Chương 18: Mái nhà cuối bãi
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 18 / 120

Chương 18: Mái nhà cuối bãi

Khoảng 12 phút đọc

Quyển I — Rời Thanh Phong

Người đầu tiên gõ báo là một đứa trẻ.

Nó chạy từ chỗ guồng lên, dép tuột một chiếc, vừa chạy vừa nhắc lời bác Cường: nghe ba tiếng dài thì đi, không đứng cầu xem nước. Cái trống tre dưới mái nhà thờ họ đáp lại. Nghiêu đã rời nó để giúp kéo xe, người thay phiên vẫn giữ đúng nhịp, không cần đợi cậu ta có mặt.

Lâm Vũ đang chẻ số củi cuối trả công rạ. Cậu bọc lưỡi rìu, gài sau lưng, lấy tấm ván đường rồi chạy ra ngõ, tự dừng ở chỗ giao nhau. Nếu chỉ chạy theo tiếng gọi lớn nhất, cậu sẽ không còn biết mình đã nhận coi đoạn nào. An tới cạnh, áo khoác chưa buộc xong, hỏi ai giữ lối kho.

“Anh Bình. Tôi ra mở đường cho người già qua ngõ chum.”

Cô gật, đi về phía bà Lục để kiểm nhóm gọi tận cửa. Không ai nói lời khí thế. Dân làng chuyển đồ theo những lượt đã thử, tới ngõ hẹp thì một người đứng ngăn xe ngược chiều. Chị Hảo đã mở sẵn đoạn phên, mẹ chị nằm trên cáng, miệng vẫn dặn đừng để mất cái gối nhỏ.

Vũ nhận đầu cáng, cùng người nhà đưa qua. Cậu nhớ xoay trước chỗ hai gốc cây, nhắc chân sau chậm lại. Tới sân cao, bà cụ nắm tay áo cậu, hỏi con gà đen có được mang chưa. Chị Hảo từ sau đáp đã nhốt vào giỏ, bà mới chịu thả tay.

Công việc diễn ra không đẹp, không nhanh như người nóng ruột muốn, nhưng đang diễn ra. Vũ quay xuống lấy người kế tiếp, nghe tiếng nước từ cuối bãi dội lên một âm trầm dài hơn mọi buổi trước.

Ở phía núi, trời không mưa.


Kho dược liệu có sân cao, phần dưới bờ lại đang bị khoét.

Nước luồn vào từ nhánh nhỏ vốn chỉ chảy sau mưa lớn. Những bao rễ xếp trên sàn chưa ướt, nhưng anh Bình lo nếu chờ tới lượt sẽ phải bỏ hết. Anh nhờ Vũ mở dây ranh cho một xe hai bánh vào sát cửa. Cậu kiểm bờ, thấy chỗ cao còn chắc, đồng ý tháo một đầu, hẹn đẩy xe xong buộc ngay.

Một người phụ nữ ôm đứa trẻ tới hỏi lối nhà thờ họ. Bà bị lạc nhóm vì quay lại lấy áo, đứa bé khóc đến nấc. Vũ chỉ đường, thấy bà chưa hiểu đoạn phên mở sau vườn, bèn dẫn đi vài bước. Chỉ vài bước, cậu nghĩ. Dây còn trong tay nhưng cậu đặt lên đầu cọc để tay rảnh giữ tấm ván.

Đi được nửa ngõ, có tiếng rầm phía sau.

Vũ quay lại, thấy một góc mái kho hạ xuống. Bụi rễ khô phun qua cửa như khói. Chiếc xe nghiêng một bánh, anh Bình ngã bên cạnh, chân dưới mắc giữa thành xe và đất lở. Dây ranh vẫn nằm trên cọc, không còn chỉ cho người tới sau biết đoạn bờ không được đứng.

Cậu chạy về, nghe anh gọi đừng kéo xe. Một cột kho đã sụt theo đất, đầu xà trượt xuống chặn lối. Trong kho còn bà Mẫn và một người phụ nữ đang lấy hòm đồ chăm người già. Bà Mẫn đứng sát vách trong, gọi hai người ngoài sân chớ chen tới cửa.

Vũ muốn nâng ngay góc xe khỏi chân Bình, nhưng lần dưới khe hiện lại đủ rõ. Cậu cúi hỏi chân kẹt phía nào, người còn cảm thấy ngón không. Anh đau đến tái mặt, chỉ được một chỗ. Cậu gọi thêm người, nhờ giữ thân xe trước, không cho nó lăn về phía bờ.

Nghiêu chạy tới, cầm dây buộc xe vào cọc xa. Cậu ta nhìn đầu ranh bị tháo, nhìn Vũ, không hỏi giữa lúc phải làm. An đưa nhóm qua đường khác, đứng đầu ngõ báo rõ kho bị sập, tránh để người sau tiếp tục kéo tới.


Chiếc xe được kê, chân Bình ra được nhưng anh không đứng nổi.

Bà Mẫn nghe tiếng kêu, muốn tới xem, Vũ bảo bà còn kẹt trong kho. Bà quát cậu cứ gọi người khác tới giữ Bình, đừng lấy giọng chặn mình như thể mình không biết đang ở đâu. Ngay sau câu ấy, một mảnh vách rơi, bà phải kéo người đi cùng lùi sâu hơn.

Vũ nhận ra mình đang nói quá nhiều vào mọi phía mà chưa có ai giữ mục tiêu cụ thể. Cậu gọi bác Đặng, giao phần xe và người bị thương, báo rõ chân cần giữ nguyên tư thế ít đau, không thử cho anh đứng. Nghiêu ở lại với bác, An giữ đường. Cậu cùng hai người khác tới cửa kho.

Lối chính kẹt đầu xà. Không thể chui qua, kéo xà ra sẽ làm phần mái còn lại tụt theo. Vách bên trái có thể mở, nhưng phía đó sát nước. Bên phải là một mảng phên tre, cao tới vai; nếu cắt được khoảng đủ rộng, hai người trong sẽ bước ra không cần qua xà.

Vũ hỏi họ thấy phía ngoài này có gì đè chân vách không. Người phụ nữ nói có một rổ dược liệu, ngoài ra trống. Cậu nhờ đẩy rổ vào trong, chọn điểm cắt tránh tay người. Rìu đã có chốt được kiểm, lần này không phải dùng một cú thật mạnh. Cậu chém từng lạt, để hai người ngoài giữ mảng phên khỏi quật vào trong.

Một lạt sâu quá, lực khí mới học giúp cậu giữ nhát chém không bật ngang, nhưng vai run sau mấy lượt. Cậu đổi cho người bên cạnh khi thấy tay không còn chắc. Cậu không thích phải đưa rìu giữa lúc mình đã làm được gần xong, song người kia chặt được đúng đoạn cậu vừa bỏ.

Bà Mẫn bước ra trước, kéo người phụ nữ qua. Hòm chăm người mắc ở chân phên, bà không chịu bỏ. Vũ định chui vào, bà giữ vai, tự đẩy một chiếc sào ngắn tới hất quai. Hòm trượt ra, bà cầm lên, hỏi Bình đang ở đâu. Bà không cần đợi một câu chúc mừng thoát nạn.

Phía sau họ, mái kho sạt thêm. Rễ khô trôi trên mặt nước, từng bao mềm đi rồi rách. Có người kêu tên phần hàng của nhà mình. Không ai lao theo. Bác Đặng đứng chắn lối, mặt rắn lại khi phải đẩy cả người quen ra xa.


Trên sân nhà thờ họ, Bình nằm cạnh hai chiếc ghế ghép, chân được giữ đỡ theo điều bà Mẫn và người trạm chỉ. Anh không khóc, chỉ cắn chiếc khăn, mỗi lần buông ra lại hỏi có còn người dưới kho không.

“Đã ra đủ,” Vũ đáp.

“Bao nhà bà Lục?”

“Chưa lấy được.”

Anh nhắm mắt, gật. Không có cách kể khéo khiến mái kho còn lành hay chân anh bớt đau. Người trạm nói cần đưa anh lên nơi có người biết chăm xương, tối nay đường đi có thể chậm. Bà Mẫn lấy trong hòm đồ những phần còn khô, chia lại cho người đang cần, mắng ai định mở tất cả ra xem vì tò mò.

Vũ tới chỗ trưởng thôn, nói mình tháo dây ranh và bỏ đi trước khi buộc lại. Anh Bình đã biết bờ yếu, nhưng người khác đẩy xe theo lối không còn dấu, cả góc xe đi sát hơn chỗ đã tập. Cậu không biết nếu dây còn đó thì chắc chắn tránh được hết hay không; cậu biết phần mình đã nhận mà không làm xong.

Trưởng thôn nghe, ghi lại. “Giờ ngươi tới gọi người thay coi lối. Ghi chuyện này để sau còn xét, không phải nói xong rồi thôi.”

Vũ gật, quay đi. Một bà ở sân nhìn cậu với vẻ giận, cậu chịu ánh mắt ấy, không xin bà hiểu mình đã cứu hai người trong kho. Hai việc không đổi được cho nhau. Cậu tìm đúng người đã nhận ca ở ngõ, kể rõ lối nào mất, dây nào cần dựng lại ở phía cao.

Nghiêu đi cạnh, hỏi cậu còn sức không. Vũ muốn đáp còn ngay, rồi nhìn hai bàn tay mình. Một ngón đang run.

“Đủ gọi người. Không đủ khiêng thêm xa.”

“Vậy đi gọi.”

Câu ngắn ấy giúp cậu có một việc tiếp theo, thay vì đứng trong sân tự kể lỗi cho tới lúc người khác phải an ủi.


Khi quay về sân, Vũ thấy Bình đang tìm một tờ giấy trong túi áo. Cậu tới hỏi có thể lấy hộ không. Anh chỉ ngăn trong, nhờ cầm ra chiếc chìa khóa buộc dây xanh. Vợ anh còn dưới nhà tìm người trông con, cần lấy tiền công cất ở hũ để trả chuyến cáng lên trạm.

Vũ nhận chìa khóa, chưa đi ngay. “Em tháo dây ranh. Rồi bỏ chỗ ấy.”

“Anh nghe rồi.” Bình nhìn cậu, mắt đỏ vì đau và mệt. “Anh cũng thấy xe đã gần mép, vẫn cố lấy thêm một bao. Nhưng giờ anh chưa nói được chuyện ấy cho bình thường. Chân đau quá.”

Cậu gật. Anh không cho lời tha, cũng không nhận hết lỗi thay, chỉ nhắc vợ mình ở nhà nào. Vũ nghe kỹ rồi đọc lại, để người nằm không phải lo cậu lại chạy theo tiếng gọi khác. Bà Mẫn đưa thêm một mảnh giấy, bảo người đưa cáng cần biết giờ nào mới dùng vật chăm gần nhất, đừng hỏi Bình lặp đi lặp lại trên đường.

Ở ngoài hiên, vợ Bình vừa ôm con tới. Thấy chìa khóa trên tay Vũ, chị hỏi ngay chồng còn tỉnh không. Cậu đáp còn, kể chân đang được giữ thế ít đau, cần lên trạm, không hứa sẽ khỏi nhanh. Chị nghe, trao đứa nhỏ cho người quen rồi bước vào.

Vũ đứng tránh lối, bàn tay rỗng sau khi giao chìa. Cậu muốn làm điều gì đủ lớn để kéo gương mặt chị bớt sợ, nhưng việc thực sự cần là tìm người chuyển cáng cùng giấy chăm. Cậu đi hỏi từng người còn sức, ghi tên họ cho trưởng thôn, không tự điền mình vào đầu danh sách.


Đến chiều, những nhà cuối bãi đã đưa người lên.

Chị Hảo quay xuống lấy gối cho mẹ, báo với nhóm trước rồi đi cùng người khác. Bà Lục không tìm thấy đủ số bao mình phơi suốt mấy tuần, đứng nhìn phần kho còn trên nước rất lâu. Vũ tới cạnh, nói lời xin lỗi về dây ranh, không xin lỗi thay toàn bộ dòng nước. Bà nghe, bảo ngày mai nếu còn nước thì phải lo cho người trước; phần rễ hỏng, bà vẫn sẽ tính vào sổ để biết thực sự đã mất gì.

Cậu nhận lời mang giúp cái nia còn nguyên. Nó là cái nia cậu từng cắt dây buộc hôm đầu. Một góc đã rách vì mắc cột, bà chỉ cậu cách cầm để không xé rộng thêm. Công việc ấy nhỏ nhưng đòi cậu chú ý, giúp đầu óc khỏi chạy tới ngôi kho lúc vừa đổ.

Tạ Hoài trở về từ phía cống, áo ướt tới thắt lưng. Ông yêu cầu người không giữ việc ở bờ rút lên cao, đừng chờ nước nhìn thấy mới đi. Đĩa đo đã gần chạm mép giới hạn, áp phía sau cửa tăng từng đợt, trong khi lệnh vận hành từ trạm vẫn chưa đổi.

Vũ hỏi có cần người mang báo đi không. Hoài bảo đã cho hai ngả, một tới Xích Dương, một tới trạm chung. Ông cần người biết từng chốt guồng và đường khô bên cống. Ông Trương đứng lên ngay, bàn chân cũ đã lành nhưng chiếc dép mới còn cứng. Bác Cường xin đi cùng.

An hỏi phần dân ở đây có được nghe kế hoạch không. Hoài nhìn những người đang ngồi, đáp được, rồi nói rõ: giữ từng bước để xả áp có kiểm, nếu nước vượt dấu thứ hai mọi người phải rời luôn, không ai ở lại vì ông còn ở dưới. Trưởng thôn nhắc lại cho cả sân, để câu ấy không chỉ thuộc người biết tu luyện.

Vũ đứng cạnh cửa, tay còn giữ tấm nia. Ông Trương nhìn cậu, không ra hiệu đi theo. Cậu tự hỏi mình còn làm được phần nào sau những sai lầm từ sáng. Rồi cậu đem nia đặt đúng chỗ, tới báo trưởng thôn mình sẽ dẫn đoạn tới cống, sau đó chờ việc cụ thể.

Ngoài bãi, nước ngập chân cọc đã từng buộc dây ranh. Mặt trời xuống sau núi, ánh cuối cùng loang đỏ trên một mảnh mái rạ đang trôi, không ai còn nhận được nó thuộc căn nhà nào.

Trang sách tiếp theo

Chương 19: Giữ cửa đến sáng

Quyển I — Rời Thanh Phong

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!