến lúc người bán cá còn ngủ.

Trang sách tiếp theo

Chương 43: Mua đường bằng công việc

Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!