Chương 1: Ngôi làng nhỏ
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 01 / 120

Chương 1: Ngôi làng nhỏ

Khoảng 13 phút đọc

Quyển I — Rời Thanh Phong

Lâm Vũ thức dậy vì một giọt nước rơi trúng trán.

Cậu nằm yên, đếm đến bảy. Giọt thứ hai rơi đúng chỗ cũ. Ngoài kia trời đã sáng trong; trận mưa đêm qua hẳn còn mắc ở đâu đó trên mái rạ. Vũ kéo chăn qua đầu, giọt thứ ba đánh vào đầu gối. Chiếc giường gỗ vốn ngắn hơn người cậu một gang, dù nằm thế nào cũng có một chỗ phải chịu.

Cậu ngồi dậy, đưa cái bát sứt lên giường, kê ngay dưới vết ướt. Từ cửa nhìn vào, căn nhà trông như có người đang mời mái ăn sáng.

“Dậy chưa, ông chủ nhà?”

Hai thùng nước đung đưa ngoài hàng rào. Ông Trương đặt đòn gánh xuống, xoa bả vai rồi nhìn cái bát trên giường. Mắt ông nheo lại.

“Nhà cháu có khách,” Vũ bảo. “Đêm qua tới, giờ chưa chịu về.”

“Khách nhà ngươi uống nhiều đấy.”

Ông hất cằm về phía ba chậu hứng nước xếp dọc chân tường. Vũ bước ra sân, giấu bàn chân vừa dẫm phải vũng lạnh xuống sau bậc cửa. Năm nay mười sáu, cậu đã cao gần bằng ông Trương, nhưng mỗi lần ông đứng khoanh tay như thế, cậu vẫn thấy mình đang bị bắt quả tang lấy trộm củ khoai nướng.

“Chiều cháu kiếm rạ khô về chèn lại.”

“Rạ chèn từ tháng trước đâu?”

“Vẫn còn. Chỉ là chưa được chèn.”

Ông Trương phì cười, rồi lập tức nhăn mặt vì động tác ấy kéo đau bên vai phải. Vũ nhìn thấy. Cậu tới nhấc thùng nước bên gần mình, không hỏi. Ông giữ quai lại một thoáng, cuối cùng buông ra.

Đường từ suối lên nhà ông dốc và có sáu bậc đất. Vũ đã đi đường ấy không biết bao lần. Bậc thứ ba thường sụt sau mưa; cậu bước chéo qua gốc cây, đặt thùng xuống góc bếp, đổ đầy hai chum. Mùi cháo kê và hành cháy quẩn dưới mái. Bà Trương mất đã bốn năm, ông vẫn nấu vừa đủ hai người rồi buổi sáng lại gọi Vũ sang bằng một lý do khác.

Hôm nay lý do là nước.

“Ăn đi rồi vào rừng,” ông nói. “Đừng có nhịn để mang cả bó củi bằng cái nhà về.”

“Cháu chỉ lấy một bó bằng nửa cái nhà.”

Ông đặt trước cậu bát cháo đặc hơn bát mình. Vũ đổi hai bát khi ông quay lấy muối. Ông quay lại, nhìn, chẳng nói gì. Ông bẻ đôi củ khoai trong tro, bỏ phần lớn vào bát Vũ.

Qua cửa bếp, Thanh Phong đang tỉnh giấc. Một con chó vàng rượt tiếng gà chứ chưa rượt được con gà nào. Bên suối, hai chị em nhà Đặng cãi nhau về chiếc gàu thủng. Phía đông làng, người ta đã dắt trâu ra những thửa ruộng hẹp, lá lúa cúi rạp dưới hơi sương. Xa hơn nữa, các lớp núi chồng lên nhau, xanh thẫm dần về phía bắc.

Làng nằm ở rìa nam Vân Lĩnh Sơn Mạch. Người đi chợ thường khoe ở đây có nước ngọt và dược liệu tốt; người gánh dược liệu xuống chợ lại chỉ ước đường bằng hơn một chút. Vũ biết cả hai điều đều đúng. Cậu đã bán đủ củi để biết một bó trên lưng nhẹ đi rất nhanh khi đặt lên cân của người khác.

“Chiều cháu trả bác hai bó,” cậu nói.

“Ta nhờ một.”

“Bó kia đổi cháo.”

Ông Trương thổi chiếc thìa rỗng. “Thế cháo ta nấu có vẻ đắt.”

Vũ cúi đầu ăn. Cậu thích cách ông nói như mọi thứ vẫn có thể tính sòng phẳng. Ăn hết, cậu tự rửa bát, chà cả vết cháy dưới đáy nồi dù ông bảo để đó. Đến khi ra cửa, tay áo cậu đã ướt quá khuỷu.


Cán rìu ở nhà Vũ quấn hai vòng dây đay. Cậu thử lưỡi bằng đầu ngón cái, tìm được một chỗ mẻ nhỏ rồi đánh dấu bằng than. Rìu cùn ở một góc vẫn bổ được, miễn đừng nhắm góc ấy vào mắt gỗ. Cậu nhét thêm sợi dây dài, một chiếc bánh kê và bình nước vào gùi.

Ngoài ngõ, bà Lục đang phơi những lát rễ trắng lên mẹt. Bà giữ đầu mẹt bằng đầu gối, chân kia đặt trên một chiếc ghế thấp. Khi thấy Vũ, bà lập tức vẫy cậu lại.

“Cầm giúp bà cái nia. Gió cứ hất bên này.”

Vũ buộc góc nia vào cọc rào. Sợi dây cũ đứt ngay giữa chừng. Bà Lục tặc lưỡi, lục trong túi vải được một đoạn ngắn đến mức chỉ đủ buộc ngón tay.

Cậu rút dây trong gùi, cắt một khúc.

“Ấy, dây đi rừng của cháu.”

“Cháu mang thừa.”

Thật ra cậu không mang thừa. Dây ngắn đi thì bó củi phải nhỏ lại, hoặc phải tìm dây leo chắc hơn. Cậu kéo nút thật chặt, nhấc mẹt sát nền rồi mới đứng lên.

Bà Lục dúi cho cậu hai miếng mứt gừng. Cậu không chịu lấy, bà đẩy luôn vào miệng túi áo cậu.

“Thừa,” bà nói. “Bà cũng mang thừa.”

Mấy người ngồi tước vỏ cây bên sân cười. Vũ cảm thấy tai mình nóng lên. Cậu chào rồi đi nhanh xuống bờ suối, chưa đến đầu cầu đã nghe tiếng bà nhắc chớ vào quá bãi đá chẻ đôi.

“Cháu biết rồi!”

Cầu chỉ là ba thân cây đặt cạnh nhau. Cậu bước qua chiếc ở giữa, tránh chỗ rêu xanh. Phía hạ lưu, cánh guồng nước quay chậm, một ông bác đang cúi lom khom gạt cành mắc ở trục. Tiếng tre kẽo kẹt xen với tiếng nước đổ nghe quen tới mức Vũ chỉ nhận ra khi guồng ngừng một nhịp.

Cậu đứng lại nhìn. Ông bác gạt được cành, guồng quay tiếp.

Bên cạnh cầu có hai phiến đá phẳng, những người lớn đôi lúc ngồi nghỉ ở đó vào buổi chiều. Hồi nhỏ, Vũ từng hỏi sao phiến bên trái chỉ còn một nửa. Người ta bảo dòng lũ đã làm vỡ. Hỏi trận lũ nào, cậu nhận được một bàn tay xoa đầu và lời giục vào ăn cơm.

Cậu biết trận lũ nào. Mười năm trước, cha mẹ cậu đã chết trong một cơn lũ quét. Dân làng nói điều ấy khi cậu đủ lớn để hỏi đi hỏi lại. Cậu không nhớ khuôn mặt họ, không nhớ giọng nói hay ngôi nhà họ từng sống. Đôi khi nghe một người trong làng kể “hồi mẹ cháu còn”, Vũ chăm chú đến mức người ấy chợt ngừng, tưởng mình vừa nói điều gì đau lòng.

Điều đau lòng nhất thường là họ ngừng.

Hôm nay bà Lục cũng đã ngập ngừng lúc nhét gừng vào túi cậu. Vũ đá một viên sỏi xuống mép nước, bực mình vì cứ nhớ đến chuyện ấy. Viên sỏi nảy được một lần rồi chìm. Cậu nhặt viên khác, định ném tiếp, cuối cùng lại cất vào gùi. Nó dẹt và nhẵn, có thể dùng chèn chân bàn.

Tới ngã rẽ cuối làng, cậu ngoái lại. Khói bếp đang loãng dần trong nắng. Trên dây phơi nhà ông Trương, chiếc áo nâu của cậu lẫn với áo ông, hai tay áo mắc vào nhau vì gió. Cậu quay đi trước khi có ai thấy mình đứng nhìn quá lâu.


Rừng sau làng mở đầu bằng những thân cây thưa và lối mòn có dấu chân người. Vũ không chặt cây sống. Cành khô trên cao dễ gãy nhưng leo lên nguy hiểm; gỗ mục dưới đất nhẹ mà cháy khói. Cậu tìm những nhánh rơi còn chắc, dùng sống rìu gõ thử, nghe tiếng vang rồi mới kéo về một chỗ.

Đến giữa buổi, cậu đã có gần đủ một bó. Mồ hôi thấm ướt phần lưng áo, bàn tay rát ở chỗ cầm cán. Cậu ngồi trên gốc cây, ăn nửa chiếc bánh kê, chia miếng vụn cuối cho một con kiến bướng bỉnh đang leo lên đầu gối.

Từ đây nhìn xuống, chỉ còn thấy một vệt mái rạ giữa màu xanh. Vũ thử đếm số mái; đến mái thứ mười một thì các tán lá chen kín. Cậu biết có những làng lớn hơn Thanh Phong nhiều lần, có thành thị mà một con đường dài hơn cả quãng từ nhà cậu tới cánh đồng cuối bãi. Người bán muối từng kể những chiếc thuyền đi không cần buồm. Một người khác thề đã thấy tu sĩ ngự kiếm qua đỉnh núi.

Vũ từng hỏi họ ăn gì khi đứng trên kiếm. Cả quán nước cười ầm; người bán muối bảo tu sĩ chẳng cần ăn. Cậu vẫn không tin. Một người không cần cơm làm gì phải thu tiền dân làng mua dược liệu rẻ đến thế.

Một tiếng rắc khô kéo cậu khỏi ý nghĩ. Cách đó chừng hai chục bước, một nhánh lớn nằm vắt qua bụi dương xỉ, mặt gãy còn sáng. Gỗ tốt. Nếu kéo được về, cậu có thể chẻ riêng phần lõi đổi lấy đinh sửa mái.

Giữa cậu và nhánh cây có một rãnh nước hẹp. Vũ chống cán rìu xuống đáy thử, rồi bước qua. Nhánh gỗ dài hơn cậu tưởng, một đầu mắc dưới thân đổ. Cậu kéo thử hai lần, không nhúc nhích. Thay vì bỏ, cậu chui thấp xuống, nhìn chỗ mắc, chèn viên sỏi nhẵn dưới thân đổ làm điểm kê.

Viên sỏi văng ra, đập vào ống chân.

“Được rồi, lỗi của ta.”

Cậu xoa chân, tìm hòn lớn hơn. Lần này thân gỗ nhích lên đủ để nhánh khô thoát ra. Nhưng vừa kéo mạnh, phần mục khuất bên dưới bung vụn. Nhánh cậu nhắm chỉ còn một vỏ ngoài cứng, bên trong đầy mùn ướt.

Vũ ngồi phịch xuống. Từ vị trí này, không thấy bó củi ban đầu nữa.

Cậu định trở lại ngay, nhưng một cơn gió đưa tới mùi nhựa thông khô. Qua kẽ đá phía trên còn vài cành rơi thật sự tốt. Cậu sẽ lấy đúng hai nhánh. Cậu tự hứa như thế, móc dây lên vai rồi men sườn dốc.

Đi được một đoạn, dấu chân người mất dần. Dân làng ít qua bãi đá chẻ đôi. Những câu chuyện về thú dữ trong sâu thường được kể lúc trời tối, còn buổi sáng người lớn chỉ nói đường khó đi, mang thêm một bó chẳng bõ gãy chân. Vũ đã nghe cả hai kiểu dặn. Cậu thường nhớ kiểu thứ hai rõ hơn.

Vậy mà tới khi ngẩng đầu lên, cậu không thấy bãi đá đâu nữa.


Cậu dừng dưới một cây có rễ trồi như bàn tay. Nắng ở đây rơi thành những miếng nhỏ, nghiêng về phía khác với lối cậu vừa đi. Một con chim kêu ba tiếng trên cao rồi im. Vũ quay lại, thử nhận ra cây dẻ bị sét đánh, nhưng ba thân cây quanh đó đều có một vệt đen giống nhau.

“Sao lại tới tận đây?”

Câu hỏi nghe to quá giữa khu rừng vắng. Cậu cởi gùi, móc dây vào một gốc cây làm dấu, rồi trèo lên mỏm thấp. Bên phải là dốc đá không thể đã đi qua; bên trái có nước rỉ thành dòng nhỏ. Nếu lần theo nước, cậu có thể xuống khe dẫn về suối chính.

Vũ nhìn lên trời, ước lượng thời gian. Còn đủ sáng. Cậu ăn nốt bánh, để dành nước, cẩn thận buộc miệng gùi. Khi nhấc rìu, cậu nhận thấy lớp vải quấn cán đã lạnh và ẩm. Gió thổi từ phía sau mỏm đá mang mùi đất sâu, khác mùi lá mục quanh chân.

Cậu vòng qua, tưởng sẽ thấy khe hở có nước. Trước mặt lại là một bức dây leo buông dày. Một chiếc lá rung vào má cậu, lạnh hơn cả bình nước trong gùi. Bên dưới những lớp rễ, bóng tối có một đường viền cong.

Hang động.

Vũ từng trú mưa trong hốc đá, nhưng chưa thấy chỗ này. Cậu lấy cán rìu gạt vài dây leo, để lộ nền đá bằng phẳng. Không có vết vuốt, cũng không có phân thú. Một vỏ ốc nhỏ nằm lật ngay cửa; mặt trắng của nó sạch bụi như vừa bị gió thổi qua.

Cậu cúi xuống nhặt. Gió lại thổi, lướt ngang cổ tay. Giữa hơi lạnh ấy có một cảm giác rất lạ, giống lúc đưa bàn tay qua mặt nước mà không chạm vào nước. Cậu rụt tay, rồi thử lần nữa. Vẫn vậy. Bàn tay cậu không ướt, chỉ có các đầu ngón tê nhẹ.

Vũ nhìn lối xuống khe. Cậu có thể trở về, kể cho ông Trương, ngày mai rủ thêm người tới. Cậu còn nguyên một bó củi bỏ lại, hai mái nhà đang chờ chèn rạ và nồi cháo mà sáng nay nhất quyết tính tiền. Nghĩ tới đó, cậu lùi một bước.

Từ trong hang, một viên đá nhỏ lăn ra, dừng sát mũi giày.

Cậu nín thở. Đợi thật lâu, không có tiếng bước chân theo sau. Chỉ có luồng gió lạnh đi qua những dây leo, làm lá cọ vào nhau như tiếng ai giở một xấp giấy khô.

“Có ai ở trong không?”

Không ai đáp.

Vũ kéo dây buộc gùi thêm một nấc, để rìu trong tay phải. Cậu chọn một cành khô kẹp ngang đám dây leo làm dấu cửa, rồi cúi người bước qua. Nền đá dưới chân thoai thoải, chưa trơn. Cậu tự nhủ chỉ nhìn xem gió từ đâu ra, tới chỗ không còn thấy ánh sáng thì quay lại.

Dây leo khép xuống sau lưng. Tiếng rừng lùi xa, từng tiếng một, cho đến khi Vũ nghe rõ tiếng đế giày mình chạm đá trong bóng tối.

Trang sách tiếp theo

Chương 2: Cổ thư bí ẩn

Quyển I — Rời Thanh Phong

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!