Chương 108: Hai người trên triền cỏ
Quyển VI — Người trở về
An đem bàn mới vào gian nhà trước khi hỏi Vũ chỗ treo áo. Bàn là của cô mua bằng công bản đồ cùng tiền dạy, chân kê đã vừa nền, mặt đủ rộng để hai người học đứng đối diện. Vũ nhìn khoảng phòng còn lại, ngạc nhiên vì chiếc bàn trong hình từng theo cậu qua cửa đã thành một vật thật, nặng đến mức ba người mới đưa lọt cửa.
Cậu có thể góp tay nhẹ và chỉ chỗ góc bàn vướng, không nâng được cả đầu gỗ. Một người học trêu thầy mình sao chọn bàn lớn hơn cửa, An trả lời cửa lớn được thì họ đã không phải đứng né mưa khi làm việc. Cô lấy thước đo ngay, hẹn người sửa khung. Vũ cười, giữ giúp góc giấy trong lúc cô ghi tiền.
Trên vách, cô treo lịch của lớp, lịch đi trạm và những buổi dành riêng. Vũ đang nhận chuyến tập ở bậc ngoài phía bắc, cần vắng nhiều ngày. Cậu chỉ hai buổi mình có thể về, hỏi cô có muốn giữ một buổi để cùng ăn không. Cô nhìn ca dạy, nhận buổi thứ hai, buổi đầu phải ở lại kiểm bài người học mang từ một làng xa tới.
Trước kia cậu có thể nghe điều ấy thành cô chưa muốn gặp. Bây giờ cậu vẫn hơi hụt, nhưng đưa đúng ngày cho Nghiêu gửi tuyến, không lấp phần trống bằng một lời hẹn cô chưa nhận. An thấy, lặng lẽ đặt bên túi cậu một cuộn giấy khô. Trên giấy có hình một người ngồi nghỉ dưới cây, vai phải được vẽ rõ tấm kê rất to. Cậu phản đối vai mình đâu giống hòn đá ấy, cô bảo người vẽ có quyền chọn thứ đáng nhắc.
Cậu mang hình theo, mỗi lần mở cuốn ghi lại thấy nó cạnh giờ nghỉ. Những ngày tập chậm và đau cũ vẫn có thật, song cậu bắt đầu có thêm một việc muốn làm sau khi về, ngoài hỏi các trạm đã trả lời đủ chưa.
Mùa lạnh tới bằng những buổi sáng mặt thước đọng nước. Vũ tập dưới mái bậc ngoài, dùng tay trái đổi nhịp trong phạm vi đã kiểm, phần thân giữ mốc, tay phải yên trên dây. Sau mỗi đoạn chịu chênh, cậu nhả cho người kế nhận rồi mới trở về nhận lượt khác. Chữ luân dần gắn với khoảng nghỉ, đổi vai và việc không biết hết những gì ngoài tầm mình, nhưng cậu vẫn chỉ làm được trong một nhóm nhỏ.
Có buổi khí không ổn, cậu dừng ngay từ đầu. Cậu đi giúp nhóm sửa đường gần đó chọn gỗ, không ép một ngày xấu thành ngày phải khá lên để xứng với công người chờ. Qua nhiều tuần, nền khí sâu hơn và ít va dội, cậu ghi lại chứ chưa tự gọi một giai đoạn mới. Những chỗ đã khá được kiểm thêm qua ngày gió khác, rồi cậu quay về bến theo đúng chuyến đã hẹn.
An cũng có những ngày rất dở. Một nhóm học mang bản tới bị người nhà chê vô ích vì không đổi được giá gạo, một mốc đo cô từng giữ phải sửa sau bờ bồi. Cô đem bản sai ra lớp, mệt vì phải giải thích lần nữa. Tối về, cô ngồi trước bàn mới, bảo mình chỉ muốn ăn canh rồi ngủ, không muốn ai khuyên một lời dài.
Vũ hâm canh bằng bếp ngoài, làm mặn hơn cô thích. Cô uống một miếng, nhìn cậu, cả hai cùng bật cười vì cậu đã nếm mà vẫn nghĩ đủ. Cậu pha thêm nước, cô rửa bát bằng hai tay đã lành, ngón phải vẫn có lúc mỏi khi viết quá lâu. Họ kể những việc nhỏ trong ngày, phần nào chỉ cần nghe, phần nào cần hỏi ý thì nói rõ.
Nghiêu về qua bến, thấy lịch hai người có khoảng ăn chung mà chẳng ghi tên cuộc họp, hỏi có tính tiền điều phối không. An giao cậu nhặt rau nếu muốn ăn. Cậu nhận đúng một bữa, không tự thành người có quyền trêu mọi chuyện. Vũ đẩy cho bạn cái ghế thẳng chân mới đóng, ngồi ba người tới lúc mưa ngừng, rồi trả ai về ca nấy.
Triền cỏ phía sau bến khô vào một buổi chiều ít gió. An lên đó đo góc nhìn tới đường cáng mới, Vũ mang bữa ăn nhẹ và hai bình nước. Đo xong, cô đóng hộp bút, đặt nó xuống dưới chân thay vì mở thêm một bản khác. Cậu nhìn động tác ấy, biết khoảng còn lại họ đã thật sự dành cho nhau.
Dưới sông, thuyền Kiều Sơn qua một đoạn xa, mui mới màu nhạt giữa những mái cũ. Vũ chỉ, An nhìn một lúc rồi ngồi xuống. Hai người ăn bánh, một chiếc bị ép méo trong túi cậu nhưng phần nhân vẫn còn. Cậu chia đôi bằng tay trái, đưa cô phần không dính giấy. Cô nhận, không hỏi vì sao cậu im lâu hơn mọi ngày.
“An,” cậu nói sau cùng. “Tôi yêu cô.”
Cô ngẩng lên. Cậu đã nghĩ tới nhiều câu vòng, những việc họ đi cùng, những lần cô giữ mình khỏi chọn sai. Đến đây chỉ còn câu ngắn ấy, không nhờ một món nợ hay lời thề sống chết làm nó chắc hơn.
“Tôi cũng yêu anh,” cô đáp. “Và tôi muốn chúng ta biết mình đang chọn nhau, không cứ chờ người kia hiểu qua những lúc suýt chết.”
Cậu thở ra, cười đến mức mặt vừa nhẹ vừa ngượng. Cô nắm bàn tay trái, ngón mình chạm chỗ chai mới vì cậu học dùng nó. Tay phải cậu đặt trên đùi, dưới cẳng tay kê một mảnh vải gấp để vai được nghỉ. Cậu nghiêng lại, hôn cô rất nhẹ, rồi ngồi yên khi cô tựa vai bên trái.
Một lúc sau cậu lấy từ túi ra cây trâm gỗ ngắn. Nó làm từ mẩu thừa ở xưởng đóng thuyền, đầu gọt thành một đường cong chưa thật đều. Cậu đã giữ nó qua nhiều chuyến, mỗi lần định đưa lại thấy một chỗ cần sửa thêm. An cầm xem, hỏi chỗ lõm nhỏ cạnh đầu có phải cố ý.
“Không. Lần ấy tay trượt,” cậu đáp.
“Vậy anh định sửa mãi tới bao giờ?”
Cậu cười, nhận mình chẳng biết. Cô xoay cây trâm, buộc lại tóc bằng nó. Vài sợi không chịu nằm yên, cô nhờ cậu giữ hộ hộp bút để làm lại. Cậu giữ hộp trên đùi, nhìn cái vật mình đã làm từng chút bằng bàn tay còn vụng trở thành một phần buổi chiều của cô, không nằm mãi trong túi đợi ngày hoàn hảo.
Cô hỏi cậu có tập câu vừa nói không. Cậu thú nhận có, trước mặt hai bình nước, cả hai lần đều bị Kiều Sơn nghe thấy một đoạn. Cô cười tới mức phải giữ trâm, bảo ông chắc đã đòi tính thêm công nghe. Cậu kể ông chỉ hỏi nếu cậu nói với bình rồi bình không đáp thì có định ở đấy tập thêm ba năm nữa không.
An cười xong, ngồi sát lại. Cô nói mình cũng từng định nói trước ở cửa tháp, rồi lúc ấy cậu đang đau, cô sợ mọi điều thành lời hứa để làm người bệnh vui. Bây giờ cô muốn được cậu nghe lúc cả hai có thể nhận hoặc từ chối bằng lời của mình. Cậu nắm tay cô, nói đã nghe rõ, không cần cô kể lại vì sợ mình đoán sai. Một chiếc lá bay qua chân, họ cùng nhặt hộp giấy khỏi gió rồi ngồi xuống lại, bữa bánh còn một nửa để chia.
Cô nói cô sẽ giữ lớp và công việc bản đồ, có những chuyến sẽ đi trước hoặc đi đường khác. Cậu nói mình muốn trở về Thanh Phong, muốn còn làm những việc ngưỡng sau khi đài được giải quyết, nếu có thể; những ngày khác nhau phải được nói bằng lịch thật, không bằng câu đâu cũng có nhau. Cô gật, hỏi ở làng có chỗ kê bàn đủ ánh sáng không. Cậu nói có thể sửa, nhưng chưa dám hứa mái không dột cho tới khi về xem.
Cô cười, đẩy vai trái cậu một chút. Họ ngồi nhìn thuyền qua, bàn tay còn nắm. Cỏ khô mắc vào tóc An, cậu gỡ bằng tay trái, mất quá lâu làm cô quay lại cười ngay sát mặt.
Sau buổi ấy vẫn có lần họ cãi nhau. An nhận một chuyến đo dài hơn lịch ban đầu vì người địa phương chỉ tới được vào những ngày ấy. Cô báo trước, nhưng nó trùng buổi Vũ cần người kiểm bản liên hợp. Cậu đã mong cô có mặt, nói mình sẽ phải đổi hết phần chuẩn bị. Cô hỏi phần nào thực sự cần cô, phần nào có thể giao cho người khác.
Cậu cáu vì nghe như công mình không đáng. Cô cũng cáu, bảo cô không có đủ hai thân để vừa giữ lớp vừa đứng cạnh mọi lần cậu thử. Cả hai im một lúc trước bàn, lời yêu mới nói không giúp tự hiểu ý nhau. Cuối cùng cậu chỉ ra phần ba dấu chưa ai ngoài cô đọc đủ; cô đề nghị dạy lại cho người khác trước khi đi, còn cậu phải dành thời gian nhận một cách đọc không giống mình quen.
Họ làm theo, tốn hai buổi. Người học mới hỏi những câu khiến Vũ phải nghĩ lại chỗ mình diễn đạt quá ngắn. Cậu vẫn muốn có An, nhưng tới lượt thử, cậu làm việc được với nhóm khác và gửi bản rõ cho cô xem sau. Khi cô về, cậu không lấy việc mình đã làm được làm câu cô không cần ở đây nữa.
Cô đem một món rau khô từ nơi khảo, cậu đem phần bánh đã không ăn hết trong buổi chờ. Họ ăn, nói lại những câu làm nhau đau. Cậu nhận mình sợ có lúc đi mỗi đường rồi không còn tìm được nhau. Cô nhận mình cũng sợ, nhưng nếu cứ bỏ việc của mình để giữ người kia khỏi sợ thì sớm muộn tình cảm sẽ thành một điều phải trốn.
Họ không giải hết nỗi lo trong một tối. Họ sửa lịch, giữ một buổi riêng khác, báo đúng nếu có gì đổi. Vũ đi ngủ ở chỗ mình thuê, An ở lại gian nhà có bàn và người học sẽ tới sáng. Qua cửa sổ hai nhà, đèn tắt không cùng lúc, nhưng bọc thư của ngày mai đã có đúng nơi nhận của nhau.
Cỏ trên triền xanh trở lại sau những tháng lạnh. Từ ngày Vũ về bến đã gần một năm; ở bãi sơ tán có thêm mái, trong lớp An có người bắt đầu dẫn người khác đọc đường. Bản liên hợp được sửa bằng nhiều nét, danh sách vị trí nhận việc đã dài, các đoạn từ chối còn để rõ. Thời hạn mùa gió đảo tiến lại, chưa ai được phép coi những tháng cùng sống ấy là lúc kẻ giữ đài đứng chờ.
Vũ và An lên triền một buổi khác, lần này không mang thước. Cậu đọc cho cô nghe thư ông Trương về vụ gặt đã qua, phần nhà giao người giúp và chuyện ông vẫn nấu thừa vì quen miệng gọi người ăn. Cậu chưa về được làng giữa những chuyến chuẩn bị, đã gửi tiền vật liệu và thư có ngày dự kiến sau lượt kiểm lớn. Cậu muốn đưa cô về khi có thể dành đủ thời gian cho người ở đó, không ghé qua để nhận một bữa cơm rồi lại biến mất.
An nói cô muốn tự đi xem đường suối, hỏi ông Trương có chịu cho học trò tới đo không và có ai trong làng muốn giữ bản của họ không. Vũ cười, bảo ông chắc chắn hỏi ai trả phần rau bị giẫm trước. Cô đáp vậy phải đi đúng lối từ đầu. Hai người ngồi gần, nói về một gian bếp, một bàn làm việc, những mùa có thể phải ở xa nhau và chuyến trở lại phải được giữ.
Trước khi xuống, cậu đứng dậy chậm, đầu gối vẫn mỏi sau buổi tập sáng. Cô đưa tay trái, cậu nhận. Trên tay kia của cô là gói giấy cần mang tới lớp, trên vai cậu là túi có cuốn ghi những nhịp còn phải luyện. Họ đi hết triền cỏ cùng nhau, rồi ở chỗ ngõ rẽ, cô tới lớp, cậu tới nhóm kiểm trạm, hẹn bữa tối bằng đúng giờ cả hai đã chọn.
Chương 109: Cửa đầu tiên không mở
Quyển VI — Người trở về