Chương 11: Thẻ ngọc bên bến
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 11 / 120

Chương 11: Thẻ ngọc bên bến

Khoảng 13 phút đọc

Quyển I — Rời Thanh Phong

Sáng ở bến bắt đầu bằng tiếng người đòi mở cổng và tiếng bụng Bạch Nghiêu kêu.

Lâm Vũ ngủ trên ghế dài ngoài gian giữ hàng, nửa đêm tỉnh vì cánh tay làm gối tê dại. Cậu không bị khóa, nhưng bỏ về sẽ không biết hàng đi đâu. Diệp An được bà chủ quán nước cho nghỉ ở gian trong sau khi giúp đọc một lá thư; tới sáng cô mang ra ba bát nước nóng và một chiếc bánh chia phần.

Nghiêu nhận miếng của mình, ngập ngừng hỏi An đã trả bao nhiêu. Cô bảo ghi vào cùng giấy nợ xe, không miễn. Cậu ta gật, cẩn thận viết, nét chữ chậm hơn hôm qua.

Gần giờ mở cổng, một đoàn áo đỏ sẫm qua cầu. Người đi giữa đeo thẻ ngọc dài nơi thắt lưng, bước không vội mà đám người giữ bến đã tự dạt ra. Bên cạnh ông có hai phu chở hòm, một người coi trạm ôm tập giấy buộc dây vàng. Họ không đến vì riêng chiếc thẻ giả; người trong sân bắt đầu nói tên các cửa lấy nước quanh núi.

An nhìn dấu trên thẻ ngọc, hạ giọng: “Từ Giám. Trạm Xích Dương.”

Ông dừng trước bảng mới. Người coi đọc thông báo từ hôm nay những điểm dẫn khí quanh khu trạm phải đổi giấy trước khi tiếp tục dùng. Những thẻ cũ được thu lại, đối chiếu từng nhà và từng guồng. Một người bán cá hỏi ngay bến nhà mình có bị tính không. Người coi bảo đem vị trí tới, đừng chỉ nói “bến nhà”.

Vũ nghe tiếng giận âm ỉ quanh sân. Có một ông lão đưa thẻ gỗ đã mòn bóng, nói giếng cạn nhà ông nhờ trạm mở mùa trước mới có nước lại, sẽ đổi giấy đúng hẹn. Người khác nhắc ruộng phía đông hết mất mùa từ khi Xích Dương giữ lịch đóng mở. Hai lời ấy làm cuộc phản đối không còn cùng một giọng.

Từ Giám nghe, thỉnh thoảng hỏi tên điểm, ghi vào mép tập. Khi một người đẩy người khác để chen lên, ông giơ tay; gió trước mặt dường như đặc lại một thoáng, đủ khiến người ấy đứng sững. Ông không quát.

“Lần lượt. Ai cần làm việc thì giữ lối cho người khác.”

Vũ nhìn động tác nhẹ ấy, biết mình chẳng thể dùng chút khí mới học để kéo ông ra khỏi cổng. May mà đó cũng không phải việc cần làm.


Ông Trương tới cùng Tạ Hoài lúc nắng vừa qua cột bảng.

Ông ôm túi giấy và cái áo khô cho Vũ. Nhìn cậu vẫn đủ chân tay, ông mới hỏi thóc đâu. Cậu chỉ sân giữ, kể ngắn từ chiếc thẻ, không bỏ đoạn mình cầm rồi chạy theo. Ông nghe xong, nhìn sang Nghiêu. Cậu ta đứng dậy cúi đầu, xin nhận phí giữ và chuyến chậm.

“Ta cần thóc tới tay người nhận,” ông Trương đáp. “Tiền tính sau khi biết thóc còn nguyên.”

Tạ Hoài xuất trình giấy khảo sát, xin tách việc thẻ giao hàng khỏi hàng thuộc dân Thanh Phong. Người coi trạm dẫn họ tới bàn Từ Giám. Hai người lớn chào nhau, không thân cũng không như lần đầu gặp. Vũ thấy Tạ Hoài hơi nghiêng người khi ngồi, biết bên sườn ông vẫn đau sau đêm guồng.

Từ Giám đọc giấy, ngón tay dừng ở tên Vũ.

“Người phụ đo cũng dùng thẻ giả?”

“Cháu không làm thẻ,” Vũ nói ngay, rồi chậm lại. “Cháu nhận giữ mà chưa hỏi. Lúc người đưa chạy, cháu đuổi theo để gọi lại. Cháu không biết họ có hiểu khác không.”

Người coi xác nhận lời nhận hôm qua đúng như vậy. An đưa giấy mua rễ, chỉ tên người giao thực tế. Từ Giám hỏi hàng đã đi chung chuyến với người mang thẻ chưa. Chủ xe đáp tới cổng thì bị giữ, chưa vào bảng chuyến chính thức. Ông yêu cầu lấy sổ cổng đối chiếu, không ký ngay theo tên Thanh Vân.

Tạ Hoài chờ. Vũ thì muốn nói chỉ cần người của hai tông nhìn là biết đâu phải hàng Nghiêu. Ông Trương chạm chân cậu dưới bàn, rất nhẹ. Cậu nuốt lời xuống.

Khi chuyện giấy dẫn khí được nhắc tới, Tạ Hoài hỏi guồng Thanh Phong có trong danh mục đổi thẻ không. Từ Giám đưa xem tên điểm, nói vận hành phải ổn định, không thể để ai muốn mở lúc nào thì mở. Hoài nhắc số đo đang chênh và cần thêm thời gian kiểm nhánh phụ. Ông đáp có thể gửi báo cáo lên, còn tại bến này vẫn theo thông báo đã ban.

“Ông có quyền dừng một điểm nếu thấy nguy cơ trực tiếp,” Từ Giám nói. “Không có quyền bãi việc đối chiếu cả vùng.”

Tạ Hoài không phủ nhận. Vũ nhìn giấy mình từng mong giải quyết tất cả, lần đầu hiểu dấu áo thầy chỉ mở được một vài cánh cửa.


Sổ cổng xác nhận xe chưa nhập chuyến, nhưng giấy rễ bị chê thiếu một vạch cân.

Người mua là một phụ nữ nhỏ người tới chậm vì đang cân hàng ở sân bên. Bà nhớ bà Lục, nhớ giá đã hẹn, không nhớ số bao ghi thế nào. Bà nói nhận luôn được nếu hàng đúng, người coi không chịu cho mở khi chưa có lệnh. Hai người nói qua nói lại, mỗi câu kéo đám chờ sau bàn thêm khó chịu.

Vũ hỏi có thể mang nguyên bao tới cân không. Từ Giám chỉ bàn phụ dưới hiên, cho hai người coi cùng làm chứng. Cậu xách thử, phát hiện một quai sắp đứt, đặt xuống rồi nhờ Nghiêu giữ đầu kia. Cậu ta bước tới ngay, không tự cầm sổ hay nói thay người mua như hôm qua.

Bao lên cân nhẹ hơn số giấy. Người coi nhíu mày. Vũ nhìn những lát rễ, bỗng nhớ bà Lục đã phơi thêm một lượt trước lúc đóng. Khô đi có thể nhẹ, nhưng nói thế chưa chứng minh được bao thuộc bà. An xin xem đường may mặt dưới. Cô đã giúp bà ghi bán hàng tối trước, nhớ một góc được vá bằng vải xanh khác màu.

Quả nhiên góc bao có miếng xanh, hai lớp chỉ, trong cùng một đường may bị lệch rồi tháo. Vũ lấy mảnh ghi công hôm ấy, chỗ cậu tiện ghi số bao rễ bà nhờ mang. Người mua nhận ra ký hiệu riêng bằng ba gạch than ngay cạnh vá. Bà đã hẹn bà Lục ghi thế để phân hai mẻ, còn giữ giấy phía mình.

Hai tờ được đặt cạnh nhau. Không có ánh sáng chứng thật, chỉ những vệt than và một vết vá rất xấu. Người coi kiểm xong ghi số cân thực, để người mua ký. Từ Giám đồng ý tách phần rễ, nhưng phí chờ xe vẫn phải ghi riêng. Vũ không cãi, cầm giấy biên nhận ngay khi mực khô.

Đến thóc, ông Trương lấy thanh tre nhỏ có những khấc đều. Đó là thanh đo miệng bao dùng từ lúc cân ở nhà; trong giấy gửi có tên em gái và người đón tại Bến Vải. Chủ xe nhận đúng bao đã nhận từ cậu sáng qua. Một người vận chuyển khác từng chở thóc giúp nhà ông xác nhận cách buộc nút.

Cần chờ thêm người ghi sổ thuyền, nhưng Vũ biết lần này phải chờ việc gì. Cậu hỏi giờ người ấy về thay vì lặp lại câu xin cho lấy hàng. Người coi nhìn cậu, đáp trước khi mặt trời qua nóc kho.

Cậu ra ngoài, tìm bóng mái, ngồi xuống. Nghiêu đi theo, đứng một lúc rồi hỏi có thể giúp gì không.

“Trông bao. Đừng nhận thay giấy nào.”

Cậu ta gật, ngồi đúng chỗ Vũ chỉ.


Giữa trưa, một chuyến thuyền nhỏ cho phép ghép thóc đi Bến Vải, tiền cao hơn chuyến đã lỡ. Ông Trương tính lại túi tiền, không đủ cả phí chờ và cước mới. Vũ định đi lấy tiền gửi rèn, ông lắc đầu.

Nghiêu đưa một chiếc nhẫn đồng trong túi. Người coi không nhận đồ làm tiền nộp, cậu ta phải ra quầy quen đổi. Khi trở lại, tay không còn vòng, mặt thì nhẹ hơn một chút. Cậu đặt đúng khoản chênh xuống, nhờ ghi tên người chịu tiền, không ghi là Vũ trả giúp.

Chẳng ai vỗ vai khen. Ông Trương cầm giấy, bảo giữ phần còn lại để trả xe vải. Nghiêu nói đã tính, giọng không chắc như khi tính trên xe buổi sáng hôm trước.

Từ Giám cho họ giấy tách hàng, rồi gọi Tạ Hoài đứng riêng dưới tán cây. Vũ không nghe hết, chỉ thấy ông chỉ tờ số đo và nhắc nhánh cấm. An cũng đứng ngoài, không lén ghé. Khi thầy trở lại, cô hỏi xin xem bản gốc có được chấp thuận không.

“Được xem mục mốc, không được lấy hồ sơ vận hành. Chiều nay người giữ bản bận chuyển kho. Hai hôm nữa trở lại.”

An nhận tờ hẹn, đọc kỹ ngày giờ, yêu cầu người viết ký cạnh chỗ đã sửa. Người ấy khó chịu nhưng ký. Từ Giám đi qua, nhìn tên cô trên giấy, hỏi học ai. Cô đáp Trình Sách. Ông dừng một nhịp.

“Vậy càng nên giữ bản mình đo sạch sẽ.”

An nhìn thẳng, hỏi sạch theo nghĩa ghi đúng hay không ghi việc bị cấm. Tạ Hoài gọi tên cô, không to. Từ Giám không trả lời câu hỏi ấy, lên xe đi về trạm. Cô vẫn đứng im cho tới khi bụi lắng, ngón tay ép mép giấy thành một nếp trắng.

Vũ định hỏi chuyện thầy cô. Nhìn nét mặt An, cậu đổi sang hỏi có muốn cùng ra bến xem thóc lên thuyền không. Cô gật, cất giấy vào ống.


Trước khi rời bến, ông Trương nhờ viết thêm một lời nhắn cho em. Ông cầm bút nhưng tay xước cọ vào cán, bèn đọc để Vũ ghi: thóc đến muộn một chuyến, không phải nhà hết gạo; cứ nhận đủ bao rồi cho người mang giấy về. Đọc đến đó, ông ngừng, thêm rằng chân đau thì đừng tự ra cầu khiêng.

Vũ ghi xong, hỏi có cần kể chuyện thẻ giả không. Ông nghĩ một lát rồi bảo ghi ngắn. Người ở bên kia cần biết vì sao chậm, nếu chỉ giấu để khỏi lo thì lần sau lại phải nghĩ ra chuyện khác.

Cậu đưa thư cho người giữ thuyền, đứng nhìn giấy được kẹp trong sổ cùng tên người nhận. Sợi dây buộc sổ đã sờn, người ấy dùng mảnh vải quấn thêm. Những việc ở bến vẫn tiếp tục, phải hỏi kỹ từng chỗ để món hàng đi đúng đường. Vũ nhớ đem theo một bản biên nhận nữa cho bà Lục, thay vì để tất cả trong túi mình.


Chiều về, Vũ ghé lò rèn lấy lưỡi rìu đã sửa. Chủ lò đưa xem chốt mới, chỉ cách kiểm trước khi tra cán. Cậu trả số còn lại, nhận giấy ghi giá để mang về. Nghiêu đứng ngoài đợi, không dám vào vì món chốt xe cũ. Vũ không gọi cậu ta trốn hộ; lúc đi ra chỉ bảo chủ lò nhắc lần sau tới nhớ mang tiền.

Trên đường núi, ông Trương đi trước cạnh xe rỗng. Tạ Hoài giữ nhịp vừa sức, An thỉnh thoảng dừng nhìn dấu nước bên đường. Nghiêu xin theo về Thanh Phong giúp sửa guồng để kiếm tiền trả phần thiệt hại. Trưởng thôn đã nhận lời qua bác bán đậu, nhưng chưa nói sẽ cho ứng công.

“Cậu không cần giả làm người vui suốt đường,” Vũ nói khi hai người đi sau cùng.

Nghiêu nhìn cậu. “Tôi định không nói để cậu đỡ bực.”

“Thế cứ hỏi trước khi cầm hộ đồ là được.”

Cậu ta cười một chút, lần này không cố kéo thành trò. Vũ đưa bình nước, rồi nhờ giữ gói lưỡi rìu. Nghiêu nhận, hỏi ngay trong đó có cạnh sắc để quay phía nào. Cậu chỉ mặt đã bọc dày.

Tới ngã rẽ nhìn xuống làng, họ nghe tiếng gàu kéo nước thay cho guồng. Một đám trẻ chuyền gàu, người lớn đứng ở hai đầu, ồn ào vì chờ tới lượt. Cậu nghĩ tới tấm thẻ ngọc và những dòng thẻ phải đổi, tự hỏi bao nhiêu thứ ở dưới kia sẽ đổi trước khi người ký giấy nhìn thấy.

Ông Trương ngoái lại gọi cả nhóm ăn tối. Vũ bước nhanh hơn, không chạy. Hôm nay cậu mang về rìu, hai tờ biên nhận và việc đã làm rõ được một phần. Bên cạnh cậu, An mở tờ hẹn thêm lần nữa rồi gấp theo đúng nếp, giữ ngày trở lại ở phía trên cho khỏi quên.

Trang sách tiếp theo

Chương 12: Một hơi chưa trọn

Quyển I — Rời Thanh Phong

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!